RLU-4/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI ` Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 20 marca 2006 r. RLU-430-1/05/IM DECYZJA Nr RLU 4/06 Na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn . Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172, zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na L. Rynek Hurtowy S.A. w E, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 671605,20 z ł (s ł ownie z ł otych: sze ść set siedemdziesi ą t jeden tysi ę cy sze ść set pi ęć 20/100), co stanowi równowarto ść 174000 euro, tj. 500 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu prawomocnej decyzji nr RLU Nr 1/2002 z dnia 31.01.2002r., poczynaj ą c od dnia 07.06.2004r. do dnia 20.05.2005r., p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. Uzasadnienie: W dniu 31.01.2002 r., po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zosta ł a wydana decyzja RLU Nr 1/2002 w sprawie uznania 2 ominuj ą cej na rynku wynajmu powierzchni handlowej dla celów ego. S ą d a zosta ł a Ustalono, ż e nie zosta ł y zmienione umowy na LU Nr 1/2002 dzia ł a ń L. Gie ł dy Rolno – Ogrodniczej S.A. (obecnie: L. Rynek Hurtowy S.A., KRS 00000….) za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . W punkcie I sentencji w/w decyzji organ antymonopolowy, na podstawie art. 9 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji (…) uzna ł za ograniczaj ą ce konkurencj ę i naruszaj ą ce zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 4 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji (…) dzia ł ania L. Gie ł dy Rolno – Ogrodniczej S.A., zwanej dalej Gie ł d ą , skierowane wobec najemców powierzchni handlowej. Zakazane dzia ł ania polega ł y na nadu ż ywaniu pozycji d handlu hurtowego na terenie Gie ł dy, poprzez uzale ż nianie zawarcia umowy najmu boksu handlowego od zobowi ą zania si ę najemców do wykupu akcji Gie ł dy. Od przedmiotowej decyzji Gie ł da wnios ł a odwo ł anie. S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 16.04.2003 r. (sygn. akt XVII Ama 42/02) oddali ł odwo ł anie Gie ł dy. Od w/w wyroku Gie ł da wnios ł a skarg ę kasacyjn ą do S ą du Najwy ż sz Najwy ż szy – Izba Pracy, Ubezpiecze ń Spo ł ecznych i Spraw Publicznych wyrokiem z dnia 7.04.2004 r. (sygn. akt III SK 29/2004) oddali ł kasacj ę Gie ł dy i tym samym przedmiotowa decyzja sta ł a si ę prawomocna. Uwzgl ę dniaj ą c, ż e od daty uprawomocnienia si ę decyzji up ł yn ął okres umo ż liwiaj ą cy jej wykonanie, Prezes UOKiK postanowi ł wszcz ąć post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu ustalenie, czy decyzj wykonana, czy te ż ma miejsce naruszanie przepisów ustawy o ochronie konkurencji (…), uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej okre ś lonej w art. 102 powo ł anej ustawy. W ś wietle ustale ń dokonanych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego stwierdzono, ż e zachodzi uzasadnione podejrzenie, ż e Gie ł da nie wykona ł a decyzji RLU Nr 1/2002. najem powierzchni handlowej (boksów), w zakresie zobowi ą zania najemców do wykupu akcji Gie ł dy, jak i w zakresie konsekwencji nie wykupienia tych ż e akcji. W zwi ą zku z powy ż szym zosta ł o wszcz ę te przez organ antymonopolowy post ę powanie w sprawie na ł o ż enia na Gie ł d ę kary pieni ęż nej z powodu niewykonania decyzji Prezesa UOKiK R z dnia 31.01.2002 r. Postanowieniem z dnia 5.09.2005 r. zosta ł y zaliczone w poczet dowodów w post ę powaniu antymonopolowym informacje i dokumenty zebrane w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego. W toku post ę powania Gie ł da przyzna ł a, bez w ą tpliwo ś ci w tym zakresie, ż e stwierdzona przez Prezesa UOKiK zakazana praktyka, w jej rozumieniu polega ł a na „wprowadzaniu do umów najmu powierzchni handlowych (boksów handlowych) niedozwolonego warunku w postaci zobowi ą zania najemcy do wykupu okre ś lonej liczby akcji L. Rynku Hurtowego S.A.”. Zdaniem Gie ł dy decyzja RLU Nr 1/2002 zosta ł a wykonana poprzez „faktyczne zaniechanie wprowadzania do zawieranych 3 iednio uchwa ł y Zarz ą du LRH S.A. nr 10, 11 i 12 z dnia 2 r. zaprzesta ł a jego realizacji. Zdaniem Gie ł dy w zji. umów najmu powierzchni handlowych (boksów handlowych) zakwestionowanego warunku umowy, a w przypadku zawarcia umowy z takim warunkiem, na odst ą pieniu od żą dania jego wykonania przez najemc ę ”. Odnosz ą c si ę do zawarcia w dacie po wydaniu przedmiotowej decyzji umów zawieraj ą cych zakazane uzale ż nianie wynajmu powierzchni handlowej od wykupu akcji, Gie ł da wskaza ł a, ż e by ł o to wynikiem przeoczenia, w wyniku którego pos ł u ż ono si ę starymi wzorcami umowy. Ponadto Gie ł da poinformowa ł a, i ż celem wykonania przedmiotowej decyzji podj ę te zosta ł y uchwa ł y uchylaj ą ce Regulamin Wynajmu Boksów i Miejsc Targowych z 27.05.1998 r., zmieniaj ą ce, poprzez usuni ę cie zapisów ró ż nicuj ą cych op ł aty wobec ró ż nych kategorii najemców, Cennik za wjazd i korzystanie z powierzchni handlowych (…), oraz ujednolicaj ą ce w/w Cennik (odpow 20.05.2005 r.). W ten sposób, zdaniem Gie ł dy, „ potwierdzono w aktach wewn ę trznych spó ł ki istniej ą cy ju ż od dnia 4 lutego 2002 r. stan faktyczny…”. Podtrzymuj ą c w toku post ę powania wyra ż one wy ż ej stanowisko Gie ł da uzna ł a zarzut niewykonania przedmiotowej decyzji Prezesa UOKiK za bezprzedmiotowy. Teza ta zdaniem Gie ł dy opiera ć si ę ma na wykonaniu przez ni ą decyzji zgodnie z brzmieniem jej sentencji, zachowaniu si ę w sposób respektuj ą cy w/w rozstrzygni ę cie oraz na zmianie stanu faktycznego, polegaj ą cego na utracie przez ni ą pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Gie ł da stan ęł a tak ż e na stanowisku, ż e nie ma znaczenia, czy zakazany warunek umów wynajmu powierzchni handlowej by ł zamieszczony w umowie, czy te ż stanowi ł cz ęść umowy poprzez odes ł anie do Regulaminu Wynajmu Boksów (…), poniewa ż Gie ł da od rozstrzygni ę cia Prezesa UOKiK z dnia 31.01.200 Regulaminie Wynajmu Boksów (…) nie by ł o ponadto zapisu odpowiadaj ą cego to ż samo ś ci ą zakazanej praktyce, wskazanej w przedmiotowej decy Gie ł da potwierdzi ł a tak ż e, ż e do momentu zmiany Cennika LRH S.A. (20.05.2005 r.), najemcy posiadaj ą cy akcje Gie ł dy korzystali z uprawnienia do ni ż szych op ł at. Powo ł any w ko ń cowym etapie post ę powania antymonopolowego pe ł nomocnik Gie ł dy wniós ł o jego umorzenie. Wyrazi ł on opini ę , i ż sformu ł owania sentencji decyzji Prezesa UOKiK RLU Nr 1/2002 z dnia 31.01.2002 r. nie s ą dla niego jasne, a co za tym idzie decyzja (ewentualna) o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej za niewykonanie takiej decyzji b ę dzie wadliwa. Gie ł da wskaza ł a, ż e z ż adnym z najemców powierzchni handlowej nie zosta ł a rozwi ą zana przedmiotowa umowa, z powodu nie wykonania warunku umownego w postaci obowi ą zku wykupu jej akcji. Ponadto Gie ł da przedstawi ł a pogl ą d, ż e decyzja organu antymonopolowego z dnia 31.01.2002 r. mog ł a by ć wykonana wy łą cznie do dnia 31.12.2002 r., tj. „do dnia up ł ywu terminu wykonania zobowi ą zania wykupu zawartego w 4 kiego sformu ł owania (tj. nakazu zaniechania praktyki) nie ezesa UOKiK przez Gie ł d ę znalaz ł p u w wierzchni handlowych do wynaj ę cia owe placówki handlowe, jak i inne pomieszczenia), co zdaniem Gie ł dy powinno skutkowa ć umorzeniem post ę powania o na ł o ż enie kary za niewykonanie przedmiotowej decyzji. iu 7.04.2004 r. (sygn. akt III SK 29/2004) kasacji umowach”, wi ę c wykre ś lenie z umów najmu zapisu realizuj ą cego zakazan ą praktyk ę mog ł o by ć mo ż liwe tylko do wskazanej daty. Jednocze ś nie w kierowanej przez Gie ł d ę do organu antymonopolowego korespondencji znalaz ł o si ę twierdzenie jej pe ł nomocnika, i ż „ wyk ł adnia gramatyczna i celowo ś ciowa ta pozostawia w ą tpliwo ś ci, i ż nakaz ten móg ł dotyczy ć (i w ocenie LRH S.A. dotyczy ł ) jedynie okresu od dnia dor ę czenia (a raczej uprawomocnienia si ę … decyzji…”). W korespondencji kierowanej do Pr si ę równie ż ogl ą d, ż e brak okre ś lenia w decyzji dok ł adnego sposobu zaniechania stwierdzonej praktyki „ najwyra ź niej wskazuje, ż e organ pozostawi ł to uznaniu adresata decyzji ”. Obok przedstawionych wy ż ej argumentów Gie ł dy, maj ą cych wskazywa ć na wykonanie przedmiotowej decyzji Prezesa UOKiK, pe ł nomocnik podniós ł fakt zawarcia kilkudziesi ę ciu nowych umów najm miejsce dotychczasowych, pomi ę dzy tymi samymi stronami, z jednoczesnym wyeliminowaniem zakazanego dzia ł ania Gie ł dy w postaci uzale ż niania wynajmu powierzchni handlowej od wykupu akcji Gie ł dy. Pe ł nomocnik Gie ł dy wskaza ł równie ż , ż e od dnia wydania przez Prezesa UOKiK decyzji zakazuj ą cej Gie ł dzie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę nast ą pi ł y zmiany stanu faktycznego. Maj ą one polega ć na utracie przez Gie ł d ę pozycji dominuj ą cej na rynku, ze wzgl ę du na pojawienie si ę w Lublinie wielu po (n Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: Przedmiotowa decyzja Prezesa UOKiK z dnia 31.01.2002 r. Nr RLU 1/2002, nakazuj ą ca Gie ł dzie zaniechanie dzia ł a ń polegaj ą cych na uzale ż nianiu zawarcia umowy najmu powierzchni handlowej od zobowi ą zania si ę najemców do wykupu odpowiednich ilo ś ci jej akcji do dnia 31.12.2002 r., sta ł a si ę prawomocna po oddaleniu wyrokiem S ą du Najwy ż szego w dn Gie ł dy od uprzedniego wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16.04.2003 r. (sygn. akt XVII Ama 42/02). Gie ł da odpowiadaj ą c na zapytanie Prezesa UOKiK odno ś nie ewentualnych w ą tpliwo ś ci, co do tre ś ci przedmiotowej decyzji, sformu ł owane w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego, poinformowa ł a, 5 zawarty by ł w § wy przez Gie ł d ę , bez wypowiedzenia. Przed ł u ż enie onopolowy, Gie ł da w okresie obj ę tym post ę powaniem ż e w jej ocenie decyzja ta nie nasuwa ł a w ą tpliwo ś ci. Z pisma Gie ł dy, z dnia 10.06.2005 r. wynika jednoznacznie, ż e w jej rozumieniu praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę polega ł a na wprowadzeniu do umów najmu powierzchni handlowych niedozwolonego warunku w postaci zobowi ą zania najemcy do wykupu okre ś lonej liczby akcji Gie ł dy. Organ antymonopolowy ustali ł , ż e Gie ł da, zarówno po wydaniu przedmiotowej decyzji, jak i po ostatecznym jej uprawomocnieniu si ę , nie zmieni ł a tre ś ci umów najmu powierzchni handlowej w zakwestionowanym zakresie, tj. zapisów uzale ż niaj ą cych wynajem boksów handlowych od wykupienia przez najemców odpowiedniej ilo ś ci jej akcji. Zapis taki 1 tych ż e umów. Pozostawiono tak ż e bez zmian komplementarny do niego zapis § 14 (rozwi ą zanie umowy przez Gie ł d ę ze skutkiem natychmiastowym w przypadku pozbycia si ę jej akcji). Fakt niedokonania przez Gie ł d ę zmian umów najmu powierzchni handlowej, w zakresie uzale ż niania najmu boksów od wykupu akcji, zawartych z przedsi ę biorcami do dnia otrzymania przez Gie ł d ę przedmiotowej decyzji, tj. 4.02.2002 r. pozostaje poza sporem. Umowy te nie zosta ł y równie ż zmienione po ostatecznym uprawomocnieniu si ę przedmiotowej decyzji, tj. po 7.04.2004 r. W dniu 1.07.2004 r. obowi ą zywa ł o 138 takich umów. Brzmienie ich § 1 nak ł ada ł o na najemców obowi ą zek wykupu akcji Gie ł dy do 31.12.2002 r. Skutkiem nie dokonania zakupu akcji Gie ł dy przez najemców mog ł o by ć rozwi ą zanie umowy najmu, co wynika bezpo ś rednio z zapisu § 1 umów (zawarto tam warunek rozwi ą zuj ą cy) i po ś rednio z zapisu § 14 ust. 2 g i h (rozwi ą zanie umowy ze skutkiem natychmiastowym). Gie ł da nie przedstawi ł a najemcom ani aneksów, ani propozycji zawarcia nowych umów najmu boksów handlowych. W dniu 30.12.2002 r. Zarz ą d Gie ł dy uchwa łą nr 22 przed ł u ż y ł natomiast dotychczasowy termin (31.12.2002 r.) przymusowego wykupu jej akcji do dnia 31.12.2003 r. Po up ł ywie tego terminu najemcy w ka ż dej chwili mogli si ę wi ę c spodziewa ć rozwi ą zania umo terminu wykupu wskazywa ł o na faktyczny zamiar Gie ł dy wyegzekwowania zapisów umowy w zakresie zobowi ą zania najemców do zakupu akcji. Prezes UOKiK ustali ł ponadto, ż e w nowych umowach najmu, zawieranych przez Gie ł d ę po otrzymaniu decyzji organu antymonopolowego, zakazany warunek nie by ł generalnie stosowany, chocia ż sporadycznie (kilka razy) si ę jednak pojawia ł , co t ł umaczone by ł o przeoczeniem pracowników przygotowuj ą cych te umowy. Jak ustali ł organ antym sprawdzaj ą cym wykonanie decyzji Prezesa UOKiK, nie wykorzysta ł a formalnej mo ż liwo ś ci rozwi ą zania umów z powodu niewykupienia akcji przez najemców. 6 mie ć znaczenie zarówno dla przedsi ę biorców, pu akcji przez poinformowanie najemców na drodze korespondencji, czy te ż np. Prezes UOKiK nakaza ł w decyzji z dnia 31.01.2002 r. zaniechanie przez Gie ł d ę dzia ł a ń polegaj ą cych na uzale ż nianiu najmu powierzchni handlowej od wykupu akcji Gie ł dy. Zakazane dzia ł anie by ł o realizacj ą przez Gie ł d ę cz ęś ci stosunku prawnego łą cz ą cego j ą z najemcami. Stosunek ten stanowi ł a umowa najmu oraz regulaminy, w tym Regulamin Wynajmu Boksów i Miejsc Targowych z dnia 27.05.1998 r. W tym samym okresie (do momentu uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji Prezesa UOKiK i po jej uprawomocnieniu si ę ) nie dokonano równie ż zmiany zapisów Regulaminu Wynajmu Boksów i Miejsc Targowych (tj. § 3,4 i 7) reguluj ą cych wprost mechanizm uzale ż niania zawarcia umowy najmu powierzchni handlowej od wykupu akcji Gie ł dy. Brzmienie zapisów w/w Regulaminu jest istotne z uwagi na § 18 umów najmu, który stwierdza, ż e w kwestiach nieuregulowanych umow ą stosuje si ę m.in. w ł a ś nie przepisy regulaminów wydanych przez Zarz ą d Gie ł dy. Mog ł o to którzy zawarli umowy najmu boksów handlowych z klauzul ą nakazuj ą c ą wykup akcji, jak i tych, którzy zawarli takie umowy ju ż bez klauzuli nakazuj ą cej wykup akcji, ale odsy ł aj ą ce do regulaminów w kwestiach w nich nieuregulowanych. Zarz ą d Gie ł dy w dniu 20.05.2005 r., bezpo ś rednio przed wszcz ę ciem przez Prezesa UOKiK w dniu 25.05.2005 r. post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy przedmiotowa decyzja zosta ł a wykonana, wyda ł dwie uchwa ł y. By ł y to: uchwa ł a nr 10 Zarz ą du LRH S.A. w sprawie uchylenia Regulaminu Wynajmu Boksów i Miejsc Targowych z dnia 27 maja 1998 r. oraz uchwa ł a nr 11 w sprawie zmiany Cennika za wjazd i korzystanie z powierzchni handlowych, urz ą dze ń i infrastruktury L. Rynku Hurtowego S.A. w E.”. Uchylony „Regulamin Wynajmu Boksów (…)” zawiera ł (§ 3,4 i 7) postanowienia uzale ż niaj ą ce prawo do zawarcia umowy najmu powierzchni handlowej od posiadania odpowiedniej liczby akcji Gie ł dy. Zmiana natomiast „Cennika za wjazd…” polega ł a na usuni ę ciu z niego zapisów dotycz ą cych warunku zakwestionowanego w przedmiotowej decyzji Prezesa UOKiK. Uchylenie w/w Regulaminu nast ą pi ł o „z moc ą obowi ą zuj ą c ą od dnia 4 lutego 2002 r.”, czyli daty dor ę czenia przedmiotowej decyzji. Wskazanie przez Gie ł d ę takiej daty uchylenia Regulaminu Wynajmu Boksów (…) jest niekonsekwencj ą , zwa ż ywszy na uprzedni fakt przed ł u ż enia przez Gie ł d ę terminu wyku najemców do 31.12.2003 r. Umowy najmu, w zakresie zapisu zobowi ą zuj ą cego najemców do wykupu akcji Gie ł dy zosta ł y natomiast zmienione jeden dzie ń wcze ś niej ni ż w/w Regulamin, tj. na 5 dni przed wszcz ę ciem post ę powania przez organ antymonopolowy. Organ antymonopolowy ustali ł , ż e niezale ż nie od braku zmian umów najmu, Gie ł da nie podj ęł a ż adnych dzia ł a ń , maj ą cych na celu 7 obec najemców b ę d ą cych ju ż nia pozycji dominuj ą cej ajmu powierzchni handlowej. wiadaj ą c na pytanie organu antymonopolowego Gie ł da poda ł a ż łą cznie 154 najemców wykupi ł o jej akcje do 2.02.2002 r. (data poprzez og ł oszenia), ż e wymóg wykupu przez nich odpowiednich ilo ś ci akcji nie b ę dzie egzekwowany. W akcjonariuszami Gie ł dy nie podj ęł a ona ponadto ż adnych dzia ł a ń , np. w postaci umorzenia akcji, zmierzaj ą cych do zwrotu ś rodków za sprzedane pod ekonomicznym przymusem akcje. W województwie. i województwie funkcjonuje tylko jedna profesjonalna gie ł da hurtowa, mieszcz ą ca si ę w E., jest to fakt powszechnie znany. W tym zakresie stan faktyczny od momentu wydania przedmiotowej decyzji nie uleg ł zmianie. Przedsi ę biorc ą prowadz ą cym t ę gie ł d ę jest L. Rynek Hurtowy S.A. Otwarcie nowych placówek handlowych nie zmieni ł o oceny organu antymonopolowego, co do pozycji Gie ł dy na rynku w ł a ś ciwym, ze wzgl ę du na to, ż e nie oferuj ą one wynajmu powierzchni handlowej dla celów handlu hurtowego w warunkach gie ł dy towarowej. Kwestia zajmowa na rynku pozosta ł a dla Gie ł dy wci ąż niezrozumia ł a, zwa ż ywszy na jej stanowisko w trakcie post ę powania zako ń czonego niniejsz ą decyzj ą , jak i uprzednio we wszystkich instancjach s ą dowych. Prezes UOKiK ustali ł , ż e w okresie od uprawomocnienia si ę decyzji RLU Nr 1 /2002 do dnia wszcz ę cia post ę powania w sprawie sprawdzenia wykonania przez Gie ł d ę tej decyzji, Zarz ą d Gie ł dy podj ął liczne uchwa ł y, m.in. dotycz ą ce Cennika za wjazd i korzystanie z powierzchni handlowych (…) i Regulaminu Wynajmu Boksów i Miejsc Targowych. Od momentu otrzymania przedmiotowej decyzji Prezesa UOKiK do dnia wszcz ę cia post ę powania sprawdzaj ą cego, Gie ł da zawar ł a 281 nowych umów n Odpo tak ż e, i otrzymania decyzji Prezesa UOKiK). Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji (…), organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorców, w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 500 do 10 000 € za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu decyzji wydanych m.in. na podstawie art. 9 tej ustawy lub wyroków s ą dowych w sprawach z zakresu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Kar ę pieni ęż n ą nak ł ada si ę , licz ą c od daty wskazanej w decyzji. Dlatego te ż Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć kar ę na przedsi ę biorc ę , który nie wykona ł nakazu zaniechania stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Kary pieni ęż ne s ą podstawowym ś rodkiem egzekucji prawomocnych decyzji organu antymonopolowego, maj ą pe ł ni ć przede wszystkim funkcj ę represyjn ą za ich nie wykonanie i 8 ynie, i ż decyzja o, wskazuj ą ce termin maj ą zmusi ć przedsi ę biorc ę do ich jak najszybszego wykonania. Przedsi ę biorca ma obowi ą zek przyst ą pi ć do wykonania w/w decyzji niezw ł ocznie po jej uprawomocnieniu si ę . Wykonanie niezw ł oczne nie oznacza, wykonania natychmiastowego. Oznacza jed powinna by ć wykonana bez nieuzasadnionej zw ł oki. Termin wykonania decyzji powinien uwzgl ę dnia ć tak ż e i czas niezb ę dny przedsi ę biorcy do przygotowania si ę do spe ł nienia na ł o ż onego obowi ą zku. W sentencji decyzji nr RLU-1/2002 organ antymonopolowy uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania Gie ł dy, polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej poprzez uzale ż nianie zawarcia umowy najmu powierzchni handlowej (boksu handlowego) od zobowi ą zania si ę najemców do wykupu odpowiednich ilo ś ci jej akcji do dnia 31.12.2002 r. i nakaza ł ich zaniechanie. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezes UOKiK stwierdzi ł m.in. „… z zebranego w sprawie materia ł u dowodowego takie uzale ż nienie wynika w sposób oczywisty. Ś wiadczy o tym umieszczenie ju ż w § 1 umów najmu zobowi ą zania najemców do wykupu akcji, a tak ż e zawarte w tej ż e umowie, w § 14 ust. 2 pkt h uprawnienie wynajmuj ą cego do rozwi ą zania umowy bez wypowiedzenia w przypadku pozbycia si ę lub utracenia akcji upowa ż niaj ą cych do zawarcia niniejszej umowy. Dalsze uregulowania w kwestii zobowi ą zania do wykupu akcji znajduj ą si ę w Regulaminie Wynajmu Boksów. Przede wszystkim w § 4 w/w Regulaminu znajduj ą si ę dok ł adne dane, jaka ilo ść posiadanych akcji Gie ł dy uprawnia do zawarcia odpowiedniej umowy najmu”. Wskazane stanowisko Prezesa UOKiK podzieli ł zarówno S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do którego odwo ł anie od przedmiotowej decyzji z ł o ż y ł a Gie ł da, jak i S ą d Najwy ż szy, do którego Gie ł da z ł o ż y ł a skarg ę kasacyjn ą na rozstrzygni ę cie SOKiK. Z dat ą uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji (7.04.2004 r.). Gie ł da by ł a zobowi ą zana do jej niezw ł ocznego wykonania. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł czas niezb ę dny do spe ł nienia przez Gie ł d ę na ł o ż onego obowi ą zku. Zdaniem Prezesa UOKiK dwumiesi ę czny okres powinien by ć wystarczaj ą cy na dokonanie zmian w umowach najmu boksów handlowych i w Regulaminie Wynajmu Boksów (…). SOKIK w wyroku z dnia 19.11.1991 r. (sygn. XVII Amr 13/91) uzna ł termin dwumiesi ę czny za okres wystarczaj ą cy do wykonania decyzji. Z uwagi na prawnoadministracyjny charakter stosunku obj ę tego regulacj ą ustawy antymonopolowej, z której wynikaj ą obowi ą zki nak ł adana na podmiot w decyzji i wyroku s ą du, SOKiK dla okre ś lenia tego terminu, odwo ł a ł si ę przy tym do dwumiesi ę cznego terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. (por. M. Król-Bogomilska „Kary pieni ęż ne w prawie antymonopolowym, Warszawa 2001, s. 60). Podobne stanowisk dwumiesi ę czny jako wystarczaj ą cy do wykonania decyzji Prezesa UOKiK, SOKiK zajmowa ł w wyrokach z dnia 25.06.1992 r. (sygn. XVII Amr 8/92) oraz z dnia 11.03.1998 r. (sygn. XVII Ama 69/97). 9 ć o co najwy ż ej o niepe ł nym wykonaniu decyzji uzale ż niania. Znaczna nika, ż e Zebrany przez Prezesa UOKiK materia ł dowodowy wskazuje, ż e decyzja RLU 1/2002 nie zosta ł a wykonana. Jak ustalono, do dnia 20.05.2005 r. ż adne zmiany przez Gie ł d ę nie zosta ł y w tym zakresie dokonane. Mo ż na mówi przez Gie ł d ę , w postaci zaniechania, nigdy oficjalnie nie zakomunikowanego, egzekwowania zakazanych warunków umownych w stosunku do najemców. Organ antymonopolowy nie mo ż e zgodzi ć si ę z przedstawion ą przez Gie ł d ę w trakcie post ę powania interpretacj ą , i ż o niewykonaniu decyzji mo ż na mówi ć wy łą cznie do dnia 31.12.2002 r. Jest to stanowisko niezrozumia ł e i sprzeczne z oczywistym celem wydania przedmiotowej decyzji zakazuj ą cej stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przez Gie ł d ę . Przyj ę cie argumentacji Gie ł dy prowadzi ł oby do wniosku, i ż po wskazanej wy ż ej dacie z najemców zosta ł zdj ę ty obowi ą zek wykupu akcji i z tytu ł u ich nie wykupienia nie grozi ł y im ż adne sankcje, które to twierdzenie nie znajduje uzasadnienia. Po tej dacie obowi ą zek wykupu wci ąż istnia ł , nie zosta ł przecie ż wype ł niony, Gie ł da za ś odpowiedni ą uchwa łą Zarz ą du przed ł u ż y ł a jego wymagalno ść do ko ń ca nast ę pnego roku. Niezale ż nie od powy ż szego jest oczywistym, ż e wskazany termin 31.12.2002r., przesuni ę ty nast ę pnie na 31.12.2003 r., oznacza przede wszystkim granic ę temporaln ą , po przekroczeniu której najemcy boksów handlowych mogli obawia ć si ę rozwi ą zania swoich umów przez Gie ł d ę bez wypowiedzenia. Data podana w przedmiotowej decyzji jest odwzorowaniem narzuconego przez Gie ł d ę warunku, b ę d ą cego elementem zakazanej praktyki, jednak o charakterze technicznym. Istot ą praktyki by ł o za ś ograniczenie samodzielno ś ci gospodarczej kontrahentów Gie ł dy. Gro ź ba rozwi ą zania umów nie stanowi, jak uwa ż a Gie ł da, odr ę bnej praktyki, nie b ę d ą cej to ż sam ą z praktyk ą okre ś lon ą w sentencji przedmiotowej decyzji. Jest natomiast logiczn ą konsekwencj ą i koniecznym uzupe ł nieniem instrumentu uzale ż niania zawarcia umowy najmu boksu handlowego od wykupu akcji Gie ł dy. W ł a ś nie gro ź ba rozwi ą zania umowy przez dominanta rynkowego stanowi ł a o skuteczno ś ci mechanizmu ilo ść (154) najemców akcje Gie ł dy wykupi ł a, co wskazuje na skuteczno ść zastosowanego przez ni ą mechanizmu (dzia ł a ń polegaj ą cych na uzale ż nieniu wynajmu boksów od wykupu akcji). Powy ż szy pogl ą d potwierdza równie ż orzecznictwo SOKiK. W wyroku z dnia 23.11.2003 r. (sygn. Ama 101/02) S ą d stwierdzi ł , ż e przy wykonywaniu orzeczenia organu antymonopolowego przedsi ę biorca nie powinien kierowa ć si ę tylko sentencj ą decyzji w oderwaniu od jego uzasadnienia. Z tre ś ci ca ł ej przedmiotowej decyzji Gie ł da mog ł a wysnu ć swoje powinne zachowanie, jako jej adresata. Tre ść uzasadnienia decyzji zakazuj ą cej stosowania przez Gie ł d ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wskazuje na umowy i akty prawa wewn ę trznego Gie ł dy, umo ż liwiaj ą ce stosowanie zakazanych praktyk. Ponadto z orzecznictwa SOKiK wy 10 ę c fakt wykonania, w lowych (poprzez aneksy lub wr ę cz zawarcie nakazanie zaniechania stosowania praktyk monopolistycznych odnosi si ę zarówno do dzia ł a ń przysz ł ych i jak i do skutków danej praktyki (wyrok S ą du Antymonopolowego z 12.02.2001 r., sygn. XVII Ama 42/00). Niepe ł ne wykonanie przedmiotowej decyzji nie mo ż e by ć uznane przez organ antymonopolowy za jej w ł a ś ciwe wykonanie i co za tym idzie, nie mo ż e ekskulpowa ć Gie ł dy. Takie stanowisko jest logiczne i zgodne z utrwalonym pogl ą dem doktryny i orzecznictwa SOKiK „Orzeczenie, aby mo ż na by ł o uzna ć , ż e zosta ł o wykonane, musi by ć bowiem wykonane w ca ł o ś ci” (tak: E. Modzelewska-W ą chal w „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów komentarz”, s. 345). Ostateczne wykonanie decyzji przez Gie ł d ę , poprzez zawarcie nowych umów i uniewa ż nienie w/w Regulaminu Wynajmu, nast ą pi ł o dopiero w dniach 19-20.05.2005 r., tj. bezpo ś rednio przed wszcz ę ciem post ę powania przez Prezesa UOKiK w dniu 25.05.2005 r. Kara pieni ęż na nak ł adana przez Prezesa UOKiK, z tytu ł u niewykonania jego prawomocnej decyzji ma, obok prewencyjnego, przede wszystkim charakter represyjny. Przedsi ę biorca jest bowiem karany za zw ł ok ę w wykonaniu decyzji. Bez znaczenia dla na ł o ż enia kary pozostaje wi rozpatrywanym przypadku, decyzji bezpo ś rednio przed wszcz ę ciem post ę powania. Wykonanie decyzji w okre ś lonym terminie ma oczywi ś cie bezpo ś rednie znaczenie dla wymiaru wysoko ś ci kary. Organ antymonopolowy uzyska ł od Gie ł dy informacj ę , ż e od momentu dor ę czenia decyzji (4.02.2002 r.) zaprzesta ł a ona wprowadzania do umów najmu boksów handlowych zapisów wymuszaj ą cych zakup jej akcji, a tak ż e nie domaga ł a si ę wykonania tego ś wiadczenia, jak i nie rozwi ą za ł a z powodu braku spe ł nienia tego ś wiadczenia umów najmu. Wskazane okoliczno ś ci s ą istotne z punktu widzenia wymiaru wysoko ś ci kary za niewykonanie decyzji, nie mog ą natomiast przes ą dza ć o uznaniu zaniechania Gie ł dy, w zakresie realizacji narzuconych warunków umownych, za prawid ł owe wykonanie decyzji Prezesa UOKiK. Przes ą dza o tym fakt niedokonania zmian w umowach, zawartych przez najemców boksów handlowych niemal ż e do momentu wszcz ę cia post ę powania. Podstawowym instrumentem organizuj ą cym obrót gospodarczy jest umowa. Jej tre ść jest miarodajna do oceny stosunku prawnego pomi ę dzy przedsi ę biorcami, w tym przypadku pomi ę dzy Gie ł d ą , a najemcami boksów handlowych. Obok umowy stosunek prawny pomi ę dzy tymi stronami tworzy ł tak ż e Regulamin Wynajmu Boksów (…), do którego wprost odsy ł a ł a umowa. Liczba akcji Gie ł dy, jak ą w konkretnym przypadku zobowi ą zany by ł na podstawie umowy naby ć najemca boksu handlowego by ł a obliczana na podstawie zapisów w/w Regulaminu Wynajmu Boksów (…). Zdaniem Prezesa UOKiK dla oceny wykonania przedmiotowej decyzji przez Gie ł d ę ma decyduj ą ce znaczenie zarówno fakt niedokonania zmian w umowach najmu boksów hand ca ł kiem nowych umów), fakt pozostawienia w mocy Regulaminu Wynajmu 11 OKiK w awienie w mocy do 20.05.2005 r. Regulaminu u boksów (…), to w ą tpliwe zabezpieczenie interesów kontrahentów. Boksów (…) oraz nie poinformowanie najemców o mo ż liwo ś ci zbycia posiadanych przez nich akcji. Decyzja administracyjna jest wydawana przez Prezesa U interesie publicznym i nie mo ż e, wbrew twierdzeniu Gie ł dy, zast ą pi ć odpowiednich zmian, jakie powinna ona wprowadzi ć w umowach z najemcami boksów handlowych. Organ antymonopolowy nie posiada za ś uprawnie ń do wskazania konkretnego sposobu wykonania decyzji. Wy łą cznie dobra wola przedsi ę biorcy, cho ć niezbyt oczywista w rozpatrywanym przypadku, zwa ż ywszy na przed ł u ż enie terminu wykupu akcji o rok, fakt niedokonania zwrotu kwot wp ł aconych przez najemców na zakup akcji oraz pozost wynajm Kupcy pozostawali wi ę c w niepewno ś ci, a gro żą ca im sankcja w postaci rozwi ą zania umowy bez wypowiedzenia, w przypadku jej zrealizowania, by ł aby bardzo dotkliwa. Stosownie do tre ś ci art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji (…) kar ę pieni ęż n ą za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu decyzji Prezes UOKiK nak ł ada licz ą c od daty wskazanej w niniejszej decyzji. Przedmiotowa decyzja powinna by ć wykonana niezw ł ocznie, jednak ż e z uwzgl ę dnieniem czasu niezb ę dnego do jej w ł a ś ciwej realizacji. W rozpatrywanym przypadku Gie ł da powinna dokona ć zmian w umowach najmu boksów handlowych oraz zmieni ć lub uchyli ć Regulamin wynajmu boksów (…). W ocenie organu antymonopolowego nie by ł y to czynno ś ci wymagaj ą ce znacznych nak ł adów finansowych i nie wymaga ł y dla swojej realizacji zbyt wiele czasu. Tego typu dzia ł ania Gie ł da podejmuje rutynowo w trakcie swojej dzia ł alno ś ci. W okresie pozostawania w zw ł oce co do wykonania decyzji Gie ł da zawiera ł a nowe umowy najmu, jak te ż jej Zarz ą d podejmowa ł uchwa ł y (np. w sprawie Cennika za wjazd i korzystanie z powierzchni handlowych…). W ocenie organu antymonopolowego okres dwóch miesi ę cy, licz ą c od daty uprawomocnienia si ę decyzji, tj. 7.04.2004 r. do dnia 7.06.2004 r., by ł w zupe ł no ś ci wystarczaj ą cy do jej wykonania. Z powy ż szego wynika, ż e Gie ł da pozostawa ł a w zw ł oce w wykonaniu decyzji od 7.06.2004 r, do 20.05.2005 r. (19 maja zosta ł y zawarte nowe umowy, a 20 maja zosta ł uchylony przez Zarz ą d Gie ł dy Regulamin wynajmu boksów handlowych…). Tym samym Prezes UOKiK uzna ł , ż e zw ł oka wynios ł a 348 dni. W przypadku zw ł oki w wykonaniu decyzji o zastosowaniu sankcji i jej wysoko ś ci decyduje organ antymonopolowy. Ustawa o ochronie konkurencji (…) okre ś la minimaln ą kwot ę kary za ka ż dy dzie ń niewykonania decyzji Prezesa UOKiK jako równowarto ść 500 €, a maksymaln ą jako równowarto ść 10000 €. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na Gie ł d ę kar ę pieni ęż n ą w najni ż szej mo ż liwej wysoko ś ci. Uwzgl ę dniaj ą c liczb ę dni pozostawania przez Gie ł d ę w zw ł oce w wykonaniu decyzji oraz minimalny wymiar kary za ka ż dy dzie ń zw ł oki, 12 i (…), a wi ę c wg kursu ś redniego og ł oszonego i nale ż ycie spe ł ni zarówno swoj rol ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą . Funkcja represyjna kary ma bezp stawy o ochronie konkurencji (…) kar ę n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie o S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i onsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za KiK w Lublinie. dec ja podpisana z up. Prezesa UOKiK przez P. Ew ę Wiszniowsk ą Dyrektora Delegatury UOKiK w Lublinie tj. o równowarto ś ci 500 €, łą czna kwota kary osi ą gnie równowarto ść 174 tys. €. Warto ść euro podlega przeliczeniu wg zasad okre ś lonych w art. 115 ustawy o ochronie konkurencj przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary. Ś redni kurs euro na dzie ń 30.12.2005 r. wyniós ł 3,8598 z ł . Tym samym wysoko ść kary po przeliczeniu na walut ę polsk ą wynosi 671605,20 z ł . Ustalaj ą c kar ę pieni ęż n ą na poziomie minimalnym Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę fakt cz ęś ciowego wykonania decyzji, tj. nie egzekwowanie przez Gie ł d ę przymusu wykupu akcji i nie rozwi ą zywanie zawartych umów najmu pomimo przekroczenia przez najemców terminu wykupu akcji oraz fakt ostatecznego wykonania decyzji. Decyduj ą c si ę na wymierzenie kary organ antymonopolowy jednocze ś nie musia ł wzi ąć pod uwag ę fakt niewykonywania decyzji RLU 1/2002 w ca ł o ś ci i stosunkowo d ł ugi okres (348 dni) pozostawania w zw ł oce przez Gie ł d ę . Organ antymonopolowy stoi na stanowisku, ż e nawet ustalona w tym przypadku, w minimalnej mo ż liwej wysoko ś ci, kara pieni ęż na jest jednak znaczna ą o ś redni zwi ą zek z niewykonaniem przedmiotowej decyzji, a funkcja prewencyjna jest zwi ą zana z zapobieganiem dokonywania narusze ń ustawy antymonopolowej przez Gie ł d ę w przysz ł o ś ci. Zgodnie z art. 105 ust. 4 u pieni ęż niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Narodowym Banku Polskim, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek: 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – d K po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UO yz