RLU-7/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, 743-77-30, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin dnia 1 kwietnia 2008 r. RLU-411-6/07/IM Decyzja RLU Nr 7/08 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Polskiej Izby Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej w Warszawie przeciwko MPGK Sp. z o.o. w Ch. – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000r., praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż yciu pozycji dominuj ą cej przez MPGK Sp. z o.o. w Ch. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych poprzez uniemo ż liwienie przedsi ę biorcom pogrzebowym dost ę pu do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, zwi ą zanych z pochówkiem osób zmar ł ych, polegaj ą cych na murowaniu grobu oraz zasypaniu grobu, na Cmentarzu Komunalnym i nakazuje zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Polskiej Izby Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej w Warszawie przeciwko MPGK Sp. z o.o. w Ch. – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000r., praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż yciu pozycji dominuj ą cej przez MPGK Sp. z o.o. w Ch. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, obejmuj ą cym Cmentarz Komunalny, poprzez ograniczenie przedsi ę biorcom pogrzebowym dost ę pu do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych polegaj ą cych na: przygotowaniu grobów do przeprowadzenia pochówku, demonta ż u nagrobka, pog łę bieniu grobu, ekshumacji zw ł ok oraz na wykonywaniu asysty pogrzebowej poprzez uwarunkowanie mo ż liwo ś ci wykonania tej asysty u ż yciem wy łą cznie cichobie ż nego pojazdu o nap ę dzie elektrycznym i stwierdza zaniechanie jej stosowania , pocz ą wszy od dnia 7 lutego 2008r. III. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Polskiej Izby Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej w Warszawie przeciwko MPGK Sp. z o.o. w Ch. - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nie stwierdza si ę stosowania przez MPGK Sp. z o.o. w Ch. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na ograniczeniu dost ę pu do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych polegaj ą cych na budowie grobów na Cmentarzu Komunalnym. 2 2. nie stwierdza si ę stosowania przez MPGK Sp. z o.o. w Ch. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na utrudnianiu ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych poprzez narzucanie przedsi ę biorcom pogrzebowym, wykonuj ą cym us ł ugi pogrzebowe na Cmentarzu Komunalnym nieuczciwych warunków zakupu jego us ł ug i nieuczciwych cen. IV. Na podstawie Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) nak ł ada si ę w imieniu Prezesa UOKiK, stosownie do art. 28 ust. 6 powo ł anej ustawy i § 6 powo ł anego rozporz ą dzenia, w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331), na MPGK Sp. z o.o. w Ch. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 106027 z ł otych (s ł ownie: sto sze ść tysi ę cy dwadzie ś cia siedem z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie Do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie (dalej: Prezes UOKiK lub organ antymonopolowy) wp ł yn ął w dniu 20.04.2007r. wniosek Polskiej Izby Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej w Warszawie (dalej: Izba lub wnioskodawca) zarzucaj ą cy MPGK Sp. z o.o. w Ch. stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Praktyki te mia ł y polega ć na nadu ż ywaniu przez MPGK pozycji dominuj ą cej, skutkuj ą cym ograniczeniem powstania i rozwoju konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych. Wed ł ug Izby nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej przez MPGK polega ć mia ł o na ograniczeniu przedsi ę biorcom pogrzebowym mo ż liwo ś ci samodzielnego kopania, zasypywania i zamurowywania grobów, ich pog łę biania, ekshumacji, budowy i demonta ż u grobowców. Ponadto konkurencyjne wobec MPGK zak ł ady pogrzebowe maj ą ograniczon ą mo ż liwo ść wykonywania asysty pogrzebowej, w praktyce ograniczaj ą si ę bowiem do przywiezienia zw ł ok do kaplicy cmentarnej, a dalsz ą us ł ug ę przejmuje zarz ą dca cmentarza, czyli MPGK. Tylko na stanowcze żą danie rodzin osób zmar ł ych MPGK zezwala na wst ę p pracowników innych zak ł adów pogrzebowych na teren cmentarza, a i w takim przypadku asysta musi si ę ograniczy ć tylko do przeniesienia trumny i jej wpuszczenia do grobu. Zak ł ady konkurencyjne wobec MPGK nie mog ą w takich przypadkach u ż ywa ć w ł asnych ś rodków transportowych. Wnioskodawca podniós ł , ż e oprócz zaistnia ł ego stanu faktycznego, jego wniosek potwierdzaj ą 3 zapisy zawarte w zatwierdzonym przez Zarz ą d Miasta Ch. „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug publicznych przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Spó ł ka z o.o. w Ch. w zakresie utrzymania cmentarza komunalnego, chowania zmar ł ych i dzia ł alno ś ci pokrewnej” (dalej: Regulamin). W § 3 ust. 1 tego ż Regulaminu zastrze ż ono bowiem do wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci administratora cmentarza m.in.: wykonywanie i sprzeda ż grobowców, przygotowanie grobu do pochówku, zamurowywanie i zasypywanie grobu, demonta ż nagrobka, pog łę bianie grobu, ekshumacj ę zw ł ok. Zdaniem wnioskodawcy dzia ł ania MPGK wyczerpuj ą znamiona przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w postaci art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1,5 i 6 oraz s ą sprzeczne z zapisami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W oparciu o powy ż szy wniosek organ antymonopolowy wszcz ął w dniu 20.04.2007r. post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych i pogrzebowych, obejmuj ą cym Cmentarz Komunalny w Ch., co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 (narzucanie nieuczciwych warunków umów) powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dalszym etapie post ę powania antymonopolowego (na podstawie wniosku o wszcz ę cie post ę powania oraz dokonanych ustale ń faktycznych) tak sformu ł owany zarzut zosta ł rozszerzony, postanowieniem Prezesa UOKiK nr 228/07 z dnia 17.12.2007r., o naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5, tj. przeciwdzia ł anie przez MPGK ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. W odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego i postawione przez Prezesa UOKiK pytania MPGK wskaza ł o na obowi ą zuj ą cy Regulamin, zatwierdzony przez Zarz ą d Miasta Ch., z którego wynika dozwolony dla innych przedsi ę biorców (poza MPGK) zakres us ł ug, jakie mog ą oni ś wiadczy ć na terenie Cmentarza Komunalnego w Ch. Mianowicie przedsi ę biorcy ci mog ą dokonywa ć tzw. eksportacji zw ł ok z miejsca zgonu do kaplicy cmentarnej, a nast ę pnie w kondukcie pogrzebowym przetransportowanie zw ł ok do grobu wskazanego przez administracj ę cmentarza oraz umieszczenie zw ł ok w grobie. Dozwolone s ą tak ż e do wykonywania przez innych przedsi ę biorców prace kamieniarskie. Zdaniem MPGK, w ci ą gu ostatnich siedmiu lat nie zabroniono ż adnemu zak ł adowi pogrzebowemu wykonywania us ł ugi pogrzebowej na terenie Cmentarza Komunalnego. Przy czym udzielaj ą c tej informacji MPGK zastrzeg ł o w ł a ś ciwe jego zdaniem rozgraniczenie us ł ug pogrzebowych i cmentarnych. Mianowicie wszystkie prace zwi ą zane z zarz ą dzaniem nieruchomo ś ci ą , w tym wszystkie prace zwi ą zane z grobem (jako wp ł ywaj ą ce na architektur ę i wygl ą d) s ą jako us ł ugi cmentarne zastrze ż one dla MPGK. W odniesieniu do kosztów zwi ą zanych z zarz ą dzaniem Cmentarzem Komunalnym MPGK wyja ś ni ł o, ż e nie obci ąż a przedsi ę biorców chc ą cych ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe na terenie Cmentarza Komunalnego ż adnymi 4 koszami, wszystkie op ł aty spadaj ą na osoby uprawnione do pochowania zw ł ok. Natomiast ustosunkowuj ą c si ę do zarzucanych ogranicze ń co do ś rodków transportowych na terenie Cmentarza Komunalnego, MPGK stwierdzi ł o, ż e „nie zabrania nikomu u ż ywania w ł asnych ś rodków transportu”, czego przyk ł adem s ą zak ł ady kamieniarskie, które bez ogranicze ń wje ż d ż aj ą w ł asnym transportem na teren cmentarza. MPGK stwierdzi ł o, ż e Cmentarz Komunalny posiada plan przestrzennego zagospodarowania, dlatego nowymi grobami s ą zabudowywane wskazane, pe ł ne sektory. Budow ę grobów powierza si ę wykonawcy wy ł onionemu w trybie post ę powania o udzielenie zamówienia publicznego. W ko ń cowym etapie post ę powania antymonopolowego MPGK poinformowa ł a, ż e w stosowanym przez ni ą Regulaminie „mo ż na zauwa ż y ć postanowienia, które mog ą wp ł ywa ć na kszta ł towanie si ę rynku”. Aby usun ąć t ą nieprawid ł owo ść MPGK opracowa ł a projekt nowego Regulaminu, który zosta ł przed ł o ż ony do zatwierdzenia przez Prezydenta Miasta Ch.. Ju ż po zako ń czeniu post ę powania dowodowego, rzeczony Regulamin zosta ł przez MPGK przes ł any do organu antymonopolowego, co spowodowa ł o konieczno ść wznowienia post ę powania dowodowego, w celu analizy nowego Regulaminu oraz w celu uzyskania stanowisk stron post ę powania w zwi ą zku z t ą now ą regulacj ą , dotycz ą c ą Cmentarza Komunalnego w Ch.. Izba ustosunkowuj ą c si ę do wyja ś nie ń MPGK przyzna ł a, ż e przedsi ę biorca ten zezwala na wykonywanie asysty pogrzebowej, jednak wymaga przy tym obecno ś ci minimum 5 osób ( ż a ł obników) i jednocze ś nie pobiera op ł at ę z tytu ł u asysty na w ł asn ą rzecz, mimo, ż e takiej us ł ugi nie ś wiadczy. Wnioskodawca zarzuci ł ponadto, i ż MPGK dokonuje b łę dnego podzia ł u na us ł ugi pogrzebowe i cmentarne, rozszerzaj ą c w sposób nieuprawniony zakres tych ostatnich, co skutkuje zakazem wykonywania przedmiotowych us ł ug przez konkurentów. Odnosz ą c si ę do kwestii korzystania ze ś rodków transportowych Izba wskaza ł a na przymus korzystania ze ś rodków MPGK (melex typu karawan), co potwierdza ć maj ą faktury wystawiane przez MPGK w zwi ą zku z przeprowadzanymi pogrzebami, na których widnieje wy łą cznie pozycja „wózek melex”. Odnosz ą c si ę do nowego Regulaminu Cmentarza Komunalnego w Ch., Izba wskaza ł a, ż e sankcjonuje on w dalszym ci ą gu praktyki monopolistyczne MPGK, poprzez zastrze ż enie kopania, murowania i zasypywania grobów na wy łą czno ść dla tego przedsi ę biorcy. Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: Wnioskodawc ą post ę powania antymonopolowego jest Polska Izba Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej, b ę d ą ca zgodnie ze swoim Statutem organizacj ą samorz ą du gospodarczego, zrzeszaj ą c ą przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść m.in. w zakresie us ł ug pogrzebowych i cmentarnych. 5 Numer KRS Izby, wynikaj ą cy z odpisu aktualnego z rejestru przedsi ę biorców to: 0000122282. Jako zwi ą zek przedsi ę biorców by ł a ona uprawniona do z ł o ż enia wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przez Prezesa UOKiK. Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Ch. jest wpisane do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem (…). MPGK prowadzi dzia ł alno ść za pomoc ą Zak ł adów: Wodoci ą gów i Kanalizacji, Oczyszczania Miasta oraz Pogrzebowego. Jest ono przedsi ę biorc ą ś wiadcz ą cym m.in. us ł ugi cmentarne i pogrzebowe. Pocz ą wszy od 1995r. MPGK zajmuje si ę (na podstawie umowy zawartej z Zarz ą dem Miasta Ch.) administrowaniem Cmentarzem Komunalnym, po ł o ż onym przy ulicy Mo ś cickiego 57 w Ch.. Obok tego cmentarza funkcjonuje na terenie Ch. równie ż cmentarz wyznaniowy. Pocz ą tkowo z tytu ł u bie żą cego utrzymania Cmentarza Komunalnego oraz jego infrastruktury MPGK otrzymywa ł o wynagrodzenie, a w roku 2001 dotacj ę ze strony Miasta Ch.. Z dniem 1.01.2001r. wszed ł w ż ycie, jako za łą cznik do Uchwa ł y Nr 391/2000 Zarz ą du Miasta Ch. z dnia 15 grudnia 2000r., „Regulamin ś wiadczenia us ł ug publicznych przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Spó ł ka z o.o. w Ch. w zakresie utrzymania cmentarza komunalnego, chowania zmar ł ych i dzia ł alno ś ci pokrewnej”. Zosta ł on przygotowany przez MPGK i zatwierdzony bez zmian przez Zarz ą d Miasta Ch. We wskazanym Regulaminie zawarty jest z kolei wy łą cznie „Regulamin Cmentarza Komunalnego” (dalej: Regulamin Cmentarza). W rozdziale II tego ż Regulaminu („Zasady wykonywania us ł ug cmentarnych i pogrzebowych”), w § 3 ust. 1 znajduje si ę zapis okre ś laj ą cy wy łą czn ą w ł a ś ciwo ść administratora cmentarza w stosunku do niektórych us ł ug. Dla MPGK zastrze ż one zosta ł o ś wiadczenie nast ę puj ą cych us ł ug: ƒ wykonywanie i sprzeda ż grobów; ƒ przyj ę cie zw ł ok do ch ł odni w kaplicy cmentarnej; ƒ przygotowanie grobu do pochówku; ƒ zamurowanie lub zasypanie grobu; ƒ demonta ż nagrobka ƒ pog łę bienie grobu; ƒ ekshumacja zw ł ok; ƒ prowadzenie ksi ę gi cmentarnej ƒ innych czynno ś ci mieszcz ą cych si ę w ramach zarz ą du cmentarzem. W § 3 ust. 2 Regulaminu Cmentarza znalaz ł y si ę warunki dopuszczalno ś ci wykonania na Cmentarzu Komunalnym us ł ugi pogrzebowej przez przedsi ę biorców pogrzebowych. Warunki te to: udzia ł w kondukcie 5 osób jednakowo ubranych lub dwóch, wyposa ż onych w urz ą dzenie do opuszczania trumny oraz wniesienie op ł aty na rzecz administratora, zgodnie z cennikiem, zatwierdzonym przez Zarz ą d Miasta Ch. Po zmianie Regulaminu przez Zarz ą d Miasta Ch., od dnia 22.01.2001r. zrezygnowano wymogu zatwierdzenia cennika przez Miasto Ch. 6 Z kolei zapis § 3 ust. 3 Regulaminu Cmentarza nak ł ada obowi ą zek wykonywania transportu zw ł ok osoby zmar ł ej od kaplicy (lub od bramy cmentarnej) za pomoc ą „pojazdu cichobie ż nego o nap ę dzie elektrycznym”. Organ antymonopolowy ustali ł , ż e takim pojazdem, typu melex, dysponuje co najmniej od momentu wej ś cia w ż ycie Regulaminu, administrator Cmentarza Komunalnego – MPGK. W Regulaminie Cmentarza znajduje si ę równie ż definicja grobu murowanego (w § 4 ust. 2), która stwierdza, i ż jest „do ł em, w którym boki s ą murowane, a nad trumn ą zak ł ada si ę sklepienie”. Kwestii transportu i poruszania si ę pojazdami po terenie cmentarza komunalnego dotyczy § 9 ust. 7 oraz § 10 ust. 1 Regulaminu Cmentarza, z których wynika, ż e na wykonywanie takiej dzia ł alno ś ci jest konieczna zgoda administracji cmentarza. Prezes UOKiK ustali ł , ż e w 2006r. dokonano na Cmentarzu Komunalnym w Ch. ogó ł em 533 pochówków, z czego (etap do kaplicy cmentarnej) 326 wykona ł Zak ł ad Pogrzebowy „A” w Ch., a MPGK 207 pochówków. Z kolei do 8.05.2007r. wykonano 177 pochówków, z czego Zak ł ad Pogrzebowy „A” w Ch. wykona ł 106 (w dozwolonym Regulaminem Cmentarza zakresie), a MPGK 71. Zarówno w odniesieniu do 2006r., jak i 2007r. pogrzeby na etapie od kaplicy cmentarnej do grobu by ł y wykonane wy łą cznie przez pracowników MPGK. W odniesieniu do uprawnienia MPGK, wynikaj ą cego z Regulaminu Cmentarza, do wy łą cznej budowy grobów, organ antymonopolowy ustali ł , ż e by ł o ono realizowane w drodze zamówie ń publicznych, w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie art. 39 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówie ń publicznych (Dz.U. z 2006r. Nr 164 poz. 1163). Jedynym kryterium oceny z ł o ż onych ofert by ł a cena wykonania przedmiotowej us ł ugi. W 2005r. w wyniku przetargu zosta ł wy ł oniony wykonawca 140 grobów dwumiejscowych i 30 grobów jednomiejscowych, w roku nast ę pnym w taki sam sposób wybrano wykonawc ę 220 grobów dwumiejscowych, 150 jednomiejscowych i 18 trzymiejscowych. W 2007r., na podstawie przetargu przeprowadzonego w dniu 23 marca, ustalono wykonawc ę 162 grobów dwumiejscowych i 37 trzymiejscowych. Umowy zawarte w nast ę pstwie przeprowadzonych przetargów dotyczy ł y nie tylko zabudowania wskazanych sektorów Cmentarza Komunalnego odpowiednimi typami grobów, ale tak ż e wykonania robót towarzysz ą cych na terenie cmentarza. Roboty towarzysz ą ce to m.in.: wywóz ziemi z wykopów na teren cmentarza i wykonanie niwelacji terenu do ustalonych parametrów (niweleta robocza), wykonanie powierzchni ż u ż lowej odpowiedniej grubo ś ci z wa ł owaniem w obr ę bie aktualnie zabudowywanego grobami sektora cmentarza. Na podstawie zapisów Regulaminu i Cennika Prezes UOKiK ustali ł , ze w odniesieniu do wykonywania us ł ug kamieniarskich na Cmentarzu Komunalnym nie ma ż adnych ogranicze ń poza konieczno ś ci ą uzyskania zezwolenia 7 administracji Cmentarza Komunalnego na poruszanie si ę pojazdami po terenie cmentarza i wniesieniem odpowiedniej op ł aty (jednorazowej lub rycza ł towej). W ko ń cowym etapie post ę powania antymonopolowego MPGK przedstawi ł o nowy regulamin dla Cmentarza Komunalnego w Ch. Zosta ł on ustalony uchwa łą nr 1/2008 Zarz ą du MPGK z dnia 28.01.2008r., a nast ę pnie zatwierdzony zarz ą dzeniem nr 338/08 Prezydenta Miasta Ch. z dnia 7.02.2008r. Zarz ą dzenie wesz ł o w ż ycie z dniem podpisania. W stosunku do Regulaminu uprzednio obowi ą zuj ą cego nowy Regulamin korzystania z us ł ug na Cmentarzu Komunalnym (dalej: Nowy Regulamin) w Ch. nie zawiera on szczegó ł owych zapisów odno ś nie rodzajów us ł ug zastrze ż onych wy łą cznie dla MPGK. Nowy Regulamin zawiera natomiast rozró ż nienie, wg MPGK, trzech typów us ł ug, ś wiadczonych na terenie Cmentarza. Pierwszym typem s ą us ł ugi cmentarne, polegaj ą ce, zgodnie z § 2 pkt 1 Nowego Regulaminu na: • przyjmowaniu zw ł ok do pochowania; • zawieraniu umów o u ż ytkowanie grobu; • przyjmowanie op ł at cmentarnych; • prowadzeniu ewidencji i dokumentacji; • utrzymaniu porz ą dku; • organizowaniu kopania, murowania i zasypywania grobów; • sprawowaniu pieczy nad przebiegiem pogrzebów; • trosce o bezpiecze ń stwo osób i mienia; • wykonywaniu prac zwi ą zanych z zagospodarowaniem i utrzymaniem terenu Cmentarza wraz z budynkami. Zgodnie z § 3 pkt 3 Nowego Regulaminu, wykonywanie us ł ug cmentarnych nale ż y do administratora, czyli MPGK. Drugi typ us ł ug stanowi ą us ł ugi pogrzebowe, polegaj ą ce na: • eksportacja zw ł ok z miejsca zgonu do miejsca przechowywania i ich przechowywanie; • przewóz zw ł ok; • przygotowanie zw ł ok do pogrzebu; • obs ł uga uroczysto ś ci pogrzebowych; • za ł atwianie spraw zwi ą zanych z pochówkiem; • sprzeda ż akcesoriów. Trzeci typ us ł ug na Cmentarzu stanowi ą us ł ugi kamieniarskie (monta ż , demonta ż lub naprawa nagrobka i opaski wokó ł nagrobka). Organ antymonopolowy ustali ł , ż e po wprowadzeniu Nowego Regulaminu, do dnia 27.02.2008r. przeprowadzonych zosta ł o na Cmentarzu Komunalnym 36 pogrzebów, z czego jeden przeprowadzi ł w ca ł o ś ci przedsi ę biorca „A”.w Ch., a pozosta ł e MPGK. 8 Zgodnie z dokonanymi ustaleniami, nie zosta ł y jeszcze zawarte przez MPGK z przedsi ę biorcami pogrzebowymi umowy, które uszczegó ł awia ł yby zapisy Nowego Regulaminu i regulowa ł y wykonywanie us ł ug pogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym w Ch.. Z propozycj ą takich umów nie wyst ą pi ł dotychczas MPGK, ani te ż nie zwracali si ę do administratora Cmentarza Komunalnego, o zawarcie takich umów inni przedsi ę biorcy pogrzebowi. Organ antymonopolowy ustali ł , ż e najwi ę kszy lokalny konkurent MPGK (w/w „A”), w zakresie us ł ug pogrzebowych, otrzyma ł ju ż Nowy Regulamin, oraz ż e Nowy Regulamin jest dost ę pny w Kancelarii Cmentarza Komunalnego, jak równie ż zosta ł wywieszony w formie wyci ą gu na tablicy og ł osze ń Cmentarza Komunalnego. Ustalony przez organ antymonopolowy przychód MPGK za 2007r. wyniós ł (…) z ł . Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Dzia ł ania organu antymonopolowego nakierowane s ą na przeciwdzia ł anie praktykom, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć negatywne skutki w zakresie stanu konkurencji. Ochrona konkurencji jest za ś podejmowana w interesie publicznym, s ł u ż y bowiem zarówno przedsi ę biorcom, jak i konsumentom. Zastosowanie wobec MPGK przepisów ustawy antymonopolowej jest zwi ą zane z ochron ą przez Prezesa UOKiK interesu publiczno-prawnego. Zarzucone MPGK praktyki skierowane s ą przeciwko wszystkim przedsi ę biorcom ś wiadcz ą cym us ł ugi pogrzebowe na terenie miasta Ch. lub potencjalnie zainteresowanych ś wiadczeniem takich us ł ug. Skierowanie praktyki wobec wszystkich uczestników rynku po stronie popytowej oznacza, ż e niew ą tpliwie dzia ł aniami MPGK dotkni ę ci s ą przedsi ę biorcy zajmuj ą cy si ę obs ł ug ą pogrzebów oraz po ś rednio szerszy kr ą g osób, uiszczaj ą cych op ł aty za us ł ugi pogrzebowe w warunkach faktycznego braku mo ż liwo ś ci wyboru us ł ugodawcy. Mo ż liwo ść stosowania tej ż e praktyki wynika z si ł y rynkowej MPGK, b ę d ą cej rezultatem funkcjonowania na rynku jako monopolista zarz ą dzaj ą cy Cmentarzem Komunalnym. Organ antymonopolowy w pe ł ni zgadza si ę z tez ą wysuni ę t ą w pi ś miennictwie („Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – komentarz” E. Modzelewska-W ą chal), ż e dla naruszenia interesu publiczno- prawnego w takim stanie faktycznym wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, co te ż ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. W orzecznictwie SOKiK poj ę cie interesu publicznego utrwali ł o si ę jako dotycz ą ce interesu ogó ł u, a nie okre ś lonej grupy, czy te ż indywidualnego podmiotu (tak w orzeczeniach: wyrok z 28.05.2001 r. sygn. XVII Ama 82/00, wyrok 6.06.2001 r. sygn. Ama 78/00). W niniejszej sprawie fakt pozostawania przedsi ę biorc ą przez MPGK jest poza sporem. Natomiast w odniesieniu do pozycji MPGK na rynku, nale ż y przywo ł a ć art. 4 pkt 9 o ochronie konkurencji (...) , gdzie przez pozycj ę 9 dominuj ą c ą na rynku rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w swoim zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Po analizie zebranego w sprawie materia ł u Prezes UOKiK uzna ł , ż e za rynek w ł a ś ciwy pod wzgl ę dem geograficznym w niniejszej sprawie nale ż y uzna ć Cmentarz Komunalny w Ch., administrowany przez MPGK. Zgodnie z ustalonym ju ż orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wyborze cmentarza w niewielkim stopniu decyduj ą elementy konkurencji pomi ę dzy zarz ą dcami poszczególnych cmentarzy. Wybór cmentarza jest w sposób istotny determinowany szczególnymi wzgl ę dami – wol ą osoby zmar ł ej, charakterem cmentarza, istnieniem grobów osób bliskich, presti ż em cmentarza, itd. (tak np. w uzasadnieniu do wyroku z dnia 14.07.1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99). Funkcjonowanie wi ę c innego cmentarza w Ch. (cmentarza wyznaniowego) nie pozbawia MPGK pozycji dominuj ą cej na tym rynku. Lokalnym rynkiem us ł ug cmentarnych i pogrzebowych mo ż e by ć wi ę c ka ż dy cmentarz z osobna, a tym przypadku Cmentarz Komunalny w Ch. Ponadto specyfika us ł ug ś wiadczonych na terenie cmentarzy polega na tym, ż e przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy te us ł ugi nie podejmuj ą suwerennie decyzji, na którym cmentarzu b ę d ą je wykonywa ć . W tym zakresie s ą uzale ż nieni od zleceniodawców, którzy wybieraj ą c miejsce pochówku nie kieruj ą si ę (to fakt powszechnie znany) ocen ą „ofert cmentarzy”, czy ich porównaniem, ale w/w przes ł ankami subiektywnymi. Pod wzgl ę dem przedmiotowym rynek w ł a ś ciwy stanowi ą us ł ugi cmentarne, jako bezpo ś rednio oddzia ł ywuj ą ce na warunki ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych. W rozpatrywanej sprawie istniej ą tzw. rynki wspó ł zale ż ne (powi ą zane). MPGK ustalaj ą c jako administrator Regulamin Cmentarza Komunalnego, co jest uprawnieniem podmiotu administruj ą cego cmentarzem, organizuje tym samym ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych na tym cmentarzu. Na wy ż ej okre ś lonym pod wzgl ę dem geograficznym i przedmiotowym rynku relewantnym, czyli lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, obejmuj ą cych Cmentarz Komunalny w Ch., MPGK, b ę d ą cy jego administratorem, posiada pozycj ę monopolistyczn ą , która jest kwalifikowan ą postaci ą pozycji dominuj ą cej, co oznacza , ż e nie spotyka si ę on z konkurencj ą wykonuj ą c us ł ugi cmentarne (zarz ą dzaj ą c cmentarzem), Pozycja ta jest przejawem monopolu naturalnego, posiadanego przez MPGK jako ż e wykonywanie us ł ug cmentarnych nie jest mo ż liwe w warunkach konkurencji. Ad. pkt I sentencji decyzji: Art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji (...) okre ś la jako praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł anie polegaj ą ce na nadu ż yciu pozycji 10 dominuj ą cej na rynku przez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji . Przy czym, zgodnie z art. 1 ust. 2 powo ł anej ustawy dzia ł ania Prezesa UOKiK nakierowane s ą na przeciwdzia ł anie praktykom, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć negatywne skutki w zakresie stanu konkurencji. Aby stwierdzi ć , ż e dzia ł ania danego przedsi ę biorcy wyczerpuj ą znamiona praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , niezb ę dne jest wykazanie spe ł nienia przez niego wszystkich przes ł anek okre ś lonych w/w przepisem ustawy, a mianowicie : • posiadanie przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku, • podj ę cie przez niego dzia ł a ń (w postaci czynno ś ci lub zaniechania) przeciwdzia ł aj ą cych ukszta ł towaniu si ę warunków do powstania lub rozwoju konkurencji. Fakt posiadania przez MPGK, jako przedsi ę biorc ę , pozycji dominuj ą cej na rynku zosta ł ju ż w niniejszej decyzji wykazany. Pozostaje wi ę c do rozwa ż enia, czy ustalony przez tego przedsi ę biorc ę , jako administratora Cmentarza Komunalnego w Ch., Nowy Regulamin zawiera ograniczenia w wykonywaniu us ł ug pogrzebowych w postaci murowania (nie zwi ą zanego z budow ą grobów, ale z pochówkiem) i zasypywania grobów przez przedsi ę biorców konkurencyjnych wobec MPGK. Stosownie do ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 23 poz. 295) oraz orzecznictwa antymonopolowego, w ramach dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z chowaniem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę rynek us ł ug cmentarnych i rynek us ł ug pogrzebowych (wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 11/95; z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99; z dnia 25 wrze ś nia 2000 r., sygn. akt XVII Ama 76/99, oraz wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt XVII Ama 49/02). Przy czym rynek us ł ug pogrzebowych obejmuje wykonywanie us ł ug zwi ą zanych z pochówkiem: przygotowanie zw ł ok do pochówku, transport zw ł ok, pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, wykonywanie grobów, stawianie pomników, ekshumacje. Natomiast rynek us ł ug cmentarnych obejmuje czynno ś ci zwi ą zane z utrzymaniem i prawid ł owym funkcjonowaniem cmentarza. Do czynno ś ci tych nale żą czynno ś ci porz ą dkowe (m.in. piel ę gnacja zieleni, utrzymanie czysto ś ci, konserwacja urz ą dze ń cmentarnych), czynno ś ci zwi ą zane z rozbudow ą infrastruktury cmentarza, czynno ś ci administracyjne (nadzór architektoniczny, sanitarny, porz ą dkowy, prowadzenie ksi ą g cmentarnych, pobieranie op ł at). Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy uzna ł dzia ł anie MPGK na rynku us ł ug cmentarnych, w postaci zastrze ż enia w § 2 pkt 1 w zwi ą zku z § 3 pkt 3 Nowego Regulaminu, dla w ł asnego wykonawstwa murowania i zasypywania grobów, za ograniczenie rozwoju konkurencji na 11 rynku lokalnym. Zwi ą zane z dokonywanym pochówkiem, murowanie i zasypywanie grobu stanowi us ł ug ę pogrzebow ą , której wykonawstwo winno podlega ć konkurencji pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi w ł a ś nie us ł ugi pogrzebowe. Tym samym tre ść Nowego Regulaminu, ustalona w warunkach posiadania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych, w postaci zamkni ę cia dost ę pu do ś wiadczenia przedmiotowych us ł ug oddzia ł uje negatywnie i bezpo ś rednio na rynek wspó ł zale ż ny, czyli rynek us ł ug pogrzebowych. W ś wietle wskazanego wy ż ej, utrwalonego orzecznictwa, nie mo ż e osta ć si ę jako w ł a ś ciwy podzia ł na us ł ugi pogrzebowe i cmentarne, jaki proponuje MPGK. Us ł ugi polegaj ą ce na: murowaniu i zasypaniu grobu, s ą us ł ugami pogrzebowymi i uniemo ż liwienie przedsi ę biorcom pogrzebowym przez administratora Cmentarza Komunalnego dost ę pu do ich ś wiadczenia wype ł nia przes ł anki zakazanej praktyki, ograniczaj ą cej konkurencj ę . Obie w/w us ł ugi mog ą wykonywa ć tak ż e inni przedsi ę biorcy, a rol ą MPGK w tym zakresie, jako administratora, jest nadzór porz ą dkowy i architektoniczny nad ś wiadczonymi us ł ugami pogrzebowymi. Nie wyklucza to oczywi ś cie mo ż liwo ś ci wykonywania przez MPGK tak ż e tych ż e us ł ug, ale w warunkach braku dyskryminacji konkurencyjnych zak ł adów pogrzebowych. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt I sentencji decyzji. Ad. pkt II sentencji decyzji: Do stwierdzenia stosowania przez MPGK zakazanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę w punkcie II sentencji niniejszej decyzji odnosz ą si ę wnioski Prezesa UOKiK, zawarte w poprzedzaj ą cej cz ęś ci decyzji. Oznacza to, ż e pozostaj ą aktualne ustalenia dotycz ą ce naruszenia interesu publiczno- prawnego, rynku w ł a ś ciwego i posiadanej na nim przez MPGK pozycji dominuj ą cej (monopolistycznej). Organ antymonopolowy stwierdzi ł w pkt II decyzji stosowanie przez MPGK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę w postaci zapisów Regulaminu ograniczaj ą cych dost ę p do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych polegaj ą cych na: przygotowaniu grobów do przeprowadzenia pochówku, demonta ż u nagrobka, pog łę bieniu grobu, ekshumacji zw ł ok oraz na wykonywaniu asysty pogrzebowej poprzez uwarunkowanie mo ż liwo ś ci wykonania tej asysty u ż yciem wy łą cznie cichobie ż nego pojazdu o nap ę dzie elektrycznym. Stosownie do ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 23 poz. 295) oraz orzecznictwa antymonopolowego, w ramach dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z chowaniem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę rynek us ł ug cmentarnych i rynek us ł ug pogrzebowych (wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 11/95; z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99; 12 z dnia 25 wrze ś nia 2000 r., sygn. akt XVII Ama 76/99, oraz wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt XVII Ama 49/02). Przy czym rynek us ł ug pogrzebowych obejmuje wykonywanie us ł ug zwi ą zanych z pochówkiem: przygotowanie zw ł ok do pochówku, transport zw ł ok, pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, wykonywanie grobów, stawianie pomników, ekshumacje. Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy uzna ł dzia ł anie MPGK na rynku us ł ug cmentarnych, w postaci zastrze ż enia w § 3 pkt 1 uprzednio obowi ą zuj ą cego Regulaminu, dla w ł asnego wykonawstwa: przygotowaniu grobów do przeprowadzenia pochówku, demonta ż u nagrobka, pog łę bieniu grobu, ekshumacji zw ł ok za ograniczenie rozwoju konkurencji na rynku lokalnym. Przygotowanie grobów do przeprowadzenia pochówku, demonta ż nagrobka, pog łę bienie grobu, a tak ż e ekshumacja zw ł ok stanowi ą us ł ug ę pogrzebow ą , której wykonawstwo winno podlega ć konkurencji pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi w ł a ś nie us ł ugi pogrzebowe. Tym samym zastosowanie przez MPGK tre ś ci Regulaminu (starego), ustalonej w warunkach posiadania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych, w postaci zamkni ę cia dost ę pu do ś wiadczenia przedmiotowych us ł ug oddzia ł uje negatywnie i bezpo ś rednio na rynek wspó ł zale ż ny, czyli rynek us ł ug pogrzebowych. Tak ż e uwarunkowanie przez MPGK mo ż liwo ś ci wykonywania asysty pogrzebowej u ż yciem wy łą cznie cichobie ż nego pojazdu o nap ę dzie elektrycznym zosta ł o uznane przez Prezesa UOKiK za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę Prezes UOKiK uzna ł , ż e takie ograniczenie wype ł nia drug ą , obok zajmowania pozycji dominuj ą cej na rynku przez MPGK, przes ł ank ę stwierdzenia stosowania praktyki ograniczaj ą cej rozwój konkurencji. Faktem powszechnie znanym jest przeprowadzanie w Polsce ceremonii pogrzebowych z u ż yciem specjalnie przystosowanych pojazdów samochodowych (karawanów) i z wyja ś nie ń MPGK nie wynika nic, co mog ł oby usprawiedliwia ć zakaz u ż ywania takich pojazdów akurat na terenie Cmentarza Komunalnego. Natomiast organ antymonopolowy ustali ł , ż e us ł ugi kamieniarskie, ś wiadczone na Cmentarzu Komunalnym w Ch., s ą wykonywane w ł a ś nie za pomoc ą pojazdów samochodowych i pozostaje ten fakt poza sporem. Ponadto trudno wyobrazi ć sobie, aby zak ł ady pogrzebowe konkuruj ą ce z MPGK, dowo żą ce cia ł o osoby zmar ł ej na cmentarz, dodatkowym transportem przywozi ł y na Cmentarz Komunalny jeszcze jeden pojazd, wy łą cznie w celu przeprowadzenia pochówku na terenie tego cmentarza. Przy czym uwaga ta odnosi si ę do zak ł adów pogrzebowych, które maj ą lub mog ą mie ć siedzib ę na terenie miasta Ch. W przypadku przedsi ę biorców pogrzebowych spoza miasta przedmiotowy warunek przeprowadzenia pogrzebu za pomoc ą pojazdu elektrycznego, praktycznie eliminuje ich z mo ż liwo ś ci wykonania pe ł nej asysty pogrzebowej, tym bardziej, ż e zgodnie z wyja ś nieniami MPGK, nie wynajmuje ono innym przedsi ę biorcom posiadanego pojazdu typu melex. Oczywistym jest wi ę c wniosek, ż e przedmiotowy zapis Regulaminu, wprowadzony przez MPGK, 13 uniemo ż liwia jego konkurentom wykonywanie pe ł nej asysty pogrzebowej. Fakt ten niew ą tpliwie ogranicza rozwój konkurencji w zakresie us ł ug pogrzebowych na rynku w ł a ś ciwym. W zwi ą zku z wprowadzeniem w ż ycie od dnia 7 lutego 2008r. Nowego Regulaminu (Regulamin korzystania z us ł ug na Cmentarzu Komunalnym w Ch.) organ antymonopolowy stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez MPGK praktyki stwierdzonej w pkt II niniejszej decyzji. Nowy Regulamin nie zawiera ju ż zastrze ż enia na wy łą czno ść MPGK wykonawstwa: przygotowania grobów do przeprowadzenia pochówku, demonta ż u nagrobka, pog łę bieniu grobu, ekshumacji zw ł ok oraz nie zawiera zapisów odno ś nie konieczno ś ci u ż ycia pojazdu cichobie ż nego o nap ę dzie elektrycznym. W zwi ą zku z czym przesta ł a istnie ć podstawa prawna, umo ż liwiaj ą ca stosowanie tej ż e praktyki przez MPGK. Nowy Regulamin zawiera niewiele szczegó ł owych uregulowa ń . Zgodnie z jego zapisami szczegó ł owe kwestie zwi ą zane z wykonywaniem us ł ug pogrzebowych na terenie Cmentarza Komunalnego w Ch. b ę d ą uregulowane w odpowiednich umowach, zawieranych bezpo ś rednio z innymi przedsi ę biorcami pogrzebowymi. Organ antymonopolowy mo ż e ewentualnie, w przysz ł o ś ci dokona ć oceny istniej ą cych i stosowanych przez MPGK umów, by ł oby to jednak przedmiotem odr ę bnego post ę powania administracyjnego. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt II sentencji decyzji. Ad. pkt III ppkt 1 sentencji decyzji: Organ antymonopolowy nie stwierdzi ł stosowania przez MPGK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na ograniczeniu dost ę pu do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych polegaj ą cych na budowie grobów na Cmentarzu Komunalnym w Ch.. Do oceny, czy MPGK stosowa ł praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę wskazan ą w punkcie III sentencji niniejszej decyzji odnosz ą si ę wnioski Prezesa UOKiK, zawarte w poprzedzaj ą cej cz ęś ci decyzji, dotycz ą ce ustale ń , co do zaistnienia naruszenia interesu publiczno-prawnego, rynku w ł a ś ciwego i posiadanej na nim przez MPGK pozycji dominuj ą cej (monopolistycznej). O ile w/w przes ł anki stwierdzenia stosowania przez MPGK zakazanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę niew ą tpliwie zaistnia ł y, to Prezes UOKiK nie dopatrzy ł si ę w dzia ł aniach MPGK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę w postaci ograniczeniu dost ę pu do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych polegaj ą cych na budowie grobów na Cmentarzu Komunalnym. MPGK powierza ł o bowiem budowanie grobów oraz wykonawstwo niezb ę dnych prac towarzysz ą cych, w kolejnych, pe ł nych sektorach Cmentarza Komunalnego innym przedsi ę biorcom, wybranym w trybie zamówienia publicznego poprzez przetarg nieograniczony, co nie budzi zastrze ż e ń organu antymonopolowego. Mo ż na w tym miejscu 14 mówi ć nie tyle o zastrze ż eniu dla siebie budowy grobów przez MPGK, ale o organizowaniu budowy grobów przez MPGK. Organizowanie za ś przedmiotowej dzia ł alno ś ci poprzez form ę przetargu nieograniczonego nie narusza zasad konkurencji. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt III ppkt 1 sentencji decyzji. Ad. pkt III ppkt 2 sentencji decyzji: Art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji (…) okre ś la jako praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę m.in. dzia ł anie polegaj ą ce na nadu ż yciu pozycji dominuj ą cej na rynku przez bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych warunków zakupu towarów. Przy czym przez towar rozumie si ę , zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji (…) tak ż e us ł ug ę . Aby stwierdzi ć , ż e dzia ł ania danego przedsi ę biorcy wyczerpuj ą znamiona zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , niezb ę dne jest wykazanie spe ł nienia przez niego wszystkich przes ł anek okre ś lonych w/w przepisem ustawy, a mianowicie: • posiadanie przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku, • narzucanie warunków zakupu i cen, • nieuczciwy charakter narzuconych warunków i cen. Jak zosta ł o to ju ż stwierdzone w niniejszej decyzji, MPGK posiada pozycj ę dominuj ą c ą w zakresie us ł ug cmentarnych, polegaj ą cych na zarz ą dzaniu Cmentarzem Komunalnym w Ch.. Przy czym cz ęść z us ł ug uwa ż anych przez MPGK za cmentarne stanowi bez w ą tpienia us ł ugi pogrzebowe. Za ś wiadczenie obu tych rodzajów us ł ug pobierane s ą op ł aty, zgodnie ze stosowanym przez MPGK Cennikiem. Prezes UOKiK ustali ł , ż e w rozpatrywanym przypadku brak jest natomiast spe ł nienia przes ł anki narzucania nieuczciwych warunków zakupu us ł ug i cen. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, ż e MPGK nie tyle stosuje uci ąż liwe warunki i ceny, co w praktyce nie dopuszcza, aby umowy z innymi przedsi ę biorcami by ł y zawierane. Istnia ł , do 7.02.2008r., kiedy to wprowadzony zosta ł Nowy Regulamin, faktyczny zakaz, wynikaj ą cy z uprzednio obowi ą zuj ą cego Regulaminu, wykonywania cz ęś ci us ł ug pogrzebowych przez innych przedsi ę biorców (w postaci przygotowania grobu do pochówku, zamurowania lub zasypania grobu, demonta ż u nagrobka, pog łę bienia grobu, ekshumacji zw ł ok) oraz bardzo istotne ograniczenie mo ż liwo ś ci wykonywania 15 przez innych przedsi ę biorców pogrzebowych asysty pogrzebowej w postaci nakazu u ż ywania na Cmentarzu Komunalnym wy łą cznie wózka o nap ę dzie elektrycznym. O naruszeniu zapisów art. 8 ust. 2 pkt 1 mo ż na by mówi ć dopiero po dopuszczeniu przez MPGK konkurentów do ś wiadczenia w pe ł ni us ł ug pogrzebowych. Aktualnie „obce” zak ł ady pogrzebowe nie s ą zwi ą zane z MPGK ż adnymi stosunkami umownymi, przy realizacji których mog ł oby mie ć miejsce narzucanie nieuczciwych warunków lub cen. Faktury zwi ą zane z pochówkami dokonanymi na Cmentarzu Komunalnym s ą wystawione przez MPGK wy łą cznie dla cz ł onków rodzin osób zmar ł ych. Inne zak ł ady pogrzebowe nie s ą wi ę c kontrahentami MPGK. Nie mo ż e mie ć wi ę c miejsca praktyka polegaj ą ca na narzucaniu innym przedsi ę biorcom pogrzebowym nieuczciwych warunków umów i cen. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt III ppkt 2 sentencji decyzji. Odnosz ą c si ę ponadto do zg ł aszanych przez Izb ę ju ż w trakcie post ę powania antymonopolowego innych zdarze ń w postaci wymogu uczestnictwa w pogrzebie pi ę ciu ż a ł obników oraz pobierania przez MPGK op ł aty za asyst ę pogrzebow ą w sytuacji, kiedy wykona ł j ą inny zak ł ad pogrzebowy, Prezes UOKiK uzna ł , ż e nie maj ą one wp ł ywu na ocen ę zachowa ń MPGK na rynku. Wymóg uczestnictwa pi ę ciu osób w ceremonii pogrzebowej nie wydaje si ę uci ąż liwy, ale usprawiedliwiony, ze wzgl ę du na konieczno ść niesienia trumny, opuszczanie jej do grobu, niesienie krzy ż a lub innych symboli, czy te ż wie ń ców. Kwestia za ś pobierania podwójnych op ł at stanowi problem o charakterze cywilno-prawnym ( ś wiadczenie nienale ż ne), do którego rozwi ą zania nie ma uprawnie ń organ antymonopolowy. Ad. pkt IV sentencji decyzji: Kara pieni ęż na na ł o ż ona na MPGK wynosi 106027 z ł i na ł o ż ona zosta ł a w oparciu o art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 101 ust. 1 pkt 1 mówi, ż e Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci do 10 % przychodu osi ą gni ę tego przez niego w roku rozliczeniowym, poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i art. 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. W punktach I i II sentencji niniejszej Decyzji stwierdzono, i ż MPGK dopu ś ci ł o si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. W rozpatrywanym przypadku maksymalny wymiar kary pieni ęż nej móg ł by wynosi ć ponad … mln z ł . Kara w wysoko ś ci 106027 z ł , na ł o ż ona niniejsz ą decyzj ą stanowi wi ę c tylko ok. … % maksymalnego wymiaru kary w tym przypadku. Prezes UOKiK, decyduj ą c si ę na na ł o ż enie niniejsz ą decyzj ą 16 kary pieni ęż nej, wzi ął przede wszystkim pod uwag ę , skierowany wprost przeciwko rozwojowi konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych, charakter dzia ł a ń MPGK, jako administratora Cmentarza, w postaci zastrze ż enia wy łą cznie dla siebie mo ż liwo ś ci przygotowywania grobów do pochówku, zamurowywania i zasypywania grobu, demonta ż u nagrobka, pog łę bieniu grobu, ekshumacji zw ł ok oraz istotne ograniczenie mo ż liwo ś ci wykonywania asysty pogrzebowej przez innych przedsi ę biorców poprzez wymóg stosowania wy łą cznie okre ś lonego pojazdu. Ustalaj ą c kar ę organ antymonopolowy mia ł jednocze ś nie na uwadze fakt, ż e rozpatrywana praktyka mia ł a wp ł yw wy łą cznie na ś ci ś le ograniczony pod wzgl ę dem terytorialnym rynek lokalny, obejmuj ą cy Cmentarz Komunalny w Ch.. Dzia ł aj ą c jednocze ś nie na dwóch wspó ł zale ż nych rynkach MPGK, jako monopolista na jednym z nich (us ł ugi cmentarne), ogranicza ł rozwój konkurencji na drugim (us ł ugi pogrzebowe). Prezes UOKiK uzna ł wi ę c, ż e w przedmiotowej sprawie nast ą pi ł o relatywnie istotne naruszenie konkurencji. Organ antymonopolowy mia ł tak ż e na uwadze, ż e MPGK zmieni ł w trakcie post ę powania antymonopolowego po cz ęś ci swoje stanowisko odno ś nie zapisów wprowadzonego przez siebie Regulaminu Cmentarza, poprzez przygotowanie Nowego Regulaminu. Jednak ż e warunki ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych nie s ą jeszcze ostatecznie w umowach sprecyzowane. Ponadto przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Wszystkie te czynniki zawa ż y ł y łą cznie na dokonanym wymiarze kary pieni ęż nej. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek: 51101010100078782231000000 W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt IV sentencji. W toku prowadzonego post ę powania, z dniem 21.04.2007 r. zosta ł a uchylona ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, na podstawie której wszcz ę te zosta ł o niniejsze post ę powanie administracyjne. W jej miejsce wesz ł a ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 3126). Przepisy przej ś ciowe, zawarte w art. 131 nowej ustawy stanowi ą , ż e do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji (…) z dnia 15 grudnia 2000 r. i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie tej ż e ustawy, stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej 17 dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie. Otrzymuj ą : Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. Izba Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej 18