RPZ-11/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , 08.07.2003 r. RPZ – 565/2/03/D.O./..... D e c y z j a nr RPZ - 11/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 86 z 2003 r. poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i par. 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Federacji Konsumentów - Klub w Kaliszu w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Miasto Kalisz pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania zasad parkowania pojazdów w tym mie ś cie, poprzez wydzielenie na jego obszarze p ł atnej Strefy Parkowania i ustalenie odp ł atno ś ci za parkowanie w tej strefie pojazdów oraz pobieranie przez Zarz ą d Dróg Miejskich, b ę d ą cy zak ł adem bud ż etowym tej Gminy, kary pieni ęż nej za nieop ł acony postój pojazdu w tej Strefie, której wysoko ść jest niezgodna z wysoko ś ci ą ustalon ą uchwa łą Rady Miejskiej z dnia 29 marca 2001 r. Nr XXX/443/2001 w sprawie wprowadzenia op ł at za parkowanie pojazdów samochodowych w Strefie Parkowania i sposobu ich pobierania , oraz nakazania zaniechania jej stosowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 4 czerwca 2003 r. Federacja Konsumentów – Klub w Kaliszu (zwana dalej Wnioskodawc ą ) zwróci ł a si ę z wnioskiem o zbadanie legalno ś ci wprowadzenia na terenie miasta Kalisz p ł atnej Strefy Parkowania, ustalenia przez Rad ę Miejsk ą Kalisza wysoko ś ci op ł at za parkowanie pojazdów w tej strefie i sposobu ich pobierania oraz pobierania przez Zarz ą d Dróg Miejskich kary pieni ęż nej za nieop ł acone parkowanie w strefie w wysoko ś ci niezgodnej z ustalon ą uchwa łą tej Rady z dnia 29 marca 2001 r. Nr XXX/443/2001 oraz przepisami rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegó ł owych zasad wprowadzania op ł at za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51 poz. 608). Zgodnie z tymi uregulowaniami kara za nieop ł acone parkowanie pojazdu nie powinna by ć wy ż sza ani ż eli dziesi ę ciokrotno ść stawki podstawowej, która wynosi 2 z ł , tymczasem Zarz ą d Dróg Miejskich pobiera z tego tytu ł u kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 50 z ł . Wnioskodawca podkre ś li ł , i ż problem ten dotyczy wszystkich mieszka ń ców Kalisza oraz osób przejezdnych, st ą d wymaga szczegó ł owego wyja ś nienia. Do pisma Wnioskodawca za łą czy ł skarg ę konsumenck ą , jaka w tej sprawie wp ł yn ęł a do Klubu. 2 Zgodnie z art. 85 ust. 1 ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 86 z 2003 r. poz. 804) Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie stosowano praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonych w art. 5, rozumianych jako zakaz zawierania porozumie ń w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, oraz art. 8 rozumianych jako zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku. W niniejszej sprawie kwestia wprowadzenia p ł atnej Strefy Parkowania pojazdów oraz ustalenia op ł at i zasad ich uiszczania mo ż e by ć rozpatrywana w aspekcie naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Przepis ten zakazuje narzucania uci ąż liwych warunków umów, w wyniku czego przedsi ę biorca narzucaj ą cy te warunki uzyskuje nieuzasadnione korzy ś ci. Warunkiem uznania okre ś lonego zachowania za praktyk ę zakazan ą przepisami ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest jego bezprawny charakter, co oznacza, ż e okre ś lone zachowanie nie znajduje oparcia w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa, a jego wynikiem jest naruszenie regu ł konkurencji lub z racji posiadanej si ł y rynkowej ma ono charakter eksploatacyjny. Analiza tre ś ci ogó ł u przepisów prawnych reguluj ą cych zasady korzystania z dróg publicznych nie uzasadniaj ą postawienia takiego zarzutu Miastu Kalisz. Stanowisko to wynika z analizy obowi ą zuj ą cych w tym zakresie przepisów prawa. Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. nr 71 z 2000 r. poz. 838 z pó ź niejszymi zmianami) korzystanie z dróg publicznych mo ż e by ć uzale ż nione, w przypadkach okre ś lonych w ust. 2, od wniesienia op ł at drogowych. Zgodnie z ust. 2 pkt 5 tego artyku ł u op ł aty mog ą by ć pobierane m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach. Przepis ten stanowi wi ę c podstaw ę prawn ą do ustalenia i pobierania op ł at za parkowanie pojazdów na drogach. Nie mo ż na wi ę c kwestionowa ć prawa Rady Miejskiej Kalisza do ustanowienia p ł atnej strefy parkowania oraz do ustalenia op ł at za parkowanie pojazdów obszarze jej granicach. Równie ż prawo pobierania op ł at karnych za nieop ł acenie parkowania pojazdu na drogach publicznych oraz wysoko ść tych op ł at wynika z przepisów ustawy o drogach publicznych. Stanowi ą o tym art. 13 ust. 2a oraz 13 ust. 2b. W zakresie wysoko ś ci kar drugi z tych przepisów odsy ł a do tre ś ci za łą cznika do ustawy. Zgodnie z tym za łą cznikiem kara za nieop ł acenie parkowania pojazdu na drodze publicznej wynosi 50 z ł . Przepis ten zosta ł wprowadzony do ustawy o drogach publicznych ustaw ą z dnia 6 wrze ś nia 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. .r 125 poz. 1371) i obowi ą zuje od dnia 1 stycznia 2002 r . Przytoczona we wniosku uchwa ł a Rady Miejskiej Kalisza nr XXX/443/2001, zgodnie z któr ą op ł ata za nieop ł acone parkowanie pojazdu na drogach publicznych ustalona zosta ł a na poziomie dziesi ę ciokrotno ś ci stawki podstawowej (w Kaliszu op ł ata ta wynosi ł a 20 z ł ), podj ę ta zosta ł a 29 marca 2001 r., a wi ę c w okresie, gdy nowe regulacje jeszcze nie obowi ą zywa ł y. Uchwalaj ą c jej tekst w ł adze Miasta opiera ł y si ę na tre ś ci rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegó ł owych zasad wprowadzania op ł at za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51 poz. 608), którego legalno ść zosta ł a zakwestionowana wyrokiem Trybuna ł u Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P.6/02. W orzeczeniu tym Trybuna ł Konstytucyjny orzek ł o niezgodno ś ci art. 13 ust. 4 ww. ustawy o drogach publicznych z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niezgodno ść ta dotyczy upowa ż nienia Rady Ministrów do okre ś lenia w drodze rozporz ą dzenia szczegó ł owych zasad wprowadzania op ł at za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz organu w ł a ś ciwego do ustalania tych op ł at. 3 W konsekwencji, jako niezgodne z art. 7 i 94 Konstytucji, uznane zosta ł y przytoczone powy ż ej przepisy par. 3 i 4 rozporz ą dzenia Rady Ministrów, stanowi ą ce o sprawach, co do uregulowania których Rada Ministrów uzyska ł a delegacj ę w art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych . Zgodnie z tre ś ci ą wyroku TK zakwestionowane tym orzeczeniem przepisy rozporz ą dzenia, utrac ą moc z dniem 30 listopada 2003 r. Do tego czasu powinna ulec zmianie ustawa o drogach publicznych , poprzez rozszerzenie regulacji w niej zawartej o problematyk ę obj ę t ą tre ś ci ą zakwestionowanych przepisów rozporz ą dzenia Rady Ministrów. Wyrok TK opublikowany zosta ł w Dz. U. z 2000 r. nr 214 poz. 1816. Wprowadzenie do ustawy przepisów stanowi ą cych o wysoko ś ci op ł at karnych wype ł nia ten obowi ą zek. Odpowiedniej zmiany wymagaj ą równie ż uchwa ł y organów w ł adz samorz ą dowych, w tym ww. uchwa ł a Rady Miejskiej Kalisza. W sytuacji, gdy uchwa ł a ta nadal zawiera postanowienia dot. wysoko ś ci op ł at karnych, w tej cz ęś ci jest niewa ż na. O niewa ż no ś ci uchwa ł y decyduje s ą d administracyjny. W ś wietle powy ż szego pobieraj ą c op ł at ę za nieop ł acone parkowanie pojazdu w Strefie parkowania, której wysoko ść wynika z tre ś ci obowi ą zuj ą cej ustawy o drogach publicznych, Zarz ą d Dróg Miejskich w Kaliszu dzia ł a w sposób prawid ł owy. Wysoko ś ci tej op ł aty oraz zachowania Zarz ą du Dróg Miejskich nie mo ż na wi ę c uzna ć za bezprawne i w konsekwencji naruszaj ą ce przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji decyzji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje Wnioskodawcy prawo wniesienia odwo ł ania do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje: Federacja Konsumentów Klub Kaliski ul. Targowa 16-18, 62-800 Kalisz