RPZ-13/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 20.05.2005 r. RPZ – 400/9/05/JK DECYZJA Nr RPZ - 13/2005 Na podstawie art. 85 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. nr 86 z 2003 r. poz. 804 z pó ź n.zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18 z 2002 r., poz. 172 z pó ź n.zm.), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego z wniosku DYSKRET Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Poznaniu, w sprawie nadu ż ywania przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie – Region PKZK w Poznaniu, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, polegaj ą cego na wymuszaniu, poprzez okresowe wstrzymywanie rozmów wychodz ą cych, zap ł aty przedawnionych nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia tych us ł ug, tj. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Uzasadnienie W dniu 2.03.2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek spó ł ki Dyskret Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu (zwanej dalej Dyskret) o wszcz ę cie post ę powania przeciwko Telekomunikacji Polskiej S.A. – Region PKZK w Poznaniu (zwanej dalej TP S.A.) w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na wstrzymywaniu mo ż liwo ś ci realizacji rozmów wychodz ą cych w sytuacji, gdy pomi ę dzy stronami toczy si ę spór o zap ł at ę nale ż no ś ci w kwocie 1.806,88 z ł , a wszystkie pozosta ł e nale ż no ś ci s ą terminowo regulowane. W uzasadnieniu wniosku Dyskret poda ł , i ż w dniu 14.10.2003 r. otrzyma ł od TP S.A. faktur ę za us ł ugi wykonane ponad dwa lata wcze ś niej. Jego zdaniem roszczenie to uleg ł o ju ż przedawnieniu, na co zwrócono TP S.A. uwag ę w kilku pismach. Tymczasem, mimo, i ż bie żą ce nale ż no ś ci s ą regulowane w terminie, TP S.A. wstrzyma ł a mo ż liwo ść realizowania rozmów wychodz ą cych. W ocenie Dyskretu to post ę powanie ma na celu wymuszenie zap ł aty 2 przedawnionych roszcze ń bez konieczno ś ci ich dochodzenia na drodze s ą dowej i w oczywisty sposób stanowi o nadu ż yciu przez TP S.A. pozycji dominuj ą cej. Dokumenty do łą czone do wniosku jak i z ł o ż one przez Dyskret w jego uzupe ł nieniu potwierdzaj ą , i ż TP S.A. domaga si ę zap ł aty nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ug SDI. Pocz ą tkowo by ł a to kwota 5.146,70 z ł z tytu ł u us ł ug ś wiadczonych od marca 2001 do wrze ś nia 2003, która zosta ł a zmniejszona o 3.274,70 z ł . Dokonuj ą c obni ż enia dochodzonej nale ż no ś ci TP S.A. podzieli ł a cz ęś ciowo argumentacj ę Dyskretu co do przedawnienia, o czym poinformowa ł a w pi ś mie z 13.07.2004 r., stanowi ą cym odpowied ź na sk ł adane przez Dyskret reklamacje. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Okoliczno ś ci faktyczne niniejszej sprawy nie uzasadniaj ą postawienia TP S.A. zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Wobec tre ś ci zarzutu sformu ł owanego przez Dyskret, decyduj ą cego znaczenia dla oceny zasadno ś ci wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego nabiera kwestia przedawnienia roszcze ń dochodzonych przez TP S.A. Stanowisko wnioskodawcy w tym zakresie oparte jest na wyk ł adni art. 75 ust. 2 w zwi ą zku z art. 1 ust. 1 pkt 1 obowi ą zuj ą cej w dacie powstania roszcze ń TP S.A. ustawy z dnia 21.07.2000 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73 z 2000 r., poz. 852 z pó ź n. zm.), które to przepisy, jego zdaniem, statuuj ą szczególny termin przedawnienia roszcze ń z tytu ł u ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 75 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego, roszczenia dochodzone na podstawie ustawy przedawniaj ą si ę z up ł ywem 12 miesi ę cy od ko ń ca okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, albo od dnia, w którym us ł uga zosta ł a wykonana lub mia ł a by ć wykonana. W ś wietle za ś art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ustawa okre ś la zasady wykonywania i kontroli dzia ł alno ś ci polegaj ą cej na ś wiadczeniu lub udost ę pnianiu us ł ug telekomunikacyjnych oraz eksploatacji sieci telekomunikacyjnych. Zdaniem Prezesa Urz ę du stanowisko Dyskretu jest jednak ca ł kowicie b łę dne. Przede wszystkim b łę dne jest dokonywanie interpretacji art. 75 ust. 2 w po łą czeniu z art. 1 ust. 1 pkt 1 prawa telekomunikacyjnego, który tylko ogólnie okre ś la przedmiot regulacji tej ustawy, za to w oderwaniu od innych przepisów rozdzia ł u 6 prawa telekomunikacyjnego, w którym przepis ten zosta ł umiejscowiony. Tymczasem ju ż sam tytu ł tego rozdzia ł u - „odpowiedzialno ść za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug telekomunikacyjnych” - sugeruje, ż e nie chodzi w nim o wszelkie roszczenia stron umowy, na podstawie której ś wiadczone s ą us ł ugi telekomunikacyjne i które wynikn ąć mog ą w zwi ą zku z wykonywaniem tych us ł ug, lecz wy łą cznie o roszczenia abonentów wobec operatorów telekomunikacyjnych. Ż adnych w ą tpliwo ś ci nie pozostawia natomiast art. 72 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym do odpowiedzialno ś ci operatorów za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy kodeksu cywilnego, z zastrze ż eniem ust. 2 oraz przepisu art. 75 ust. 1, za ś w ś wietle ust. 2 tego artyku ł u, operator ś wiadcz ą cy us ł ugi powszechne odpowiada za ich niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jedynie w zakresie okre ś lonym ustaw ą . Oznacza to, i ż roszczeniami „dochodzonymi na podstawie ustawy” s ą roszczenia przeciwko operatorom z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi powszechnej (w tym przede wszystkim z tytu ł u przerw w ś wiadczeniu tych us ł ug) oraz roszczenia z tytu ł u niedotrzymania z winy operatora terminu zawarcia umowy o ś wiadczenie us ł ug powszechnych lub okre ś lonego w umowie o ś wiadczenie us ł ug powszechnych terminu rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug u ż ytkownikowi. Do wszystkich pozosta ł ych roszcze ń , tak 3 przeciwko operatorom jak i abonentom us ł ug stosowa ć nale ż y w zakresie przedawnienia przepisy kodeksu cywilnego. Podobne stanowisko zajmuje nie tylko TP S.A. lecz Urz ą d Regulacji Telekomunikacji i Poczty, który w pi ś mie z dnia 26.08.2004 r., kierowanym do Dyskretu jednoznacznie wskaza ł , ż e przedawnienie roszcze ń operatora w stosunku do u ż ytkownika o zap ł at ę za wykonane us ł ugi wynosi, zgodnie z art. 118 k.c. 3 lata. Godzi si ę podnie ść , i ż interpretacja TP S.A. jest nawet korzystniejsza ani ż eli Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty albowiem w pi ś mie do Dyskretu z 13.07.2004 r. TP S.A. powo ł a ł a si ę na dwuletni termin przedawnienia na podstawie art. 751 k.c. W tym stanie rzeczy, skoro dochodzona przez TP S.A. nale ż no ść nie uleg ł a przedawnieniu, uzna ć trzeba, i ż brak podstaw do kwalifikowania jej dzia ł a ń podejmowanych wobec Dyskretu w zakresie poruszonym we wniosku jako bezprawnych. Tym samym oczywistym jest, ż e nie dosz ł o do naruszenia przez TP S.A. art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Warto równie ż zwróci ć uwag ę , i ż w ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jej celem jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk monopolistycznych i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publiczno- prawny i znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. W odniesieniu do przedsi ę biorców ustawa chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym, a nie indywidualnym czy nawet grupowym, rozumianym jako suma indywidualnych interesów konsumentów. Dzia ł aniami antykonkurencyjnymi, b ą d ź antykonsumenckimi zakazanymi ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów s ą wi ę c jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku. Nie odnosz ą si ę wi ę c do sytuacji pojedynczego przedsi ę biorcy czy konsumenta, lecz zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie. Ingerencja Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzasadniona by ł aby tylko wówczas, gdyby s ł u ż y ł a ochronie tak poj ę tej konkurencji lub interesów konsumentów. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest wi ę c ochrona prywatno – prawnego interesu przedsi ę biorcy b ą d ź konsumenta ( por. wyrok S ą du Najwy ż szego z 29 maja 2001 roku sygn. akt I CKN 1217/98 ). Zdaniem Prezesa Urz ę du, niniejsza sprawa ma indywidualny charakter, a skutki dzia ł a ń TP S.A. dotykaj ą wy łą cznie prywatnego interesu Dyskretu. Okoliczno ś ci, na których oparty jest spór toczony przez Dyskret i skar ż onego przedsi ę biorc ę nie pozwalaj ą na przyj ę cie, i ż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przejawem jakiego ś szerszego zjawiska, daj ą cego si ę zakwalifikowa ć jako nadu ż ywanie przez TP S.A. pozycji dominuj ą cej na rynku. Rzecz w tym, ż e jest to konflikt pomi ę dzy przedsi ę biorcami wynik ł y z niew ł a ś ciwej interpretacji i zastosowania przepisów o przedawnieniu roszcze ń , który mo ż e w ostatecznym rachunku zosta ć rozstrzygni ę ty przez s ą d powszechny. Fakt, i ż jeden z przedsi ę biorców posiada na rynku pozycj ę dominuj ą c ą , nie mo ż e sam przez si ę stanowi ć podstawy do uruchomienia dzia ł a ń opartych na przepisach ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji 4 wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479(28) k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuj ą : Dyskret Spó ł ka z o.o. ul. S ł upska 45 60-458 Pozna ń a/a