Numer decyzji
RPZ-17/2006
Decyzja UOKiK RPZ-17/2006
- Data decyzji
- 20 czerwca 2006
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 20 czerwca 2006 roku RPZ– 411/12/05/AC/ DECYZJA nr RPZ 17/2006 Stosownie do art. 28 ust.6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego, wszcz ę tego na wniosek Andrzeja Bakuna – prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce przeciwko Miastu Ko ł o - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę Miasta Ko ł a polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach: organizowania us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz organizowania us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych poprzez ustalenie w § 36 i § 37 uchwa ł y Rady Miejskiej w Kole nr XXX/199/2004 z dnia 30 listopada 2004 r., i ż komunalne nieczysto ś ci sta ł e z terenu miasta Ko ł a nale ż y wywozi ć na teren Sk ł adowiska Odpadów Komunalnych w Maciejewie, a komunalne nieczysto ś ci ciek ł e z terenu miasta Ko ł a nale ż y wywozi ć do oczyszczalni ś cieków Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Kole, co narusza art. 8 ust. 2 pkt. 5 przywo ł anej na wst ę pie ustawy poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 26 maja 2006 r. 2. Na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , kosztami post ę powania antymonopolowego obci ąż a si ę Miasto Ko ł o i z tego tytu ł u zobowi ą zuje Miasto Ko ł o do zwrotu na rzecz Andrzeja Bakuna prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce kwoty 500 z ł (s ł ownie: pi ęć set z ł otych). Uzasadnienie W dniu 12 pa ź dziernika 2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Andrzeja Bakuna – prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce (zwanego dalej: 1 Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Miastu Ko ł o (zwanego dalej: Miastem lub Uczestnikiem). Wniosek ten zosta ł uzupe ł niony pismem z dnia 25 pa ź dziernika 2005 r. W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawca wskaza ł , i ż wskazywanie przez Miasto jednego miejsca sk ł adowania odpadów oraz przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych uniemo ż liwia mu wybór konkurencyjnych ofert. Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: Prezesem Urz ę du) postanowieniem z dnia 9 listopada 2005 r. wszcz ął post ę powanie antymonopolowe przeciwko Miastu Ko ł o w sprawie uznania praktyki - polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizowania odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych poprzez ustalenie w § 36 i § 37 uchwa ł y Rady Miejskiej w Kole nr XXX/199/2004 z dnia 30 listopada 2004 r., i ż komunalne nieczysto ś ci sta ł e z terenu miasta Ko ł a nale ż y wywozi ć na teren Sk ł adowiska Odpadów Komunalnych w Maciejewie, a komunalne nieczysto ś ci ciek ł e z terenu miasta Ko ł a nale ż y wywozi ć do oczyszczalni ś cieków Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Kole - za ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Ustosunkowuj ą c si ę do przedstawionego zarzutu, Uczestnik, w pi ś mie z dnia 30 listopada 2005 r., wskaza ł m.in., i ż uchwa ł a Rady Miejskiej w Kole nr XXX/199/2004 z dnia 30 listopada 2004 r. „stanowi przepisy prawa miejscowego obowi ą zuj ą cego na terenie miasta Ko ł a”, a przepisy te nie zosta ł y zakwestionowane przez organ nadzoru, tj. wojewod ę wielkopolskiego, s ą nadal obowi ą zuj ą ce i powinny by ć stosowane przez wszystkie podmioty, których dotycz ą . W konsekwencji Uczestnik wniós ł o nieuwzgl ę dnienie zarzutów Wnioskodawcy i umorzenie post ę powania antymonopolowego. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej nr 506 prowadzonej przez Wójta Gminy Krzymów pod firm ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu „Bakun” Andrzej Bakun. Przedmiotem dzia ł ania przedsi ę biorcy jest mi ę dzy innymi gospodarowanie odpadami. Dowód: za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej (k. 91 akt) Uchwa łą Rady Miejskiej w Kole nr XXX/199/2004 z dnia 30 listopada 2004 r. ustalono szczegó ł owe zasady utrzymania czysto ś ci i porz ą dku na terenie miasta Ko ł a. § 36 wymienionej uchwa ł y stanowi ł , ż e komunalne nieczysto ś ci sta ł e z terenu miasta Ko ł a nale ż y wywozi ć na teren Sk ł adowiska Odpadów Komunalnych w Maciejewie. Zgodnie z § 37 uchwa ł y natomiast, komunalne nieczysto ś ci ciek ł e z terenu miasta Ko ł a nale ż a ł o wywozi ć do oczyszczalni ś cieków Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Kole. Dowód: uchwa ł a nr XXX/199/2004 (k. 109 akt). Pismem z dnia 24 czerwca 2005 r. Wnioskodawca wyst ą pi ł do Miasta o udzielenie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie: odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. (k. 59) Pismem z dnia 19 lipca 2005 r. Miasto poinformowa ł o Wnioskodawc ę , i ż ustalono, ż e „umowa do łą czona do wniosku na odbiór nieczysto ś ci sta ł ych zawarta z Miejskim Zak ł adem Gospodarki Odpadami Komunalnymi w Koninie jest nieobowi ą zuj ą ca” i wezwa ł o go do uzupe ł nienia wniosku poprzez udokumentowanie gotowo ś ci przyj ę cia odpadów komunalnych przez przedsi ę biorc ę prowadz ą cego dzia ł alno ść w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, pouczaj ą c go przy tym o tre ś ci § 36 uchwa ł y nr XXX/199/2004. (k. 52) 2 Decyzj ą z dnia 8 sierpnia 2005 r. Burmistrz Miasta zezwoli ł Wnioskodawcy na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie miasta Ko ł a. W punkcie 1 decyzji wskazano, ż e zbierane przez Wnioskodawc ę odpady komunalne sta ł e i nieczysto ś ci ciek ł e powinny by ć przekazywane na sk ł adowisko odpadów komunalnych w Maciejewie i do zlewni nieczysto ś ci ciek ł ych w Kole. Dowód: decyzja z dnia 8.08.2005 r. (k. 42 – 43). Od powy ż szej decyzji Wnioskodawca odwo ł a ł si ę do Samorz ą dowego Kolegium Odwo ł awczego w Koninie kwestionuj ą c mi ę dzy innymi postanowienie punktu 1. (k. 37) Decyzj ą z dnia 9 wrze ś nia 2005 r. Samorz ą dowe Kolegium Odwo ł awcze w Koninie (dalej: SKO) uchyli ł o w ca ł o ś ci zaskar ż on ą przez Wnioskodawc ę decyzj ę i spraw ę przekaza ł o Burmistrzowi Miasta Ko ł a do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji SKO nie zakwestionowa ł o prawid ł owo ś ci punktu 1 decyzji. Dowód: decyzja SKO z dnia 9.09.2005 r. (k. 17 – 19) W dniu 5 pa ź dziernika 2005 r. Burmistrz Miasta ponownie wyda ł decyzj ę zezwalaj ą c ą Wnioskodawcy na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie miasta Ko ł a. Punkt 1 tej decyzji by ł analogiczny do punktu 1 uchylonej decyzji z dnia 8 sierpnia 2005 r. Dowód: decyzja z dnia 5.10.2005 r. (k. 3 – 5) Wnioskodawca zaskar ż y ł powy ż sz ą decyzj ę , w wyniku czego zosta ł a ona uchylona w ca ł o ś ci decyzj ą SKO z dnia 28.11.2005 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygni ę cia SKO wskaza ł o m.in., ż e zarzuty Wnioskodawcy co do wskazania jednego miejsca sk ł adowania odpadów i jednej stacji zlewnej s ą zasadne w ś wietle przepisów ustawy o utrzymaniu porz ą dku i czysto ś ci w gminach w jej brzmieniu sprzed 13 pa ź dziernika 2005 r. SKO podkre ś li ł o tak ż e, ż e „w obecnym stanie prawnym wskazanie w zezwoleniu miejsca odbioru odpadów komunalnych najbli ż szego od miejsca ich wytworzenia, nie narusza art. 9 ust. 1 a pkt 5 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach, o ile organ to odpowiednio uzasadni w decyzji.” Dowód: decyzja SKO z dnia 28.11.2005 r. (k. 116 – 120) Decyzj ą z dnia 27 grudnia 2005 r. Burmistrz Miasta zezwoli ł Wnioskodawcy na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie miasta Ko ł a. W punkcie 1 powy ż szej decyzji wskazano, ż e zbierane przez Wnioskodawc ę odpady komunalne sta ł e i nieczysto ś ci ciek ł e powinny by ć przekazywane (zgodnie z za łą czonym do wniosku potwierdzeniem gotowo ś ci ich przyj ę cia wydanym przez Miejski Zak ł ad Us ł ug Komunalnych sp. z o.o. i Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Kole oraz zgodnie z aneksem do umowy na odbiór odpadów komunalnych przez sk ł adowisko odpadów sta ł ych w Genowefie, gm. Kleczew i zgodnie z umow ą na wywóz nieczysto ś ci ciek ł ych do oczyszczalni ś cieków w Osieku Ma ł ym) na sk ł adowiska odpadów komunalnych w Maciejewie i Genowefie oraz do zlewni nieczysto ś ci ciek ł ych w Kole i Osieku Ma ł ym. Dowód: decyzja z dnia 27.12.2005 r. (k. 121 – 124) Uchwa łą Rady Miejskiej w Kole nr XLVIII/343/2006 z dnia 28 marca 2006 r. przyj ę to Regulamin utrzymania czysto ś ci i porz ą dku na terenie gminy miejskiej Ko ł o. Uchwa ł a ta wesz ł a w ż ycie w dniu 26 maja 2006 r. i z tym te ż dniem utraci ł a moc uchwa ł a Rady Miejskiej w Kole nr XXX/199/2004 z dnia 30 listopada 2004 r. Zgodnie z § 24 uchwa ł y z dnia 28 marca 2006 r. odpady komunalne zebrane na terenie gminy miejskiej Ko ł o, które nie mog ą by ć poddane odzyskowi nale ż y sk ł adowa ć na 3 sk ł adowisku w Maciejewie lub na innych sk ł adowiskach spe ł niaj ą cych wymagania art. 9 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Dowód: uchwa ł a nr XLVIII/343/2006 (k. 148 – 160 akt). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Okoliczno ś ci faktyczne przytoczone powy ż ej okaza ł y si ę w niniejszej sprawie bezsporne. Istota sprawy sprowadza si ę wi ę c do ustalenia, czy wy ż ej wskazane dzia ł ania Miasta stanowi ą praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę opisan ą w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej: Ustaw ą ), polegaj ą c ą na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Na wst ę pie nale ż y wskaza ć , ż e Miasto zajmuj ą c si ę organizacj ą us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych, spe ł nia wszystkie kryteria definicji przedsi ę biorcy, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. a Ustawy, gdy ż organizuje us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Dla stwierdzenia praktyk okre ś lonych w art. 8 Ustawy musz ą zosta ć spe ł nione łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. naruszenie interesu publicznoprawnego, 2. posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, 3. nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku. Podstaw ą do zastosowania przepisów Ustawy, w ś wietle jej art. 1 ust. 1, jest zagro ż enie lub naruszenie przez przedsi ę biorc ę interesu publicznoprawnego. Podj ę cie dzia ł a ń przez Prezesa Urz ę du w niniejszej sprawie jest zgodne z interesem publicznym, albowiem wprowadzony przez Miasto nakaz sk ł adowania odpadów komunalnych na gminnym sk ł adowisku oraz nakaz wywo ż enia nieczysto ś ci ciek ł ych na gminn ą stacj ę zlewn ą mo ż e wywo ł ywa ć powa ż ne skutki dla szerokiego kr ę gu uczestników rynku, tj. przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych, poprzez pozbawienie ich mo ż liwo ś ci wyboru optymalnego dla nich miejsca sk ł adowania odpadów i nieczysto ś ci ciek ł ych, a tak ż e ich us ł ugobiorców, których najliczniejsz ą grup ę stanowi ą konsumenci. Oznacza to w konsekwencji, i ż w niniejszej sprawie maj ą zastosowanie przepisy Ustawy. Podobne stanowisko zaj ął S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r. twierdz ą c, i ż „ celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed jego dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu ” (I CK 184/03). Istot ą praktyk okre ś lonych w art. 8 Ustawy jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Zgodnie z art. 4 pkt 8 Ustawy, przez poj ę cie rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje 4 konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek produktowy oraz rynek geograficzny. Z kolei art. 4 pkt 9 Ustawy okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Rynkiem produktowym w rozpatrywanej sprawie jest rynek organizowania us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz rynek organizowania us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Nawi ą zuj ą c do ustawowej definicji rynku w ł a ś ciwego, stwierdzi ć nale ż y, i ż podstawowym elementem w zakresie organizowania w/w us ł ug, s ą udzielane przez Burmistrza Miasta zezwolenia. Zezwolenia te swoim zasi ę giem geograficznym obejmuj ą miasto Ko ł o. Adresatami zezwole ń s ą natomiast przedsi ę biorcy zainteresowani wykonywaniem dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na jego terenie. Tak wi ę c rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym jest obszar miasta Ko ł a. Miasto jest podmiotem, któremu na w/w rynkach mo ż na przypisa ć monopol prawny. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 236 poz. 2008 ze zm.) wy łą cznie Burmistrz Miasta ma prawo wydawa ć zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie Ko ł a, a tak ż e okre ś la ć wymagania jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o w/w zezwolenia (art. 7 ust. 3a w/w ustawy). B ę d ą c monopolist ą prawnym, Uczestnik wype ł nia przes ł anki dominacji rynkowej okre ś lone w przywo ł anym art. 4 pkt 9 Ustawy. W bezpo ś rednim zwi ą zku z rynkiem organizowania us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci pozostaje rynek us ł ug odbierania odpadów komunalnych, co powoduje, ż e ich wykonywanie jest ca ł kowicie uzale ż nione od uzyskania przedmiotowego zezwolenia. Podobny zwi ą zek istnieje pomi ę dzy rynkiem organizowania us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych oraz rynkiem tych us ł ug. Innymi s ł owy, bez zezwolenia uzyskanego od Miasta, Wnioskodawca nie mo ż e wykonywa ć us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych i us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Tak wi ę c dzia ł ania obj ę te monopolem prawnym Miasta na rynkach: organizowania us ł ug odbierania odpadów komunalnych i organizowania us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych wywieraj ą bezpo ś redni skutek na rynkach pochodnych, jakimi s ą : rynek us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz rynek us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych, mog ą c powodowa ć zachwianie konkurencji na tych rynkach. Samo posiadanie pozycji dominuj ą cej nie jest zakazane. Zakazane jest dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nadu ż yciem pozycji dominuj ą cej z art. 8 ust. 2 pkt 5 Ustawy jest przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Zakaz okre ś lony w tym przepisie oznacza, i ż dzia ł ania dominanta nie mog ą powodowa ć skutków antykonkurencyjnych. 5 Z uwagi na fakt, ż e zarówno w uchwale Rady Miejskiej w Kole z dnia 30 listopada 2004 r. (§ 3 pkt 2), jak i w uchwale z dnia 28 marca 2006 r. (§ 2 pkt 12) wskazano, ż e ilekro ć w regulaminie jest mowa o odpadach komunalnych nale ż y przez to rozumie ć odpady sta ł e i ciek ł e, spe ł nienie przes ł anki nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na obu rynkach w ł a ś ciwych w niniejszej sprawie analizowane b ę dzie łą cznie. Zgodnie z art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach Burmistrz Miasta okre ś la wymagania jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na ś wiadczenie przedmiotowych us ł ug. Warunki te nie podlegaj ą negocjacjom. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Ś rodowiska z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szczegó ł owego sposobu okre ś lania wymaga ń , jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia (Dz. U. 2006, Nr 5, poz. 33) wymagania w zakresie m.in. miejsca odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, okre ś la si ę w sposób precyzyjny, zrozumia ł y, niedyskryminuj ą cy, nieograniczaj ą cy konkurencji oraz nieutrudniaj ą cy dost ę pu do rynku przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. W ocenie Prezesa Urz ę du, ustalenie przez Miasto warunku sk ł adowana odpadów na jednym sk ł adowisku i wywo ż enia nieczysto ś ci ciek ł ych na jedn ą stacj ę zlewn ą przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji i nie mie ś ci si ę w zakresie uprawnie ń organizacyjno - porz ą dkowych okre ś lonych w ustawie o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach. W ustawie tej , w rozdziale 2 (art. 3 i 4) wyczerpuj ą co okre ś lono zadania gminy w tym zakresie, a w rozdziale 4 (art. 7 - 9) okre ś lono warunki udzielania zezwole ń na ś wiadczenie us ł ug. Ż aden z w/w przepisów ustawy nie daje jednak Miastu podstaw prawnych do nak ł adania na przedsi ę biorców dodatkowych obowi ą zków ponad te wymienione w ustawie. Miasto zatem wykroczy ł o poza delegacj ę ustawow ą i przyzna ł o sobie uprawnienia do nak ł adania na przedsi ę biorców zupe ł nie nowych, nie przewidzianych prawem obowi ą zków, które naruszaj ą ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów. Analizuj ą c okoliczno ś ci niniejszej sprawy Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. nr 62, poz. 628 ze zm.). Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 tej ustawy, odpady powinny by ć w pierwszej kolejno ś ci poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania. Natomiast odpady, które nie mog ą by ć poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny by ć , uwzgl ę dniaj ą c najlepsz ą dost ę pn ą technik ę lub technologi ę , o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony ś rodowiska , przekazywane do najbli ż ej po ł o ż onych miejsc, w których mog ą by ć poddane odzyskowi lub unieszkodliwione. Z kolei przepis art. 9 ust. 3 ustawy o odpadach stanowi, ż e niesegregowane odpady komunalne, pozosta ł o ś ci z sortowania odpadów komunalnych oraz komunalne osady ś ciekowe powinny by ć poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu na obszarze tego województwa, na którym zosta ł y wytworzone, w instalacjach spe ł niaj ą cych wymagania najlepszej dost ę pnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony ś rodowiska , lub w miejscach najbli ż ej po ł o ż onych miejsca ich wytworzenia. Wy ż ej wskazane przepisy nie usprawiedliwiaj ą ograniczania miejsc sk ł adowania odpadów wy łą cznie do jednego, gminnego sk ł adowiska. Zauwa ż y ć nale ż y przede wszystkim, ż e przepis art. 9 ust.2 ustawy o odpadach wyra ź nie mówi o „najbli ż ej po ł o ż onych miejscach” a nie jednym „najbli ż szym miejscu” wskazanym przez Miasto. Ponadto nale ż y przyj ąć , i ż gdyby ustawodawca chcia ł odebra ć przedsi ę biorcy prawo wyboru innego ni ż gminne sk ł adowiska, to musia ł oby to zosta ć wyra ź nie unormowane w art. 9 ustawy o odpadach , który jest kluczowym przepisem dla rozpatrywanego problemu. 6 Tymczasem hipoteza tego artyku ł u takiego ograniczenia nie zawiera. Tym samym odmienna interpretacja art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach (której zreszt ą Miasto w niniejszym post ę powaniu nie wyprowadza ł o) by ł aby nieuzasadniona. Jednocze ś nie takie zachowanie Miasta mo ż na uzna ć za sprzeczne z zasadami podejmowania i prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej okre ś lonymi w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Skoro bowiem przedsi ę biorca dysponuje umowami na odbieranie odpadów komunalnych oraz odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych z innymi podmiotami, które spe ł niaj ą wszystkie wymogi okre ś lone przepisami dotycz ą cymi ochrony ś rodowiska, jak równie ż spe ł niaj ą cymi wymóg „blisko ś ci” od miejsca wytworzenia sprecyzowany w ustawie o odpadach , to nie ma przeszkód , aby umo ż liwi ć mu korzystanie z konkurencyjnych wobec gminnych ofert sk ł adowania odpadów komunalnych i odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych. W powy ż szym kontek ś cie trzeba równie ż doda ć , ż e Miasto okre ś laj ą c w zezwoleniu miejsce sk ł adowania odpadów i miejsce wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych musi równie ż bra ć pod uwag ę przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Po ś rednio wskazuje na to równie ż § 2 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Ś rodowiska w sprawie szczegó ł owego sposobu okre ś lania wymaga ń , jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia , zgodnie z którym wymagania w zakresie m.in. miejsca odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, okre ś la si ę w sposób nieograniczaj ą cy konkurencji oraz nieutrudniaj ą cy dost ę pu do rynku. Wskazywanie przez Miasto sk ł adowiska i stacji zlewnej, na które ma nast ę powa ć wywóz odpadów i nieczysto ś ci ciek ł ych oznacza - ze wzgl ę dów sanitarnych i ekologicznych - i ż zebrane odpady nie zostan ą sk ł adowane w miejscach niedozwolonych. Je ż eli jednak przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia posiada zapewnienie przyj ę cia odpadów i nieczysto ś ci ciek ł ych przez innego przedsi ę biorc ę , posiadaj ą cego w tym zakresie stosowne zezwolenia, to Miasto swoim dzia ł aniem nie jest upowa ż nione do odmowy wskazania tego sk ł adowiska i stacji zlewnej w wydawanym zezwoleniu, je ż eli zachowana jest zasada blisko ś ci, o której mówi art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach . Odmawiaj ą c wydania takiego zezwolenia tworzy ono bowiem bariery dla rozwoju nieskr ę powanej konkurencji zarówno pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz us ł ugi opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych, jak równie ż pomi ę dzy przedsi ę biorcami prowadz ą cymi sk ł adowiska i stacje zlewne, co odbywa si ę ze szkod ą dla ko ń cowych nabywców tych us ł ug. Wskutek takich dzia ł a ń Miasta mechanizmy rynkowe nie mog ą funkcjonowa ć w sposób prawid ł owy, a jednostki prowadz ą ce sk ł adowisko i stacj ę zlewn ą przy oczyszczalni ś cieków w znacznym stopniu pozbawione s ą nacisków na to, aby oferowa ć ni ż sze ceny lub korzystniejsze warunki ś wiadczonych przez siebie us ł ug. Poprzez utrudnianie Wnioskodawcy dost ę pu do konkurencyjnych us ł ug sk ł adowania odpadów oraz odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych Miasto ogranicza konkurencj ę cenow ą na rynku ś wiadczenia us ł ug odbioru odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz na rynku us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu Ko ł a. Poszukiwanie ta ń szych warunków ś wiadczenia us ł ug jest w ł a ś nie wynikiem dzia ł ania konkurencji cenowej, co w efekcie prowadzi do efektywno ś ci ekonomicznej, a tym samym stwarza mo ż liwo ść oferowania ko ń cowym odbiorcom us ł ug po ni ż szych cenach. Takie zachowanie przedsi ę biorców jest jak najbardziej oczekiwane i ś wiadczy o dzia ł aniu rzeczywistej konkurencji, a jednocze ś nie jest sposobem budowania przez przedsi ę biorców legalnymi ś rodkami przewagi konkurencyjnej nad rywalami. Mechanizm ten i wskazane 7 wy ż ej korzy ś ci nie mog ą jednak skutecznie ujawni ć si ę na rynku kolskim z powodów, które zosta ł y wykazane wy ż ej. Nale ż y wyra ź nie zaznaczy ć , ż e Prezes Urz ę du nie kwestionuje prawa Miasta do oceny wniosków o zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pod k ą tem zagro ż e ń dla ś rodowiska naturalnego, jednak Miasto nie ma prawa narzuca ć przedsi ę biorcy miejsca sk ł adowania odpadów i stacji zlewnych. Z uwagi na powy ż sze nale ż y uzna ć , ż e Miasto swoimi dzia ł aniami nadu ż y ł o pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach: organizowania us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz organizowania us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 Ustawy je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakaz okre ś lony w art. 8 Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. W niniejszej sprawie Miasto skutecznie wykaza ł o fakt zaniechania praktyki przedk ł adaj ą c uchwa łę Rady Miejskiej w Kole nr XLVIII/343/2006 z dnia 28 marca 2006 r., okre ś laj ą c ą nowy Regulamin utrzymania czysto ś ci i porz ą dku na ternie gminy miejskiej Ko ł o, która nie formu ł uje obowi ą zku sk ł adowania odpadów na jednym sk ł adowisku, ani wywo ż enia nieczysto ś ci ciek ł ych na jedn ą stacj ę zlewn ą . W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o uzna ć , ż e Miasto zaniecha ł o stosowania praktyki z dniem wej ś cia w ż ycie przedmiotowej uchwa ł y, tj. z dniem 26 maja 2006 r. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak w punkcie 1 niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 Ustawy, je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu, okre ś lonego w art. 8 Ustawy, organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. W/w kara ma charakter fakultatywny. W ramach uznania administracyjnego Prezes Urz ę du decyduje, czy w ł a ś ciwe jest ukaranie przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę praktyk. Po rozwa ż eniu okoliczno ś ci niniejszej sprawy Prezes Urz ę du odst ą pi ł od na ł o ż enia na uczestnika kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 1 pkt 1 Ustawy. Odst ę puj ą c od na ł o ż enia kary Prezes uwzgl ę dni ł fakt, ż e dolegliwo ść kary odczuliby przede wszystkim mieszka ń cy Miasta, b ę d ą cego wspólnot ą samorz ą dow ą . Nale ż y te ż podkre ś li ć , ż e chocia ż Miasto jest w ś wietle Ustawy przedsi ę biorc ą , to jednak jego przychody s ł u żą przede wszytkim zaspokajaniu potrzeb ludno ś ci i na ł o ż ona w niniejszym post ę powaniu kara mog ł aby zak ł óci ć prawid ł owe wykonywanie jego zada ń . Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę fakt, i ż jest to pierwsze naruszenie przepisów Ustawy przez Miasto, a nadto nie by ł o ono wynikiem ś wiadomego antykonkurencyjnego dzia ł ania, tylko raczej odmiennej wyk ł adni przywo ł anych w decyzji przepisów prawnych. Wreszcie, Prezes odst ę puj ą c od na ł o ż enia kary, uwzgl ę dni ł fakt, i ż uczestnik post ę powania aktywnie wspó ł dzia ł a ł z Prezesem Urz ę du w trakcie post ę powania poprzez dostarczanie dokumentów oraz informacji istotnych dla rozstrzygni ę cia sprawy, a przede wszystkim zaniecha ł stosowania zakwestionowanej praktyki. 8 O kosztach post ę powania orzeczono jak w punkcie 2 sentencji decyzji, na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł w ca ł o ś ci żą danie wnioskodawcy w tym zakresie, uznaj ą c ż e przys ł uguje mu, od strony przegrywaj ą cej – Spó ł ki, zwrot kwoty 500 z ł , jak ą ui ś ci ł od wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Na postanowienie zawarte w punkcie 2 niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c., przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Poznaniu w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Delegatury w Poznaniu Jaros ł aw Krüger Otrzymuj ą : 1. Andrzej Bakun Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN Roztoka 6, 62 – 513 Krzymów 2. Urz ą d Miejski w Kole Ul. Mickiewicza 12, 62 – 600 Ko ł o 3. a/a 9
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RPZ-411/12/05/AC
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 38.1 Zbieranie odpadów
- Region
- Wielkopolskie
- Strony
- Miasto Koło
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów