RPZ-19/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl RPZ- 400/48/04/SS Pozna ń , dnia 2 wrze ś nia 2004 r. DECYZJA Nr RPZ 19/2004 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz zgodnie z art. 28 ust. 4 i 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w sprawie z wniosku SYDKRAFT EC S Ł UPSK sp. z o.o. z siedzib ą w S ł upsku w sprawie uznania za ograniczaj ą ce konkurencj ę praktyk polegaj ą cych na narzucaniu przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie nieuczciwych cen (miesi ę cznego czynszu) za dzier ż aw ę ka ż dych rozpocz ę tych 100 m kanalizacji teletechnicznej, a tym samym uci ąż liwych warunków umowy dzier ż awy, i nakazania zaniechania ich stosowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 15 lipca 2004 r. Urz ą d Regulacji Telekomunikacji i Poczty w Warszawie przekaza ł do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie pismo spó ł ki SYDKRAFT EC S Ł UPSK sp. z o.o. z siedzib ą w S ł upsku (dalej zwanej „wnioskodawc ą ”) żą daj ą ce podj ę cia interwencji w sprawie dzia ł a ń Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzib ą w Warszawie (dalej zwan ą „TP S.A.” lub „Spó ł k ą ”) polegaj ą cych na narzucaniu nieuczciwych cen (miesi ę cznego czynszu) za dzier ż aw ę kanalizacji teletechnicznej podwy ż szonych z …. z ł na ….. z ł , za ka ż de rozpocz ę te 100 m kanalizacji teletechnicznej. Prezes Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty przekazuj ą c pismo wnioskodawcy Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł , ż e nie posiada uprawnie ń umo ż liwiaj ą cych mu ingerencj ę w stosunki cywilno – prawne wynikaj ą ce 1 z umowy zawartej pomi ę dzy Operatorem i u ż ytkownikiem us ł ug, a w szczególno ś ci kontrol ę prawid ł owo ś ci rozliczania nale ż no ś ci powsta ł ych z tytu ł u realizacji tej umowy. Skarga wnioskodawcy zosta ł a przekazana do Delegatury UOKiK w Poznaniu. Wnioskodawca wskaza ł w swoich pismach z dnia 4 czerwca 2004 r. i 18 sierpnia 2004 r., ż e od 1993 r. dzier ż awi w S ł upsku kanalizacj ę teletechniczn ą od TP S.A. W umowie przedstawionej przez wnioskodawc ę z 7 marca 2001 r. strony okre ś li ł y, i ż czynsz za ka ż de rozpocz ę te 100 m kanalizacji wynosi ć b ę dzie …. z ł netto. Pismem z dnia 23 lutego 2004 r. TP S.A. poinformowa ł a wnioskodawc ę o zmianie wysoko ś ci czynszu na …. z ł netto za 100 m kanalizacji. TP S.A. przes ł a ł a te ż wnioskodawcy w czerwcu 2004 r. nowy projekt umowy dzier ż awy. Wnioskodawca zarzuci ł , ż e zgodnie z zawart ą umow ą wzrost stawki czynszu wynika ć mia ł jedynie ze wzrostu inflacji, a tym samym tak du ż a zmiana narzucona obecnie przez Spó ł k ę nie jest niczym uzasadniona. Zdaniem wnioskodawcy wobec faktycznego braku zaanga ż owania TP S.A. przynosi jej ta podwy ż ka nadmiernie, niczym nie uzasadnione korzy ś ci. Zarzut oparty zosta ł na przepisie art. 8 ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej „Ustaw ą ”). W oparciu o materia ł dowodowy za łą czony do wniosku Urz ą d ustali ł , co nast ę puje: Strony wi ąż e umowa dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej w S ł upsku, zawarta w dniu 7 marca 2001 r. obejmuj ą ca …. m kanalizacji, zgodnie z któr ą czynsz wynosi …. z ł netto za rozpocz ę te 100 m kanalizacji. Wnioskodawca korzysta łą cznie z …. m kanalizacji teletechnicznej w S ł upsku. Korzystanie z tej kanalizacji konieczne jest do wprowadzenia kabla telemetrycznego nieodzownego do funkcjonowania systemu nadrz ę dnego automatyki Sauter , nadzoruj ą cego system ciep ł owniczy w ca ł ym mie ś cie. System ten s ł u ż y calom publicznym, w tym przypadku zaopatrzeniu miasta w ciep ł o. Wnioskodawca wyda ł na budow ę sieci telemetrycznej …. z ł . Znaczn ą cz ęść sieci wybudowa ł a TP S.A., na zlecenie i na koszt wnioskodawcy. Pismem z dnia 23 lutego 2004 r. TP S.A. poinformowa ł a wnioskodawc ę o zmianie wysoko ś ci czynszu na …. z ł netto za 100 m kanalizacji, wskazuj ą c, ż e w przypadku braku akceptacji obowi ą zuj ą ce umowy zostan ą wypowiedziane z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia. TP S.A. przes ł a ł a te ż wnioskodawcy w czerwcu 2004 r. nowy projekt umowy dzier ż awy. Wnioskodawca zwraca ł si ę do Spó ł ki pismami z dnia 29 sierpnia 2003 r., 4 maja 2004r. i 3 czerwca 2004 r. o przedstawienie mu kalkulacji nowej stawki czynszu, jednocze ś nie kwestionowa ł jej wysoko ść oraz wskazywa ł na niezrozumia ł y dla niego brak mo ż liwo ś ci negocjacji. TP S.A. w pi ś mie z dnia 17 maja 2004 r. wskaza ł a, ż e nowa stawka czynszu obliczona zosta ł a na podstawie rzeczywistych kosztów zwi ą zanych z budow ą i utrzymaniem kanalizacji oraz jest dostosowana do obowi ą zuj ą cego prawa, zabraniaj ą cego Spó ł ce jakiegokolwiek subsydiowania. Nowa stawka nie podlega negocjacji, a sposób wyliczenia ogólnej kwoty czynszu wynika z decyzji nr 240 z 24 pa ź dziernika 2003 r. „w sprawie udost ę pniania i ustalania wysoko ś ci op ł at za dzier ż aw ę kanalizacji teletechnicznej TP” i wynosi zale ż nie od czasu, na który zostanie zawarta nowa umowa z wnioskodawc ą , od …. z ł netto do …. z ł netto za ca łą d ł ugo ść kanalizacji przez niego wykorzystywanej. 2 Analiza projektu umowy dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej zaproponowanego wnioskodawcy pozwala stwierdzi ć , ż e jest to projekt wdra ż any przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. na podstawie decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP. S.A. ds. Marketingu - Bruno Duthoi w sprawie zasad udost ę pniania i ustalania wysoko ś ci op ł at za dzier ż aw ę Kanalizacji teletechnicznej z dnia 24 pa ź dziernika 2003 r. (zwanej dalej „Decyzj ą Cz ł onka Zarz ą du TP S.A.”). Prezes Urz ę du prowadzi ł ju ż post ę powanie z urz ę du w sprawie RPZ 535/6/03, w którym zbadane zosta ł y warunki i sposób ustalania czynszu dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej przez TP S.A. w skali ca ł ego kraju, dokonywane na podstawie tej w ł a ś nie Decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. Zgodnie z tymi zasadami dzier ż awca zobowi ą zany jest do uiszczania tytu ł em dzier ż awy na rzecz TP S.A.: a. jednorazowej op ł aty sta ł ej za udost ę pnienie otworu w kwocie …. z ł netto Jednorazowa op ł ata sta ł a za dzier ż aw ę kanalizacji teletechnicznej jest niezale ż na od zaj ę to ś ci otworu. W op ł acie tej zawieraj ą si ę wszystkie koszty TP S.A. zwi ą zane z udost ę pnieniem kanalizacji teletechnicznej, tj. przeprowadzenie wywiadu technicznego, wydanie warunków technicznych, uzgodnienie projektu technicznego, wprowadzenie na budow ę i udost ę pnienie otworu, nadzór techniczny pe ł niony przez pracowników TP S.A. przy pracach wykonywanych w Kanalizacji przez Dzier ż awc ę lub firmy dzia ł aj ą cej w jego imieniu, oraz odbiór wykonanych prac. - zapis ten w projekcie przedstawionym wnioskodawcy zosta ł wykre ś lony b. czynszu dzier ż awy jednego otworu w Kanalizacji teletechnicznej Kwota czynszu miesi ę cznego za ka ż de rozpocz ę te 100 m Kanalizacji teletechnicznej stanowi iloczyn op ł aty podstawowej oraz Wspó ł czynnika czynszu miesi ę cznego (zale ż nego od zaj ę to ś ci kanalizacji), pomniejszonej o przewidziane umow ą upusty, przy czym: o op ł ata podstawowa wynosi … z ł miesi ę cznie netto za ka ż de rozpocz ę te 100 metrów bie żą cych udost ę pnionego otworu w kanalizacji teletechnicznej; o wspó ł czynnik czynszu miesi ę cznego okre ś la umowny stopie ń wype ł nienia kanalizacji pierwotnej kablem dzier ż awcy i mo ż e wynosi ć 0,25; 0,50; 0,75; 1. o upusty w czynszu miesi ę cznym uzale ż nione s ą od: ƒ strefy administracyjnej dzier ż awienia kanalizacji teletechnicznej - wysoko ść upustu uzale ż nionego od strefy administracyjnej wynosi od 0 % dla Warszawy do 10 % dla miast poni ż ej 25 tys. Mieszka ń ców (co ma miejsce w przypadku wnioskodawcy) ƒ czasu na jaki zawarta zosta ł a umowa: od 1% za czas d ł u ż szy ni ż 5 lat do 4 % za czas nie przekraczaj ą cy 2 lat (2 % przyznano wnioskodawcy) ƒ zakresu dotychczas dzier ż awionej kanalizacji (wnioskodawcy przyznano 0 % upustu). Zatem to ż same zapisy znajduj ą si ę w projekcie umowy zaproponowanym przez TP S.A. w czerwcu 2004 r. za łą czonym do wniosku przez wnioskodawc ę , jak w projekcie umowy badanym przez UOKiK w ramach przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego z urz ę du, w sprawie RPZ 535/6/03. Decyzj ą z dnia 24 maja 2004 r. Nr RPZ 10/2004, po przeprowadzeniu wspominanego post ę powania antymonopolowego prowadzonego z urz ę du, Prezes Urz ę du stwierdzi ł stosowanie przez TP S.A. praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach udost ę pniania 3 (wydzier ż awiania) kanalizacji teletechnicznej w Polsce, poprzez narzucanie dzier ż awcom nieuczciwych cen dzier ż awy, których wysoko ść ustalona zosta ł a w drodze ujednolicenia cen stosowanych w skali kraju, z pomini ę ciem lokalnych warunków budowy i eksploatacji oraz stopnia wykorzystania tej kanalizacji poprzez sieci samej Telekomunikacji Polskiej S.A. oraz dzier ż awców i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. Decyzja Prezesa UOKiK odnosi si ę m. in. do sposobu ustalania stawek czynszu na podstawie Decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP. S.A., która uwzgl ę dniaj ą c niektóre postulaty dzier ż awców wprowadza now ą tre ść umowy dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej w nowy sposób kszta ł tuj ą c ą sposób obliczenia stawki czynszu. Prezes UOKiK zakwestionowa ł sposób ustalania czynszu przez TP S.A. wprowadzony na mocy Decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. Prezes UOKiK ustali ł , ż e wyliczona przez TP S.A. op ł ata podstawowa na poziomie … z ł za 100 m kanalizacji ulega pewnej tylko modyfikacji ze wzgl ę du na stopie ń zaj ę to ś ci kanalizacji, podporz ą dkowany czterem okre ś lonym przez TP S.A. kategoriom zaj ę to ś ci. Najmniejsz ą dzier ż awion ą cz ęś ci ą – zgodnie z § 1 ust. 2 umowy – jest 0,25 (1/4) otworu. Modyfikacja ta okre ś lona zatem zosta ł a w sposób nieuczciwy, poniewa ż TP S.A. jest w stanie dok ł adnie okre ś li ć stopie ń zaj ę cia otworu kanalizacji przez dzier ż awc ę , bez potrzeby oznaczania tego w sposób rycza ł towy, prowadz ą cy do obci ąż enia dzier ż awcy kosztem co do zasady wy ż szym ni ż koszt u ż ywania zajmowanej przez niego przestrzeni w kanalizacji. Prezes Urz ę du zwróci ł te ż uwag ę na fakt, i ż koszt utrzymania kanalizacji oraz jej udost ę pnienia jest ró ż ny na ró ż nych obszarach z uwagi na stan zu ż ycia poszczególnych odcinków, czas ich eksploatacji od momentu jej wybudowania, liczb ę podmiotów z niej korzystaj ą cych itp. Ujednolicony sposób ustalania czynszu przez TP S.A. podci ą gni ę ty zosta ł pod koszty Spó ł ki w skali ca ł ego przedsi ę biorstwa. Decyzja Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. uwzgl ę dnia jedynie stopie ń urbanizacji, b ę d ą cy podstaw ą do zastosowania upustu w kwocie czynszu. W decyzji Nr RPZ 10/2004 wskazano te ż , ż e wprowadzone przez TP S.A nowe stawki czynszu s ą znacznie wy ż sze od dotychczas stosowanych, podczas gdy w tym czasie rynek nie odnotowa ł tak wysokiego wzrostu cen i us ł ug. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e decyzja Prezesa UOKiK z dnia 24 maja 2004 r. – obejmuj ą ca wszystkie rynki udost ę pniania przez Telekomunikacj ę Polsk ą SA. kanalizacji teletechnicznej w Polsce – znajduje odniesienie do sytuacji faktycznej i prawnej wnioskodawcy. Powy ż sza decyzja obejmuje swoim rozstrzygni ę ciem zarzuty podniesione przez wnioskodawc ę co do ustalenia nowej wysoko ś ci stawki czynszu dzier ż awy kanalizacji, zaproponowanej wnioskodawcy przez TP S.A. Nakaz zaniechania praktyk stosowanych przez TP S.A., ze wzgl ę du na obj ę cie zakresem decyzji Prezesa UOKiK wszystkich lokalnych rynków udost ę pniania kanalizacji teletechnicznej w Polsce, dotyczy tak ż e sytuacji, w jakiej postawiony zosta ł przez Spó ł k ę wnioskodawca i odnosi skutek tak ż e wobec niego. Z uwagi na to Prezes Urz ę du odmówi ł wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego opieraj ą c si ę na art. 85 ust. 1 Ustawy. Zdaniem Prezesa przepis ten ma równie ż zastosowanie do sytuacji gdy okre ś lone zarzuty zosta ł y ju ż wcze ś niej zbadane w innym post ę powaniu i rozstrzygni ę te zosta ł y decyzj ą stwierdzaj ą c ą stosowanie praktyki i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Przemawia za tym zarówno to ż samo ść obu spraw powoduj ą ca bezprzedmiotowo ść post ę powania jak i ogólna zasada, i ż nie mo ż na kilkakrotnie orzeka ć wobec tego samego podmiotu w zakresie takich samych zarzutów. Ustawa nie reguluje tego rodzaju kwestii proceduralnych, jednak przez pryzmat zasady racjonalnego ustawodawcy, porównuj ą c brzmienie przepisów Ustawy oraz k.p.a. stwierdzi ć nale ż y, ż e z pisma 4 wnioskodawcy w sposób oczywisty wynika, i ż jego zarzuty ju ż zosta ł y rozpatrzone w innym post ę powaniu odnosz ą cym si ę do niego jako dzier ż awcy kanalizacji teletechnicznej od TP SA., a tym samym nale ż y odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w tej sprawie. Z uwagi na to orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje 1) SYDKRAFT EC S Ł UPSK sp. z o.o. ul. S ł oneczna 15 d, 76-200 S ł upsk Za łą cznik: - odpis decyzji Nr RPZ 10/2004 z dnia 24.05.2004 r. 5