RPZ-20/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl RPZ- 400/50/04/SS Pozna ń , dnia 2 wrze ś nia 2004 r. DECYZJA Nr RPZ 20/2004 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz zgodnie z art. 28 ust. 4 i 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w sprawie z wniosku Pionkowskiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej z siedzib ą w Pionkach w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę polegaj ą c ą na narzucaniu przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie nieuczciwych cen (miesi ę cznego czynszu) za dzier ż aw ę ka ż dych rozpocz ę tych 100 m kanalizacji teletechnicznej i nakazania zaniechania jej stosowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 20 lipca 2004 r. Pionkowska Spó ł dzielnia Mieszkaniowa z siedzib ą w Pionkach (dalej zwana „wnioskodawc ą ”) z ł o ż y ł a wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazanie zaniechania stosowania przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie (dalej zwan ą „TP S.A.” lub „Spó ł k ą ”) praktyki polegaj ą cej na narzucaniu nieuczciwych cen (miesi ę cznego czynszu) za dzier ż aw ę kanalizacji teletechnicznej z 17,53 z ł na 206,00 z ł , za ka ż de rozpocz ę te 100 m kanalizacji teletechnicznej. Wnioskodawca wskaza ł , ż e wi ą za ł a go umowa dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej zawarta z TP .S.A dnia 31 grudnia 1993 r., zmieniana aneksem z dnia 9 lutego 1995 r. i porozumieniem z dnia 19 stycznia 1996 r. Wnioskodawca dzier ż awi od Spó ł ki [usuni ę to] m 1 kanalizacji teletechnicznej w Pionkach. Za ca ł o ść kanalizacji wnioskodawca p ł aci ł [usuni ę to] z ł + 22 % VAT. W dniu 1 czerwca 2004 r. Spó ł ka z ł o ż y ł a o ś wiadczenie o rozwi ą zaniu umowy dzier ż awy z 1993 r., a w pi ś mie z 5 lipca 2004 r. przedstawi ł a nowy projekt umowy i now ą cen ę za dzier ż aw ę w kwocie [usuni ę to] z ł + 22 % VAT. Nowa cena zaproponowana przez TP S.A. jest o 158,52 % wy ż sza od dotychczasowej. Wnioskodawca zarzuci ł , ż e wzrost stawki czynszu nie jest niczym uzasadniony, mimo i ż TP S.A. wskaza ł a, ż e wzrost czynszu obowi ą zuje w ca ł ym kraju i zosta ł a ustalona o koszty budowy, utrzymania oraz zysk. Zarzut oparty zosta ł na przepisie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej „Ustaw ą ”). W oparciu o materia ł dowodowy za łą czony do wniosku Urz ą d ustali ł , co nast ę puje: Strony wi ą za ł a umowa dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej w Pionkach, zawarta w dniu 31 grudnia 1993 r. TP S.A. pismem z dnia 26 maja 2004 r. dor ę czonym wnioskodawcy w dniu 1 czerwca 2004 r. z ł o ż y ł a o ś wiadczenie o rozwi ą zaniu umowy z zachowaniem jednomiesi ę cznego okresu wypowiedzenia. Wnioskodawca zakwestionowa ł zasadno ść wypowiedzenia umowy w swoim pi ś mie z dnia 2 czerwca 2004 r. W odpowiedzi na to pismo Spó ł ka poinformowa ł a, i ż przyj ęł a uwagi co do okresu wypowiedzenia i poinformowa ł a, ż e przedstawiona wysoko ść stawek w nowej umowie obowi ą zuje w ca ł ym kraju i zosta ł a ustalona w oparciu o koszty budowy, utrzymania kanalizacji oraz zawiera zysk TP S.A. z tytu ł u ś wiadczenia tej us ł ugi. Do pisma TP S.A. z 5 lipca 2004 r. za łą czony zosta ł projekt umowy odnosz ą cy si ę do wnioskodawcy i wskazuj ą cy na dat ę jej zawarcia w dniu 1 kwietnia 2004 r. Nowa umowa przewiduje czynsz za ca ł o ść kanalizacji wydzier ż awianej wnioskodawcy w Pionkach, tj. za [usuni ę to] m, w kwocie [usuni ę to] z ł + 22 % VAT, podczas gdy wnioskodawca op ł aca ł czynsz na poziomie [usuni ę to] z ł + 22 % VAT, co wynika z za łą czonego odcinka faktury za marzec 2004 r. Analiza projektu umowy dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej zaproponowanego wnioskodawcy w dniu 5 lipca 2004 r. pozwala stwierdzi ć , ż e jest to projekt wdra ż any przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. na podstawie decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP. S.A. ds. Marketingu - Bruno Duthoi w sprawie zasad udost ę pniania i ustalania wysoko ś ci op ł at za dzier ż aw ę Kanalizacji teletechnicznej z dnia 24 pa ź dziernika 2003 r. (zwanej dalej „Decyzj ą Cz ł onka Zarz ą du TP S.A.”). Prezes Urz ę du prowadzi ł ju ż post ę powanie z urz ę du w sprawie RPZ 535/6/03, w którym zbadane zosta ł y warunki i sposób ustalania czynszu dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej przez TP S.A. w skali ca ł ego kraju, dokonywane na podstawie tej w ł a ś nie Decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. Zgodnie z tymi zasadami dzier ż awca zobowi ą zany jest do uiszczania tytu ł em dzier ż awy na rzecz TP S.A.: a. jednorazowej op ł aty sta ł ej za udost ę pnienie otworu w kwocie 1050,00 z ł netto Jednorazowa op ł ata sta ł a za dzier ż aw ę kanalizacji teletechnicznej jest niezale ż na od zaj ę to ś ci otworu. W op ł acie tej zawieraj ą si ę wszystkie koszty TP S.A. zwi ą zane z udost ę pnieniem kanalizacji teletechnicznej, tj. przeprowadzenie wywiadu technicznego, wydanie warunków technicznych, uzgodnienie projektu technicznego, wprowadzenie na budow ę i udost ę pnienie otworu, nadzór techniczny pe ł niony przez pracowników TP S.A. przy pracach wykonywanych w Kanalizacji przez Dzier ż awc ę lub firmy dzia ł aj ą cej w jego imieniu, oraz odbiór wykonanych prac. - zapis ten w projekcie przedstawionym wnioskodawcy zosta ł wykre ś lony b. czynszu dzier ż awy jednego otworu w Kanalizacji teletechnicznej 2 Kwota czynszu miesi ę cznego za ka ż de rozpocz ę te 100 m Kanalizacji teletechnicznej stanowi iloczyn op ł aty podstawowej oraz Wspó ł czynnika czynszu miesi ę cznego (zale ż nego od zaj ę to ś ci kanalizacji), pomniejszonej o przewidziane umow ą upusty, przy czym: o op ł ata podstawowa wynosi 206,00 z ł miesi ę cznie netto za ka ż de rozpocz ę te 100 metrów bie żą cych udost ę pnionego otworu w kanalizacji teletechnicznej; o wspó ł czynnik czynszu miesi ę cznego okre ś la umowny stopie ń wype ł nienia kanalizacji pierwotnej kablem dzier ż awcy i mo ż e wynosi ć 0,25; 0,50; 0,75; 1. o upusty w czynszu miesi ę cznym uzale ż nione s ą od: ƒ strefy administracyjnej dzier ż awienia kanalizacji teletechnicznej - wysoko ść upustu uzale ż nionego od strefy administracyjnej wynosi od 0 % dla Warszawy do 10 % dla miast poni ż ej 25 tys. Mieszka ń ców (co ma miejsce w przypadku wnioskodawcy) ƒ czasu na jaki zawarta zosta ł a umowa: od 1% za czas d ł u ż szy ni ż 5 lat do 4 % za czas nie przekraczaj ą cy 2 lat (2 % przyznano wnioskodawcy) ƒ zakresu dotychczas dzier ż awionej kanalizacji (wnioskodawcy przyznano 0 % upustu). Zatem to ż same zapisy znajduj ą si ę w umowie za łą czonej do wniosku przez wnioskodawc ę , jak w projekcie umowy badanym przez UOKiK w ramach przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego z urz ę du, w sprawie RPZ 535/6/03. Decyzj ą z dnia 24 maja 2004 r. Nr RPZ 10/2004, na podstawie wspominanego post ę powania antymonopolowego prowadzonego z urz ę du, Prezes Urz ę du stwierdzi ł stosowanie przez TP S.A. praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach udost ę pniania (wydzier ż awiania) kanalizacji teletechnicznej w Polsce, poprzez narzucanie dzier ż awcom nieuczciwych cen dzier ż awy, których wysoko ść ustalona zosta ł a w drodze ujednolicenia cen stosowanych w skali kraju, z pomini ę ciem lokalnych warunków budowy i eksploatacji oraz stopnia wykorzystania tej kanalizacji poprzez sieci samej Telekomunikacji Polskiej S.A. oraz dzier ż awców i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. Decyzja Prezesa UOKiK odnosi si ę m. in. do sposobu ustalania stawek czynszu na podstawie Decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP. S.A., która uwzgl ę dniaj ą c niektóre postulaty dzier ż awców wprowadza now ą tre ść umowy dzier ż awy kanalizacji teletechnicznej w nowy sposób kszta ł tuj ą c ą sposób obliczenia stawki czynszu. Prezes UOKiK zakwestionowa ł sposób ustalania czynszu przez TP S.A. wprowadzony na mocy Decyzji Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. Prezes UOKiK ustali ł , ż e wyliczona przez TP S.A. op ł ata podstawowa na poziomie 206,00 z ł za 100 m kanalizacji ulega pewnej tylko modyfikacji ze wzgl ę du na stopie ń zaj ę to ś ci kanalizacji, podporz ą dkowany czterem okre ś lonym przez TP S.A. kategoriom zaj ę to ś ci. Najmniejsz ą dzier ż awion ą cz ęś ci ą – zgodnie z § 1 ust. 2 umowy – jest 0,25 (1/4) otworu. Modyfikacja ta okre ś lona zatem zosta ł a w sposób nieuczciwy, poniewa ż TP S.A. jest w stanie dok ł adnie okre ś li ć stopie ń zaj ę cia otworu kanalizacji przez dzier ż awc ę , bez potrzeby oznaczania tego w sposób rycza ł towy, prowadz ą cy do obci ąż enia dzier ż awcy kosztem co do zasady wy ż szym ni ż koszt u ż ywania zajmowanej przez niego przestrzeni w kanalizacji. Prezes Urz ę du zwróci ł te ż uwag ę na fakt, i ż koszt utrzymania kanalizacji oraz jej udost ę pnienia jest ró ż ny na ró ż nych obszarach z uwagi na stan zu ż ycia poszczególnych odcinków, czas ich eksploatacji od momentu jej wybudowania, liczb ę podmiotów z niej 3 korzystaj ą cych itp. Ujednolicony sposób ustalania czynszu przez TP S.A. podci ą gni ę ty zosta ł pod koszty Spó ł ki w skali ca ł ego przedsi ę biorstwa. Decyzja Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. uwzgl ę dnia jedynie stopie ń urbanizacji, b ę d ą cy podstaw ą do zastosowania upustu w kwocie czynszu. W decyzji Nr RPZ 10/2004 wskazano te ż , ż e wprowadzone przez TP S.A nowe stawki czynszu s ą znacznie wy ż sze od dotychczas stosowanych, podczas gdy w tym czasie rynek nie odnotowa ł tak wysokiego wzrostu cen i us ł ug. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e decyzja Prezesa UOKiK z dnia 24 maja 2004 r. – obejmuj ą ca wszystkie rynki udost ę pniania przez Telekomunikacj ę Polsk ą SA. kanalizacji teletechnicznej w Polsce – znajduje odniesienie do sytuacji faktycznej i prawnej wnioskodawcy. Powy ż sza decyzja obejmuje swoim rozstrzygni ę ciem zarzuty podniesione przez wnioskodawc ę co do ustalenia nowej wysoko ś ci stawki czynszu dzier ż awy kanalizacji, zaproponowanej wnioskodawcy przez TP S.A. w lipcu 2004 r. Nakaz zaniechania praktyk stosowanych przez TP S.A., ze wzgl ę du na obj ę cie zakresem decyzji Prezesa UOKiK wszystkich lokalnych rynków udost ę pniania kanalizacji teletechnicznej w Polsce, dotyczy tak ż e sytuacji, w jakiej postawiony zosta ł przez Spó ł k ę wnioskodawca i odnosi skutek tak ż e wobec niego. Z uwagi na to Prezes Urz ę du odmówi ł wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego opieraj ą c si ę na art. 85 ust. 1 Ustawy. Zdaniem Prezesa przepis ten ma równie ż zastosowanie do sytuacji gdy okre ś lone zarzuty zosta ł y ju ż wcze ś niej zbadane w innym post ę powaniu i rozstrzygni ę te zosta ł y decyzj ą stwierdzaj ą c ą stosowanie praktyki i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Przemawia za tym zarówno to ż samo ść obu spraw powoduj ą ca bezprzedmiotowo ść post ę powania jak i ogólna zasada, i ż nie mo ż na kilkakrotnie orzeka ć wobec tego samego podmiotu w zakresie takich samych zarzutów. Ustawa nie reguluje tego rodzaju kwestii proceduralnych, jednak przez pryzmat zasady racjonalnego ustawodawcy, porównuj ą c brzmienie przepisów Ustawy oraz k.p.a. stwierdzi ć nale ż y, ż e z pisma wnioskodawcy w sposób oczywisty wynika, i ż jego zarzuty ju ż zosta ł y rozpatrzone w innym post ę powaniu odnosz ą cym si ę do niego jako dzier ż awcy kanalizacji teletechnicznej od TP SA., a tym samym nale ż y odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w tej sprawie. Z uwagi na to orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje 1) Pionkowska Spó ł dzielnia Mieszkaniowa Pl. Konstytucji 3 Maja 3, 26670 Pionki Za łą cznik: - odpis decyzji Nr RPZ 10/2004 z dnia 24.05.2004 r. 4