RPZ-28/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 9 pa ź dziernika 2006 r. RPZ – 411/11/06/JK/ DECYZJA Nr RPZ 28 / 2006 Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity – Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n.zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ww. ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę stosowan ą przez Rynek Hurtowy Spó ł k ę z o.o. z siedzib ą w Pile , polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym – ograniczonym do obszaru Miasta Pi ł y i okolic – rynku udost ę pniania powierzchni na terenie targowiska hurtowego (centrum zaopatrzenia hurtowego), na którym dokonywany jest obrót produktami rolno – spo ż ywczymi, poprzez wprowadzenie z dniem 15 pa ź dziernika 2005 r. zakazu sprzeda ż y towarów z pojazdów samochodowych, przyczep, naczep itp., za wyj ą tkiem sprzeda ż y warzyw, owoców i kwiatów produkcji krajowej, co narusza: • art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez dyskryminacj ę podmiotów prowadz ą cych w tej formie sprzeda ż hurtow ą innych owoców, warzyw i kwiatów, oraz • art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku sprzeda ż y hurtowej warzyw, owoców i kwiatów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1.09.2006 r. U Z A S A D N I E N I E W dniu 3.04.2006 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Piotra Pikulika – prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Owocowo – Warzywna „Hubertus” w Wyrzysku (zwanego dalej Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania w sprawie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku przez Pilski Rynek Hurtowy Spó ł k ę z o.o. z siedzib ą w Pile (zwanej dalej Spó ł k ą ). Wnioskodawca zarzuci ł ww. Spó ł ce naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tj. zawarcie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji lub zbytu oraz post ę pu technicznego lub inwestycji oraz art. 8 ust. 2 pkt 5, 6 i 7 ww. ustawy, tj.: − przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, − narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych przedsi ę biorcy narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci, − stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw. Naruszenie powy ż szych przepisów Wnioskodawca wi ą za ł z wprowadzeniem przez Spó ł k ę zakazu sprzeda ż y z samochodu owoców i warzyw na terenie zarz ą dzanego przez Spó ł k ę centrum zaopatrzenia hurtowego w Pile. Wnioskodawca pouczony zosta ł o warunkach formalnych wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w sprawie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , nie podtrzyma ł wniosku w tym zakresie. Prezes Urz ę du odmówi ł jednak, w drodze decyzji nr RPZ 19/2006 z dnia 5 lipca 2006 r. wszcz ę cia na wniosek Piotra Pikulika post ę powania antymonopolowego w sprawie stosowania przez Pilski Rynek Hurtowy Spó ł k ę z o.o. praktyk naruszaj ą cych przepisy art. 8 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uzna ł bowiem, ż e zarzuty te, co wiadomo by ł o ju ż w tamtej chwili by ł y oczywi ś cie bezzasadne i skoro by ł y podtrzymywane przez Wnioskodawc ę konieczne by ł o wydanie decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Z kolei wniosek wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zakresie naruszenia przez Pilski Rynek Hurtowy Spó ł k ę z o.o. art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z przyczyn formalnych pozostawiony zosta ł bez rozpoznania. Zdaniem jednak Prezesa Urz ę du tylko ten zarzut zas ł ugiwa ł na uwzgl ę dnienie i wszcz ę cie w przedmiotowej sprawie post ę powania antymonopolowego. Dlatego te ż w przedmiotowej sprawie tj. naruszenia przez Pilski Rynek Hurtowy Spó ł k ę z o.o. art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy oraz w sprawie naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 3 wszcz ę te zosta ł o – z urz ę du – post ę powanie antymonopolowe. W pi ś mie procesowym dor ę czonym Prezesowi Urz ę du w dniu 29.08.2006 r., stanowi ą cym odpowied ź na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka podnios ł a, i ż jej intencj ą nie by ł o nigdy ograniczenie konkurencji. Zarz ą dzenie nr 9/2005 – wedle wyja ś nie ń Spó ł ki – by ł o reakcj ą na coraz liczniejsze zapytania o mo ż liwo ść handlu z pojazdów samochodowych takimi produktami jak: nabia ł , ryby, mi ę so i odzie ż . Dodatkowo z pojazdów samochodowych lub tzw. „r ę ki” na terenie rynku zacz ę to handlowa ć tekstyliami i elektronik ą w ilo ś ciach detalicznych, co by ł o ca ł kowicie sprzeczne z ide ą budowy centrum zaopatrzenia hurtowego w artyku ł y rolno – spo ż ywcze. Posiadaj ą c ogólna wiedz ę o rosn ą cych wymogach sanitarnych, HCCAP i innych stawianych sprzedawcom artyku ł ów spo ż ywczych, jak równie ż o ograniczonych mo ż liwo ś ciach rynku co do spe ł nienia tych wymogów Zarz ą d Spó ł ki postanowi ł , i ż z pojazdów samochodowych b ę dzie mo ż na sprzedawa ć produkty rolnicze o niskim stopniu przetworzenia i uproszczonej ewidencji obrotu. Spó ł ka podkre ś li ł a ponadto, i ż w przyj ę tej strategii marketingowej podmioty prowadz ą ce sprzeda ż z samochodów oraz podmioty prowadz ą ce sprzeda ż w sta ł ych obiektach to dwa zupe ł nie ró ż ne segmenty rynku. Przy tak przyj ę tej segmentacji rynku Zarz ą dzenie nr 2 9/2005, zdaniem Spó ł ki, nie dyskryminuje ż adnego podmiotu, gdy ż dotyczy wszystkich podmiotów prowadz ą cych handel z pojazdów samochodowych, a wi ę c ca ł ego segmentu. Niezale ż nie od tego Spó ł ka poinformowa ł a o gotowo ś ci takiego przeorganizowania swojej dzia ł alno ś ci aby zlikwidowa ć ewentualne ograniczenia. Pierwszym dzia ł aniem jest wprowadzenie Zarz ą dzenia nr 2/2006 z 23.08.2006 r., które dezaktualizuje Zarz ą dzenie nr 9/2005. W ś wietle tego Zarz ą dzenia, którego odpis do łą czono do pisma, Zarz ą dzenie nr 9/2005 traci moc z dniem 1.09.2006 r., a w § 3 Regulaminu Pilskiego Rynku Hurtowego sp. z o.o. wykre ś lono punkt 4. W uzasadnieniu Zarz ą dzenia podano, i ż Zarz ą dzenie nr 5/2005 by ł o reakcj ą na liczne sygna ł y ś wiadcz ą ce, ż e sprzeda ż z pojazdów samochodowych nie spe ł nia coraz bardziej restrykcyjnych warunków higieniczno – sanitarnych wymaganych przy obrocie wieloma towarami. W za ł o ż eniu mia ł o ono porz ą dkowa ć ten typ handlu, jednak jako ca ł o ść mog ł o narusza ć zasady wolnej konkurencji. W zwi ą zku z powy ż szym Zarz ą d Spó ł ki postanowi ł anulowa ć to Zarz ą dzenie w ca ł o ś ci i podj ąć prace nad nowym regulaminem rynku hurtowego, który b ę dzie uwzgl ę dnia ł zmiany jakie dokonuj ą si ę w obrocie gospodarczym, zw ł aszcza po wst ą pieniu do wspólnego obszaru gospodarczego jakim jest Unia Europejska. W toku post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: Spó ł ka Pilski Rynek Hurtowy rozpocz ęł a dzia ł alno ść na pocz ą tku 1998 r. Jej celem by ł o stworzenie centrum zaopatrzenia hurtowego w artyku ł y rolno – spo ż ywcze dla Pi ł y i okolic. Wi ę kszo ść udzia ł ów, blisko 75 %, obj ęł a Gmina Pi ł a, która wnios ł a aport w postaci nieruchomo ś ci, pozosta ł e za ś udzia ł y znalaz ł y si ę w posiadaniu Skarbu Pa ń stwa, Wielkopolskiej Izby Rolniczej oraz przedsi ę biorców. Spó ł ka zawiaduje terenem o powierzchni [usuni ę to] m2, na którym wybudowane zosta ł y dwie hale magazynowo – handlowe o powierzchni [usuni ę to] m2 ka ż da oraz osiem pawilonów o powierzchni [usuni ę to] m2. Łą cznie z obiektami zmodernizowanymi oraz wybudowanymi przez dzier ż awców, powierzchnia magazynowo – handlowa wynosi ok. [usuni ę to] m2. Na podstawie umów dzier ż awy powierzchnia ta jest oddawana do dyspozycji przedsi ę biorcom prowadz ą cym sprzeda ż hurtow ą , którzy dostosowuj ą j ą do szczegó ł owych wymaga ń obowi ą zuj ą cych w handlu w danej bran ż y lub w zakresie konkretnych produktów. Obecnie na terenie Spó ł ki dzia ł alno ść gospodarcz ą prowadzi [usuni ę to] hurtowni reprezentuj ą cych g ł ównie bran żę spo ż ywcz ą . Sama Spó ł ka nie prowadzi dzia ł alno ś ci handlowej. Wcze ś niej w miejscu obecnego centrum zaopatrzenia hurtowego trzy razy w tygodniu odbywa ł si ę handel z pojazdów samochodowych oraz prowizorycznych baraków i kiosków. Wedle wyja ś nie ń Spó ł ki, znaczna cz ęść sprzedawców przenios ł a swoj ą dzia ł alno ść do nowych obiektów, a cz ęść sta ł a si ę dostawcami do dzia ł aj ą cych hurtowni. Tylko niewielka grupa producentów rolnych ( ś rednio 20 – 30 pojazdów) w dalszym ci ą gu w tej formie sprzedaje swoje nadwy ż ki. Sygna ł y o licznych nieprawid ł owo ś ciach w postaci braku oznacze ń asortymentu, braku informacji o sprzedawcy, nie ewidencjonowaniu obrotu, braku mo ż liwo ś ci reklamacji oraz analiza ekonomiczno – finansowa (przychody z tego typu handlu stanowi ł y w 2005 r. tylko [usuni ę to] % ca ł o ś ci przychodów Spó ł ki) sk ł oni ł y Zarz ą d Spó ł ki do stopniowej rezygnacji z tego typu handlu. Realizacj ą tej koncepcji by ł o Zarz ą dzenie Zarz ą du Spó ł ki nr 9/2005 z dnia 3.10.2005 r., na podstawie którego z dniem 15.10.2005 r. wprowadzono na terenie centrum zakaz sprzeda ż y towarów z pojazdów samochodowych, przyczep, naczep itp. W tre ś ci Zarz ą dzenia 3 wyja ś niono, i ż zakaz spowodowany jest uwarunkowaniami z zakresu higieny i bezpiecze ń stwa obrotu artyku ł ami ż ywno ś ciowymi. Normy takie jak HCCAP, ISO, GHP czy GMP – jak podano w uzasadnieniu Zarz ą dzenia – s ą podstawowymi wymogami jakie nale ż y spe ł ni ć by dany produkt, a szczególnie ż ywno ść , zosta ł dopuszczony do obrotu. Sprzeda ż z samochodu (z wyj ą tkiem pojazdów specjalistycznych) mo ż liwo ś ci spe ł nienia tych norm nie gwarantuje. Zakaz zosta ł obwarowany sankcj ą w postaci op ł aty manipulacyjnej w kwocie 150 z ł . Natomiast osoby (podmioty), które b ę d ą notorycznie narusza ł y zarz ą dzenie nie b ę d ą w ogóle wpuszczane na teren Spó ł ki. Z zakazu wy łą czono warzywa, owoce i kwiaty produkcji krajowej, gdy ż – co równie ż wskazano w Zarz ą dzeniu - ich sprzeda ż odbywa si ę przy bardzo niskim stopniu przetworzenia, a dostawcy i producenci s ą bardzo cz ę sto zwolnieni z obowi ą zku ewidencji obrotu. Ww. Zarz ą dzenie znalaz ł o potwierdzenie w „Regulaminie Pilskiego Rynku Hurtowego”. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 4 tego regulaminu, zabrania si ę sprzeda ż y z przyczep, naczep, platform i innych pojazdów samochodowych. Warunkowo zakaz ten nie dotyczy sprzeda ż y (w tej formie) owoców, warzyw i kwiatów produkcji krajowej. W miesi ą cu lipcu br. Spó ł ka odnotowa ł a ś rednio dzienn ą sprzeda ż z pojazdów samochodowych przez 28,5 sprzedawców i liczba ta jest zbli ż ona do lat poprzednich albowiem za lata 2004 i 2005 liczby wynosi ł y odpowiednio 30,0 i 28,9. Wed ł ug Zarz ą du Spó ł ki wprowadzenie Zarz ą dzenia nr 9/2005 nie spowodowa ł o zauwa ż alnego spadku podmiotów prowadz ą cych sprzeda ż z pojazdów samochodowych. Dwa podmioty wy łą czy ł y ze swojej oferty towarowej owoce cytrusowe, a jeden podmiot przeniós ł dzia ł alno ść do pawilonu handlowego na terenie centrum uruchamiaj ą c hurtowni ę owocowo – warzywn ą . Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co zosta ł o wyra ż one w jej art. 1 ust. 1 i 2, jest m.in. ochrona konkurencji jako zjawiska charakteryzuj ą cego funkcjonowanie gospodarki przed zachowaniami przedsi ę biorców lub ich zwi ą zków, które wolno ść konkurowania w sposób sprzeczny z prawem zak ł ócaj ą . W wyroku z dnia 24 stycznia 1991 r. w sprawie Amr 8/90 (Wokanda 1992/2/39) S ą d Antymonopolowy podkre ś li ł , ż e naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć przyk ł adowo miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest "szerszy kr ą g uczestników rynku". Podobne stanowisko w tej kwestii zaj ął S ą d Najwy ż szy (por. przyk ł adowo uzasadnienia wyroków z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., z. 1, poz. 13, czy wyrok z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., z. 11, poz. 144), który interes publiczno-prawny konfrontowa ł z interesem indywidualnym. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wyst ę puje w interesie podmiotów prowadz ą cych dzia ł alno ść handlow ą na terenie centrum zaopatrzenia hurtowego dotkni ę tych ograniczeniami przez Spó ł k ę zarz ą dzaj ą c ą tym centrum, które to ograniczenia zak ł ócaj ą swobodn ą konkurencj ę pomi ę dzy nimi. Spó ł ce zarzuca si ę zatem nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania powierzchni handlowej poprzez podejmowanie dzia ł a ń wywo ł uj ą cych skutki antykonkurencyjne na rynku, na którego struktur ę i funkcjonowanie ma mo ż liwo ść wp ł ywu. Prowadzi ć to musi do konstatacji, i ż Prezes Urz ę du podejmuje dzia ł anie w interesie publicznym, aby zapewniona zosta ł a mo ż liwo ść konkurowania w takim zakresie, w jakim ogranicze ń nie stawia powszechnie obowi ą zuj ą ce prawo. 4 Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę zawsze ujawniaj ą si ę na okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , rynkiem w ł a ś ciwym – do którego odnosi si ę tre ść art. 5 ust. 1 tej ustawy – jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynkiem w uj ę ciu produktowym jest udost ę pnianie powierzchni na terenie targowiska hurtowego (centrum zaopatrzenia hurtowego), na którym dokonywany jest obrót produktami rolno – spo ż ywczymi 1 . Us ł uga ta stanowi towar w rozumieniu przepisu art. 4 pkt. 6 ww. ustawy. W posiadaniu Spó ł ki jest bowiem zorganizowany kompleks pomieszcze ń magazynowo – handlowych wraz z przyleg ł ym terenem udost ę pniany przedsi ę biorcom prowadz ą cym dzia ł alno ść w zakresie handlu hurtowego produktami rolno – spo ż ywczymi. Cechami charakterystycznymi tego handlu, stanowi ą cego po ś rednie ogniwo pomi ę dzy sfer ą produkcji i sfer ą konsumpcji s ą m.in.: dokonywanie transakcji w du ż ych ilo ś ciach oraz odbiorcy, do których w przypadku produktów rolno – spo ż ywczych mo ż emy zaliczy ć placówki sprzeda ż y detalicznej, gastronomii, konsumentów zbiorowych. Charakter transakcji dokonywanych na terenie centrum zaopatrzenia hurtowego w Pile oraz stopie ń zorganizowania tego centrum pozwala jednocze ś nie odró ż ni ć dzia ł alno ść Spó ł ki od dzia ł alno ś ci innych przedsi ę biorców, którzy prowadz ą targowiska detaliczne. Obecnie zreszt ą handel hurtowy produktami rolno – spo ż ywczymi w kraju odbywa si ę na ró ż nego rodzaju wyspecjalizowanych aukcjach, gie ł dach towarowych, centrach rolno – ogrodniczych spo ś ród których najbardziej znane s ą : Warszawski Rolno Spo ż ywczy Rynek Hurtowy S.A. w Broniszach, Wielkopolska Gildia Rolno – Ogrodnicza w Poznaniu oraz Lubelski Rynek Hurtowy S.A. w Elizówce. Warto nadmieni ć , i ż z do ś wiadcze ń tych w ł a ś nie podmiotów korzysta Spó ł ka przy organizacji w ł asnego centrum zaopatrzenia hurtowego. Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest tak ż e jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy obszar, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Zwa ż ywszy, ż e handel dokonywany na terenie centrum s ł u ż y zaopatrzeniu w artyku ł y rolno – spo ż ywcze Miasta Pi ł y i okolic (Spó ł ka na stronie www.prh.pila.pl wskazuje, i ż z us ł ug rynku korzysta codziennie oko ł o 1000 sklepów z terenu Pi ł y i okolic oraz szko ł y, przedszkola, wojsko, policja, restauracje i inne) przyj ąć nale ż y, i ż taki jest zasi ę g rynku geograficznego w niniejszej sprawie. Rynkiem w uj ę ciu geograficznym jest wi ę c obszar Miasta Pi ł y i okolic. W niniejszej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zatem lokalny – ograniczony do obszaru Miasta Pi ł y i okolic – rynek udost ę pniania powierzchni na terenie targowiska hurtowego (centrum zaopatrzenia hurtowego), na którym dokonywany jest obrót produktami rolno – spo ż ywczymi. Fakt, i ż na tak wyznaczonym rynku Spó ł ka nie spotyka si ę z konkurencj ą pozwala uzna ć , i ż Spó ł ka posiada pozycj ę dominuj ą c ą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . B ę d ą c jedynym dysponentem powierzchni na terenie targowiska hurtowego Spó ł ka posiada mo ż liwo ść wp ł ywania na warunki funkcjonowania przedsi ę biorców korzystaj ą cych z targowiska, obarczona jest przeto obowi ą zkiem powstrzymania si ę od dzia ł a ń , których celem lub skutkiem mog ł o by by ć jakiekolwiek ograniczenia konkurencji pomi ę dzy 1 Takie uj ę cie jest to ż same z ustaleniami prawomocnych decyzji Prezesa Urz ę du z 20.06.2002 r. nr RWA 5/2002 i z 4.06.2004 r. nr RWA 14/2004. 5 przedsi ę biorcami prowadz ą cymi na tym targowisku dzia ł alno ść handlow ą . W szczególno ś ci winna dba ć o to, aby dzia ł alno ść w tym zakresie mog ł a by ć prowadzona na zasadach równoprawnego dost ę pu i równych warunków prowadzenia handlu, bez dyskryminacji kogokolwiek. W ocenie Prezesa Urz ę du temu obowi ą zkowi Spó ł ka nie sprosta ł a. Zastrze ż enie to dotyczy wprowadzonego Zarz ą dzeniem nr 9/2005 zakazu handlu na terenie centrum zaopatrzenia hurtowego z pojazdów samochodowych. Rzecz w tym, ż e zakaz ten poprzez wy łą czenie sprzeda ż y warzyw, owoców i kwiatów produkcji krajowej, obj ął tylko niektórych przedsi ę biorców prowadz ą cych handel w takiej formie. Powy ż sze uzasadnia ocen ę zachowania Spó ł ki pod k ą tem naruszenia przez Spó ł k ę art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z pierwszym przepisem, zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 5 za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje si ę nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Dla wykazanie zaistnienia praktyki wymienionej w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest udowodnienie, ż e istniej ą konkurenci na rynku, w stosunku do których stosowane s ą zró ż nicowane warunki umów. Ponadto umowy b ę d ą ce przedmiotem porówna ń winny by ć podobne, musi mie ć miejsce dyskryminacja oraz przedsi ę biorcy dyskryminowani w drodze dzia ł a ń przedsi ę biorcy dominuj ą cego musz ą mie ć utrudnione warunki konkurowania. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy przez konkurentów rozumie si ę przedsi ę biorców, którzy wprowadzaj ą lub mog ą wprowadza ć albo nabywaj ą lub mog ą nabywa ć w tym samym czasie, towary na rynku w ł a ś ciwym. W niniejszej sprawie za konkurentów nale ż y uzna ć wszystkich przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na hurtowej sprzeda ż y owoców, warzyw i kwiatów z pojazdów samochodowych (równie ż przyczep, naczep itp.) na terenie centrum zaopatrzenia hurtowego w Pile. Przedmiotem umów jakie ww. przedsi ę biorcy zawieraj ą ze Spó ł k ą jest udost ę pnienie powierzchni na terenie centrum celem prowadzenia hurtowej sprzeda ż y ww. produktów. Podstawowym zobowi ą zaniem ze strony sprzedawcy jest przestrzeganie „Regulaminu Pilskiego Rynku Hurtowego sp. z o.o.” oraz uiszczenie op ł aty (jednorazowej lub abonamentowej) za wjazd samochodu. Wprawdzie wysoko ść tej op ł aty by ł a (i pozostaje zreszt ą nadal) elementem ró ż nicuj ą cym sytuacj ę sprzedawców, niemniej jednak jako uzale ż niona jedynie od ł adowno ś ci pojazdu, nie stanowi przes ł anki wy łą czaj ą cej to ż samo ść (podobie ń stwo) zawieranych umów. Te jednolite zasady dost ę pu na teren centrum zaopatrzenia hurtowego zmieni ł o dopiero Zarz ą dzenie nr 9/2005, którego bezpo ś rednim skutkiem by ł o uprzywilejowanie sprzedawców owoców, warzyw i kwiatów produkcji krajowej z jednej strony, i dyskryminacja pozosta ł ych sprzedawców z drugiej. Tym samym przedsi ę biorcy, którzy dotychczas w swojej ofercie posiadali, przyk ł adowo, owoce cytrusowe lub warzywa z importu zmuszeni zostali b ą d ź to do ograniczenia swojej oferty, b ą d ź to zmiany formy sprzeda ż y poprzez dzier ż aw ę pawilonu handlowego na terenie centrum, gdzie sprzeda ż tych produktów nie podlega ograniczeniom. Innymi s ł owy zmuszeni zostali do podj ę cia decyzji, których pod ł o ż em nie by ł a autonomiczna reakcja na zmieniaj ą ce si ę zapotrzebowanie ze strony nabywców (samodzielne dostosowanie si ę do warunków konkurencji na rynku), lecz arbitralna decyzja zarz ą dcy centrum. Powy ż sze okoliczno ś ci s ą wystarczaj ą ce by stwierdzi ć , i ż wype ł nione zosta ł y przes ł anki art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nale ż y przy tym podkre ś li ć , 6 i ż z chwil ą akcesji do Unii Europejskiej Polska sta ł a si ę cz ęś ci ą jednolitego rynku, którego zasad ą jest m.in. swobodny przep ł yw towarów, co wy łą cza stosowanie jakichkolwiek preferencji lub ogranicze ń z uwagi na kraj pochodzenia produktów. Bior ą c pod uwag ę realia obrotu artyku ł ami rolno – spo ż ywczymi na obszarze centrum zaopatrzenia hurtowego w Pile o tym jakie produkty b ę d ą wprowadzane do obrotu winno w ostatecznym rachunku decydowa ć zapotrzebowanie nabywców oraz kalkulacja ekonomiczna sprzedawców. Odmowa dost ę pu do centrum zaopatrzenia hurtowego mog ł a by ć uzasadniona jedynie brakiem spe ł nienia przez handlowców wymogów higienicznych, sanitarnych lub jako ś ciowych, a nie ź ród ł em pochodzenia produktów. Wymogi higieniczne i sanitarne oraz jako ś ciowe s ą bowiem równe dla wszystkich, którzy trudni ą si ę handlem okre ś lonymi produktami spo ż ywczymi bez wzgl ę du na ich kraj pochodzenia 2 . Z tego powodu ograniczenia jakie na podstawie Zarz ą dzenia nr 9/2005 obowi ą zywa ł y na terenie centrum zaopatrzenia hurtowego w Pile w nale ż a ł o uzna ć za nieuzasadnione. Jednocze ś nie jest poza sporem, ż e ograniczenia te utrudnia ł y, a wr ę cz uniemo ż liwia ł y podj ę cie konkurencji w zakresie handlu owocami, warzywami i kwiatami z pojazdów samochodowych tym przedsi ę biorcom, którzy przed wej ś ciem w ż ycie Zarz ą dzenia nr 9/2005 oferowali ww. produkty pochodzenia zagranicznego. Dlatego nale ż y uzna ć , i ż spe ł nione zosta ł y równie ż przes ł anki stwierdzenia praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy. Bior ą c pod uwag ę fakt, i ż Spó ł ka z dniem 1.09.2006 r. uchyli ł a kwestionowane ograniczenia nale ż a ł o stwierdzi ć zaniechanie stosowania obu praktyk, a to na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu, okre ś lonego w art. 8 ustawy, organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Ww. kara ma charakter fakultatywny. W ramach uznania administracyjnego Prezes Urz ę du decyduje, czy w ł a ś ciwe jest ukaranie przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę praktyk bior ą c pod uwag ę takie okoliczno ś ci jak: stopie ń zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznoprawnego stosowanymi praktykami ograniczaj ą cymi konkurencj ę , potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, zachowanie przedsi ę biorcy po wszcz ę ciu post ę powania. Po rozwa ż eniu okoliczno ś ci niniejszej sprawy Prezes Urz ę du postanowi ł odst ą pi ć od na ł o ż enia na Spó ł k ę kary pieni ęż nej. Odst ę puj ą c od na ł o ż enia kary Prezes uwzgl ę dni ł przede wszystkim fakt, ż e Spó ł ka niezw ł ocznie po zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego zaniecha ł a stosowania zarzuconej jej praktyki i uchyli ł a Zarz ą dzenie nr 9/2005 oraz odzwierciedlaj ą cy je zapis Regulaminu. Podkre ś li ć trzeba, i ż uczyni ł a to nie dlatego, i ż akceptowa ł a bez zastrze ż e ń stanowisko Prezesa Urz ę du, lecz dlatego, i ż zak ł ada ł a mo ż liwo ść nieumy ś lnego ograniczenia praw przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść na terenie centrum. To zachowanie Spó ł ki ś wiadcz ą ce o braku ś wiadomo ś ci naruszenia przepisów ustawy oznacza jednocze ś nie, i ż nie 2 W przypadku handlu obwo ź nego, warunki tego handlu oraz wymagania higieniczne i sanitarne zawiera ustawa z 11.05.2001 r. o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (Dz.U. Nr 63 z 2001 r., poz. 634 z pó ź n.zm.) oraz rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia z dnia 20.12.2002 r. w sprawie wymaga ń higienicznych i sanitarnych obowi ą zuj ą cych w handlu obwo ź nym ś rodkami spo ż ywczymi oraz wykazu artyku ł ów, które nie mog ą by ć wprowadzane do obrotu w handlu obwo ź nym (Dz.U. nr 21 z 2003 r., poz. 182). Natomiast wymagania jako ś ciowe okre ś la ustawa z dnia 21.12.2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (tekst jedn.: Dz.U. Nr 187 z 2005 r., poz. 1577 z pó ź n.zm.). 7 ma potrzeby nak ł adania kary o charakterze prewencyjnym, powstrzymuj ą cym przed podobnymi dzia ł aniami w przysz ł o ś ci. Z drugiej strony fakt, i ż Spó ł ka naruszy ł a przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poraz pierwszy oraz ograniczone skutki praktyki, która dotkn ęł a bezpo ś rednio w ą ski kr ą g przedsi ę biorców czyni ą bezzasadnym na ł o ż enie kary o charakterze represyjnym. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuj ą : Pilski Rynek Hurtowy sp. z o.o. ul. Wawelska 104 64-920 Pi ł a a/a 8