RPZ-34/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 30.12.2004 r. RPZ – 400/67/04/JK DECYZJA Nr RPZ - 34/2004 Na podstawie art. 85 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie interesów konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. nr 86 z 2003 r. poz. 804 z pó ź n.zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18 z 2002 r., poz. 172 z pó ź n.zm.), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego , na wniosek Niku Investment S.A. z siedzib ą w Poznaniu, w sprawie nadu ż ywania przez ENEA S.A. pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej poprzez narzucanie wnioskodawcy uci ąż liwych warunków ś wiadczenia us ł ug i utrudnianie dochodzenia praw zwi ą zanych z nienale ż ytym wykonaniem umowy o dostarczanie energii elektrycznej. Uzasadnienie W dniu 19.11.2004 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Niku Investment S.A. z siedzib ą w Poznaniu (zwanej dalej NIKU) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko ENEA S.A. w Poznaniu (zwanej dalej ENEA) w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na narzucaniu wnioskodawcy uci ąż liwych warunków ś wiadczenia us ł ug i utrudnianie dochodzenia praw zwi ą zanych z nienale ż ytym wykonaniem umowy o dostarczanie energii elektrycznej. W uzasadnieniu wniosku Niku poda ł , i ż w dniu 14.10.2004 r., oko ł o godziny 17.00 i 22.00 mia ł y miejsce nieplanowane przerwy w dostawie pr ą du, skutkiem których Wnioskodawca nie móg ł prowadzi ć dzia ł alno ś ci w centrum Rekreacji NIKU przy ul. Pi ą tkowskiej 200 w Poznaniu. W tym czasie nie dzia ł a ł y kasy fiskalne i inne urz ą dzenia elektryczne niezb ę dne dla funkcjonowania Centrum. W tej sytuacji wszyscy klienci opu ś cili Centrum, co spowodowa ł o dla Niku powstanie szkody szacowanej na co najmniej 12.000 z ł . 2 Bior ą c pod uwag ę , i ż , po pierwsze, próba wyja ś nienia przyczyn niewykonania umowy i uzgodnienia satysfakcjonuj ą cego obie strony rozwi ą zania nie przynios ł a rezultatu, po drugie, bez odpowiedzi pozosta ł o wezwanie do zap ł aty odszkodowania skierowane przez pe ł nomocnika Niku i, po trzecie, ENEA posiada na rynku dostaw energii elektrycznej pozycj ę dominuj ą c ą , za konieczne i uzasadnione uznano z ł o ż enie wniosku do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Poza sporem jest, i ż ENEA nie spotykaj ą c si ę na lokalnym rynku dystrybucji i sprzeda ż y energii elektrycznej zajmuje na tym rynku pozycj ę dominuj ą c ą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podlega zatem ograniczeniom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przeciwdzia ł aj ą cym wykorzystywaniu rynkowej dominacji (art. 8 ustawy). Okoliczno ś ci faktyczne niniejszej sprawy nie uzasadniaj ą jednak, zdaniem Urz ę du, postawienia ENEI zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , a podstaw ę do takiej konkluzji mo ż na wywie ść z tre ś ci samego wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jej celem jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk monopolistycznych i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publiczno – prawny i znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. W odniesieniu do przedsi ę biorców ustawa chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym, a nie indywidualnym czy nawet grupowym rozumiane jako suma indywidualnych interesów konsumentów. Dzia ł aniami antykonkurencyjnymi, b ą d ź antykonsumenckimi s ą wi ę c jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku. Nie dotycz ą sytuacji pojedynczego przedsi ę biorcy czy konsumenta, lecz zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie. Ingerencja Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzasadniona by ł aby tylko wówczas, gdyby s ł u ż y ł a ochronie tak poj ę tej konkurencji lub interesów konsumentów. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest wi ę c ochrona prywatno – prawnego interesu przedsi ę biorcy b ą d ź konsumenta ( por. wyrok S ą du Najwy ż szego z 29 maja 2001 roku sygn. akt I CKN 1217/98 ). Zdaniem Prezesa Urz ę du, niniejsza sprawa ma indywidualny charakter, a skutki dzia ł a ń ENEI, jakkolwiek by je mo ż na kwalifikowa ć , dotykaj ą wy łą cznie prywatnego interesu NIKU. Okoliczno ś ci bowiem, na których oparty jest spór (b ę d ą cy zreszt ą jeszcze, przynajmniej w dacie z ł o ż enia wniosku, we wst ę pnej fazie) toczony przez NIKU i skar ż onego przedsi ę biorc ę nie pozwalaj ą na przyj ę cie, i ż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przejawem jakiego ś szerszego zjawiska, daj ą cego si ę zakwalifikowa ć jako nadu ż ywanie przez ENE Ę pozycji dominuj ą cej na rynku. Rzecz w tym, ż e jest to typowy konflikt pomi ę dzy przedsi ę biorcami wynik ł y z niew ł a ś ciwego wykonania umowy wzajemnej, jak ą niew ą tpliwie jest umowa sprzeda ż y energii elektrycznej. Fakt, i ż jeden z nich posiada na rynku pozycj ę dominuj ą c ą , nie mo ż e sam przez si ę stanowi ć podstawy do uruchomienia dzia ł a ń opartych na przepisach ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Interesy NIKU, w przypadku 3 odmowy wyp ł aty odszkodowania mog ą i powinny by ć chronione w post ę powaniu przed s ą dem powszechnym, przed którym nale ż y wykazywa ć przes ł anki odpowiedzialno ś ci i rozmiar szkody. Nawi ą zuj ą c do ostatniego stwierdzenia godzi si ę podnie ść , i ż zarówno taryfa, jak i zapewne umowa sprzeda ż y energii elektrycznej zawiera standardy jako ś ciowe obs ł ugi odbiorców jakie winna spe ł ni ć ENEA, w tej liczbie równie ż procedury zawiadamiania odbiorcy o przerwach w dostawach pr ą du. Minimalne wymogi w tym zakresie okre ś lono w rozporz ą dzeniu Ministra Gospodarki z 25.09.2000 r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energi ą elektryczn ą , ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz. U. Nr 85 z 2000 r., poz. 957) i do tych przepisów, w braku stosownych postanowie ń umownych lub taryfy, nale ż y si ę odwo ł a ć poszukuj ą c przes ł anek ewentualnej odpowiedzialno ś ci ENEI za szkod ę . Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuj ą : Pan Marcin Ł yko „Ruci ń ski & Ł yko” Kancelarie Radców Prawnych Ul. Ś w. Rocha 19L/14 61-142 Pozna ń pe ł nomocnik NIKU Investment S.A. w Poznaniu a/a