RPZ-39/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 27 grudnia 2005 roku RPZ– 400/28/05/AC/ DECYZJA nr RPZ 39/2005 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego z wniosku Andrzeja Bakuna prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce, w sprawie nadu ż ywania przez Gmin ę Osiek Ma ł y pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizowania us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci poprzez wskazanie, w decyzji zezwalaj ą cej Andrzejowi Bakunowi na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu gminy Osiek Ma ł y, sk ł adowiska w Maciejewie jako miejsca sk ł adowania odpadów komunalnych. Uzasadnienie W dniu 6 pa ź dziernika 2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Andrzeja Bakuna – prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce (zwanego dalej Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Z uwagi na fakt, i ż z wniosku nie wynika ł o jednoznacznie przeciwko jakiemu podmiotowi ma by ć prowadzone post ę powanie i co ma by ć jego przedmiotem, Wnioskodawca zosta ł wezwany do jego sprecyzowania i uzupe ł nienia. W odpowiedzi na powy ż sze, Wnioskodawca w pi ś mie z dnia 25 pa ź dziernika 2005 r. wskaza ł , i ż post ę powanie ma by ć prowadzone przeciwko Urz ę dowi Gminy w Osieku Ma ł ym pod zarzutem wskazania jednego miejsca sk ł adowania odpadów, tj. sk ł adowiska w Maciejewie oraz przeciwko Miejskiemu Zak ł adowi Us ł ug Komunalnych w Kole pod zarzutem narzucania warunków umowy o sk ł adowanie odpadów na sk ł adowisku w Maciejewie i poddawaniu Wnioskodawcy „dodatkowej kontroli, jaka nie obowi ą zuje inne podmioty”. W ocenie Wnioskodawcy dzia ł ania obu podmiotów naruszaj ą art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 1 Prezes Urz ę du analizuj ą c zarzut wnioskodawcy skierowany przeciwko gminie Osiek Ma ł y, na podstawie wniosku i do łą czonych do niego dokumentów, ustali ł , co nast ę puje: Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej nr 506 prowadzonej przez Wójta Gminy Krzymów pod firm ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu „Bakun” Andrzej Bakun. Przedmiotem dzia ł ania przedsi ę biorcy jest mi ę dzy innymi gospodarowanie odpadami. Dowód: za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej (k. 159 akt) W dniu 10 czerwca 1998 r. Gmina Osiek Ma ł y oraz Gmina Miejska Ko ł o zawar ł y porozumienie w sprawie realizacji inwestycji - budowy Zak ł adu Utylizacji Odpadów Komunalnych Sta ł ych we wsi Maciejewo w gminie Osiek Ma ł y. Inwestorem powy ż szej inwestycji zosta ł a Gmina Miejska Ko ł o (§ 2 porozumienia). Zgodnie z § 9 wspomnianego porozumienia, po oddaniu do u ż ytku Zak ł adu Utylizacji Odpadów Komunalnych, Gmina Miejska Ko ł o zobowi ą za ł a si ę odbiera ć i przetwarza ć nieodp ł atnie odpady komunalne sta ł e z terenu gminy Osiek Ma ł y. Dowód: porozumienie z dnia 10.06.1998 r. (k. 139-142 akt) W dniu 18 czerwca 2005 r. Andrzej Bakun wyst ą pi ł do Wójta Gminy Osiek Ma ł y o udzielenie zezwolenia na wykonywanie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania nieczysto ś ci sta ł ych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu gminy Osiek Ma ł y. We wspomnianym wniosku nie wskazano miejsca sk ł adowania odpadów. Dowód: wniosek z dnia 18.04.2005 r. (k. 152-153) Decyzj ą z dnia 30 maja 2005 r. Wójt Gminy Osiek Ma ł y udzieli ł Wnioskodawcy zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu gminy Osiek Ma ł y, wskazuj ą c ż e odpady komunalne sta ł e nale ż y przekazywa ć bezpo ś rednio do miejsca odzysku i unieszkodliwiania odpadów w Maciejewie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, ż e wyznaczenie miejsca odzysku i unieszkodliwiania odpadów spowodowane by ł o faktem, i ż Wnioskodawca nie dope ł ni ł obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika równie ż , ż e organ wyda ł decyzj ę zezwalaj ą c ą na odbieranie odpadów z uwagi na fakt, i ż wniosek oraz „przed ł o ż one przez Wnioskodawc ę dowody zabezpieczaj ą ce odbiór odpadów komunalnych sta ł ych, wskazywa ł y na mo ż liwo ść i celowo ść jego udzia ł u w realizacji zada ń w zakresie odbierania odpadów z terenu gminy Osiek Ma ł y”. Dowód: decyzja z dnia 30.05.2005 r. (145 – 146) Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy nr 6/2005/MSOK, zawartej pomi ę dzy Wnioskodawc ą a administratorem sk ł adowiska w Maciejewie – Miejskim Zak ł adem Us ł ug Komunalnych sp. z o.o. z siedzib ą w Kole, odpady od mieszka ń ców gminy Osiek Ma ł y dostarczane przez Wnioskodawc ę na sk ł adowisko w Maciejewie, przyjmowane s ą nieodp ł atnie. Dowód: umowa nr 6/2005/MSOK (k. 113 – 116) Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Jest poza sporem, ż e Gmina Osiek Ma ł y (zwana dalej Gmin ą ) jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezsporne jest tak ż e, ż e Gmina posiada na rynku organizowania us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci monopol prawny. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach, wy łą cznie Wójt Gminy ma prawo wydawa ć 2 zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Okoliczno ś ci faktyczne niniejszej sprawy, ustalone na podstawie dokumentów do łą czonych do wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, nie uzasadniaj ą jednak postawienia Gminie zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wnioskodawca nie wskaza ł konkretnej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z katalogu praktyk wymienionych w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ale analizuj ą c sformu ł owany we wniosku zarzut, w rachub ę mo ż e wchodzi ć jedynie praktyka okre ś lona w art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy. Istot ą tej praktyki jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. W niniejszej sprawie przejawem nadu ż ycia monopolu prawnego przez Gmin ę mia ł oby by ć stworzenie Wnioskodawcy gorszych warunków konkurencji poprzez wyznaczenie mu jednego sk ł adowiska odpadów. Nie dopatruj ą c si ę podstaw do postawienia Gminie zarzutu Prezes Urz ę du zwa ż y ł przede wszystkim, ż e sk ł adowanie odpadów wytworzonych przez mieszka ń ców gminy Osiek Ma ł y na sk ł adowisku w Maciejewie jest korzystne zarówno dla mieszka ń ców gminy, jak i dla Wnioskodawcy, poniewa ż jest ono nieodp ł atne. Dzia ł anie Gminy obiektywnie nie narusza wi ę c nie tylko interesów konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug Wnioskodawcy, ale równie ż indywidualnego interesu samego Wnioskodawcy, który dzi ę ki temu mo ż e stosowa ć ni ż sze ceny i skutecznie konkurowa ć z innymi przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi analogiczne us ł ugi na terenie gminy Osiek Ma ł y i korzystaj ą cymi nieodp ł atnie ze sk ł adowiska w Maciejewie. Samo wi ę c wskazanie sk ł adowiska w Maciejewie nie stawia Wnioskodawcy w gorszej sytuacji wzgl ę dem innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych takie same us ł ugi. Ocena takiego dzia ł ania Gminy musia ł aby by ć inna, gdyby Wnioskodawcy narzucono obowi ą zek przekazywania odpadów na inne – odp ł atne sk ł adowiska, na co wskaza ł zreszt ą sam Wnioskodawca wykazuj ą c si ę niekonsekwencj ą swojego stanowiska. W pi ś mie skierowanym do Prezesa Urz ę du z dnia 6 pa ź dziernika 2005 r., Wnioskodawca podniós ł bowiem, i ż pozbawienie go mo ż liwo ś ci sk ł adowania odpadów na sk ł adowisku w Maciejewie, by ł oby zmuszaniem go do sk ł adowania odpadów odp ł atnie na innych sk ł adowiskach (k. 2). Tym samym Wnioskodawca przyznaje, ż e mo ż liwo ść wywo ż enia odpadów na sk ł adowisko w Maciejewie jest dla niego korzystne i po żą dane. Prezes Urz ę du zwa ż y ł tak ż e na fakt, ż e powodem wskazania w decyzji sk ł adowiska w Maciejewie, by ł o niewskazanie przez Wnioskodawc ę innego miejsca odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Wynika to z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy Osiek Ma ł y. Wskazana okoliczno ść nie pozwala wi ę c na przyj ę cie, ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przejawem jakiego ś szerszego zjawiska, daj ą cego si ę zakwalifikowa ć jako nadu ż ywanie przez Gmin ę pozycji dominuj ą cej na rynku. Niewiarygodne jest bowiem przyj ę cie, aby Gminie zale ż a ł o na narzucaniu przedsi ę biorcom ś wiadcz ą cym us ł ugi odbierania odpadów od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci obowi ą zku nieodp ł atnego sk ł adowania odpadów na sk ł adowisku znajduj ą cym si ę na jej terenie. W ocenie Prezesa Urz ę du daleko bardziej korzystne dla Gminy jest bowiem sk ł adowanie przez przedsi ę biorców odpadów na innych sk ł adowiskach, dzi ę ki temu bowiem sk ł adowisko w Maciejewie zape ł nia si ę wolniej, a jego okres eksploatacji wyd ł u ż a si ę . Takie dzia ł anie Gminy nie sprzyja równie ż w ż aden sposób administratorowi sk ł adowiska – Miejskiemu Zak ł adowi Us ł ug Komunalnych sp. z o.o. w Kole, skoro odpady pochodz ą ce od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Gminy jest ono zobowi ą zane przyjmowa ć i sk ł adowa ć nieodp ł atnie. 3 Abstrahuj ą c od powy ż szego nale ż y wskaza ć , ż e w ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jej celem jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk monopolistycznych i ochrona interesów konsumentów. Ma ona zatem charakter publiczno-prawny i znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Dzia ł aniami antykonkurencyjnymi, b ą d ź antykonsumenckimi s ą co do zasady takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku. Zdaniem Prezesa Urz ę du, niniejsza sprawa ma natomiast indywidualny charakter, a dzia ł anie Gminy jest zwi ą zane wy łą cznie z prywatnym interesem Wnioskodawcy. Co prawda, S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt I CKN 504/2001) uzna ł , ż e dopuszczalne jest równie ż wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego gdy naruszony zosta ł bezpo ś rednio interes jednego podmiotu (w tamtym konkretnym przypadku – odbiorcy energii elektrycznej), zwracaj ą c przy tym uwag ę , ż e orzeczenie wydane w takiej sprawie ma wymiar szerszy – prewencyjny, to jednak w niniejszej sprawie nie ma potrzeby prewencyjnej interwencji w sferze dzia ł a ń Gminy. W ocenie Prezesa Urz ę du dzia ł ania Gminy nie ograniczaj ą rozwoju konkurencji, tym samym nie ma przes ł anek uzasadniaj ą cych podj ę cie kroków maj ą cych na celu zapobieganie ewentualnym naruszeniom prawa konkurencji w przysz ł o ś ci. Z okoliczno ś ci sprawy wynika ponadto, ż e przedmiotem zasadniczego sporu s ą nie tyle dzia ł ania Gminy b ę d ą ce przedmiotem analizy w niniejszej decyzji, ale warunki umowy zawartej z administratorem sk ł adowiska w Maciejewie – Miejskim Zak ł adem Us ł ug Komunalnych sp. z o.o. w Kole. W tej ostatniej sprawie, obj ę tej wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, prowadzone jest przez Prezesa Urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak w sentencji. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki 4 Otrzymuje: Andrzej Bakun Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN Roztoka 6 62 – 513 Krzymów 5