RPZ-50/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, fax (0-61) 851-86-44 e-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 30 grudnia 2008 r. RPZ-410/1/08/DW(43) DECYZJA RPZ 50/2008 1. Na podstawie art. 11 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz okre ś lony w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienie zawarte na krajowym rynku hurtowej sprzeda ż y produktów chemii budowlanej pomi ę dzy KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu a nast ę puj ą cymi przedsi ę biorcami: 1. JASAM Sp. z o.o. w Olsztynie, 2. CHEMIK J.D. Krieger Sp.j. w Poznaniu, 3. V-BUD Walkiewicz Sp. z o.o. w Wysogotowie, 4. ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie, 5. AGRO-BUD Sp. z o.o. w Ostro łę ce, 6. Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. w Kielcach, 7. ZACISZE S.A. w Warszawie, 8. WEKTRA Marek Brzozowski Sp.j. w P ł ocku, 9. POL-BUD Zbigniew Gajda Mariusz Gajda Sp.j. w Zgierzu, 10. Miros ł aw Wis ł ocki prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą PW MIWA w Gliwicach, 11. Firma Handlowa BOZ S.A. w Rzeszowie, 12. STUCCO-HANDEL Andrzej Orlecki Kazimierz Gaborek Sp.j. w Nowym S ą czu, 13. Rafa ł Czumaj prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą KWARTET Firma Handlowo- Inwestycyjna w K ę trzynie, 14. AB Bechcicki Sp. z o.o. we Wroc ł awiu, 15. Tadeusz Pruszko prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą ATEST-POL w Ł om ż y, 16. Eugeniusz Gitalewicz prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą JACK-BUD Firma Handlowo-Us ł ugowa w Izbicy Kujawskiej, 1 17. AGROMA-BUD Sp. z o.o. w Szczecinie, 18. KAMIR PHU Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku, 19. GLAZUR- Ł UCZAJ Sp.j. w Bielsku Podlaskim, 20. PHU HURTKOL Sp. z o.o. w Lublinie, 21. BUMA P.M.S. Wielowscy Sp.j. w Sieradzu, 22. Danuta Jankowska prowadz ą ca dzia ł alno ść pod nazw ą DAJANA Zak ł ad Handlowo-Produkcyjny w Lubartowie, 23. BETOR Sk ł ady Budowlane Sp. z o.o. w Toruniu, 24. PHU CAMARO Artur B ł o ń ski Jan Niedojad Sp.j. w Katowicach, 25. PPU MODUS Sp. z o.o. w Pruszczu Gda ń skim polegaj ą ce na ustalaniu w umowach handlowych minimalnych cen odsprzeda ż y hurtowej produktów chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu i stwierdza si ę jej zaniechanie. 2. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy w zwi ą zku z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), nak ł ada si ę za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 6 ust. 1 pkt 1. ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji, kary pieni ęż ne na wskazanych przedsi ę biorców w nast ę puj ą cej wysoko ś ci: 1 . KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. w Poznaniu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 248 613,73 z ł (dwie ś cie czterdzie ś ci osiem tysi ę cy sze ść set trzyna ś cie z ł otych 73/100), 2. JASAM Sp. z o.o. w Olsztynie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5 158, 27 z ł (pi ęć tysi ę cy sto pi ęć dziesi ą t osiem z ł otych 27/100), 3. CHEMIK J.D. Krieger Sp.j. w Poznaniu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 14 222,22 z ł (czterna ś cie tysi ę cy dwie ś cie dwadzie ś cia dwa z ł ote 22/100), 4. V-BUD Walkiewicz Sp. z o.o. w Wysogotowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3 805,53 z ł (trzy tysi ą ce osiemset pi ęć z ł otych 53/100), 5. ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3 138,32 z ł (trzy tysi ą ce sto trzydzie ś ci osiem z ł otych 32/100), 6. AGRO-BUD Sp. z o.o. w Ostro łę ce kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 7. Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. w Kielcach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 8. ZACISZE S.A. w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7 616,66 (siedem tysi ę cy sze ść set szesna ś cie z ł otych 66/100), 9. WEKTRA Marek Brzozowski Sp.j. w P ł ocku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4 256,58 z ł (cztery tysi ą ce dwie ś cie pi ęć dziesi ą t sze ść z ł otych 58/100), 2 10. POL-BUD Zbigniew Gajda Mariusz Gajda Sp.j. w Zgierzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 11. Miros ł aw Wis ł ocki prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą PW MIWA w Gliwicach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 12. Firma Handlowa BOZ S.A. w Rzeszowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 6 328,15 z ł (sze ść tysi ę cy trzysta dwadzie ś cia osiem z ł otych 15/100), 13. STUCCO-HANDEL Andrzej Orlecki Kazimierz Gaborek Sp.j. w Nowym S ą czu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 14. Rafa ł Czumaj prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą KWARTET Firma Handlowo- Inwestycyjna w K ę trzynie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 15. AB Bechcicki Sp. z o.o. we Wroc ł awiu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 6 771,44 z ł (sze ść tysi ę cy siedemset siedemdziesi ą t jeden z ł otych 44/100), 16. Tadeusz Pruszko prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą ATEST-POL w Ł om ż y kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 17. Eugeniusz Gitalewicz prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą JACK-BUD Firma Handlowo Us ł ugowa w Izbicy Kujawskiej kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 18. AGROMA-BUD Sp. z o.o. w Szczecinie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 19. KAMIR PHU Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 398,54 z ł (jeden tysi ą c trzysta dziewi ęć dziesi ą t osiem z ł otych, pi ęć dziesi ą t cztery z ł ote), 20. GLAZUR- Ł UCZAJ Sp.j. w Bielsku Podlaskim kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 21. PHU HURTKOL Sp. z o.o. w Lublinie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 22. BUMA P.M.S. Wielowscy Sp.j. w Sieradzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 23. Danuta Jankowska prowadz ą ca dzia ł alno ść pod nazw ą DAJANA Zak ł ad Handlowo-Produkcyjny w Lubartowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 24. BETOR Sk ł ady Budowlane Sp. z o.o. w Toruniu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2 514,07 z ł (dwa tysi ą ce pi ęć set czterna ś cie z ł otych 7/100), 25. PHU CAMARO Artur B ł o ń ski Jan Niedojad Sp.j. w Katowicach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), 3 26. PPU MODUS Sp. z o.o. w Pruszczu Gda ń skim kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych). UZASADNIENIE W dniu 8 stycznia 2008 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu zbadanie systemu dystrybucji chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu (dalej „KREISEL”). Zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru S ą dowego Nr 0000109397, przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. produkcja ceramiki budowlanej, wyrobów gipsowych, zaprawy murarskiej i suchego betonu, innych wyrobów chemicznych oraz sprzeda ż hurtowa materia ł ów budowlanych i wyrobów chemicznych. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du z dnia 9 stycznia 2008 r. Spó ł ka opisa ł a stosowany system dystrybucji oraz przes ł a ł a wzór stosowanej umowy handlowej oraz aneksów. Spó ł ka stosuje w ł asny system dystrybucji oparty o sie ć przedstawicieli handlowych. Obszar kraju zosta ł podzielony na 17 regionów handlowych, w których funkcjonuj ą dyrektorzy regionalni oraz doradcy techniczno-handlowi i doradcy ds. marketów, którzy poszukuj ą nowych kontrahentów oraz obs ł uguj ą aktualnych odbiorców. Spó ł ka przes ł a ł a wzór umowy handlowej, dodatkowej umowy handlowej, umowy generalnej o wzajemnej wspó ł pracy, porozumienia lojalno ś ciowego oraz aneksu do umowy handlowej. Wzór umowy handlowej oraz aneksu zawiera ł postanowienie, zgodnie z którym „Dystrybutor zobowi ą zuje si ę do odsprzeda ż y hurtowej produktów KREISEL w cenach nie ni ż szych od cen fabrycznych pomniejszonych maksymalnie o 28%. W przypadku wyst ą pienia potrzeby sprzeda ż y w ni ż szych cenach Dystrybutor musi uzyska ć pisemn ą akceptacj ę KRESIEL.” Postanowienie zawarte w umowach dystrybucyjnych, zgodnie z którym dystrybutor zobowi ą zany jest do odsprzeda ż y hurtowej produktów KREISEL w cenach nie ni ż szych od cen fabrycznych pomniejszonych maksymalnie o 28% (sprzeda ż po ni ż szych cenach wymaga pisemnej akceptacji KREISEL) w ocenie Prezesa Urz ę du uzasadnia ł podejrzenie naruszenia zakazu zawierania porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę przewidzianego w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.). W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono zako ń czy ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce i wszcz ąć przeciwko KRESIEL i 25 dystrybutorom, z którymi Spó ł ka osi ą ga najwi ę ksze obroty, wybranym spo ś ród ok. 900 dystrybutorów, z którymi zosta ł y zawarte umowy wed ł ug ww. wzorca, post ę powanie antymonopolowe na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r. Równocze ś nie postanowiono zaliczy ć w poczet dowodów w post ę powaniu antymonopolowym ca ł o ść materia ł ów ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego. Stanowiska stron 1. KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. w Poznaniu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 28.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż kwestionowany zapis dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y zosta ł wprowadzony w 2001 r. Za pomoc ą tego 4 postanowienia KREISEL „pragn ął unikn ąć sytuacji sprzedawania swoich produktów chemii budowlanej po cenie ni ż szej od ich produkcji.” Poziom 28% zosta ł obliczony jako pu ł ap op ł acalno ś ci sprzeda ż y. Spó ł ka podkre ś li ł a, ż e nigdy nie żą da ł a od swoich kontrahentów jakichkolwiek informacji na temat stosowania przedmiotowego zapisu umowy i nigdy nie wyra ż a ł a lub odmawia ł a zgody na sprzeda ż towarów po jakiejkolwiek cenie. Obecnie Spó ł ka posiada ok. 1400 podpisanych umów z podmiotami gospodarczymi w ca ł ej Polsce i nie by ł a w stanie sprawowa ć takiej kontroli, co spowodowa ł o, ż e „zapis umowy by ł martwy i nigdy faktycznie go nie stosowano.” Aneksy do umów handlowych zacz ę to zawiera ć pod koniec 2007 r. jednak ż e ze wzgl ę du na du żą ilo ść podmiotów proces ten nadal trwa. Do dnia udzielenia odpowiedzi Spó ł ka zadeklarowa ł a, i ż zmienione zosta ł o 70% wszystkich zawartych umów. Jak podaje Spó ł ka: „By ł y zasadniczo dwa powody zmiany umów poprzez wykre ś lenie przedmiotowego zapisu, z jednej strony nieu ż ywanie w praktyce przedmiotowego zapisu (o czym by ł a mowa wcze ś niej) oraz przeprowadzenie jeszcze pod koniec 2007 r. wewn ę trznej kontroli przez Zarz ą d oraz Kancelari ę Prawn ą obs ł uguj ą c ą KREISEL Technika Budowlana sp. z o.o. W zwi ą zku z zastrze ż eniami wynikaj ą cymi z wewn ę trznej analizy umów, przeprowadzonej przez zespó ł prawników ustalono, ż e zapis taki mo ż e w ś wietle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów budzi ć uzasadnione podejrzenia zgodno ś ci z w/w ustaw ą . Po wyja ś nieniach dzia ł u sprzeda ż y, który wskaza ł , ż e zapis taki nie jest w praktyce stosowany zaproponowano jego wykre ś lenie jako nieu ż ytecznego.[…] Jednocze ś nie wskazuj ę , ż e zmiana zapisu przedmiotowej umowy, która sta ł a si ę podstaw ą prowadzenia przedmiotowego post ę powania zosta ł a rozpocz ę ta jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania wyja ś niaj ą cego przez Prezesa UOKiK. Wskazuje to jednoznacznie, ż e dzia ł anie Spó ł ki nie jest spowodowane wszcz ę ciem post ę powania administracyjnego organu, lecz wewn ę trzn ą kontrol ą oraz dba ł o ś ci ą o ochron ę konkurencji na rynku.” (akta post ę powania antymonopolowego k. 862-864). Pismem z dnia 15.09.2008 r. pe ł nomocnik przedsi ę biorcy wniós ł o umorzenie post ę powania antymonopolowego. Pe ł nomocnik przedsi ę biorcy podkre ś la ł , ż e kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie zawarte w umowach z dystrybutorami nie by ł o nigdy stosowane przez ż adnego kontrahenta KREISEL, który stosowania tego postanowienie nie wymaga ł . Z powy ż szego pe ł nomocnik wysuwa wniosek, ż e „postanowienie to de facto mi ę dzy stronami umowy nie obowi ą zywa ł o.” „Skoro kwestionowane postanowienie umowne nie by ł o obj ę te porozumieniem (ustaleniem) stron umowy – bo nie by ł o ani respektowane przez ż adnego z kontrahentów, ani te ż egzekwowane przez KREISEL (…) to ś wiadczy to o tym, i ż kwestionowane przez organ postanowienie umowy by ł o w istocie zaleceniem , nie wymagaj ą cym ani stosowania w praktyce, ani te ż nie zagro ż onym jak ą kolwiek sankcj ą (za brak jego stosowania).” (akta post ę powania antymonopolowego k. 873-876). 2. „JASAM” Sp. z o.o. w Olsztynie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, Spó ł ka pismem z dnia 25.07.2008 r. z ł o ż y ł a wyja ś nienia w sprawie. Spó ł ce nie jest znany powód wprowadzenia do umowy handlowej postanowienia o minimalnych cenach odsprzeda ż y. W czasie wspó ł pracy z KREISEL Spó ł ka nigdy nie sprzedawa ł a towarów poni ż ej cen zakupu, poniewa ż by ł oby to nieop ł acalne. Kwestionowany przez Prezesa Urz ę du zapis mia ł charakter jedynie „formalny”. Nie by ł o przypadków przekazywania KREISEL informacji o cenach odsprzeda ż y, czy monitorowania skuteczno ś ci realizacji ww. postanowienia. Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z 10.03.2000 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 6 kwestionowane postanowienie oraz aneks do umowy handlowej skre ś laj ą cy to postanowienie. 5 Wed ł ug Spó ł ki „aneks zosta ł podpisany jaki ś czas po podpisaniu umowy” i nie dociekano motywów jego wprowadzenia ze wzgl ę du na harmonijn ą wspó ł prac ę z KREISEL. (akta post ę powania antymonopolowego k. 97-112). 3. CHEMIK J.D. Krieger Sp.j. w Poznaniu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka w pi ś mie z dnia 23.07.2008 r. poda ł a, ż e nie zna motywów wprowadzenia kwestionowanego postanowienia. Nigdy nie zwracano si ę do KREISEL o zgod ę na sprzeda ż w cenach ni ż szych ni ż ceny fabryczne pomniejszone o 28%, aczkolwiek w praktyce Spó ł ka sprzedawa ł a towary z wi ę kszym upustem ni ż 28%. Do wyja ś nie ń za łą czono umow ę handlow ą z 12.06.2002 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 113-118). 4. V-BUD Walkiewicz Sp. z o.o. w Wysygotowie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 28.07.2008 r. wyja ś ni ł a, ż e nie jest jej znany motyw wprowadzenia postanowienia dotycz ą cego minimalnych cen odsprzeda ż y. Podpisanie umowy z KREISEL odby ł o si ę na podstawie przedstawionego wzorca umowy handlowej, który nie podlega ł negocjacjom. Spó ł ka powsta ł a w maju 2002 r. i podpisanie umowy by ł o dla niej podstaw ą wej ś cia na rynek: „Nigdy nie brali ś my pod uwag ę cytowanego zapisu, który zosta ł przez nasz ą firm ę potraktowany jako nast ę pny formalny zapis, który mia ł tylko za zadanie nadanie bardziej profesjonalnego charakteru umowie, a tym samym firmie KREISEL jako powa ż nemu producentowi materia ł ów budowlanych.” Spó ł ka nigdy nie zwraca ł a si ę o akceptacj ę cen sprzeda ż y, jak równie ż KREISEL nigdy nie kontrolowa ł przestrzegania cytowanego zapisu, by ł on zatem traktowany przez strony jako martwy. Spó ł ka otrzymuje podstawowy rabat od firmy KREISEL w wysoko ś ci 35% (TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA) i wi ę kszo ść transakcji zawierana jest z rabatem wi ę kszym ni ż 28% od cen fabrycznych KREISEL. Na dowód ww. faktu Spó ł ka przedstawi ł a przyk ł adowe zestawienie faktur za 2007 r. oraz wydruki za lata 2002-2005 dotycz ą ce sprzeda ż y z rabatem wi ę kszym ni ż 28%. Aneks skre ś laj ą cy kwestionowane postanowienie nie zawiera daty, dlatego Spó ł ka nie potrafi okre ś li ć kiedy zosta ł on zawarty, ani jakie by ł y przyczyny jego sporz ą dzenia. Ze wzgl ę du na fakt, i ż ww. postanowienie uwa ż ano za martwe, tak ż e aneks uznano za nieistotny. (akta post ę powania antymonopolowego k. 119-134). 5. ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego pismem z dnia 08.08.2008 r. Spó ł ka wskaza ł a, ż e wi ąż e j ą z KREISEL jedynie umowa handlowa z 11.07.2003 r. zmieniona aneksem na prze ł omie stycznia i lutego 2008 r. Zapis umowy handlowej dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y zosta ł narzucony przez KREISEL, który przedstawi ł wzór umowy do akceptacji. W praktyce postanowienie to nie by ł o przestrzegane, a Spó ł ka w relacjach ze swoimi klientami nie stosowa ł a si ę do sugerowanych cen minimalnych i nigdy nie wyst ę powa ł a o zgod ę na stosowanie ni ż szych cen. Na dowód stosowania ni ż szych cen ni ż ceny fabryczne obni ż one o 28% Spó ł ka przedstawi ł a liczne faktury z lat 2003- 2007. 6 Z ostro ż no ś ci procesowej Spó ł ka podnios ł a, ż e ewentualna praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę zosta ł a zaniechana na prze ł omie stycznia i lutego 2008 r., w tym okresie bowiem dyrektor regionu warmi ń sko-mazurskiego KREISELA przyby ł do siedziby Spó ł ki i przedstawi ł jednostronnie podpisany aneks skre ś laj ą cy ww. zapis. Spó ł ka podpisa ł a aneks poniewa ż nie by ł on w praktyce stosowany, jednak ż e nie by ł a ś wiadoma przyczyn jego sporz ą dzenia. Obecnie Spó ł ka s ą dzi, ż e zosta ł on zaproponowany przez KREISEL wszystkim dystrybutorom w zwi ą zku z wszcz ę ciem przez Prezesa Urz ę du post ę powania wyja ś niaj ą cego w niniejszej sprawie. Spó ł ka wnios ł a o uznanie, ż e jej dzia ł anie nie stanowi ł o przejawu stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , a w przypadku uznania tego dzia ł ania za ww. praktyk ę – o stwierdzenie zaniechania jej stosowania i odst ą pienie od wymierzenia Spó ł ce kary lub wymierzenie jej jedynie w symbolicznej wysoko ś ci. Spó ł ka powo ł a ł a si ę tak ż e na wcze ś niejsze decyzje Prezesa Urz ę du, w których na ł o ż ono kar ę pieni ęż na jedynie na inicjatora porozumienia (decyzja z 29.06.2007 r. w sprawie Roben oraz decyzja z 04.07.2008 r. w sprawie Xella). (akta post ę powania antymonopolowego k. 141-498). 6. AGRO-BUD Sp. z o.o. w Ostro łę ce W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 29.08.2008 r. o ś wiadczy ł a, ż e zarzut zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę jest bezzasadny. Zapis umowy handlowej dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y traktowany by ł jako jedynie „formalny”, a Spó ł ce nie s ą znane motywy jego wprowadzenia. W praktyce prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej nie odsprzedaje si ę towarów po cenach ni ż szych od cen jego zakupu, gdy ż powodowa ł oby to straty po stronie Spó ł ki. KREISEL nigdy nie wyst ę powa ł z żą daniem udzielenia informacji o cenach odsprzeda ż y ich produktów. W za łą czeniu do pisma Spó ł ka przes ł a ł a umow ę handlow ą z 15.03.2002 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 499-500). 7. Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. w Kielcach W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 23.07.2008 r. wyja ś ni ł a, ż e stosowa ł a w praktyce ceny ni ż sze ni ż ceny fabryczne pomniejszone o 28%, na dowód czego przedstawi ł a przyk ł adowe faktury. Spó ł ce nie s ą znane motywy wprowadzenia kwestionowanego postanowienia do umowy handlowej, by ł o ono od pocz ą tku traktowane jako „martwe”. Nigdy nie by ł o przypadków zwracania si ę o zgod ę KREISEL na obni ż enie cen, wykonywanie postanowienia nie by ł o egzekwowane, czy sprawdzane. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a umow ę handlow ą z dnia 03.01.2002 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie. Spó ł ka nie jest w stanie wskaza ć daty, ani motywów zawarcia tego aneksu. Zosta ł on podpisany poniewa ż nie niesie zagro ż e ń dla Spó ł ki i wykre ś la postanowienie, które nie by ł o realizowane w praktyce. (akta post ę powania antymonopolowego k. 511-540). 8. ZACISZE S.A. w Warszawie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 28.07.2008 r. wskaza ł a, i ż nie zwraca ł a uwagi na kwestionowany zapis i nie zna motywów jego wprowadzenia przez KREISEL. Spó ł ka wielokrotnie sprzedawa ł a wyroby KREISEL po cenach ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one o 28% i nigdy nie zwraca ł a si ę o akceptacj ę tych cen. Zapis ten traktowany by ł jako jedynie 7 formalny. Do wyja ś nie ń za łą czono kopi ę umowy handlowej z dnia 05.06.2002 r. zawieraj ą c ą w § 5 pkt 8 sporne postanowienie oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie, którego daty podpisania Spó ł ka nie potrafi okre ś li ć . (akta post ę powania antymonopolowego k. 541-564). 9. WEKTRA Marek Brzozowski Sp.j. w P ł ocku W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 24.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż nie zna przes ł anek wprowadzenia kwestionowanego zapisu i traktowa ł a go jako jedynie formalny. W praktyce gospodarczej nie ma uzasadnienia sprzeda ż towarów poni ż ej cen ich zakupu. W przypadkach towarów np. z ko ń cz ą cym si ę terminem p ł atno ś ci Spó ł ka dokonywa ł a ich sprzeda ż y poni ż ej 30% od ceny fabrycznej. Zapis by ł od pocz ą tku „martwy” i nie by ł o przypadków monitorowania przez KREISEL wykonywania tego zapisu. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a aneksy do umowy handlowej dotycz ą ce stosowanych rabatów oraz porozumienie lojalno ś ciowe. (akta post ę powania antymonopolowego k. 565-582). 10. POL-BUD Zbigniew Gajda Mariusz Gajda Sp.j. w Zgierzu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 22.07.2008 r. z ł o ż y ł a wyja ś nienia w sprawie. Stronie nie jest znany powód wprowadzenia kwestionowanego postanowienia, które uznawane by ł o za jedynie „formalne” poniewa ż nie wyst ę puj ą sytuacje, gdy towar odsprzedawany jest poni ż ej kosztów jego zakupu. KREISEL nigdy nie monitorowa ł skuteczno ś ci ww. postanowienia. W praktyce zdarza ł y si ę sytuacje sprzeda ż y po cenie ni ż szej ni ż cena fabryczna obni ż ona o 28%, bez ż adnych konsekwencji. Spó ł ka przes ł a ł a umow ę handlow ą z 26.02.2002 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks skre ś laj ą cy ten ust ę p. Spó ł ka nie jest w stanie wskaza ć kiedy zawarto ten aneks, poniewa ż ze wzgl ę du na harmonijn ą wspó ł prac ę z KREISEL nie zwracano na to uwagi. (akta post ę powania antymonopolowego k. 583-595). 11. PW MIWA Miros ł aw Wis ł ocki w Gliwicach W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 05.08.2008 r. wyja ś ni ł , i ż umowa handlowa z KREISEL zosta ł a podpisana w 2000 r. i mia ł a charakter umowy adhezyjnej i nie podlega ł a negocjacji. Przedsi ę biorcy nie s ą znane powody wprowadzenia kwestionowanego postanowienia, a polityka cenowa by ł a realizowana samodzielnie. Nigdy nie wyst ę powano o zgod ę na stosowanie ni ż szych cen, pomimo i ż zdarza ł y si ę takie sytuacje, na dowód czego przed ł o ż ono przyk ł adowe faktury za rok 2007. Jednocze ś nie strona poda ł a, i ż ok. 59% towaru od KREISEL nie by ł a przeznaczona do dalszej odsprzeda ż y i by ł a wykorzystywana do wykonywania robót ogólnobudowlanych . Kwestionowane postanowienie by ł o „postanowieniem blankietowym” i nigdy nie by ł o stosowane. KREISEL w ca ł ym okresie wspó ł pracy nigdy nie weryfikowa ł polityki cenowej Przedsi ę biorcy, nie zobowi ą zywa ł do sk ł adania sprawozda ń , czy informacji o stosowanych cenach, rabatach czy promocjach. W za łą czeniu do pisma przes ł ano kopi ę umowy handlowej z 10.04.2000 r., która zawiera ł a w § 5 ust. 6 kwestionowane postanowienie oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 596-624). 8 12. Firma Handlowa BOZ S.A. w Rzeszowie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 28.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż wzór umowy handlowej z KREISEL nie podlega ł negocjacjom, które dotyczy ł y wy łą cznie rabatu podstawowego, terminu p ł atno ś ci oraz limitu kredytowego. W praktyce kwestionowane postanowienie nigdy nie by ł o realizowane. Nigdy nie by ł o przypadków zwracania si ę do KREISEL z pro ś b ą o akceptacj ę sprzeda ż y po cenach ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one o 28%. W praktyce dochodzi ł o do sta ł ego i trwa ł ego naruszania tego postanowienia, bez ż adnych konsekwencji, poniewa ż postanowienie to by ł o uznawane za „martwe”. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z dnia 01.05.2001 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 625-645). 13. STUCCO-HANDEL Andrzej Orlecki Kazimierz Gaborek Sp.j. w Nowym S ą czu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 25.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż podpisuj ą c umow ę kwestionowane postanowienie traktowa ł a jako jedynie „formalne”, poniewa ż w praktyce nie wyst ę puj ą sytuacje, w których towar odsprzedaje si ę po cenach ni ż szych od cen zakupu. Nigdy nie monitorowano skuteczno ś ci wykonywania przedmiotowego zapisu. Spó ł ka nigdy nie sprzedawa ł a towarów poni ż ej ceny ich zakupu i nigdy nie zwraca ł a si ę o jak ą kolwiek zgod ę KREISEL w zakresie stosowanej polityki cenowej. W za łą czeniu do pisma Spó ł ka przes ł a ł a umow ę handlow ą z dnia 16.06.2003 r. z § 5 ust. 8 zawieraj ą c ą kwestionowany zapis oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie. Spó ł ka nie potrafi wskaza ć daty zawarcia aneksu ani motywów jego przygotowania przez KREISEL, ze wzgl ę du na harmonijn ą wspó ł prac ę . (akta post ę powania antymonopolowego k. 646-659) 14. KWARTET Firma Handlowo-Inwestycyjna Rafa ł Czumaj w K ę trzynie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 23.07.2008 r. wyja ś ni ł , ż e podpisa ł umow ę z KREISEL w przekonaniu, ż e jest to umowa standardowa i podpisa ł j ą bez ż adnej prawnej konsultacji. Nigdy nie by ł o przypadków zwracania si ę o zgod ę KREISEL na obni ż enie cen, cho ć zdarza ł y si ę przypadki odsprzeda ż y towarów po cenach ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one o 28%. Przedsi ę biorca przes ł a ł umow ę handlow ą z dnia 02.05.2007 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowany zapis oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie. Jak dodatkowo wyja ś ni ł , wiosn ą tego roku KREISEL przygotowa ł a aneksy skre ś laj ą ce § 5 ust. 8, ale nie zna motywów sporz ą dzenia tego aneksu. Zosta ł on podpisany, poniewa ż nie wnosi ł ż adnych zmian do wspó ł pracy pomi ę dzy stronami. (akta post ę powania antymonopolowego k. 660-679). 15. AB Bechcicki Sp. z o.o. we Wroc ł awiu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 22.07.2008 r. wyja ś ni ł , i ż przedstawiony przez KREISEL wzór umowy handlowej nie podlega ł negocjacji i zosta ł podpisany na warunkach przedstawionych przez KREISEL. Nigdy nie zwracano si ę o zgod ę na obni ż enie cen odsprzeda ż y, a Spó ł ka nie zna powodów wprowadzenia zapisu o minimalnych cenach odsprzeda ż y. Postanowienie to by ł o w praktyce wielokrotnie naruszane i nie nios ł o to za sob ą 9 ż adnych konsekwencji. Poniewa ż zapis ten nigdy nie wszed ł w ż ycie, zdaniem Spó ł ki nie mo ż na wskaza ć , kiedy zaprzestano jego stosowania. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z 01.06.2006 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty, który skre ś la ł ten zapis umowy. (akta post ę powania antymonopolowego k. 680-698). 16. ATEST-POL Tadeusz Pruszko w Ł om ż y W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 26.07.2008 r. wyja ś ni ł , i ż trudno jest mu okre ś li ć rzeczywisty motyw wprowadzenia przez KREISEL cytowanego zapisu w umowie handlowej, poniewa ż nie by ł on przestrzegany bez ż adnych konsekwencji przez 10-letni okres wspó ł pracy. Nigdy nie by ł o przypadków zwracania si ę do KREISEL o pisemn ą akceptacj ę stosowanej polityki cenowej. Z uwagi na fakt, ż e cytowany zapis nie by ł nigdy stosowany Przedsi ę biorca nie potrafi ł poda ć kiedy zaprzestano jego stosowania i jakie by ł y tego motywy. W za łą czeniu przes ł ano umow ę handlow ą z dnia 27.03.2000 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 6 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 699-714). 17. JACK-BUD Firma Handlowo Us ł ugowa Eugeniusz Gitalewicz w Izbicy Kujawskiej W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 24.07.2008 r. wyja ś ni ł , ż e zapis o minimalnych cenach odsprzeda ż y traktowa ł jako „jedynie formalny”, poniewa ż do ś wiadczenie prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej wskazuje, i ż nie odsprzedaje si ę towarów po cenie ni ż szej ni ż cena zakupu. Przedsi ę biorca nie zna motywów wprowadzenia niniejszego postanowienia i nie dokonywa ł sprzeda ż y po cenie ni ż szej od cen zakupu, ani nie wyst ę powa ł nigdy o tak ą zgod ę do KREISEL. Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł kopi ę umowy handlowej z 12.07.2005 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postawienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy ten zapis. Strona nie pami ę ta daty zawarcia aneksu, poniewa ż nie przyk ł ada ł a do tego wagi z uwagi na fakt, i ż nie wprowadza on ż adnych zagro ż e ń dla dalszej wspó ł pracy. (akta post ę powania antymonopolowego k. 715-725). 18. AGROMA-BUD Sp. z o.o. w Szczecinie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 28.07.2008 r. poda ł a, i ż w chwili podpisywania umowy nie by ł analizowany paragraf dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y. W praktyce wielokrotnie dochodzi ł o do sprzeda ż y z wi ę kszym rabatem od cen fabrycznych ni ż 28%. Na dowód powy ż szego za łą czono 4 przyk ł adowe faktury. Nigdy nie wyst ę powano do KREISEL o zgod ę na stosowanie cen ni ż szych od cen minimalnych, a fakt ich stosowania nie spotka ł si ę z ż adnymi konsekwencjami. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z dnia 19.03.2003 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy ten zapis. (akta post ę powania antymonopolowego k. 726-757). 19. KAMIR PHU Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 28.07.2008 r. wyja ś ni ł a, ż e § 5 ust. 8 umowy handlowej z KREISEL nie znalaz ł zastosowania w praktyce, gdy ż „niezw ł ocznie zosta ł 10 podpisany aneks do umowy, który uchyli ł jej postanowienia w tym zakresie.” Powody oraz motywy wprowadzenia tego postanowienia nie s ą Spó ł ce znane, poniewa ż zapis ten zosta ł zaproponowany przez KREISEL. Nigdy nie by ł o przypadków zwracania si ę o pisemn ą akceptacj ę KREISEL na sprzeda ż towarów po cenach ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one o 28%. Postanowienie o minimalnej cenie odsprzeda ż y nie by ł o stosowane, a Spó ł ka stosowa ł a w zale ż no ś ci od kontrahenta i sytuacji handlowej upust w wysoko ś ci od 20% do 35% w stosunku do cen fabrycznych. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z 01.04.2003 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 758-767). 20. GLAZUR- Ł UCZAJ Sp.j. w Bielsku Podlaskim W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 29.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż nie by ł analizowany zapis dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y produktów KREISEL, a Spó ł ka nie mia ł a wp ł ywu na tre ść umowy, poniewa ż zosta ł a ona podpisana w oparciu o wzór przedstawiony przez KREISEL. Powy ż szy zapis traktowany by ł jako martwy i dokonywano sprzeda ż y po cenach ni ż szych, które w zale ż no ś ci od sytuacji rynkowej zawiera ł y od 20% do 34% rabatu od cen fabrycznych. Nigdy nie wyst ę powano do KREISEL o zgod ę na stosowanie rabatów. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z 14.04.2005 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 768-774). 21. PHU HURTKOL Sp. z o.o. w Lublinie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 25.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż zapis dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y Spó ł ka uwa ż a ł a za „formalny” poniewa ż w praktyce nie wyst ę puj ą sytuacje, gdy towar sprzedawany jest poni ż ej ceny zakupu. Sprzeda ż prowadzona by ł a w oparciu o sytuacj ę rynkow ą i nie przestrzegano tego zapisu umowy, co nie wi ą za ł o si ę z ż adnymi konsekwencjami. Nigdy tak ż e nie zwracano si ę do KREISEL o zgod ę na obni ż enie cen. Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z dnia 15.03.2000 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 6 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy ten zapis. Spó ł ka nie jest w stanie poda ć daty jego zawarcia. (akta post ę powania antymonopolowego k. 775-792). 22. BUMA P.M.S. Wielowscy Sp.j. w Sieradzu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 22.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż umowa z KREISEL by ł a pierwsz ą umow ą zawart ą z tym producentem, w zwi ą zku z czym mo ż liwo ś ci negocjacji by ł y znikome dlatego umowa zosta ł a podpisana na wzorze podpisanym przez KREISEL. Z uwagi na rosn ą c ą konkurencj ę cenow ą zapis dotycz ą cy minimalnych cen odsprzeda ż y by ł od pocz ą tku martwy i ż adna ze stron umowy go nie realizowa ł a. Spó ł ka nigdy nie wyst ę powa ł a o zgod ę KREISEL na stosowane ceny, które w praktyce wielokrotnie przekracza ł y rabat 28% od cen fabrycznych. Spó ł ka nie kierowa ł a si ę postanowieniem umownym poniewa ż „w naszym kraju istnieje wolny rynek oraz inni konkurencyjni producenci. Tak ż e firma Kreisel szybko zorientowa ł a si ę , i ż takie postanowienie jest nielogiczne i w tym celu na drodze aneksu wykre ś lono ten punkt z umowy.” W za łą czeniu do pisma Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy 11 handlowej z 17.03.2003 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 8 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy ten zapis. (akta post ę powania antymonopolowego k. 793-800). 23. DAJANA Zak ł ad Handlowo-Produkcyjny Danuta Jankowska w Lubartowie W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 25.07.2008 r. wyja ś ni ł , ż e umowa z KREISEL zosta ł a zawarta na podstawie przedstawionego wzorca umowy. Postanowienie § 5 ust. 8 by ł o zapisem nie wywo ł uj ą cym ż adnych skutków, poniewa ż nie by ł o stosowane w praktyce. W praktyce zdarza ł y si ę przypadki naruszania ww. postanowienia, co nie wi ą za ł o si ę z ż adnymi konsekwencjami, w szczególno ś ci nie zwracano si ę do KREISEL o akceptacj ę stosowanych cen. W za łą czeniu Przedsi ę biorca przes ł a ł kopi ę umowy handlowej z 06.03.2004 r. zawieraj ą c ą § 5 ust. 8 oraz aneks skre ś laj ą cy to postanowienie. Przedsi ę biorca nie zna motywów sporz ą dzenia ww. aneksu i zgodnie z jego pami ę ci ą zosta ł on podpisany po 27.11.2006 r. (akta post ę powania antymonopolowego k. 801-817). 24. BETOR Sk ł ady Budowlane Sp. z o.o. w Toruniu W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorca pismem z dnia 24.09.2008 r. wnios ł a o „wy łą czenie z grona podmiotów podejrzanych o zawarcie z Kreisel Technika Budowlana porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę ”. Zgodnie z wyja ś nieniami Spó ł ki, zapis dotycz ą cy stosowania cen nie ni ż szych od cen fabrycznych pomniejszonych o 28% nie by ł stosowany. Przedsi ę biorcy nie s ą znane motywy wprowadzenia tego postanowienia, najprawdopodobniej by ł to bowiem efekt wewn ę trznej kalkulacji Kreisel. Nigdy nie zwracano si ę do KREISEL o zgod ę na obni ż enie cen. Spó ł ka praktycznie nie ma odbiorców hurtowych, a jej klientami s ą g ł ównie odbiorcy finalni. Wielokrotnie zdarza ł y si ę przypadki sprzedawania towarów KREISEL po cenach ni ż szych ni ż wynikaj ą ce z ww. postanowienia. W za łą czeniu Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z dnia 01.05.2001 r. zawieraj ą cej w § 5 ust. 6 kwestionowane postanowienie, umowy sprzeda ż y na raty oraz inne porozumienia handlowe (akta post ę powania antymonopolowego k. 818-836). 25. PHU CAMARO Artur B ł o ń ski Jan Niedojad Sp.j. w Katowicach W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 24.07.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż umowa zosta ł a podpisana w tre ś ci narzuconej przez KREISEL i Spó ł ka nie mia ł a ż adnego wp ł ywu na jej tre ść i dzia ł a ł a w przekonaniu, ż e tak du ż a firma jak KREISEL dzia ł a zgodnie z prawem. Postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y nie by ł o stosowane w praktyce przez ż adn ą ze stron. W przypadku sprzeda ż y hurtowej rabaty cz ę sto przekracza ł y 25% w stosunku do cen fabrycznych i nigdy w tych przypadkach nie zwracano si ę do producenta o zgod ę . Na dowód ww. faktu Spó ł ka przes ł a ł a zestawienie faktur z 2007 r. W za łą czeniu do pisma Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy handlowej z 01.01.2001 r. zawieraj ą c ą w § 5 ust. 6 kwestionowane postanowienie oraz aneks bez daty skre ś laj ą cy to postanowienie. (akta post ę powania antymonopolowego k. 837-847). 12 26. PPU MODUS Sp. z o.o. w Pruszczu Gda ń skim W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka pismem z dnia 31.07.2008 r. oraz 05.09.2008 r. wyja ś ni ł a, i ż zarzuty uwa ż a za absurdalne, poniewa ż ka ż dorazowo negocjuje ceny materia ł ów. Nigdy nie by ł o sytuacji odsprzeda ż y materia ł ów po cenach ni ż szych ni ż zakupione w KREISEL. Spó ł ka nie zajmuje si ę odsprzeda żą produktów KREISEL lecz wykorzystuje je przy prowadzeniu robót dociepleniowych. Spó ł ka przes ł a ł a kopi ę umowy z dnia 28.11.2002 r. (akta post ę powania antymonopolowego k. 848-850). I. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. w Poznaniu zosta ł a wpisana jest do Krajowego Rejestru S ą dowego pod nr 0000109397. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in.: produkcja farb i lakierów, ceramiki budowlanej, gipsowych wyrobów dla budownictwa, zaprawy murarskiej i suchego betonu, wyrobów betonowych cementowych i gipsowych. (akta post ę powania wyja ś niaj ą cego k. 19-22) KREISEL stosuje w ł asny system dystrybucji oparty o sie ć przedstawicieli handlowych. Obszar kraju zosta ł podzielony na 17 regionów handlowych, w których funkcjonuj ą dyrektorzy regionalni oraz doradcy techniczno-handlowi i doradcy ds. marketów, którzy pozyskuj ą nowych kontrahentów oraz przeprowadzaj ą rozmowy handlowe z aktualnymi odbiorcami. (akta post ę powania wyja ś niaj ą cego k. 5) Spó ł ka w ramach dystrybucji produkowanej przez siebie chemii budowlanej stosuje m.in. nast ę puj ą ce wzory umów: - umowy handlowej, - dodatkowej umowy handlowej do umowy handlowej, - aneksu do umowy handlowej dotycz ą cego dodatkowego rabatu od ceny netto, - aneksu do umowy handlowej dotycz ą cego zmiany § 5 i 6 umowy handlowej, (akta post ę powania wyja ś niaj ą cego k. 6-18) Przedmiotem umowy handlowej jest okre ś lenie zasad wspó ł pracy pomi ę dzy producentem a dystrybutorem w celu promocji i sprzeda ż y produktów firmy KREISEL. Umowa handlowa okre ś la w szczególno ś ci zobowi ą zania stron, wysoko ść przyznanego dystrybutorowi rabatu od cen fabrycznych. Wzór umowy handlowej zawiera § 5 ust. 8, zgodnie z którym: „Dystrybutor zobowi ą zuje si ę do odsprzeda ż y hurtowej produktów KREISEL w cenach nie ni ż szych od cen fabrycznych pomniejszonych maksymalnie o 28%. W przypadku wyst ą pienia potrzeby sprzeda ż y w ni ż szych cenach Dystrybutor musi uzyska ć pisemn ą akceptacj ę KREISEL.” Postanowienie o identycznej tre ś ci zawiera aneks do umowy handlowej dotycz ą cy zmiany § 5 i 6 umowy handlowej. (akta post ę powania wyja ś niaj ą cego k. 8 i 17) 13 Wzór dodatkowej umowy handlowej do umowy handlowej zawiera w punkcie 2 nast ę puj ą ce postanowienie: „Dystrybutor zobowi ą zuje si ę do zachowania odpowiedniego poziomu nabywania, tj. zatowarowania min. na kwot ę 5.000 PLN netto i ka ż dego kolejnego na kwot ę min. 1500 PLN netto oraz przestrzegania poziomu cen dalszej odsprzeda ż y tj. 28% od cennika, zapraw do spoinowania, za których ustalenia i egzekwowanie odpowiada w ł a ś ciwy dla danego regionu przedstawiciel firmy KREISEL.” Zgodnie z punktem 5 natomiast: „KREISEL zastrzega sobie prawo cofni ę cia dodatkowego bonusu (w postaci faktury koryguj ą cej do w ł a ś ciwych faktur VAT – korekta do wysoko ś ci cen zgodnych z podstawow ą umow ą dystrybucyjn ą ) w nast ę puj ą cych przypadkach: Je ż eli dystrybutor nie b ę dzie wywi ą zywa ł si ę z zada ń dystrybutora przedmiotowych produktów okre ś lonych w pkt 2 niniejszej umowy, co podlega ć b ę dzie sta ł ej kontroli w ł a ś ciwego pracownika firmy KREISEL.” (akta post ę powania wyja ś niaj ą cego k. 10) Stosowany przez KREISEL system dystrybucji opiera si ę wy łą cznie na 17 regionach handlowych i wzorach wymienionych powy ż ej. Obecnie stosowany system dystrybucji stosowany jest od 2006 r., kiedy zosta ł y wyodr ę bnione regiony handlowe w obecnym kszta ł cie. Za łą czone do pisma z dnia 25 stycznia 2008 r. wzory umowy handlowej oraz aneksu zmieniaj ą cego § 5 i 6 s ą stosowane od ok. 2000 r. Wed ł ug tych wzorów zawarto 912 umów, których zestawienie za łą czono do pisma. Równocze ś nie Spó ł ka przes ł a ł a 20 przyk ł adowych umów zawartych z przedsi ę biorcami z ka ż dego z 17 regionów handlowych. Kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie by ł o stosowane na terenie ca ł ej Polski, we wszystkich ustalonych przez KREISEL regionach handlowych, w latach 2000 – 2007. Poni ż ej przedstawiono zestawienie umów przes ł anych przez KREISEL zawartych z przedsi ę biorcami wyró ż nionymi wed ł ug kryterium najwi ę kszych obrotów. tabela 1. Nazwa Umowa Aneks Aneks bez daty JASAM Sp. z o.o. w Olsztynie 10.03.2000 z par. 5.6 brak skre ś la par. 5.6 CHEMIK KRIEGER Sp.j. w Poznaniu 12.06.2002 par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 V-BUD Sp. z o.o. w Wysygotowie 23.05.2002 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie 11.07.2003 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 AGRO-BUD Sp. z o.o. w Ostro łę ce 15.03.2002 z par. 5.8 07.05.2003 z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. w Kielcach 03.01.2002 z par. 5.8 bez daty z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 ZACISZE S.A. w Warszawie 05.06.2002 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 WEKTRA - BUD w P ł ocku 24.05.2001 z par. 5.6 brak skre ś la par. 5 pkt 8 POL-BUD Sp.j. w Zgierzu 26.02.2002 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 MIWA w Gliwicach 10.04.2000 z par. 5.6 brak skre ś la par. 5.6 BOZ S.A. w Rzeszowie 01.05.2001 z par. 5.8 bez daty z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 STUCCO-HANDEL Sp.j. w Nowym S ą czu 18.06.2003 z par. 5.8 18.10.2004 z par. 5.8 i 21.06.2005 z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 14 KWARTET w K ę trzynie 02.05.2007 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 AB BECHCICKI Sp. z o.o. we Wroc ł awiu 01.06.2006 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 ATEST-POL w Ł om ż y 27.03.2000 z par. 5.6 brak skre ś la par. 5.6 JACK-BUD w Izbicy Kujawskiej 12.07.2005 z par. 5.8 bez daty z par. 5.8 i z 08.03.2006 z par. 5.8 i z 01.06.2006z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 AGROMA-BUD Sp. z o.o. w Szczecinie 19.03.2003 z par. 5.8 03.07.2006 z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 KAMIR PHU Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku 01.04.2003 z par. 5.8 brak skre ś la par. 5 pkt 8 Glazur- Ł uczaj Sp.j. w Bielsku Podlaskim 14.04.2005 z par. 5.8 bez daty z par. 5.8 i z 25.08.2005 z par. 5.8 i 10.07.2006 z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 PHU HURTKOL Sp. z o.o. w Lublinie 15.03.2000 z par. 5.6 22.01.2007 z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 BUMA Sp.j. w Sieradzu 17.03.2003 z par. 5.8 brak skre ś la par 5 pkt 8 DAJANA w Lubartowie 06.09.2004 z par. 5.8 23.05.2005 z par. 5.8 i z 27.11.2006 z par 5.8 skre ś la par 5 pkt 8 Betor Sk ł ady Budowlane Sp. z o.o. w Toruniu 01.05.2001 z par. 5.6 brak skre ś la par. 5.6 CAMARO s.c. w Katowicach 01.01.2001 z par. 5.6 brak skre ś la par. 5.6 MODUS Sp. z o.o. w Straszynie 28.11.2002 bez par. 5.6 28.01.2004 z par. 5.8 skre ś la par. 5 pkt 8 (akta post ę powania wyja ś niaj ą cego k. 181-315) Wszystkie przes ł ane kopie umów handlowych zawartych z powy ż szymi przedsi ę biorcami zawiera ł y § 5 ust. 8 (we wcze ś niejszych umowach funkcjonuj ą cy pod ust. 6 - umowa z JASAM Sp. z o.o. w Olsztynie z 10.03.2000 r., umowa z Miros ł awem Wis ł ockim prowadz ą cym dzia ł alno ść pod nazw ą PW MIWA w Gliwicach z 10.04.2000 r., umowa z Tadeuszem Pruszko prowadz ą cym dzia ł alno ść pod nazw ą ATEST-POL w Ł om ż y z 27.03.2000 r. oraz umowa z PHU HURTKOL Sp. z o.o. w Lublinie z 15.03.2000 r.). Równocze ś nie prowadzone post ę powanie wyja ś niaj ą ce i antymonopolowe nie wykaza ł o przypadków zawierania dodatkowej umowy handlowej, która dodatkowo zobowi ą zywa ł a dystrybutorów do przestrzegania minimalnych cen odsprzeda ż y, co mia ł o podlega ć „sta ł ej kontroli w ł a ś ciwego pracownika firmy KREISEL.” W pi ś mie z dnia 6 maja 2008 r. KREISEL poda ł , i ż „do wielu umów handlowych zosta ł podpisany Aneks do umowy handlowej (w za łą czeniu)”. Za łą czony wzór aneksu ogranicza si ę do trzech paragrafów: • § 1 – „Strony niniejszego aneksu zgodnie postanawiaj ą zmieni ć umow ę handlow ą w nast ę puj ą cy sposób: W paragrafie 5 skre ś la si ę pkt 8” • § 2 – „Pozosta ł e warunki umowy pozostaj ą bez zmian. Aneks wchodzi w ż ycie z chwil ą podpisania” 15 § 3 – „Aneks sporz ą dzono w dwóch jednobrzmi ą cych egzemplarzach po jednym egzemplarzu dla ka ż dej ze stron” Aneksy skre ś laj ą ce budz ą ce w ą tpliwo ś ci Prezesa Urz ę du postanowienie zosta ł y podpisane w 2008 r. Dystrybutorzy nie potrafi ą generalnie wskaza ć czasu i motywów podpisania tego aneksu, poniewa ż , jak twierdz ą , nie przywi ą zywali do niego wagi ze wzgl ę du na wcze ś niejsze nie stosowanie si ę do postanowienia. KREISEL podaje, i ż proces aneksowania umów handlowych rozpocz ął si ę pod koniec 2007 r. ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie wyja ś ni ł , i ż na pocz ą tku 2008 r. przyby ł do nich dyrektor regionu i przedstawi ł jednostronnie podpisany aneks do podpisu. Spó ł ka uwa ż a, i ż przygotowanie aneksu mia ł o zwi ą zek z prowadzonym przez Prezesa Urz ę du post ę powaniem wyja ś niaj ą cym. II. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 1. Okre ś lenie zarzutu Stronom niniejszego post ę powania antymonopolowego zosta ł postawiony zarzut stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na ustalaniu w umowach handlowych minimalnych cen odsprzeda ż y hurtowej chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu. 2. Interes publicznoprawny Zgodnie z opisanym w art. 1 ust. 1 celem ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publiczny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej S ą du Antymonopolowego). Zgodnie z orzecznictwem S ą du Antymonopolowego: “interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien by ć on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urz ę du winien by ć w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a.” 1 Podobnie S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż “ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych.” 2 Ochrona wolnej konkurencji dokonuje si ę w interesie publicznym, a nie w interesie stron umowy. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochron ę praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie przewidzianym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów za swój przedmiot ochron ę interesu publicznego, co ma miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, 1 wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 04.07.2001 r. sygn. akt XVII Ama 108/00 2 wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 29.05.2001 r. sygn. akt I CKN 1217/98 16 b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. Niniejsze post ę powanie dotyczy zawarcia przez KREISEL i wskazanych dystrybutorów porozumienia dotycz ą cego ustalenia w umowach handlowych minimalnych cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL. Praktyka tego rodzaju ogranicza konkurencj ę cenow ą wewn ą trzmarkow ą , natomiast w interesie publicznym le ż y istnienie i rozwój konkurencji na wszystkich rynkach w ł a ś ciwych. Dzia ł ania ograniczaj ą ce powstanie lub rozwój konkurencji naruszaj ą interes publiczny. 3 Zgodnie z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, porozumienie cenowe nale ż y do najci ęż szych narusze ń konkurencji, albowiem zawsze wywo ł uje niekorzystne dzia ł ania na rynku, zniekszta ł caj ą c ten rynek, ograniczaj ą c albo eliminuj ą c na nim konkurencj ę , przez co naruszaj ą interes ogólnospo ł eczny. 4 Pionowe porozumienia cenowe nale żą do kategorii porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę wewn ą trzmarkow ą . Minimalne lub sztywne ceny odsprzeda ż y wykluczaj ą lub utrudniaj ą pojawienie si ę nowych, ta ń szych form dystrybucji, co uniemo ż liwia lub utrudnia rozwój nowych form konkurencji. Dzia ł ania stron niniejszego post ę powania uderzaj ą nie tylko w bezpo ś rednich ich kontrahentów, ale równie ż w odbiorców ostatecznych – konsumentów. W uzasadnieniu wy ż ej cytowanego wyroku S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż : „w rozpoznawanej sprawie, przy dokonywaniu oceny czy dosz ł o do naruszenia lub zagro ż enia zasady wolnej konkurencji na rynku relewantnym, nie mo ż na poprzesta ć na zbadaniu sytuacji ewentualnego pokrzywdzenia bezpo ś rednich kontrahentów przedsi ę biorcy dominuj ą cego na tym rynku. Potrzebne jest tu spojrzenie szersze, uwzgl ę dniaj ą ce tak ż e to, w jaki sposób dzia ł ania przedsi ę biorstwa odbijaj ą si ę na interesach cz ł onków spó ł dzielni (konsumentach), a nie tylko jej samej, jako bezpo ś redniego kontrahenta przedsi ę biorstwa. Ten szerszy kontekst naruszenia interesów tak ż e cz ł onków spó ł dzielni, dotkni ę tych po ś rednio dzia ł aniem powoda mo ż e uzasadnia ć wniosek, ż e (...) dzia ł ania powoda naruszaj ą interes o charakterze ogólniejszym – publicznoprawnym, a nie jak przyj ął S ą d Antymonopolowy, odnosz ą si ę najwy ż ej do interesu grupy konsumenckiej.” W ocenie Prezesa Urz ę du nie budzi w ą tpliwo ś ci stwierdzenie, i ż skutki praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na ustalaniu minimalnych cen odsprzeda ż y dotycz ą tak ż e konsumentów jako nabywców finalnych. Ustalanie przez przedsi ę biorców minimalnych cen odsprzeda ż y niesie za sob ą w konsekwencji pozbawienie odbiorców ko ń cowych mo ż liwo ś ci nabycia towarów po cenach ni ż szych ni ż wynikaj ą ce z porozumienia, a które mog ł yby by ć stosowane w przypadku dzia ł ania naturalnych mechanizmów rynkowych. W zwi ą zku z powy ż szym w niniejszej sprawie w ocenie Prezesa Urz ę du istniej ą podstawy do podj ę cia przez Prezesa Urz ę du dzia ł a ń w interesie publicznym. 3. Rynek w ł a ś ciwy Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na okre ś lonym rynku - rynku w ł a ś ciwym. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek w ł a ś ciwy jako rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 9 ww. ustawy). 3 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21.03.2005 r. , sygn. akt XVII Ama 16/04, 4 wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 24 lipca 2003 r. (sygn. akt: I CKN 469/01) 17 Przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 7 ww. ustawy). Poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek w ł a ś ciwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które s ł u żą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, maj ą zbli ż one w ł a ś ciwo ś ci, podobne ceny i reprezentuj ą podobny poziom jako ś ci. Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest tak ż e jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Zatem, aby wyznaczy ć rynek w ł a ś ciwy okre ś lon ą dzia ł alno ść poddaje si ę analizie z punktu widzenia produktowego (asortymentowego) a tak ż e geograficznego. Przedmiotem zarzutów w niniejszej sprawie jest zawarcie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na ustalaniu w umowach handlowych minimalnych cen odsprzeda ż y hurtowej chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL. Produktami chemii budowlanej s ą w szczególno ś ci: kleje do glazury i gresu, zaprawy murarskie, tynki, masy spoinuj ą ce, wylewki samopoziomuj ą ce, masy gruntuj ą ce i izoluj ą ce, farby elewacyjne, gipsy, g ł adzie, systemy docieple ń budynków, systemy renowacyjne. Do podstawowych produktów chemii budowlanej mo ż na zaliczy ć zaprawy oraz tynki. Zaprawy s ą to mieszaniny wody i spoiwa z drobnym kruszywem lub innym wype ł nieniem. Podstawow ą w ł a ś ciwo ś ci ą zaprawy jest wi ą zanie, czyli przej ś cie ze stanu plastycznego w sta ł y. Zaprawy s ą u ż ywane przede wszystkim do łą czenia elementów np. cegie ł w murze oraz wype ł niania spoin. Tynki s ą to warstwy z zaprawy lub gipsu pokrywaj ą ce powierzchnie ś cian, sufitów, kolumn itp. Zadaniem tynków jest zabezpieczenie powierzchni przed dzia ł aniem czynników wewn ą trz pomieszcze ń oraz nadanie estetycznego wygl ą du. Stanowi ą one tak ż e warstw ę podk ł adow ą pod elementy wymagaj ą ce g ł adkiego pod ł o ż a. Do najwi ę kszych producentów chemii budowlanej nale żą : Atlas Sp. z o.o. w Ł odzi, Henkel Polska Sp. z o.o. w Warszawie oraz Bolix S.A. w Ż ywcu. Oprócz ww. przedsi ę biorców na rynku dzia ł aj ą firmy z kapita ł em zagranicznym (w tym KREISEL) oraz kilkadziesi ą t niewielkich firm, dzia ł aj ą cych w skali lokalnej. Atlas Sp. z o.o., lider w ś ród producentów chemii budowlanej ma do swojej dyspozycji zak ł ady produkcyjne w Piotrkowie Trybunalskim, Bydgoszczy, Niwnicach, D ą browie Górniczej, Suwa ł kach, Gromadce oraz wytwórni ę klejów i zapraw budowlanych w Zgierzu. Atlas Sp. z o.o. oferuje nast ę puj ą ce grupy towarów: materia ł y do uk ł adania ok ł adzin ceramicznych i kamiennych; materia ł y gruntuj ą ce, czyszcz ą ce i zabezpieczaj ą ce, dodatki do zapraw; posadzki i podk ł ady samopoziomuj ą ce; gotowe zaprawy budowlane; materia ł y izolacyjne i uszczelniaj ą ce; tynki szlachetne i bezspoinowe systemy ocieple ń ; farby; materia ł y do tapetowania oraz produkty gipsowe. Henkel Polska Sp. z o.o. w Warszawie zajmuje si ę produkcj ą materia ł ów chemii budowlanej za po ś rednictwem swojego dzia ł u Henkel Bautechnik. Spó ł ka dysponuje zak ł adami produkcyjnymi w St ą porkowie, Wrz ą cej oraz Dzier ż oniowie. Oferta firmy obejmuje ponad 100 produktów sprzedawanych pod mark ą Ceresit oraz Thomsit. Podstawowe produkty Ceresit to: materia ł y do uk ł adania i spoinowania p ł ytek; materia ł y do wykonywania i napraw posadzek; materia ł y do izolowania i renowacji budowli; materia ł y uzupe ł niaj ą ce; materia ł y do tynkowania, malowania i ocieplania budynków; zaprawy i szpachlówki; dodatki do zapraw i betonu. Pod mark ą Thomsit sprzedawane s ą : materia ł y do reparacji pod ł o ż a; materia ł y do wykonywania i napraw posadzek; materia ł y do przyklejania ró ż nego rodzaju wyk ł adzin i posadzek drewnianych. Bolix S.A. w Ż ywcu specjalizuje si ę w produkcji systemów elewacyjnych. Spó ł ka ma w swojej ofercie: tynki akrylowe, silikonowe, silikonowo-akrylowe, silikatowe i mineralne; systemy docieple ń na styropianie i na we ł nie mineralnej; systemy ochrony mikrobiologicznej budynków; 18 systemy elewacyjne i naprawcze; farby elewacyjne i preparaty gruntuj ą ce; kleje i preparaty do p ł ytek ś ciennych i pod ł ogowych. (akta post ę powania antymonopolowego k. 873-882). KREISEL w swojej ofercie dla dystrybutorów posiada nast ę puj ą ce kategorie produkowanej przez siebie chemii budowlanej: ś rodki gruntuj ą ce i ulepszaj ą ce, izolacje wodochronne, podk ł ady pod ł ogowe, zaprawy wyrównawcze i renowacyjne, zaprawy i masy klejowe, zaprawy i masy do spoinowania, zaprawy murarskie, zaprawy tynkarskie, gipsy i g ł adzie, farby budowlane, ś rodki zabezpieczaj ą ce i czyszcz ą ce oraz materia ł y uzupe ł niaj ą ce. Bezsprzecznie pomi ę dzy powy ż ej wskazanymi produktami istniej ą ró ż nice je ś li chodzi o ich przeznaczenie, ceny i w ł a ś ciwo ś ci, niemniej jednak przy wyznaczaniu rynku w ł a ś ciwego konieczne jest indywidualne podej ś cie, zale ż ne od charakteru rozstrzyganej sprawy. Zwa ż ywszy, ż e wszyscy ww. producenci oferuj ą ca łą palet ę produktów, okre ś lanych zbiorczo jako produkty chemii budowlanej, a stawiane w tym post ę powaniu zarzuty obejmuj ą zawarcie porozumienia na szczeblu dystrybucji tej grupy produktów uzasadnione jest szerokie zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie jako krajowego rynku hurtowej sprzeda ż y chemii budowlanej . Do tego sk ł ania ponadto analiza orzecznictwa Komisji Europejskiej, wskazuj ą cego na konieczno ść uwzgl ę dnienia szczebla obrotu, którego dotyczy zarzucany czyn, co uzasadnia niekiedy szersze spojrzenie na badane rynki. W decyzjach Komisji za produktowy rynek w ł a ś ciwy zosta ł a uznana dystrybucja pewnej grupy towarów, bez w ęż szej segmentacji uwzgl ę dniaj ą cej poszczególne towary, stanowi ą ce przedmiot obrotu 5 . Równie ż orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przy okre ś laniu rynku nakazuje m.in., obok towaru na nim oferowanego, wzi ąć pod uwag ę szczebel obrotu towarowego (zbyt, hurt, detal) 6 . Prezes Urz ę du we wcze ś niejszych decyzjach uznawa ł , i ż rynek w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na szczebel obrotu, którego dotyczy ł a zarzucana przedsi ę biorcy praktyka winien by ć okre ś lony jako rynek dystrybucji kot ł ów grzewczych, mimo ż e z punktu widzenia finalnego odbiorcy rynek ten móg ł by podlega ć dalszej segmentacji 7 . Ustalenie minimalnej ceny odsprzeda ż y odby ł o si ę na szczeblu hurtowym – pomi ę dzy producentem (KREISEL) a dystrybutorami, z których ka ż dy w hurcie nabywa towary od KREISEL. Towary te nast ę pnie zbywane s ą na poziomie hurtowym b ą d ź detalicznym. Bior ą c pod uwag ę , i ż odbiorcy hurtowi chemii budowlanej pochodz ą z ca ł ej Polski, nie wyst ę puj ą istotne ró ż nice warunków konkurencji na ró ż nych obszarach kraju, a w ł a ś ciwo ś ci produktu nie ograniczaj ą mo ż liwo ś ci transportu, rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu geograficznym zdefiniowano jako rynek krajowy. Za przyj ę ciem, i ż rynek krajowy jest rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym przemawiaj ą dodatkowo m.in. nast ę puj ą ce argumenty: - rozbudowana sie ć sprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL na terenie ca ł ego kraju, - prowadzenie jednolitej polityki cenowej oraz akcji reklamowych w ł a ś ciwych dla rynku krajowego, - dystrybutorzy materia ł ów budowlanych równie ż obs ł uguj ą rynki lokalne nie b ę d ą ce tylko i wy łą cznie ich rynkami wynikaj ą cymi z lokalizacji punktu sprzeda ż y lub siedziby, jest to mo ż liwe poprzez prowadzenie sieci podhurtu oraz poprzez udzia ł w ró ż nych przetargach b ą d ź inwestycjach zlokalizowanych z dala od punktu sprzeda ż y, - nieistotno ść kosztów transportu na terenie kraju. 5 S.Gronowski, Ustawa Antymonopolowa Komentarz , Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1999 r., decyzja nr IV/M.009 Fiat Geotech/Ford New Holland, decyzja nr IV/M.256 Linde/Fiat. 6 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt: XVII Ama 130/04 7 Decyzja Prezesa UOKiK z dnia 2 wrze ś nia 2004 r. nr RPZ 21/2004. 19 Porozumienie zosta ł o zawarte na szczeblu obrotu hurtowego. Producent – KREISEL posiada trzy zak ł ady produkcyjne - w Poznaniu (centrala), w B ę dzinie k/Katowic oraz w Uje ź dzie k/Tomaszowa Mazowieckiego. Od 2005 roku firma posiada tak ż e kopalnie kruszyw i piasku EuroKrusz w Nowym Mie ś cie nad Pilic ą oraz wspó ł pracuj ą cy zak ł ad w Kr ę pnej na Opolszczy ź nie. KREISEL posiada zatem swoje zak ł ady produkcyjne na terenie ca ł ego kraju, co daje mu mo ż liwo ść zaopatrywania dystrybutorów w ca ł ej Polsce. W zwi ą zku z powy ż szym w niniejszym post ę powaniu Prezes Urz ę du uzna ł , ż e porozumienie zawarto na krajowym rynku hurtowej sprzeda ż y chemii budowlanej. Zgodnie z polskimi i wspólnotowymi przepisami dotycz ą cymi porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , porozumienia w zakresie ustalania cen s ą traktowane bardzo restrykcyjnie i s ą niedozwolone niezale ż nie od wielko ś ci udzia ł u w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w porozumieniu. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazu zawierania porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę nie stosuje si ę gdy mi ę dzy: a) konkurentami, których łą czny udzia ł w rynku w roku kalendarzowym poprzedzaj ą cym zawarcie porozumienia nie przekracza 5%; b) przedsi ę biorcami, którzy nie s ą konkurentami, je ż eli udzia ł w rynku posiadany przez któregokolwiek z nich w roku kalendarzowym poprzedzaj ą cym zawarcie porozumienia nie przekracza 10% W niniejszej sprawie nie by ł o konieczne dok ł adne okre ś lenie posiadanych przez strony post ę powania udzia ł ów w rynku, poniewa ż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ww. wy łą cze ń spod zakazu zawierania porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę nie stosuje si ę m.in. w przypadku, gdy porozumienia polega na ustalaniu bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów. Porozumienia cenowe, tak jak porozumienie b ę d ą ce przedmiotem niniejszego post ę powania nie podlegaj ą tak ż e wy łą czeniu na podstawie rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie wy łą cze ń niektórych rodzajów porozumie ń wertykalnych spod zakazu porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę (Dz. U. z 2007 r., Nr 230, poz. 1691). Zgodnie z § 7 pkt 1 ww. rozporz ą dzenia, okre ś lonych w nim wy łą cze ń nie stosuje si ę do porozumie ń wertykalnych, które bezpo ś rednio lub po ś rednio, samodzielnie lub w powi ą zaniu z innymi okoliczno ś ciami zale ż nymi od stron tych porozumie ń maj ą na celu ograniczenie prawa nabywcy do ustalania ceny sprzeda ż y przez narzucenie przez dostawc ę minimalnych lub o okre ś lonej wysoko ś ci (sztywnych) cen sprzeda ż y towarów obj ę tych porozumieniem. Podobne rozwi ą zanie obowi ą zuje równie ż na gruncie prawa wspólnotowego, zgodnie z którym nie stosuje si ę wy łą czenia porozumienia wertykalnego spod generalnego zakazu porozumie ń antykonkurencyjnych, je ż eli ma ono na celu ograniczenie uprawnienia kupuj ą cego do ustalania jego cen sprzeda ż y. 8 W zwi ą zku z faktem, i ż porozumienie cenowe jest zakazane bez wzgl ę du na udzia ł w rynku poszczególnych stron porozumienia nawet ewentualne uchybienia w zakresie okre ś lenia rynku i b łę dne przyj ę cie udzia ł u rynkowego nie maj ą znaczenia dla tre ś ci rozstrzygni ę cia. 9 8 art. 4 rozporz ą dzenia Komisji Europejskiej z dnia 22 grudnia 1999 r. nr 2790/1999 w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu do kategorii porozumie ń wertykalnych i praktyk uzgodnionych Dz.Urz.L.336/21 z 29.12.1999 r. 9 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt XVII Ama 98/06; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt XVII Ama 53/07 20 4. Zawarcie porozumienia – naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 4.1. Rodzaj porozumienia Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na podzieli ć na praktyki polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej oraz porozumienia ograniczaj ą ce konkurencj ę , w których grupa podmiotów, wspó ł dzia ł a ze sob ą z zamiarem osi ą gni ę cia celu zakazanego ustaw ą . Przedmiotem porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę mo ż e by ć obrót towarami na tym samym poziomie rynku (zawierane przez konkurentów porozumienia horyzontalne, poziome), b ą d ź ró ż nych poziomach rynku (zawierane przez podmioty ze sob ą nie konkuruj ą ce porozumienia wertykalne, pionowe). Porozumienie b ę d ą ce przedmiotem niniejszego post ę powania zosta ł o zawarte pomi ę dzy producentem – KREISEL a jego dystrybutorami, ma zatem charakter pionowy (wertykalny). 4.2. Przes ł anki zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce w szczególno ś ci na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towaru . Porozumienia tego rodzaju s ą w ca ł o ś ci lub w odpowiedniej cz ęś ci niewa ż ne. Jak s ł usznie podkre ś li ł S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów: „z redakcji tego przepisu jasno te ż wynika, i ż nie jest okoliczno ś ci ą istotn ą czy planowany cel lub skutek zosta ł przez porozumiewaj ą ce si ę strony osi ą gni ę ty i czy porozumienie wesz ł o w ż ycie. Zakazane jest ju ż samo porozumienie okre ś lone w art.5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy tym nale ż y mie ć na wzgl ę dzie, ż e ustawodawca w art.4 pkt 4 b Ustawy wprowadzi ł definicj ę porozumienia zgodnie któr ą , przez porozumienia rozumie si ę uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki.” 10 Istot ą porozumienia jest bowiem ju ż sama „koordynacja zachowa ń przedsi ę biorców nie w drodze na ł o ż enia prawnie wi ążą cego obowi ą zku wspólnego dzia ł ania, lecz przez ś wiadome wskazanie sposobu wspó ł dzia ł ania, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji (…) zakazane jest ju ż samo porozumienie uderzaj ą ce w konkurencj ę , a nie to czy by ł o ono do ko ń ca wykonane czy nie” 11 Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w jednym ze swoich wyroków podkre ś li ł , i ż : „do zastosowania art. 85 ust. 1 traktatu wystarczy, ż e porozumienie ma na celu zapobie ż enie, ograniczenie lub zak ł ócenie konkurencji niezale ż nie od jego rzeczywistych skutków. Tak wi ę c w przypadku porozumie ń , do których dochodzi podczas spotka ń konkuruj ą cych ze sob ą przedsi ę biorstw, naruszenie tego postanowienia ma miejsce, gdy spotkania maj ą taki w ł a ś nie cel i zmierzaj ą w ten sposób do sztucznej regulacji rynku. W takim przypadku przedsi ę biorstwo ponosi odpowiedzialno ść z powodu naruszenia, gdy uczestniczy ł o w tych spotkaniach, znaj ą c ich cel, nawet je ś li potem nie zastosowa ł o w praktyce ś rodków ustalonych podczas tych spotka ń . 10 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt XVII Ama 53/07; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13.09.2006 r. sygn. akt XVI ACa 185/06 Dz.Urz.UOKiK 2007/1/12 11 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt XVII Ama 53/07 21 Mniej wi ę cej regularny udzia ł przedsi ę biorstwa w spotkaniach oraz mniej wi ę cej pe ł ne stosowanie w praktyce ustalonych ś rodków nie ma wp ł ywu na istnienie odpowiedzialno ś ci” 12 Tre ść obowi ą zuj ą cych przepisów, zgodnie z którymi porozumienia cenowe nigdy nie podlegaj ą wy łą czeniu spod zakazu ich zawierania, a tak ż e jednolite stanowisko doktryny i judykatury wskazuje jednoznacznie, i ż porozumienia cenowe nale żą do najci ęż szych narusze ń prawa konkurencji. Cena jest elementem, który najbardziej oddzia ł uje na stosunki konkurencyjne pomi ę dzy przedsi ę biorcami a jednocze ś nie wp ł ywa na wybór ofert przez konsumentów 13 . Komisja Europejska jednoznacznie stwierdzi ł a, i ż sam fakt istnienia w danym dokumencie klauzuli ograniczaj ą cej bezpo ś rednio lub po ś rednio swobod ę dystrybutora do ustalania cen odsprzeda ż y mo ż e stanowi ć naruszenie konkurencji 14 . Ustalanie zatem pomi ę dzy producentem danych towarów (dostawc ą ) a dystrybutorami cen minimalnych, czyli cen poni ż ej których dany produkt nie mo ż e by ć odsprzedawany lub te ż cen sztywnych, czyli cen o ustalonej wysoko ś ci, jest z mocy prawa zakazane i stanowi jedno z najci ęż szych narusze ń prawa konkurencji. Jak zauwa ż y ł Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w wyroku w sprawie Metro v. Komisja „swoboda w kszta ł towaniu cen na rynku jest jednym z najistotniejszych aspektów konkurencji niezak ł óconej, a ka ż de niedozwolone wywieranie wp ł ywu na sposób ustalania cen podlega zakazowi.” 15 4.2. Zawi ą zanie si ę porozumienia wed ł ug zasad okre ś lonych w artykule 4 pkt 5 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z art. 4 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez porozumienie rozumie si ę : a) umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, c) uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Definicja porozumienia w powy ż szym brzmieniu jest definicj ą szerok ą , pozwalaj ą c ą na obj ę cie zakazami wynikaj ą cymi z art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wszelkich form skoordynowanych zachowa ń niezale ż nie dzia ł aj ą cych przedsi ę biorców lub ich zwi ą zków, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę obejmuje zatem wszelkie formy koordynacji dzia ł a ń mi ę dzy przedsi ę biorcami, które w sposób celowy prowadz ą , w wyniku praktycznej wspó ł pracy, do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego, i które powoduj ą powstawanie warunków rynkowych sprzecznych z regu ł ami wolnej konkurencji. Praktyki uzgodnione to zatem takie „formy koordynacji mi ę dzy przedsi ę biorstwami, które nie doprowadzi ł y do zawarcia umowy, ale ś wiadomie pozwalaj ą praktycznej kooperacji mi ę dzy 12 wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 czerwca 2005 r. w sprawie Dansk Rørindustri v Commission C 189/02 13 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Wydawnictwo Twigger, Warszawa 2002 r. 14 Decyzja w sprawie Yamaha (COMP/37.975/PO) 15 Sprawa 26/76 Metro v. Komisja [1977] ECR 1875 22 nimi zaj ąć miejsce konkurencji powi ą zanej z ryzykiem” 16 . Innymi s ł owy, s ą to wszelkie dzia ł ania, których celem jest wp ł yw na zachowania rynkowe, a w szczególno ś ci usuni ę cie niepewno ś ci co do post ę powa ń innych przedsi ę biorców albo utrzymanie lub zmiana w specjalny sposób polityki handlowej jakiego ś przedsi ę biorstwa, gdy nie jest ona zale ż na od gry si ł rynkowych. Podkre ś li ć nale ż y, i ż zgodnie z obowi ą zuj ą cy orzecznictwem zakazane ww. ustaw ą porozumienie nie musi mie ć wy łą cznie formy umowy pisemnej. Mo ż e nim by ć równie ż ka ż de, podj ę te w jakiejkolwiek formie uzgodnienie przedsi ę biorców lub zwi ą zków przedsi ę biorców skierowane przeciwko osobom trzecim, nie b ę d ą cymi stronami porozumienia. Efektem takich uzgodnie ń jest skoordynowanie zachowa ń rynkowych konkurentów, za ś celem wyeliminowanie lub ograniczenie konkurencji, czyli wyeliminowanie niepewno ś ci co do przebiegu procesów rynkowych i warunków dzia ł ania cz ł onków porozumienia. 17 Jak trafnie zauwa ż y ł S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r.: „istot ą porozumie ń cenowych jest koordynacja zachowa ń przedsi ę biorców nie w drodze na ł o ż enia prawnie wi ążą cego obowi ą zku, lecz przez ś wiadome wskazanie sposobu wspó ł dzia ł ania, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji. Takie zachowanie przedsi ę biorców pozwala na wyeliminowanie ich niepewno ś ci co do przebiegu procesów rynkowych i warunków dzia ł ania konkurentów, która to niepewno ść jest podstaw ą dzia ł ania konkurencji. Do wykazania istnienia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę nie jest konieczne istnienie sformalizowanej umowy, wystarczaj ą ce jest ustalenie, ż e nast ą pi ł a ś wiadoma koordynacja zachowa ń przedsi ę biorców i przyj ę cie sposobu wspó ł dzia ł ania, którego skutkiem jest ograniczenie konkurencji.” 18 Porozumienie mo ż e doj ść do skutku w jakiejkolwiek formie. Przyk ł adem porozumie ń mo ż e by ć nawet sama wymiana informacji pomi ę dzy przedsi ę biorcami co do cen lub kosztów, skutkiem czego mo ż e doj ść na rynku do ujednolicenia cen. Z ustawowej definicji porozumienia jednoznacznie wynika, ż e antykonkurencyjne porozumienie nie musi przybiera ć formy pisemnej umowy. Cz ę sto porozumienie zawierane jest ustnie, a o jego obowi ą zywaniu ś wiadcz ą jedynie okre ś lone dzia ł ania rynkowe jego uczestników. Porozumienie mo ż e przybra ć form ę umowy dwustronnej lub wielostronnej, ustnej lub pisemnej, wyra ź nej b ą d ź te ż dorozumianej. Cz ę sto jednak ż e stosunki handlowe łą cz ą ce kontrahentów mog ą nadawa ć charakter porozumienia antykonkurencyjnego aktom jednostronnym. Jest tak w przypadku okólników, informacji, czy ofert handlowych lub promocyjnych nak ł aniaj ą cych do sprzedawania okre ś lonych produktów po ustalonej cenie. Sugestie zawarte w takich dokumentach cz ę sto przyjmowane s ą przez adresatów w drodze milcz ą cej zgody lub pe ł ni ą te ż funkcj ę „ ś rodka nacisku”. 19 W niniejszej sprawie zosta ł y zgromadzone dowody bezpo ś rednie wskazuj ą ce na istnienie porozumienia cenowego - w formie pisemnej umowy - pomi ę dzy KREISEL a jego dystrybutorami (pozosta ł ymi stronami post ę powania). W toku post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du ustali ł bezspornie, i ż KREISEL zawartych z dystrybutorami umowach handlowych oraz ich sporz ą dzanych do nich aneksach stosowa ł od 2001 r. postanowienie zawarte w § 5 ust. 8 (dawniej ust. 6 funkcjonuj ą ce w 2000 r.), zgodnie z którym: 16 wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 14 lipca 1972r. w sprawie Imperial Chemical Industries Ltd przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, Zb. Wyr. ETS 1972, s. 619 za: Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę I, Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1996, s. 28 17 wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 05 pa ź dziernika 2005 r. sygn. akt VI ACa 1146/04. 18 Wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r. ., sygn. akt VI ACa 1146/04 19 Podobne stanowisko przyj ęł a Komisja Europejska w decyzjach: 98/273/WE Volkswagen , 2006/431/WE SEP i inni v. Automobiles Peugeot SA. 23 „Dystrybutor zobowi ą zuje si ę do odsprzeda ż y hurtowej produktów KREISEL w cenach nie ni ż szych od cen fabrycznych pomniejszonych maksymalnie o 28%. W przypadku wyst ą pienia potrzeby sprzeda ż y w ni ż szych cenach Dystrybutor musi uzyska ć pisemn ą akceptacj ę KRESIEL.” Umowy handlowe zawieraj ą ce ww. postanowienie zosta ł y przez wszystkich uczestników post ę powania podpisane, co oznacza, ż e dosz ł o do z ł o ż enia zgodnych o ś wiadcze ń woli i umowy wi ą za ł y strony. Tym samym zawarte w umowach postanowienie § 5 ust. 8 (dawniej ust. 6), zobowi ą zuj ą ce do nie stosowania cen odsprzeda ż y ni ż szych od cen fabrycznych pomniejszonych maksymalnie o 28%, stanowi porozumienie w rozumieniu ww. przepisu prawnego. Warunkiem uznania okre ś lonych skoordynowanych dzia ł a ń przedsi ę biorców za porozumienie jest dobrowolno ść zawarcia porozumienia przez wszystkich jego uczestników. Strony post ę powania nie kwestionowa ł y faktu zawarcia umów handlowych, czyli z ł o ż enia o ś wiadczenia woli, moc ą którego umowa handlowa, w tym postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y sta ł a si ę dla stron wi ążą ca. Niektóre strony post ę powania podnios ł y jednak ż e argumenty ś wiadcz ą ce implicite o tym, i ż przy zawieraniu umów handlowych nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka dobrowolno ś ci. Strony post ę powania: V-BUD Walkiewicz Sp. z o.o. w Wysogotowie, AB Bechcicki Sp. z o.o. we Wroc ł awiu, GLAZUR- Ł UCZAK Sp.j. w Bielsku Podlaskim podnios ł y, i ż umowa handlowa z KREISEL „nie podlega ł a negocjacjom”. ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie i PHU CAMARO Artur B ł o ń ski Jan Niedojad Sp.j. okre ś lili wprost, ż e warunki umowy zosta ł y im „narzucone”. Jak wyja ś ni ł a BUMA P.M.S. Wielowscy Sp.j. w Sieradzu, umowa handlowa zawieraj ą ca kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie by ł a pierwsz ą umow ą podpisan ą z KREISEL, dlatego mo ż liwo ś ci negocjacyjne by ł y znikome. PW MIWA Miros ł aw Wis ł ocki w Gliwicach stwierdzi ł , i ż umowa handlowa zawarta przez niego z KREISEL mia ł a charakter umowy adhezyjnej i nie podlega ł a negocjacji. W niniejszej sprawie nie budzi w ą tpliwo ś ci fakt, i ż umowy handlowe z przedsi ę biorcami, w tym ze stronami niniejszego post ę powania KREISEL zawiera ł w oparciu o przygotowany przez siebie wzór umowy. Poj ę cia wzorca umów jest poj ę ciem doktrynalnym i nale ż y przez nie rozumie ć „wszelkie klauzule umowne, które zosta ł y przygotowane z góry na u ż ytek przysz ł ych umów. S ą one opracowane jednostronnie przez podmioty (lub na ich zlecenie), które zamierzaj ą zawrze ć wiele umów na identycznych warunkach kontraktowych.” 20 KREISEL zawiera ł wiele umów dotycz ą cych dystrybucji produkowanej przez siebie chemii budowlanej, dlatego naturalnym jest fakt, i ż umowy zawierane by ł y w oparciu o wzorzec umowny. Zawarcie umowy handlowej nie ogranicza ł o si ę jednak ż e jedynie do wyra ż enia lub nie wyra ż enia zgody na przedstawione przez KREISEL warunki, poniewa ż szczegó ł y oferty handlowej by ł y negocjowane w przypadku ka ż dej umowy. Przyk ł adowo, Firma Handlowa BOZ S.A. w Rzeszowie twierdzi, i ż przedstawiony wzorzec umowy handlowej nie podlega ł negocjacjom, jednak ż e negocjacjom podlega ł y takie kwestie jak wysoko ść rabatu podstawowego, terminy p ł atno ś ci oraz wysoko ść limitu kredytowego. W niniejszej sprawie wzorzec umowny ma charakter formularza, w którym wype ł niane s ą miejsca przeznaczone na indywidualizacj ę podmiotow ą oraz uszczegó ł owienie przedmiotu ś wiadczenia oraz uzupe ł nienie innych danych pozwalaj ą cych na doprecyzowanie praw i obowi ą zków stron umowy. Na gruncie obowi ą zuj ą ce prawa nie ma w ą tpliwo ś ci, ż e umowy pomi ę dzy KREISEL, a jego dystrybutorami zosta ł y zawarte na podstawie przygotowanego przez producenta wzorca, co nie ś wiadczy o tym, i ż w ogóle nie by ł on, czy te ż nie móg ł by ć przedmiotem negocjacji. Przewidziana w art. 385 1 Kodeksu cywilnego sankcja niewa ż no ś ci dotyczy jedynie postanowie ń umowy zawieranej z konsumentem, które nie zosta ł y z nim 20 M.Bednarek [w:] red. E. Łę towska, System prawa prywatnego. Prawo zobowi ą za ń – cz ęść ogólna, Warszawa 2006, s. 541 i cyt. tam literatura. 24 uzgodnione i kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. W przypadku przedsi ę biorców, ze wzgl ę du na profesjonalny charakter ich dzia ł alno ś ci oraz niew ą tpliwie silniejsz ą pozycj ę ni ż maj ą w umowach konsumenci trudno przyj ąć , i ż s ą oni zmuszeni do podpisania umów na warunkach przedstawionych przez producenta towarów, które chc ą dystrybuowa ć i pozbawieni s ą w tych relacjach handlowych jakiejkolwiek samodzielno ś ci, czy mo ż liwo ś ci wp ł ywania na tre ść wi ążą cej strony umowy. Jak s ł usznie podkre ś la si ę w doktrynie: „podmiot zawieraj ą cy umow ę w zakresie prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej powinien by ć dostatecznie przygotowany do krytycznej analizy kontraktów oraz do nale ż ytej oceny i wywa ż enia korzy ś ci i ryzyk, które mog ą wynikn ąć z zawieranej przeze ń umowy. Ponadto wskazuje si ę , ż e zw ł aszcza w obrocie profesjonalnym nale ż y przywi ą zywa ć wag ę do znaczenia stabilno ś ci umów oraz konieczno ś ci respektowania zasady ponoszenia przez przedsi ę biorc ę ryzyka gospodarczego w ł asnych dzia ł a ń .” 21 W niniejszej sprawie podkre ś li ć nale ż y, i ż nawet je ś li dystrybutorzy nie mieli wyra ź nego zamiaru zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę w chwili nawi ą zywania pierwszych kontaktów handlowych z KREISEL, to jednak ż e podpisali umowy handlowe zawieraj ą ce klauzul ę dotycz ą c ą porozumienia cenowego, przez co przyst ą pili do porozumienia. Jak wynika z odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania, ż aden z dystrybutorów nie podniós ł w rozmowach z KREISEL problemu w ą tpliwo ś ci zwi ą zanych z kwestionowan ą przez Prezesa Urz ę du klauzul ą . Nale ż y przyj ąć , i ż w przypadku rzeczywistej woli nie przyst ę powania do porozumienia dystrybutorzy co najmniej wyra ź nie zwrócili by KREISEL uwag ę na fakt, i ż nie zamierzaj ą uczestniczy ć w tym porozumieniu i wnosz ą o wykre ś lenie tego postanowienia z tre ś ci umowy. Takie post ę powanie mog ł oby sk ł oni ć KREISEL do wcze ś niejszego zaniechania stosowania przygotowanego przez siebie wzorca umownego. Strony niniejszego post ę powania s ą profesjonalnymi uczestnikami obrotu gospodarczego, dlatego nie mo ż na przyj ąć , i ż nie czytali oni, ani nie analizowali tre ś ci umowy zawieranej z KREISEL. Niektóre strony post ę powania (AGROMA-BUD Sp. z o.o. w Szczecinie oraz KWARTET Firma Handlowo Inwestycyjna Rafa ł Czumaj w K ę trzynie) wskazywa ł y, i ż kwestionowany zapis dotycz ą cy porozumienia cenowego nie by ł przez nich analizowany, czy te ż umowa by ł a podpisywana bez prawnej konsultacji. W przypadku je ś li rzeczywi ś cie dochodzi ł o do sytuacji, w której kontrahenci podpisywali umowy bez ich analizy, czy nawet przeczytania nale ż y stwierdzi ć , i ż zaniechania w tej mierze stanowi ą jedynie wyraz braku profesjonalizmu w prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej i nie s ą ż adn ą okoliczno ś ci ą wskazuj ą c ą , i ż nie dosz ł o do zawarcia porozumienia. W ocenie Prezesa Urz ę du nie mo ż na równie ż uzna ć , i ż przedsi ę biorcy ci przyst ę puj ą c do tego porozumienia dzia ł ali w stanie tzw. „wy ż szej konieczno ś ci”. Nale ż y mie ć na uwadze, i ż przedsi ę biorcy ci nie musieli przyst ę powa ć do tego porozumienia i zgadza ć si ę na warunki umowy zaproponowane im przez KREISEL. Przyst ą pienie do tego porozumienia by ł o spowodowane jedynie ze strony dystrybutorów zamiarem posiadania w swojej ofercie wyrobów tego przedsi ę biorcy. Z punktu widzenia prawa antymonopolowego nie ma ż adnego znaczenia nawet fakt, czy organ uprawniony do prowadzenia spraw firmy wiedzia ł , czy te ż nie wiedzia ł o dzia ł aniach niezgodnych z prawem konkurencji. Jak trafnie zauwa ż y ł a Komisja Europejska w decyzji VIHO v. Parker Pen fakt, ż e klauzula antykonkurencyjna zosta ł a wprowadzona do kontraktu przez organ nie upowa ż niony, nie ma wp ł ywu na odpowiedzialno ść przedsi ę biorstwa za naruszenie konkurencji. 22 21 M.Bednarek, op. cit, s. 549-550 22 Decyzja Komisji 92/426 w sprawie VIHO v. Parker Pen 25 Skoro w niniejszej sprawie dystrybutorzy podpisali umow ę , nie podnosz ą c, w toku negocjacji jej tre ś ci, procesu podpisywania, a tak ż e wieloletnim okresie jej obowi ą zywania, ż adnych w ą tpliwo ś ci dotycz ą cych jej tre ś ci nale ż y zgodnie z do ś wiadczeniem ż yciowym przyj ąć , i ż przy jej zawieraniu oraz przez ca ł y okres jej obowi ą zywania nie mieli ż adnych w ą tpliwo ś ci dotycz ą cych jej wi ążą cego charakteru. W dodatku umowy handlowe zosta ł y zawarte przez organy uprawnione do reprezentowania przedsi ę biorców. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie argumenty stron ś wiadcz ą ce o tym, i ż umowa zosta ł a im „narzucona” przez KREISEL i nie mieli oni ś wiadomo ś ci, czy te ż woli przyst ę powania do porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . W ocenie Prezesa Urz ę du nie budzi w ą tpliwo ś ci fakt, i ż dosz ł o do ś wiadomego zawarcia przez strony niniejszego post ę powania porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Za ś wiadomym zawarciem porozumienia przemawia tak ż e fakt, i ż w czasie cz ę sto wieloletniego obowi ą zywania umów handlowych zawieraj ą cych postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y hurtowej, ż aden z jego uczestników wyra ź nie si ę od niego nie zdystansowa ł , np. poprzez zwrócenie uwagi KREISEL, i ż postanowienie to nie jest przestrzegane, wniesienie o wykre ś lenie tego postanowienia, czy te ż poprzez zawiadomienie Prezesa Urz ę du o stosowaniu przez KREISEL wzorca umownego stanowi ą cego wyraz zawarcia zakazanego porozumienia. Prezes Urz ę du podziela pogl ą d S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z którym milcz ą ce przyzwolenie dla tej niezgodnej z prawem inicjatywy bez wyra ź nego i otwartego zdystansowania si ę od jej tre ś ci lub z ł o ż enia w tej sprawie doniesienia organom administracyjnym, prowadzi do tego, i ż wspiera si ę kontynuowanie niezgodnego z prawem post ę powania i zapobiega lub utrudnia jego wykrycie. 23 Nie zdystansowanie si ę dystrybutorów do zawartej umowy stanowi ą cej, nawet w przypadku braku jego stosowania w praktyce powoduje, ż e strony staj ą si ę rzeczywistymi uczestnikami porozumienia. Ka ż dy z dystrybutorów „stwarza w ten sposób, przynajmniej wra ż enie, ż e jego nastawienie jest analogiczne jak konkurentów.” 24 Konkluduj ą c, nale ż y stwierdzi ć bezspornie, i ż na krajowym rynku sprzeda ż y chemii budowlanej dosz ł o do zawarcia pomi ę dzy KREISEL a jego dystrybutorami (pozosta ł ymi stronami post ę powania) porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę w formie umowy. Spe ł niona zosta ł a zatem pierwsza przes ł anka zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą ca na zawi ą zaniu porozumienia wed ł ug zasad okre ś lonych w artykule 4 pkt 5 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. 4.3. Analiza przes ł anki zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą cej na celu lub skutku porozumienia, którym jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. W my ś l art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce m.in. na ustalaniu bezpo ś rednio lub po ś rednio cen sprzeda ż y towarów. Stosownie do tre ś ci art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest porozumienie, którego celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Cel antykonkurencyjny i skutek antykonkurencyjny porozumienia nie musz ą zatem wyst ą pi ć łą cznie. Dla stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 23 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt XVII Ama 53/07 24 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 maja 2006 r. ., sygn. akt XVII AmA 13/05 26 nie ma zatem istotnego znaczenia czy dosz ł o do ograniczenia czy eliminacji konkurencji, skoro ju ż sam cel mo ż e stanowi ć o nielegalno ś ci porozumienia. 25 Cel porozumienia mo ż na okre ś li ć jako wol ę jego uczestników wyra ż on ą w tre ś ci okre ś lonego dokumentu, jak równie ż to czego strony porozumienia wyra ź nie nie okre ś li ł y w umowie, ale zamierzaj ą osi ą gn ąć . Dla okre ś lenia celu porozumienia podstawowe znaczenie ma obiektywny cel, a nie subiektywne wyobra ż enia jego stron o zamiarach czy motywach dzia ł ania. Cel porozumienia wyp ł ywa zatem z ca ł okszta ł tu albo przynajmniej z cz ęś ci postanowie ń umowy, przy czym dla jego oceny nale ż y tak ż e uwzgl ę dni ć okoliczno ś ci jego realizacji 26 . Ponadto, nie ma znaczenia czy cel w postaci ograniczenia konkurencji zosta ł osi ą gni ę ty, wystarczy wykazanie, ż e strony porozumienia stawiaj ą sobie taki cel. Wymaga ponadto podkre ś lenia, i ż dla stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 nie ma istotnego znaczenia czy dosz ł o do ograniczenia czy eliminacji konkurencji, skoro ju ż sam cel zawarcia porozumienia mo ż e stanowi ć o nielegalno ś ci porozumienia 27 . Nawet je ś li nie zaobserwowano stosowania w praktyce ustalonych cen, sam fakt istnienia dokumentów ustalaj ą cych taki stan rzeczy ma na celu ograniczenie konkurencji. Natomiast je ś li celem porozumienia jest zapobie ż enie, ograniczenie lub zak ł ócenie konkurencji to nie ma potrzeby bra ć pod uwag ę rzeczywistych skutków porozumienia. 28 Odnosz ą c si ę do negatywnego skutku zachowania si ę przedsi ę biorców S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł w swoim orzeczeniu, ż e „dla uznania konkretnego dzia ł ania za przejaw praktyki monopolistycznej nie jest wcale konieczne, aby owo zachowanie wywo ł a ł o skutki na rynku. Dla bytu praktyki monopolistycznej wystarczaj ą ca jest ju ż mo ż liwo ść wyst ą pienia na rynku negatywnych skutków b ę d ą cych przejawem ograniczenia konkurencji” 29 . Zgodnie z innym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 30 „nie jest konieczne udowodnienie faktycznego stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki monopolistycznej (…). Z tre ś ci art. 1 ust. 2 ustawy wynika bowiem, ż e jej re ż imowi podlegaj ą nie tylko praktyki monopolistyczne ograniczaj ą ce konkurencj ę , które wywo ł a ł y b ą d ź aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Polski, ale równie ż praktyki, które cho ć by tylko hipotetycznie, mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. ” W nawi ą zaniu do przytoczonych wyroków nale ż y stwierdzi ć , ż e w ś wietle ustawy antymonopolowej zakazane jest ju ż samo zawarcie (istnienie) porozumienia ukierunkowanego na ograniczenie konkurencji, nie za ś osi ą gni ę cie takiego skutku, a sam efekt ograniczenia konkurencji wcale nie musi wyst ą pi ć . Doktryna prawa równie ż stoi na jednolitym stanowisku zgodnie, z którym dla oceny czy nast ą pi ł o zawarcie porozumienia zakazanego na mocy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest konieczne, aby porozumienie by ł o realizowane w praktyce: „O praktyce tej decyduje bowiem ju ż sam uzgodniony zamiar przedsi ę biorców wp ł yni ę cia na rynek w sposób sprzeczny z prawem, nie za ś skutek takiego dzia ł ania.” 31 Podkre ś la si ę równocze ś nie, i ż : „Dla zastosowania wobec danego porozumienia art. 6 u.o.k.k. nie jest konieczne, aby antykonkurencyjny cel zosta ł osi ą gni ę ty (w ca ł o ś ci lub cz ęś ci) (…) Irrelewantna jest tak ż e okoliczno ść , z jakich powodów nie dosz ł o do osi ą gni ę cia skutków antykonkurencyjnych, tj. czy 25 Wyrok SOKiK z dnia 24 marca 2004 r. sygn.: XVII Ama 40/02 26 T. Skoczny, W. Springer, Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę I, Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1996 r. 27 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 marca 2004 r. sygn.: XVII Ama 40/02 28 Podobne stanowisko przyj ął Prezes Urz ę du w decyzji nr RPZ 23/2006 z dnia 25 sierpnia 2006 r. 29 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lipca 1998 r., sygn. akt: XVII Ama 32/98 30 Wyrok SOKiK z dnia 7 lipca 2004 r.sygn. akt XVII Ama 65/03 31 S. Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1999 r. s. 174, por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 1 marca 1993 r. sygn. akt XVII Amr 37/92, OG 1993, z. 3, poz. 63 27 by ł o to nast ę pstwem celowego zaniechania samych stron, czy te ż sta ł o si ę to z innych przyczyn „zewn ę trznych”, np. wskutek zmian strukturalnych lub instytucjonalnych na rynku albo w wyniku dzia ł a ń Prezesa UOKiK.” 32 Tak ż e Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci konsekwentnie podnosi ł , ż e nie ma potrzeby bra ć pod uwag ę rzeczywistych skutków porozumienia, je ż eli jego celem jest zapobie ż enie, ograniczenie lub zak ł ócenie konkurencji. 33 Jak zauwa ż y ł a Komisja w decyzji w sprawie Yamaha , nie stosowanie si ę dystrybutorów do cen „rekomendowanych”, które faktycznie s ą cenami minimalnymi (lub sztywnymi) nie oznacza, ż e w danym przypadku nie ma naruszenia regu ł konkurencji. Fakt istnienia w danym dokumencie klauzuli ograniczaj ą cej bezpo ś rednio lub po ś rednio swobod ę dystrybutora do ustalania cen odsprzeda ż y ju ż samo w sobie jest naruszeniem konkurencji. 34 Zarówno w ś wietle brzmienia art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencje i konsumentów, a tak ż e jednolitego orzecznictwa i stanowiska doktryny nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie argumenty stron dotycz ą ce braku realizowania porozumienia w praktyce. Podniesione przez strony okoliczno ś ci, ś wiadcz ą ce o dokonywaniu sprzeda ż y poni ż ej cen fabrycznych obni ż onych maksymalnie o 28% mog ą mie ć wp ł yw jedynie na wymiar wymierzonej kary, jednak ż e nie uchylaj ą odpowiedzialno ś ci stron za zawarcie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , którego celem by ł o niew ą tpliwie naruszenie konkurencji. Fakt nie stosowania si ę stron do tre ś ci zawartego porozumienia nie ma wp ł ywu na bezprawny charakter zawartego porozumienia. W ocenie Prezesa Urz ę du porozumienie pomi ę dzy KREISEL a jego dystrybutorami dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y mia ł o w sposób oczywisty na celu wyeliminowanie lub co najmniej ograniczenie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym tj. rynku sprzeda ż y chemii budowlanej. Antykonkurencyjny charakter porozumienia wynika z samej tre ś ci § 5 ust. 8 umów handlowych zawieranych przez KREISEL z dystrybutorami. Postanowienia nakazuj ą cego dystrybutorom przestrzega ć okre ś lonych cen minimalnych w dalszej odsprzeda ż y nie mo ż na bowiem racjonalnie uzasadni ć inaczej, ni ż poprzez przyj ę cie, i ż mia ł o ono na celu ograniczenie konkurencji wewn ą trzmarkowej. KREISEL w odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego poda ł , i ż poprzez wprowadzenie tego porozumienia chciano unikn ąć sytuacji sprzeda ż y produktów chemii budowlanej po cenach ni ż szych ni ż ceny produkcji. Poziom 28% zosta ł obliczony jako pu ł ap op ł acalno ś ci sprzeda ż y. Przyk ł adowo, w przypadku niektórych dystrybutorów KREISEL przyznawa ł im rabat od cen fabrycznych w wysoko ś ci 35%, zatem postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y nie ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one o 28% z za ł o ż enia okre ś la ł o przedzia ł , w ramach którego dystrybutor móg ł realizowa ć swój zysk. Producent okre ś laj ą c minimaln ą wysoko ść cen odsprzeda ż y, zapewnia ł równocze ś nie minimaln ą wysoko ść zysku dystrybutora, co w sposób oczywisty prowadzi do naruszenia interesów ekonomicznych odbiorców ko ń cowych. Powy ż sze ś wiadczy o zamiarze ingerowania w decyzje swoich kontrahentów i ustalania po jakich cenach b ę d ą oni prowadzi ć dalsz ą sprzeda ż produkowanej przez KREISEL chemii budowlanej. Równocze ś nie dystrybutorzy mieli ś wiadomo ść jaki pu ł ap op ł acalno ś ci dotyczy nie tylko ich, ale tak ż e innych uczestników rynku. W ten sposób porozumienie w swoim za ł o ż eniu mia ł o prowadzi ć do ograniczenia cenowej konkurencji wewn ą trzmarkowej. 32 K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2008, s. 254 33 Wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci w sprawach po łą czonych 56 i 58/64 Consten and Grundig [1966], ECR 429; zob. te ż : wyrok ETS w sprawie C-235/92 P Montecatini [1999], ECR I-4539, par. 122; wyrok ETS w sprawie C-277/87 Sandoz Prodotti Farmaceutici v Commission [1990] ECR I-45; wyrok w sprawie C-219/95 P Ferriere Nord v Commission [1997] ECR I-4411, par. 14 i 15. 34 Decyzja w sprawie Yamaha (COMP/37.975/PO) 28 Zawarte porozumienie dotyczy ł o minimalnych cen odsprzeda ż y, czyli jednego z najistotniejszych je ś li nie najistotniejszego elementu stosunków umownych jakim jest cena za oferowane towary. Ceny s ą elementem umowy na ogó ł najsilniej oddzia ł uj ą cym na relacje konkurencyjne pomi ę dzy przedsi ę biorcami, a zarazem wp ł ywaj ą cymi na atrakcyjno ść oferty dla konsumentów. Nieskr ę powana i niezak ł ócona konkurencja cenowa wymusza ponadto na przedsi ę biorcach podejmowanie dzia ł a ń zmierzaj ą cych do racjonalizacji wysoko ś ci kosztów oraz wzrostu efektywno ś ci. Dlatego te ż prawo konkurencji jak i orzecznictwo organów zajmuj ą cych si ę ochron ą konkurencji, k ł adzie szczególny nacisk na wykrywanie tego rodzaju porozumie ń na rynku. W my ś l art. 6 ust. 1 pkt ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nie tylko ustalanie cen, ale tak ż e i ich elementów, tj. np. mar ż handlowych, wszelkich narzutów do cen, rabatów, upustów jak i innych sk ł adników kalkulacyjnych ceny maj ą cych wp ł yw na ostateczny poziom cen. Zakazane s ą porozumienia cenowe maj ą ce na celu ustalenie konkretnego poziomu cen jak i cen minimalnych tj. takich poni ż ej, których przedsi ę biorcy b ę d ą cy stronami porozumienia nie mog ą stosowa ć w relacjach z kontrahentami. Porozumienia cenowe s ą zakazane zarówno wtedy gdy s ą zawierane przez konkurentów (porozumienia horyzontalne, poziome) jak i przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na ró ż nych szczeblach obrotu (tzw. porozumienia wertykalne, pionowe) o ile maj ą potencjalny lub rzeczywisty wp ł yw na konkurencj ę . Typowym przyk ł adem tego rodzaju praktyki jest ustalanie pomi ę dzy przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na ró ż nych szczeblach obrotu minimalnych cen odsprzeda ż y lub te ż minimalnych mar ż nale ż nych dystrybutorowi, gdy ż ogranicza to mo ż liwo ść reagowania przez tego dystrybutora na impulsy rynkowe, a w efekcie zniekszta ł ca dzia ł anie mechanizmów konkurencji. Prawid ł owo funkcjonuj ą cy system konkurencji wywiera równie ż wp ł yw na konsumentów, tworzy bowiem na nim mo ż liwo ść dokonywania racjonalnych wyborów produktów, które najpe ł niej zabezpieczaj ą potrzeby konsumenta. Natomiast zak ł ócenie systemu konkurencji poprzez zawarcie niedozwolonego porozumienia cenowego powoduje, ż e ceny kszta ł tuj ą si ę na wy ż szym poziomie ni ż wynika ł oby to z wolnorynkowej gry popytu i poda ż y. W wyniku porozumie ń , ceny produktów ulegaj ą sztucznemu podwy ż szeniu z oczywist ą szkod ą dla konsumentów. Celem zakazu porozumie ń cenowych jest zatem oprócz maksymalizacji efektywno ś ci dzia ł a ń ekonomicznych, ochrona interesów konsumentów. Dla konsumentów konkurencja oznacza bowiem bogatsz ą ofert ę , ni ż sze ceny i wy ż sz ą jako ść towarów i us ł ug. W tym miejscu nale ż y wskaza ć , i ż zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci: „ustalenie ceny, nawet takiej, która ma jedynie charakter rekomendacji ogranicza konkurencj ę , poniewa ż umo ż liwia wszystkim uczestnikom rynku przewidzie ć z du ż ym stopniem prawdopodobie ń stwa, jaka b ę dzie polityka cenowa ich konkurentów, zw ł aszcza je ś li istnieje mo ż liwo ść przeprowadzania kontroli i poci ą gni ę cia do odpowiedzialno ś ci za ich niestosowanie.” 35 Nawet w przypadku, gdy uprzednio ustalone ceny nie s ą przestrzegane w praktyce uzna ć nale ż y, ż e decyzja wprowadzaj ą ca te ceny ma na celu ograniczenie konkurencji. 36 W sprawie niniejszej cel antykonkurencyjny jest widoczny w samej tre ś ci zapisu § 5 ust. 8 (wcze ś niej § 5 ust. 6), zgodnie z którym Dystrybutor zobowi ą zuje si ę do sprzeda ż y towarów w cenach nie ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one maksymalnie o 28%. Zawarcie tego porozumienia przez KREISEL i jego dystrybutorów mia ł o na celu zapewnienie pewno ś ci co do wysoko ś ci cen stosowanych na dalszych etapach dystrybucji. Porozumienie w swoim za ł o ż eniu mia ł o uniemo ż liwi ć tym przedsi ę biorcom nieograniczone reagowanie na zaistnia łą sytuacj ę na rynku, dostosowywania stosowanych przez siebie cen w zale ż no ś ci od posuni ęć cenowych konkurentów. Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w swoim orzecznictwie uzna ł , i ż narzucanie cen odsprzeda ż y czyni niemo ż liwym wprowadzanie metod sprzeda ż y pozwalaj ą cych 35 Wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci w sprawie 8/72 Vereenigin van Cemethandelaren [1972] ECR 977 36 Wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci w sprawie 246/86 Belasco [1989] ECR 2117 29 na zaopatrywanie konsumentów na warunkach ekonomicznie bardziej korzystnych, co potwierdza uczestnictwo w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę . 37 Ponadto porozumienie w swoim za ł o ż eniu przewidywa ł o, i ż dystrybutorzy z du żą doz ą prawdopodobie ń stwa b ę d ą mogli przewidzie ć wysoko ść stosowanych cen przez konkurentów. Eliminowa ł o to niepewno ść dystrybutorów, co do ich wzajemnego zachowania cenowego na rynku, skutkiem czego by ł a rezygnacja z rywalizacji cenowej mi ę dzy nimi i ograniczenie konkurencji tzw. „wewn ą trzmarkowej”. „Ustalanie cen, nawet tych, które tylko stanowi ą cel, wp ł ywa na konkurencj ę , poniewa ż takie docelowe ceny umo ż liwiaj ą wszystkim uczestnikom kartelu przewidywanie z du żą doz ą pewno ś ci, jaka b ę dzie polityka cenowa ich konkurentów” 38 . Tego rodzaju porozumienia powoduj ą bezpo ś rednie ingerowanie w istotne mechanizmy konkurencji na rozpatrywanym rynku. Jak orzek ł to S ą d Pierwszej Instancji w jednym ze swoich wyroków 39 przedsi ę biorcy wyra ż aj ą c wspólny zamiar stosowania danego poziomu cen dla swoich towarów, porzucaj ą swoj ą niezale ż n ą polityk ę cenow ą , a przez to naruszaj ą regu ł y konkurencji. W tym miejscu nale ż y podkre ś li ć i ż zgodnie z powy ż szym nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie argumenty pe ł nomocnika KREISEL, który twierdzi, i ż nie dosz ł o do ograniczenia konkurencji, poniewa ż kwestionowane postanowienie by ł o jedynie „zaleceniem”. Wi ążą cy i kategoryczny charakter § 5 ust. 8 nie budzi w ą tpliwo ś ci, co potwierdza tak ż e tre ść wzorca dodatkowej umowy handlowej, która wprost przewidywa ł a sankcje za nieprzestrzeganie porozumienia i kontrol ę jego przestrzegania przez w ł a ś ciwego pracownika KREISEL. Pomimo faktu, i ż pomi ę dzy stronami niniejszego post ę powania nie zosta ł y zawarte dodatkowe umowy handlowe, tre ść wzorca dodatkowo potwierdza zdecydowane nastawienie producenta dla zrealizowania swojego celu, jakim by ł o zmuszenie dystrybutorów do przestrzegania wyliczonego przez producenta pu ł apu op ł acalno ś ci sprzeda ż y. Nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie argumenty pe ł nomocnika KRESIEL, który z faktu nie wykonywania w praktyce porozumienia wysuwa wniosek, i ż „nie by ł o ono obj ę te porozumieniem (ustaleniem) stron umowy”. W doktrynie prawa cywilnego nie budzi w ą tpliwo ś ci, i ż odr ę bnymi kategoriami poj ę ciowymi s ą : zawarcie i wykonywanie umowy. Przyk ł adowo nale ż y wskaza ć , i ż zgodnie z orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: „fakt, ż e poszczególne Spó ł ki nie do ko ń ca realizowa ł y program stabilizacji cen nie przes ą dza w ocenie S ą du o braku istnienia porozumienia. Jak przy ka ż dej umowie, która nie przestaje by ć umow ą tylko z tego powodu, ż e jedna ze stron nie do ko ń ca wywi ą zuje si ę ze swoich zobowi ą za ń . Nale ż y w tym miejscu jeszcze raz podkre ś li ć , ż e zakazane jest ju ż samo antykonkurencyjne porozumienie a nie tylko jego realizacja.” 40 Wnioskowanie pe ł nomocnika KREISEL, zgodnie z którym umowa niewykonywana nie zosta ł a zawarta nale ż y uzna ć za nieporozumienie. Na marginesie doda ć nale ż y, i ż nawet gdyby porozumienie mia ł o charakter rekomendacji, czy zalecenia podlega ł oby ono ocenie co do zgodno ś ci z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dystrybutorzy podpisuj ą c umowy z KREISEL przedsi ę biorc ą mieli mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą tych umów a podpisuj ą c je zaakceptowali warunki na jakich mia ł a odbywa ć si ę wspó ł praca handlowa pomi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. 37 Wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 17 stycznia 1984r. w po łą czonych sprawach 43 i 63/82 De Vereeniging (…) p-ko Komisji (zb.orz. 1984, 19). 38 Wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 17 pa ź dziernika 1972r. w sprawie 8/72 Vereeniging van Cementhandelaren PKO Komisji (zb. Orz. 1972, 977). 39 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji z dnia 9 lipca 2003r. w sprawie T-224/00 Archer Daniels (…) p-ko Komisji (zb. Orz. 2003, II-2597). 40 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt XVII Ama 53/07 30 Przedsi ę biorca który nie tylko otwarcie nie dystansuje si ę od porozumienia, które ma na celu zapobie ż enie, ograniczenie lub zak ł ócenie konkurencji, ale wr ę cz stosuje si ę do jego tre ś ci, staje si ę jego rzeczywistym uczestnikiem. Stwarza w ten sposób, przynajmniej wra ż enie, ż e jego nastawienie jest analogiczne jak konkurentów 41 . Podobne stanowisko zaj ął S ą d Pierwszej Instancji, który w jednym z wyroków 42 rozpatruj ą cym odwo ł anie od decyzji Komisji Europejskiej uzna ł , i ż porozumienie opiera si ę na istnieniu zgodno ś ci i ch ę ci przynajmniej dwóch stron. Tym samym Dystrybutorzy podpisuj ą c umow ę zaproponowan ą im przez KREISEL zaakceptowali warunki tej umowy i dobrowolnie przyst ą pili do tego porozumienia. S ą d Pierwszej Instancji s ł usznie uzna ł , i ż z faktu, ż e przedsi ę biorstwa dokonywa ł y sprzeda ż y poni ż ej cen odniesienia, nie mo ż na wywie ść , ż e porozumienie nie wywo ł a ł o negatywnych skutków. Korzy ść uczestników zmowy wynika ł a z wzajemnej wiedzy o stanowisku w przedmiocie cen, co niemal ż e w ca ł o ś ci zlikwidowa ł o wzajemn ą niepewno ść w relacjach handlowych. 43 Tym samym brak realizacji tego porozumienia mo ż e mie ć wp ł yw jedynie na wysoko ść na ł o ż onej kary na tych przedsi ę biorców, nie mo ż e natomiast prowadzi ć co stwierdzenia, i ż sprawie tej niedosz ł o do zawarcia niedozwolonego porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Na fakt zawarcia porozumienia nie ma tak ż e wp ł ywu fakt, i ż niektórzy przedsi ę biorcy prowadzili jedynie dodatkowo dalsz ą sprzeda ż produktów KREISEL, a w wi ę kszo ś ci dokonywali zakupów na w ł asne potrzeby. Jak ju ż zaznaczono wcze ś niej, bez znaczenia dla oceny faktu zawarcia tego porozumienia jest okoliczno ść , czy w efekcie dosz ł o do ujednolicenia cen u dystrybutorów. Tak wi ę c, dla stwierdzenia zarzucanej praktyki decyduj ą ce znaczenie ma sam fakt ustalenia cen , nie za ś to, czy by ł y one rzeczywi ś cie stosowane przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku. 4.4 Stosowanie praktyki oraz jej zaniechanie. Jak podkre ś lono wy ż ej dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na zawarciu porozumienia nie jest konieczne jego realizowanie w praktyce. W niniejszej sprawie brak jest dowodów ś wiadcz ą cych, i ż strony post ę powania realizowa ł y w praktyce postanowienie zobowi ą zuj ą ce dystrybutorów chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL do stosowania cen odsprzeda ż y nie ni ż szych ni ż ceny fabryczne obni ż one maksymalnie o 28%. Wszyscy dystrybutorzy, wobec których zosta ł o wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe twierdz ą , i ż postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y uwa ż ali za maj ą ce jedynie charakter „formalny” i nigdy nie zwracali si ę do KREISEL o zgod ę na sprzeda ż towarów po cenach ni ż szych ni ż wynikaj ą ce z ceny minimalnej. Postanowienie to nie obowi ą zywa ł o wi ę c w praktyce dzia ł alno ś ci dystrybutorów, a tak ż e KREISEL, który nie monitorowa ł realizacji porozumienia w praktyce. Przeprowadzone post ę powanie antymonopolowe nie doprowadzi ł o do uzyskania dowodów ś wiadcz ą cych o realizowaniu porozumienia dotycz ą cego minimalnych cen odsprzeda ż y hurtowej produktów KREISEL. Cz ęść dystrybutorów przedstawi ł a przyk ł adowe faktury sprzeda ż y na dowód sprzeda ż y poni ż ej ustalonej ceny minimalnej i nie przestrzegania porozumienia w praktyce (V-BUD Walkiewicz Sp. z o.o. w Wysogotowie, ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie, PW MIWA Miros ł aw Wis ł ocki w Gliwicach, Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. w Kielcach, PHU CAMARO Artur B ł ó ń ski Jan Niedojad Sp.j. w Katowicach). (akta post ę powania antymonopolowego k. 119-134, 141-498, 511-540, 596-624, 837-847). 41 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 maja 2006 r. XVII AmA 13/05 42 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji z dnia 03.12.2003r. w sprawie T-208/01 Volkswagen AG p-ko Komisji (zb.orz. 2003, II-5141) 43 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji z dnia 29 listopada 2005 r. w sprawie Dr Hans Heubach GmbH v. Commission (T-64/02), 31 Postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y by ł o zawarte we wzorze umowy handlowej stosowanym przez KREISEL od 2000 r. Równocze ś nie post ę powanie wyja ś niaj ą ce oraz post ę powanie antymonopolowe pozwoli ł o na stwierdzenie, i ż na pocz ą tku 2008 r. KREISEL zaniecha ł stosowanej przez siebie praktyki i zacz ął podpisywa ć z dystrybutorami aneksy skre ś laj ą ce kwestionowane postanowienie. Dok ł adne okre ś lenie daty zaniechania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę stosowanej przez KREISEL oraz jego dystrybutorów jest niemo ż liwe do okre ś lenia ze wzgl ę du na fakt nie opatrywania przedmiotowych aneksów dat ą oraz niemo ż no ść okre ś lenia przez strony dok ł adnego czasu zawarcia przedmiotowych aneksów. Z chwil ą podpisania aneksów nale ż y uzna ć , i ż strony przesta ł o wi ą za ć postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL. W ocenie Prezesa Urz ę du najprawdopodobniejsza jest wersja, zgodnie z któr ą w zwi ą zku z wszcz ę ciem post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie zbadania systemu dystrybucji chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, producent zda ł sobie spraw ę , i ż zawierane umowy handlowe zawieraj ą postanowienie naruszaj ą ce ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów i rozpocz ął proces ich usuwania z obrotu prawnego poprzez zawieranie aneksów skre ś laj ą cych kwestionowane postanowienie. Uznaj ą c, i ż zaniechanie stosowanej praktyki mia ł o miejsce na skutek wszcz ę cia post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du opar ł si ę na nast ę puj ą cych przes ł ankach: 1. w odpowiedzi na pierwsze wezwanie Prezesa Urz ę du, skierowane do KREISEL w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, o przes ł anie wszelkich wzorów umów oraz aneksów zawieranych z dystrybutorami producent pismem z dnia 25 stycznia 2008 r. przes ł a ł stosowane wzory umów oraz aneksów i nie przes ł a ł wówczas wzoru aneksu skre ś laj ą cego § 5 ust. 8 umowy handlowej, 2. dopiero w odpowiedzi na kolejne wezwanie do przes ł ania przyk ł adowych umów zawartych z dystrybutorami wed ł ug przedstawionych wzorców, KREISEL pismem z dnia 6 maja 2008 r. przes ł a ł kopie zawartych umów wraz z aneksami skre ś laj ą cymi § 5 ust. 8 i o ś wiadczy ł , i ż zosta ł on podpisany do „wielu” umów handlowych, 3. aneks skre ś laj ą cy § 5 ust. 8 nie zawiera daty podpisania , co jest rzecz ą raczej niespotykan ą przy zawieraniu umów przez profesjonalnych uczestników rynku i mo ż e ś wiadczy ć o celowym dzia ł aniu maj ą cym na celu ukrycie faktu jego zawarcia po wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego przez Prezesa Urz ę du, 4. umowy handlowe z dystrybutorami zawieraj ą ce § 5 ust. 8 by ł y zawierane od 2000 r. co najmniej do maja 2007, w tym miesi ą cu bowiem zosta ł a zawarta umowa z jedynym z dystrybutorów, b ę d ą cym stron ą niniejszego post ę powania (tabela 2), dlatego wprowadzanie aneksów w ż ycie musia ł o mie ć miejsce w terminie pó ź niejszym, 5. dystrybutorzy nie znaj ą motywów wprowadzenia przedmiotowego aneksu, bowiem sprawa ta nie by ł a z nimi omawiana, zosta ł im przedstawiony podpisany przez KREISEL aneks, który podpisali nie przywi ą zuj ą c do niego wagi, ze wzgl ę du na jego niestosowanie w praktyce. Jeden uczestnik post ę powania (ELGROM Sp. z o.o. w Olszytnie) o ś wiadczy ł , i ż aneks zosta ł zawarty na prze ł omie stycznia i lutego 2008 r. i spó ł ka podejrzewa, i ż nast ą pi ł o to w zwi ą zku z wszcz ę ciem przez Prezesa Urz ę du post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie. Fakt zaniechania stosowanej praktyki polegaj ą cej na zawarciu porozumienia dotycz ą cego minimalnych cen odsprzeda ż y hurtowej produktów KREISEL zosta ł stwierdzony przez Prezesa Urz ę du i nie ma decyduj ą cego w sprawie znaczenia, i ż do zaniechania praktyki dosz ł o na skutek wszcz ę cia przez Prezesa Urz ę du post ę powania wyja ś niaj ą cego, czy te ż w wyniku wewn ę trznej analizy przeprowadzonej w Spó ł ce, jak twierdzi pe ł nomocnik. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze i niemo ż no ść dok ł adnego okre ś lenia daty zawarcia aneksów skre ś laj ą cych kwestionowane przez Prezesa Urz ę du postanowienie uzna ć nale ż y, i ż ich 32 zaniechanie praktyki mia ł o miejsce najprawdopodobniej na prze ł omie stycznia i lutego 2008 r., a na pewno zako ń czy ł o si ę w przypadku dystrybutorów obj ę tych post ę powaniem do dnia 5 czerwca 2008 r. wtedy bowiem KREISEL przes ł a ł do Urz ę du pismo zawieraj ą ce kopie umów i aneksów zawartych z 25 dystrybutorami wyró ż nionymi wed ł ug kryterium wielko ś ci obrotów z KREISEL. Zgodnie z art. 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli organ antymonopolowy stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 6 tej ustawy, wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jednocze ś nie art. 11 ust. 1 przedmiotowej ustawy stanowi, ż e powy ż szej decyzji nie wydaje si ę w przypadku, gdy zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 6. Organ antymonopolowy wydaje w takim przypadku decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdza zaniechanie jej stosowania. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy zachodz ą przes ł anki pozwalaj ą ce na stwierdzenie, i ż przedsi ę biorcy, którym postawiono zarzut zawarcia niedozwolonego porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę zaprzestali stosowania zarzucanej im praktyki. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt I sentencji. 5. Kara 5.1. KREISEL Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego m.in. w art. 6 w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 7 i art. 8 ustawy o ochronie konkurencji. Prezes Urz ę du wydaj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej dzia ł a zatem w ramach uznania administracyjnego, co oczywi ś cie nie jest równoznaczne z dowolno ś ci ą . W tym zakresie kieruje si ę on zasad ą równo ś ci i proporcjonalno ś ci. Rozwa ż aj ą c kwesti ę na ł o ż enia kary organ antymonopolowy musi wzi ąć pod uwag ę , czy w danych okoliczno ś ciach sprawy konieczne albo celowe jest jej na ł o ż enie, a je ż eli tak, to w jakiej wysoko ś ci kara spe ł ni za ł o ż one funkcje. Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 ustawy o ochronie konkurencji, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ść uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 111 ww. ustawy). Ponadto w judykaturze wskazuje si ę , ż e w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele jakie kara ma osi ą gn ąć . 44 Oceniaj ą c stopie ń zawinienia KREISEL w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę fakt, i ż prowadzi on dzia ł alno ść na du żą skal ę oraz dzia ł a na przedmiotowym rynku od wielu lat (dysponuje zatem odpowiednim do ś wiadczeniem). Organ antymonopolowy wzi ął równie ż pod uwag ę fakt, ż e du ż e przedsi ę biorstwo, dzia ł aj ą ce w ramach mi ę dzynarodowej grupy kapita ł owej, posiada ć powinno odpowiedni ą wiedz ę prawnicz ą i ekonomiczn ą , która umo ż liwia mu ł atwiejsze rozpoznanie, czy jego zachowanie stanowi naruszenie prawa konkurencji, mog ą ce powodowa ć okre ś lone skutki na rynku. W niniejszej sprawie post ę powanie dotyczy porozumienia cenowego zawartego pomi ę dzy producentem a dystrybutorami jego towarów. W za ł o ż eniu producent mia ł pe ł ni ć funkcje 44 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CKN 793/98 33 nadzorcy czuwaj ą cego nad przestrzeganiem porozumienia w praktyce. W zwi ą zku z powy ż szym w ocenie Prezesa Urz ę du porozumienie to nale ż y zaliczy ć do powa ż nych narusze ń prawa konkurencji. Stwierdzone niniejsz ą decyzj ą porozumienie dotyczy wspólnego ustalania cen obowi ą zuj ą cych na rynku. Zarówno w ustawodawstwie antymonopolowym, jak i orzecznictwie, takie porozumienia traktowane s ą w sposób szczególnie surowy. Przedmiotowe porozumienie zak ł ada ł o ograniczenie prawa dystrybutora do wyznaczania ceny detalicznej sprzeda ż y poprzez ustalenie ceny minimalnej. Porozumienia polegaj ą ce na ustalaniu cen sztywnych lub minimalnych cen odsprzeda ż y nie korzystaj ą z wy łą czenia spod zakazu porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę i s ą traktowane jako powa ż ne ograniczenie konkurencji. Wa żą c wysoko ść na ł o ż onej kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł nie tylko charakter praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , ale równie ż okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce, stanowi ą ce ocen ę podmiotowej strony czynu ka ż dego z przedsi ę biorców. Podkre ś li ć nale ż y, i ż wymiar kary dla KREISEL uzasadnia dzia ł anie producenta, które organ antymonopolowy ocenia jako umy ś lne i podj ę te z pe ł n ą ś wiadomo ś ci ą . Nie bez znaczenia jest tak ż e potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy oraz fakt, i ż dzia ł aj ą c w ramach mi ę dzynarodowej grupy kapita ł owej oraz dysponuj ą c do ś wiadczeniem w prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej na du żą skal ę powinien on przyk ł ada ć szczególn ą wag ę do kwestii zwi ą zanych z przestrzeganiem prawa konkurencji. Nale ż y mie ć na uwadze równie ż fakt, i ż stwierdzona niniejsz ą decyzj ą praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę obejmowa ł a ca ł e terytorium Polski, bowiem w porozumieniu tym brali udzia ł dystrybutorzy prowadz ą cy dzia ł alno ść w ró ż nych regionach kraju. KREISEL by ł niew ą tpliwie inicjatorem zawarcia porozumienia na rynku hurtowej sprzeda ż y chemii budowlanej, poniewa ż przygotowa ł on wzorzec umowy handlowej zawieraj ą cy postanowienie dotycz ą ce cen minimalnych. Z za ł o ż enie KREISEL mia ł tak ż e czuwa ć nad przestrzeganiem porozumienia w praktyce i wyra ż a ć zgod ę w przypadkach, gdyby zaistnia ł a potrzeba sprzeda ż y towarów po cenach ni ż szych ni ż ustalone ceny minimalne. Jako okoliczno ść obci ąż aj ą c ą Prezes Urz ę du potraktowa ł tak ż e d ł ugoletni okres obowi ą zywania porozumienia. Jak wykaza ł o prowadzone post ę powanie porozumienie obowi ą zywa ł o strony w okresie od 2000 r. do 2008 r., czyli w bardzo d ł ugim okresie czasu. Jako okoliczno ść ł agodz ą c ą Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł przede wszystkim fakt nie wprowadzenia porozumienia w ż ycie. Producent nie kontrolowa ł swoich dystrybutorów i nie żą da ł od nich dokumentów wskazuj ą cych na przestrzeganie porozumienia w praktyce. Dystrybutorzy stosowali w ł asn ą polityk ę cenow ą i pomimo obowi ą zywania porozumienia nie zwracali si ę o zgod ę na obni ż enie cen, a producent za nieprzestrzeganie porozumienia nie nak ł ada ł na dystrybutorów ż adnych sankcji. Nale ż y w zwi ą zku z powy ż szym oceni ć , i ż szkoda dla uczestników rynku zosta ł a zminimalizowana. Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł równie ż szybk ą reakcj ę KREISEL i sporz ą dzenie aneksów wykre ś laj ą cych § 5 ust. 8 zawieraj ą cy porozumienie cenowe przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego w sprawie. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem antymonopolowym, na wysoko ść zas ą dzonej kary pieni ęż nej ma wp ł yw okoliczno ść zaniechania przez przedsi ę biorc ę zarzucanej mu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę 45 . W zwi ą zku z tym, przy wa ż eniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej w niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł fakt, i ż KREISEL podpisa ł ze wszystkimi pozosta ł ymi stronami post ę powania aneks do zawartych z nimi umów dystrybucyjnych i zgodnie z § 1 tego aneksu wykre ś lono § 5 pkt 8 w ca ł o ś ci. Ponadto, KREISEL nie wyci ą ga ł prawnych lub ekonomicznych konsekwencji wobec swoich dystrybutorów stosuj ą cych inne – ni ż wskazane przez producenta ceny odsprzeda ż y. 45 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 16 listopada 1994 r., sygn. akt XVII Amr 31/94. 34 Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł tak ż e fakt, i ż jest to pierwsza kara na ł o ż ona na tego przedsi ę biorc ę za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz fakt, i ż przedsi ę biorca wspó ł pracowa ł z Prezesem Urz ę du i przyczyni ł si ę do szybkiego zako ń czenia post ę powania. Prezes Urz ę du, ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w niniejszej sprawie, mia ł tak ż e na wzgl ę dzie pogl ą d wyra ż ony przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 8 listopada 2004 r., którego zdaniem przy przesadnym uwzgl ę dnieniu w uzasadnieniach decyzji Prezesa Urz ę du okoliczno ś ci ł agodz ą cych nak ł adane na przedsi ę biorców kary pieni ęż ne mog ą nie osi ą gn ąć skutku prewencyjnego, zw ł aszcza w zakresie prewencji ogólnej 46 . Uwzgl ę dniaj ą c ww. okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce Prezes Urz ę du wymierzy ł KREISEL kar ę w wysoko ś ci 248 613,73 z ł (dwie ś cie czterdzie ś ci osiem tysi ę cy sze ść set trzyna ś cie z ł otych 73/100) maj ą c na wzgl ę dzie tak ż e prewencyjny charakter kary. Kara w tej wysoko ś ci pozostaje w proporcji do si ł y rynkowej i rozmiarów dzia ł alno ś ci producenta, b ę dzie zatem kar ą odczuwaln ą dla inicjatora porozumienia. Podkre ś lenia wymaga fakt, i ż na ł o ż ona na KREISEL kara pieni ęż na stanowi jedynie [Za łą cznik Nr 1 do decyzji, zawieraj ą cy informacje, co do których nast ą pi ł o ograniczenie prawa wgl ą du] 47 kary maksymalnej, do której na ł o ż enia by ł uprawniony Prezes Urz ę du. 5.2. Pozosta ł e strony post ę powania Niezale ż nie od tego, i ż post ę powanie antymonopolowe nie wykaza ł o, i ż ustalone ceny odsprzeda ż y by ł y przestrzegane w praktyce, Prezes Urz ę du jako organ, którego zadaniem jest czuwanie nad przestrzeganiem zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , nie móg ł pomin ąć faktu uczestnictwa dystrybutorów w zainicjowanym przez producenta porozumieniu. Organ antymonopolowy podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na poszczególnych dystrybutorów KREISEL wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczyli oni w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa dystrybutorów w antykonkurencyjnym porozumieniu. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak uczestnicy niniejszego post ę powania. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny by ł y przewidzie ć , ż e podejmowane przez nie dzia ł ania mog ą by ć uznane przez organ antymonopolowy za niezgodne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż w zwi ą zku z naruszeniem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zasadne jest na ł o ż enie na dystrybutorów kary pieni ęż nej. Okoliczno ść , i ż podmiot nie realizuje wyników porozumienia w przedmiocie naruszaj ą cym prawo konkurencji, nie zwalnia go od odpowiedzialno ś ci z tytu ł u uczestnictwa w porozumieniu. Fakt, i ż przedsi ę biorstwo nie uczestniczy ł o we wszystkich obiektywnych znamionach porozumienia, albo w niektórych aspektach odgrywa ł o rol ę podrz ę dn ą , jest bowiem nieistotny w kontek ś cie dowodów na dopuszczenie si ę czynów niezgodnych z prawem przez to przedsi ę biorstwo. 48 46 wyrok SOKiK z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt XVII Ama 81/03. 47 Za łą cznik Nr 1 jest obj ę ty ca ł kowitym ograniczeniem prawa wgl ą du z uwagi na konieczno ść ochrony danych finansowych przedstawionych przez uczestników przedmiotowego post ę powania antymonopolowego, stanowi ą cych tajemnic ę skarbow ą . Ujawnienie przyj ę tej przez Prezesa Urz ę du proporcji na ł o ż onej kary do kary maksymalnej móg ł by umo ż liwi ć ustalenie wysoko ś ci przychodów, które wykazuj ą dokumenty obj ę te ograniczeniem prawa wgl ą du do materia ł u dowodowego. 48 wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z 28.06.2005 r. w sprawie Dansk Rorindustri A/S i inni v. Komisja Wspólnot Europejskich, sygn. akt c 189/02 35 Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę nast ę puj ą ce okoliczno ś ci ł agodz ą ce: 1. Inicjatorem zawarcia stwierdzonego porozumienia by ł a spó ł ka KREISEL, która przedstawia ł a dystrybutorom opracowany przez siebie wzór umowy handlowej zawieraj ą cej postanowienie dotycz ą ce minimalnych cen odsprzeda ż y, 2. Dystrybutorzy stosowali w rzeczywisto ś ci zró ż nicowane ceny sprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL (postanowienie § 5 ust. 8 umowy handlowej by ł o wi ę c zapisem ,,martwym”, nie stosowanym przez dystrybutorów), 3. Fakt zaniechania stosowania przedmiotowego porozumienia przed dniem wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego poprzez wyeliminowanie ww. postanowienia z zawartych umowach handlowych, 4. Brak wcze ś niejszego karania za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej, 5. Wspó ł dzia ł anie z Prezes Urz ę du celem wszechstronnego wyja ś nienia sprawy. Ustalaj ą c wysoko ść kar organ antymonopolowy mia ł na wzgl ę dzie to, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu. Niemniej w ocenie organu antymonopolowego kara pieni ęż na w wysoko ś ci nie przekraczaj ą cej 1000 PLN nie spe ł nia swojej funkcji represyjnej i prewencyjnej. St ą d te ż w przypadkach gdy wysoko ść kary, wyliczonej z zastosowaniem przyj ę tej proporcji kary do kary maksymalnej, kszta ł towa ł a si ę na ni ż szym poziomie, zosta ł a ona podwy ż szona do 1000 PLN. Stosunek na ł o ż onych kar do osi ą gni ę tych przez nich w 2007 roku przychodów oraz do wysoko ś ci kary maksymalnej obliczonej zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedstawia Za łą cznik Nr 1 do niniejszej decyzji, zawieraj ą cy informacje, co do których nast ą pi ł o ograniczenie prawa wgl ą du. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze ustalenia i przes ł anki organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na poszczególnych dystrybutorów kary pieni ęż ne w nast ę puj ą cej wysoko ś ci: 1. JASAM Sp. z o.o. w Olsztynie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5 158, 27 z ł (pi ęć tysi ę cy sto pi ęć dziesi ą t osiem z ł otych 27/100) Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 2. CHEMIK J.D. Krieger Sp.j. w Poznaniu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 14 222,22 z ł (czterna ś cie tysi ę cy dwie ś cie dwadzie ś cia dwa z ł ote 22/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar 36 kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 3. V-BUD Walkiewicz Sp. z o.o. w Wysogotowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3 805,53 z ł (trzy tysi ą ce osiemset pi ęć z ł otych 53/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 4. ELGROM Sp. z o.o. w Olsztynie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3 138,32 z ł (trzy tysi ą ce sto trzydzie ś ci osiem z ł otych 32/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 5. AGRO-BUD Sp. z o.o. w Ostro łę ce kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar 37 kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 6. Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. w Kielcach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 7. ZACISZE S.A. w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7 616,66 (siedem tysi ę cy sze ść set szesna ś cie z ł otych 66/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 8. WEKTRA Marek Brzozowski Sp.j. w P ł ocku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4 256,58 z ł (cztery tysi ą ce dwie ś cie pi ęć dziesi ą t sze ść z ł otych 58/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar 38 kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 9. POL-BUD Zbigniew Gajda Mariusz Gajda Sp.j. w Zgierzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 10. Miros ł aw Wis ł ocki prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą PW MIWA w Gliwicach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 11. Firma Handlowa BOZ S.A. w Rzeszowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 6 328,15 z ł (sze ść tysi ę cy trzysta dwadzie ś cia osiem z ł otych 15/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar 39 kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 12. STUCCO-HANDEL Andrzej Orlecki Kazimierz Gaborek Sp.j. w Nowym S ą czu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 13. Rafa ł Czumaj prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą KWARTET Firma Handlowo- Inwestycyjna w K ę trzynie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 14. AB Bechcicki Sp. z o.o. we Wroc ł awiu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 6 771,44 z ł (sze ść tysi ę cy siedemset siedemdziesi ą t jeden z ł otych 44/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar 40 kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 15. Tadeusz Pruszko prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą ATEST-POL w Ł om ż y kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 16. Eugeniusz Gitalewicz prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą JACK-BUD Firma Handlowo Us ł ugowa w Izbicy Kujawskiej kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 17. AGROMA-BUD Sp. z o.o. w Szczecinie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to 41 praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 18. KAMIR PHU Sp. z o.o. w Bia ł ymstoku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 398,54 z ł (jeden tysi ą c trzysta dziewi ęć dziesi ą t osiem z ł otych, pi ęć dziesi ą t cztery z ł ote), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 19. GLAZUR- Ł UCZAJ Sp.j. w Bielsku Podlaskim kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 20. PHU HURTKOL Sp. z o.o. w Lublinie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to 42 praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 21. BUMA P.M.S. Wielowscy Sp.j. w Sieradzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 22. Danuta Jankowska prowadz ą ca dzia ł alno ść pod nazw ą DAJANA Zak ł ad Handlowo-Produkcyjny w Lubartowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 23. BETOR Sk ł ady Budowlane Sp. z o.o. w Toruniu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2 514,07 z ł (dwa tysi ą ce pi ęć set czterna ś cie z ł otych 7/100), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to 43 praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 24. PHU CAMARO Artur B ł o ń ski Jan Niedojad Sp.j. w Katowicach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych), Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. 25. PPU MODUS Sp. z o.o. w Pruszczu Gda ń skim kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 000 z ł (jeden tysi ą c z ł otych). Prezes Urz ę du podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na ww. przedsi ę biorc ę wzi ął pod uwag ę fakt, i ż uczestniczy ł on w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę maj ą cym na celu ustalanie cen odsprzeda ż y chemii budowlanej produkowanej przez KREISEL, która to praktyka jest uznawana za jedno z najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. Na wymiar kary pieni ęż nej mia ł równie ż wp ł yw relatywnie d ł ugi okres uczestnictwa przedmiotowego przedsi ę biorcy w antykonkurencyjnym porozumieniu. Przy wymierzaniu nak ł adanej na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e przes ł anki ł agodz ą ce maj ą ce wp ł yw na jej wysoko ść a przede wszystkim to, i ż przedsi ę biorca ten nie by ł inicjatorem tego porozumienia. Ponadto do okoliczno ś ci ł agodz ą cych zaliczono fakt, i ż przedsi ę biorca ten naruszy ł przepisy ustawy po raz pierwszy. Organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż fakt, i ż zawarte porozumienie nie by ł o realizowane w praktyce, a aneks wykre ś laj ą cy z umowy handlowej postanowienie o minimalnych cenach odsprzeda ż y zosta ł podpisany przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego. Reasumuj ą c, bior ą c pod uwag ę powy ż sze ustalenia i przes ł anki, a tak ż e zbli ż on ą sytuacj ę prawn ą i ekonomiczn ą dystrybutorów organ antymonopolowy postanowi ł odst ą pi ć od nak ł adania kary w stosunku do przychodów i na ł o ż y ć na poszczególnych dystrybutorów kary pieni ęż ne w jednakowej proporcji do przychodu osi ą gni ę tego w ubieg ł ym roku oraz, w konsekwencji, do kary maksymalnej. Wyj ą tkiem s ą ci przedsi ę biorcy, dla których, przy uwzgl ę dnieniu przyj ę tej proporcji, kara nie przekroczy ł aby wysoko ś ci 1 000 z ł i którym kar ę 44 podwy ż szono do tej kwoty z przyczyn wskazanych powy ż ej. W ocenie Prezesa Urz ę du kara w takiej wysoko ś ci zapewni przede wszystkim skutek prewencyjny zarówno w aspekcie ogólnym jak i indywidualnym, a w konsekwencji spowoduje zwrócenie przez przedsi ę biorców wi ę kszej uwagi na sprawy zwi ą zane z przestrzeganiem prawa konkurencji. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du postanowi ł jak w sentencji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz z art. 479 (28) § 2 i 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.), od niniejszej decyzji s ł u ż y stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Otrzymuj ą : 1 . Jasam Sp. z o.o. Al. Pi ł sudskiego 66 10-900 Olsztyn 2. Chemik J.D.Krieger Sp.j. ul. Kopanina 52 60-105 Pozna ń 3. V-Bud Walkiewicz Sp. z o.o. ul. Bukowska 8 62-081 Pozna ń 4. Elgrom Sp. z o.o. ul. Stalowa 4 10-420 Olsztyn pe ł nomocnik r.pr. Krzysztof Kowalczyk Kancelaria Prawnicza Doma ń ski Zakrzewski Palinka Sp.k. Rondo ONZ 1, XXI p. 00-124 Warszawa 5. Agro-Bud Sp. z o.o. ul. Targowa 39A 07-410 Ostro łę ka 6. Ś wi ę tokrzyskie Centrum Farb i Lakierów Sp. z o.o. ul. Zagna ń ska 232 25-563 Kielce 7. Zacisze S.A. ul. Krakowiaków 16 02-255 Warszawa 8. Wektra Marek Brzozowski Sp.j. ul. Otoli ń ska 25A 09-407 P ł ock 9. Pol Bud Zbigniew Gajda Mariusz Gajda Sp.j. ul. Czarna 14C 95-100 Zgierz 10. Miros ł aw Wis ł ocki PW Miwa ul. Platynowa 13 44-121 Gliwice 45 pe ł nomocnik: r.pr. Ma ł gorzata Bartoszewska Kancelaria Radcy Prawnego ul. Dolnych Wa ł ów 22/2 44-100 Gliwice 11. Firma Handlowa BOZ S.A. ul. Geodetów3 35-328 Rzeszów 12. Stucco-Handel Andrzej Orlecki Kazimierz Gaborek Sp.j. ul. Lwowska 263 33-300 Nowy S ą cz 13. Kwartet Firma Handlowo-Inwestycyjna Rafa ł Czumaj ul. Dworcowa 9 11-400 K ę trzyn 14. AB Bechcicki Sp. z o.o. ul. Opolska 182 52-014 Wroc ł aw pe ł nomocnik: r.pr. Mariusz Kru ź lak Kancelaria Radcy Prawnego ul. Of. O ś wi ę cimskich 21/28 58-105 Ś widnica 15. Atest-Pol Tadeusz Pruszko ul. Poligonowa 8 18-402 Ł om ż a 16. Jack-Bud Firma Handlowo-Us ł ugowa Eugeniusz Gitalewicz ul. Narutowicza 27 87-865 Izbica Kujawska 17. Agroma-Bud Sp. z o.o. ul. Letnia 12 70-813 Szczecin 18. Kamir PHU Sp. z o.o. ul. Serwisowa 8 15-620 Bia ł ystowk 19. Glazur- Ł uczaj Sp.j. ul. Zamkowa 51 17-100 Bielsk Podlaski 20 PHU Hurtkol Sp. z o.o. ul. Grenadierów 13 20-331 Lublin 21. Buma P.M.S. Wielowscy Sp.j. ul. P.O.W. 52 98-200 Sieradz 22. Dajana Zak ł ad Handlowo-Produkcyjny Danuta Jankowska ul. Trzciniec 86 21-100 Lubartów pe ł nomocnik: r.pr. Piotr Brzezi ń ski ul. Chopina 8/24 20-023 Lublin 23. Betor Sk ł ady Budowlane Sp. z o.o. ul. Morwowa 6 87-100 Toru ń 24. PHU Camaro Artur B ł o ń ski Jan Niedojad Sp.j. ul. Wandy 16J 40-322 Katowice 46 25. Modus Sp. z o.o. ul. Rataja 3 Rusocin 83-000 Pruszcz Gda ń ski 26. KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. ul. Szarych Szeregów 23 60-462 Pozna ń pe ł nomocnik adw. Marek Ż ó ł tko Ż ó ł tko Kucznerowicz Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych s.c. ul. Solna 3/2 61-735 Pozna ń