RWA-13/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-59/4/696/03/GM Warszawa, dn. 24 maja 2005 r. DECYZJA nr RWA – 13/2005 I. Na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), w zwi ą zku z prowadzonym na wniosek spó ł ki Zak ł ad Gospodarki Komunalnej Organizacja Odzysku Biosystem S.A. w Krakowie post ę powaniem antymonopolowym w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w Warszawie pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, ś wiadczonych przez organizacje odzysku w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.) wskutek: a) uzale ż niania udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b) przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych ś wiadczonych przez organizacje odzysku – wskutek nak ł adania na kontrahentów obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ww. ustawy; c) narzucania przedsi ę biorcom chc ą cym uzyska ć licencj ę na korzystanie ze znaku towarowego „Zielony Punkt” uci ąż liwego i przynosz ą cego spó ł ce RekoPol Organizacja Odzysku S.A. nieuzasadnione korzy ś ci warunku powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem przedsi ę biorców zapewniania odzysku odpadów opakowaniowych – w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: zobowi ą zuje si ę spó ł k ę RekoPol Organizacja Odzysku S.A. do zaniechania : a) uzale ż niania udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia spó ł ce RekoPol Organizacja Odzysku S.A. wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych; b) nak ł adania na przedsi ę biorców obowi ą zku wykupienia od spó ł ki RekoPol Organizacja Odzysku S.A. us ł ugi odzysku odpadów opakowaniowych w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych przez tych przedsi ę biorców na rynek. II. Na podstawie art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę czas obowi ą zywania niniejszej decyzji do dnia 31 grudnia 2006 r. , nie d ł u ż ej jednak ni ż do czasu wydania decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie w niniejszej sprawie. UZASADNIENIE Na wniosek spó ł ki Zak ł ad Gospodarki Komunalnej Organizacja Odzysku Biosystem S.A. w Krakowie (dalej: Wnioskodawca) w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zosta ł o wszcz ę te w dniu 31 grudnia 2003 r. post ę powanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez spó ł k ę RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w Warszawie (dalej: RekoPol) pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych i pou ż ytkowych ś wiadczonych przez organizacje odzysku w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.) wskutek: (a) uzale ż niania udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych i pou ż ytkowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, (b) przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych i pou ż ytkowych ś wiadczonych przez organizacje odzysku – wskutek nak ł adania na kontrahentów obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ww. ustawy; (c) narzucania przedsi ę biorcom chc ą cym uzyska ć licencj ę na korzystanie ze znaku towarowego „Zielony Punkt” uci ąż liwego i przynosz ą cego spó ł ce RekoPol Organizacja Odzysku S.A. nieuzasadnione korzy ś ci warunku powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem przedsi ę biorców zapewniania odzysku odpadów opakowaniowych i pou ż ytkowych – w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie oraz w pismach sk ł adanych w toku niniejszego post ę powania antymonopolowego, spó ł ka RekoPol uzna ł a zarzuty Wnioskodawcy za bezzasadne i nieznajduj ą ce uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. W pi ś mie zatytu ł owanym „ Stanowisko RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w sprawie 2 zarzutów Zak ł adu Gospodarki Komunalnej Organizacja Odzysku S.A. ” z dnia 22 stycznia 2004 r. spó ł ka RekoPol podnios ł a w szczególno ś ci, i ż jej zdaniem: • Wnioskodawca nie przedstawi ł dowodów potwierdzaj ą cych zarzut uzale ż niania przez RekoPol udzielenia licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” od jednoczesnego powierzenia tej spó ł ce us ł ugi odzysku odpadów opakowaniowych. Spó ł ka RekoPol podnios ł a jednocze ś nie, i ż jedynie umo ż liwia ona przedsi ę biorcom uzyskanie licencji przy okazji wspó ł pracy w zakresie odzysku. W praktyce spó ł ka RekoPol przejmuje obowi ą zek odzysku równie ż bez jednoczesnego udzielania licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” lub te ż licencj ę udziela w zakresie uprawniaj ą cym do umieszczenia go na wszystkich opakowaniach wprowadzanych na rynek przez przedsi ę biorc ę , a obowi ą zek odzysku przejmuje tylko w odniesieniu do cz ęś ci opakowa ń ; • spó ł ka RekoPol w praktyce zawiera ł a z przedsi ę biorcami umowy przej ę cia obowi ą zków odzysku odpadów opakowaniowych, z którymi nie by ł o zwi ą zane udzielenie licencji na znak towarowy „Zielony Punkt”; • nieprawd ą jest, ż e przedsi ę biorca zamierzaj ą cy skorzysta ć z oferty spó ł ki RekoPol zobowi ą zany jest przekaza ć na jej rzecz obowi ą zek zapewnienia odzysku wszystkich opakowa ń produktów tego przedsi ę biorcy, które wprowadzane s ą na rynek. Nieprawd ą jest te ż , ż e spó ł ka uniemo ż liwia przedsi ę biorcom podj ę cie wspó ł pracy z innymi organizacjami odzysku lub przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na tym samym rynku; • spó ł ka RekoPol oferuje przedsi ę biorcom mo ż liwo ść wspó ł pracy w zakresie odzysku odpadów opakowaniowych, pozyskiwanych przez nich samodzielnie i przekazywanych nast ę pnie do recyklingu. W uproszczeniu, wspó ł praca przebiega nast ę puj ą co: przedsi ę biorca przekazuje odpady opakowaniowe powsta ł e na jego terenie firmom wspó ł pracuj ą cym ze spó ł k ą RekoPol w zakresie odbioru i recyklingu odpadów. Podmioty te po ś wiadczaj ą wykonanie us ł ugi odbioru od przedsi ę biorcy i recyklingu danej masy odpadów opakowaniowych. Dokumenty te stanowi ą dla spó ł ki RekoPol podstaw ę do wyp ł acenia rekompensaty; • spó ł ka RekoPol udziela licencji na znak towarowy w zakresie wi ę kszym ni ż przejmuje obowi ą zek odzysku odpadów opakowaniowych; • spó ł ka RekoPol przejmuje obowi ą zek odzysku odpadów w odniesieniu do cz ęś ci odpadów opakowaniowych, obj ę tych ustawowym obowi ą zkiem odzysku ci ążą cym na konkretnym przedsi ę biorcy; • spó ł ka RekoPol zakwestionowa ł a stanowisko, i ż posiadanie licencji do znaku towarowego „Zielony Punkt” mo ż e by ć dla przedsi ę biorców warunkiem koniecznym prowadzenia wymiany handlowej z krajami europejskimi. Postanowieniem z dnia 20 maja 2005 r. Prezes Urz ę du dokona ł konkretyzacji postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie. Zgodnie z ww. postanowieniem, post ę powanie prowadzone jest w sprawie nadu ż ywania przez spó ł k ę RekoPol pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, ś wiadczonych przez organizacje odzysku w rozumieniu art. 4 ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej wskutek: a) uzale ż niania udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców 3 odzysku odpadów opakowaniowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b) przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych ś wiadczonych przez organizacje odzysku – wskutek nak ł adania na kontrahentów obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ww. ustawy; c) narzucania przedsi ę biorcom chc ą cym uzyska ć licencj ę na korzystanie ze znaku towarowego „Zielony Punkt” uci ąż liwego i przynosz ą cego spó ł ce RekoPol nieuzasadnione korzy ś ci warunku powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem przedsi ę biorców zapewniania odzysku odpadów opakowaniowych – w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. W czasie niniejszego post ę powania antymonopolowego spó ł ka RekoPol sk ł ada ł a liczne wnioski o ograniczenie uczestnikom post ę powania prawa wgl ą du do materia ł u dowodowego przez ni ą przekazywanego, a tak ż e do tre ś ci uzasadnie ń wniosków o ograniczenie prawa wgl ą du oraz zg ł aszanych wniosków dowodowych: • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 22 stycznia 2004 r. (uzupe ł nione pismem z dnia 10 lutego 2004 r.); • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 15 marca 2004 r. (uzupe ł nione pismem z dnia 22 marca 2004 r. i z dnia 22 kwietnia 2004 r.); • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 6 maja 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 5 czerwca 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 16 czerwca 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 6 sierpnia 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 24 sierpnia 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 30 sierpnia 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 2 wrze ś nia 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 29 wrze ś nia 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 4 pa ź dziernika 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 6 pa ź dziernika 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 12 pa ź dziernika 2004 r.; • dwa pisma spó ł ki RekoPol z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 29 pa ź dziernika 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 15 grudnia 2004 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 10 lutego 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 15 lutego 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 17 lutego 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 29 marca 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 1 kwietnia 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 14 kwietnia 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 18 kwietnia 2005 r.; • pismo spó ł ki RekoPol z dnia 17 maja 2005 r. W dniu 3 lutego 2005 r. Wnioskodawca wniós ł pismo, w którym poinformowa ł , i ż w jego ocenie w niniejszej sprawie wyst ą pi ł y okoliczno ś ci uzasadniaj ą ce wydanie, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, decyzji 4 zobowi ą zuj ą cej spó ł k ę RekoPol do zaniechania uzale ż nienia zawierania umowy licencyjnej na korzystanie ze znaku towarowego „Zielony Punkt” od zawarcia z Uczestnikiem umowy o przej ę cie obowi ą zku odzysku odpadów opakowaniowych w celu zapobie ż enia zagro ż eniu zaistnienia powa ż nego i trudnego do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji. W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , i ż w odniesieniu do niektórych informacji i dokumentów, stanowi ą cych cz ęść akt niniejszego post ę powania, zosta ł o jego uczestnikom ograniczone prawo wgl ą du. Ponadto na niektóre postanowienia, którymi Prezes Urz ę du odmówi ł ograniczenia prawa wgl ą du w zakresie wnioskowanym przez przedsi ę biorc ę , zosta ł y wniesione za ż alenia do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Nieracjonalne by ł oby, gdyby Prezes Urz ę du ujawni ł w tre ś ci decyzji administracyjnej informacje, co do których ograniczy ł stronom prawo wgl ą du. Niezb ę dne jest równie ż zapewnienie poufno ś ci tych informacji, w odniesieniu do których nie uprawomocni ł y si ę jeszcze postanowienia o odmowie uwzgl ę dniania wniosków o ograniczenie prawa wgl ą du. Pomimo stwierdzenia przez Prezesa Urz ę du braku podstaw do utajnienia takich informacji, za s ł uszne uzna ć nale ż y traktowanie ich jak poufne a ż do czasu ostatecznego s ą dowego rozstrzygni ę cia o trafno ś ci stanowiska Prezesa Urz ę du. Powy ż sze okoliczno ś ci wyznaczaj ą kszta ł t niniejszej decyzji, która sk ł ada si ę z nast ę puj ą cych cz ęś ci: 1. W ł a ś ciwej decyzji – jawnej dla wszystkich uczestników post ę powania, której przyporz ą dkowane s ą poni ż sze za łą czniki; 2. Za łą cznika nr 1 – niejawnego dla Wnioskodawcy i spó ł ki Eko-Punkt Organizacja Odzysku S.A. w Warszawie, dopuszczonej do udzia ł u w niniejszym post ę powaniu w charakterze podmiotu zainteresowanego; 3. Za łą cznika nr 2 – niejawnego dla wszystkich uczestników niniejszego post ę powania. Informacje zawarte we wskazanych wy ż ej za łą cznikach stanowi ą integraln ą cz ęść niniejszej decyzji. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje . Niniejsza sprawa dotyczy zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonych w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, 5 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez spó ł k ę RekoPol, która jest jedn ą z tzw. organizacji odzysku odpadów opakowaniowych (dalej: organizacje odzysku). Podstaw ę prawn ą dzia ł alno ś ci organizacji odzysku, takich jak spó ł ka RekoPol oraz Wnioskodawca, stanowi ą przepisy z dnia 11 maja 2001 r. o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.). Ustawa ta nak ł ada na przedsi ę biorców obowi ą zki zwi ą zane z odzyskiem i utylizacj ą opakowa ń na importowane lub produkowane przez nich towary (art. 3 ust. 1 ww. ustawy). Adresaci przepisów ustawy maj ą mo ż liwo ść uczynienia zado ść powy ż szemu obowi ą zkowi poprzez samodzielne wykonywanie obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 3 ust. 1 ustawy, lub te ż poprzez powierzenie jego wykonania jednemu z wyspecjalizowanych podmiotów zwanych organizacjami odzysku (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy). Dzia ł alno ść organizacji odzysku polega na przejmowaniu od producentów i importerów wprowadzaj ą cych na rynek krajowy towary w opakowaniach, ci ążą cych na nich obowi ą zków przekazania odpadów opakowaniowych do recyklingu i sporz ą dzania sprawozdawczo ś ci 5 w tym zakresie. Powierzenie obowi ą zku odzysku odpadów wyspecjalizowanej organizacji odzysku zwalnia przedsi ę biorc ę z obowi ą zków na ł o ż onych na mocy ww. ustawy, a ryzyko osi ą gni ę cia docelowego poziomu odzysku i recyklingu opadów opakowaniowych w wysoko ś ci przewidzianej w przepisach ustawy przechodzi na organizacj ę odzysku. Us ł ugi odzysku odpadów opakowaniowych Wed ł ug danych Ministerstwa Ś rodowiska na rynku dzia ł a obecnie oko ł o trzydziestu organizacji odzyskuj ą cych odpady opakowaniowe. Wed ł ug danych przedstawionych przez Wnioskodawc ę , spó ł ka RekoPol jest liderem rynku us ł ug ś wiadczonych przez organizacje odzysku. Z informacji przedstawionych przez Wnioskodawc ę wynika, i ż spó ł ka ta w 2002 r. posiada ł a ok. 33,5 % udzia ł u w tym rynku (por.: pisma Wnioskodawcy z dnia 30 wrze ś nia 2003 r. i z dnia 25 listopada 2004 r.). Prowadz ą ca niniejsze post ę powanie Delegatura UOKiK w Warszawie przeprowadzi ł a badanie rynku us ł ug ś wiadczonych przez organizacje odzysku odpadów opakowaniowych. Od przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych ww. us ł ugi zebrane zosta ł y dane odno ś nie masy odpadów opakowaniowych, w odniesieniu do których wykonywanie obowi ą zku odzysku przedsi ę biorcy przekazali organizacjom odzysku. Obliczone w ten sposób udzia ł y rynkowe organizacji odzysku obrazuje tabela nr 1. [Punkt 1 za łą cznika nr 2 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Tabela 1: Masa przej ę tych odpadów opakowaniowych w 2004 r. Charakter znaku towarowego „Zielony Punkt” We wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego Wnioskodawca wskazywa ł , i ż faktyczn ą si łę rynkow ą spó ł ki RekoPol w znacznym stopniu wzmacnia fakt posiadania uprawnie ń do udost ę pniania przedsi ę biorcom znaku towarowego „Zielony Punkt”. W zwi ą zku z tym Delegatura UOKiK w Warszawie spyta ł a losowo wybranych przedsi ę biorców – kontrahentów organizacji odzysku – czy w ich ocenie prawdziwe jest stwierdzenie, ż e: (a) stopie ń rozpowszechnienia ww. znaku na rynkach europejskich czyni cz ę sto nieuniknionym wprowadzanie przez przedsi ę biorców opakowa ń ze znakiem „Zielony Punkt”; (b) wybór przez przedsi ę biorc ę organizacji odzysku w znacznym stopniu podyktowany jest tym, czy zapewnia mu ona legalne umieszczanie na opakowaniach znaku towarowego „Zielony Punkt”; nie jest natomiast podyktowana cen ą i jako ś ci ą us ł ug ś wiadczonych przez dan ą organizacj ę odzysku. W odpowiedzi ponad 60% ankietowanych przedsi ę biorców zgodzi ł o si ę z tez ą o istotnym znaczeniu znaku „Zielony Punkt”. Przedsi ę biorcy zwracali uwag ę , i ż : • stosowanie opakowa ń oznakowanych znakiem „Zielony Punkt” jest nieuniknione w przypadku eksportuj ą cego towary do krajów europejskich, w których znak ten jest silnie rozpowszechniony [Punkt 1 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ; • równie ż dla przedsi ę biorców sprowadzaj ą cych z zagranicy na Polski rynek towary oznaczone znakiem towarowym ”Zielony Punkt”, nieunikniona jest legalizacja korzystania z tego znaku poprzez uzyskanie zgody na jego u ż ywanie od spó ł ki RekoPol [Punkt 2 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] [Punkt 2 za łą cznika nr 2 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ; 6 • zdaniem dystrybutorów importowanych z zagranicy towarów opatrzonych znakiem „Zielony Punkt” nierealne jest stosowanie specjalnych opakowa ń i etykiet na polski rynek. Samodzielne wyprodukowanie takich opakowa ń stanowi dla dystrybutora dodatkowy koszt, a tak ż e powoduje dodatkowe niedogodno ś ci logistyczne, takie jak wyd ł u ż enie czasu dostawy [Punkt 3 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ; • w niektórych przypadkach dystrybutorzy produktów z zagranicy maj ą ograniczon ą mo ż liwo ść wp ł ywania na to, by producent nie umieszcza ł na opakowaniach swoich towarów znaku „Zielony Punkt”, gdy ż co do zasady kontaktuj ą si ę z dystrybutorem towaru gotowego. Przedmiotem transakcji jest produkt finalny, nie za ś towar przygotowywany specjalnie dla danej spó ł ki [Punkt 4 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ; • zdaniem przedsi ę biorców b ę d ą cych polskimi przedstawicielstwami globalnych koncernów, wybór spó ł ki RekoPol jest niezale ż ny od kryteriów ceny, jako ś ci us ł ug itp. Przedsi ę biorca dzia ł aj ą cy w ś rodowisku mi ę dzynarodowym jest bowiem zmuszony stosowa ć znak towarowy „Zielony Punkt”, gdy wprowadza na rynek polski towary produkowane w identycznej formie przez fabryki grupy kapita ł owej na ca ł ym ś wiecie do dystrybucji przez jej dystrybutorów. Produkcja przez globalne koncerny tylko na rynek Polski opakowa ń bez znaku „Zielony Punkt” rodzi ł oby wysokie koszty, czyni ą ce to nieop ł acalnym. Natomiast polski dystrybutor produktów globalnego koncernu nie mo ż e podejmowa ć autonomicznej decyzji o ewentualnej nieumieszczaniu na opakowaniach dystrybuowanych towarów znaku „Zielony Punkt”. W takich przypadkach wybór jest niezale ż ny od ceny i jako ś ci us ł ug [Punkt 5 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] . Tre ść umów zawieranych przez spó ł k ę RekoPol Wnioskodawca podniós ł we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, i ż spó ł ka RekoPol przejmuje obowi ą zek zapewnienia odzysku, a w szczególno ś ci recyklingu odpadów opakowaniowych, zawieraj ą c z kontrahentami umowy, zawieraj ą ce niedozwolone klauzule ograniczaj ą ce konkurencj ę . Wnioskodawca poinformowa ł , i ż na podstawie umów zawieranych przez spó ł k ę RekoPol z kontrahentami: (a) licencja na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” udzielana jest wy łą cznie w powi ą zaniu z us ł ug ą odzysku, a wi ę c pod warunkiem, ż e dany przedsi ę biorca wykupi us ł ugi odzysku u spó ł ki RekoPol, (b) RekoPol nak ł ada na kontrahentów obowi ą zek wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek przy jednoczesnym zobowi ą zaniu do niepowierzania obowi ą zku zapewniania odzysku innej organizacji odzysku co pozbawia przedsi ę biorców mo ż liwo ś ci korzystania – cho ć by w cz ęś ci – z konkurencyjnych systemów odzysku. Wnioskodawca za łą czy ł do wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego wzór umowy oznaczony jako „Umowa z klientem – REKOPOL doc”, stanowi ą cy projekt umowy o przej ę cie przez spó ł k ę RekoPol obowi ą zku odzysku. Wnioskodawca poinformowa ł , ż e ww. wzór umowy zosta ł zaczerpni ę ty ze strony internetowej RekoPol. Powo ł ywany wzór umowy zawiera nast ę puj ą ce postanowienia: • „ …przedsi ę biorca przekazuje, a RekoPol przejmuje obowi ą zek zapewnienia odzysku, a w szczególno ś ci recyklingu odpadów opakowaniowych, zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 Ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej ” (§ 1 ust. 1); 7 • „ Przedsi ę biorcy udzielone zostanie prawo u ż ywania znaku „Zielony Punkt”. Szczegó ł owe zasady korzystania ze znaku, okre ś la Za łą cznik nr 4 b ę d ą cy integraln ą cz ęś ci ą niniejszej Umowy ” (§ 11); • za us ł ugi ś wiadczone przez spó ł k ę RekoPol, kontrahent zobowi ą zuje si ę wnosi ć wynagrodzenie okre ś lane mianem op ł aty recyklingowej, w wysoko ś ci okre ś lonej wed ł ug stawek zawartych w za łą cznikach, stanowi ą cych integraln ą cz ęść umowy zawieranej przez spó ł k ę RekoPol z kontrahentem (§ 7 ust. 1); • wysoko ść nale ż nej op ł aty recyklingowej ustala si ę na podstawie rzeczywistej masy opakowa ń wprowadzonych na rynek w danym miesi ą cu kalendarzowym (§ 8 ust. 2); • „ …przekazanie obowi ą zku zapewnienia odzysku, a w szczególno ś ci recyklingu odpadów opakowaniowych dotyczy wszystkich opakowa ń z produktami wprowadzanymi przez Przedsi ę biorc ę na rynek, przy czym obejmuje to zarówno opakowania jednostkowe, jak i opakowania zbiorcze i transportowe (…) Równocze ś nie Przedsi ę biorca o ś wiadcza, i ż w trakcie trwania niniejszej Umowy nie powierzy obowi ą zku zapewnienia odzysku, a w szczególno ś ci recyklingu innej organizacji odzysku ” (§ 1 ust. 3). Za łą cznik nr 4 do ww. wzoru umowy stanowi umowa niewy łą cznej licencji upowa ż niaj ą cej kontrahenta RekoPol do u ż ywania znaku towarowego „Zielony Punkt”, zgodnie z któr ą : • „… znak „Zielony Punkt” b ę dzie u ż ywany przez Przedsi ę biorc ę na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej oraz umieszczany na opakowaniach jednostkowych wprowadzonych przez niego na rynek krajowy ” (art. 2 ust. 1); • „… umowa nie obejmuje upowa ż nienia do u ż ywania znaku „Zielony Punkt” na takich opakowaniach, które nie s ą wprowadzone na rynek krajowy, tj. tych, które s ą produkowane ” (art. 2 ust. 5); • „… udzielenie prawa do u ż ywania znaku ‘Zielony Punkt’ jest ś wiadectwem tego, ż e Przedsi ę biorca wype ł nia obowi ą zki wynikaj ą ce z Ustawy z dnia 11 maja 2001 roku o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej i uczestniczy w zorganizowanym i kierowanym przez RekoPol systemie odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Strony ustalaj ą , ż e op ł ata recyklingowa wynikaj ą ca z umowy zawartej pomi ę dzy RekoPol a Przedsi ę biorc ą na podstawie której RekoPol przej ął obowi ą zki Przedsi ę biorcy wynikaj ą ce z Ustawy, obejmuje równie ż wynagrodzenie z tytu ł u korzystania ze znaku ” (art. 3). Spó ł ka RekoPol przyzna ł a, i ż przedstawione przez Wnioskodawc ę wzory s ą projektami umów do dyskusji i negocjacji z zainteresowanymi wspó ł prac ą przedsi ę biorcami. W efekcie negocjacji powstaj ą umowy „ uwzgl ę dniaj ą ce potrzeby i oczekiwania przedsi ę biorców ”, które w istotnych kwestiach znacznie ró ż ni ą si ę od przedstawionych przez Wnioskodawc ę wzorów (por.: „ Stanowisko RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w sprawie zarzutów…” , s. 13). Spó ł ka RekoPol przedstawi ł a stosowany przez siebie wst ę pny projekt umowy dotycz ą cej przej ę cia wykonywania obowi ą zku odzysku wraz z za łą cznikami, które obejmuj ą równie ż projekt umowy licencji na u ż ywanie znaku „Zielony Punkt” (za łą cznik nr 19 do ww. pisma). Zgodnie z powo ł ywanym wzorem umowy: [Punkt 6 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. Spó ł ka RekoPol przedstawi ł a ponadto nast ę puj ą ce przyk ł adowe umowy i wyci ą gi umów zawartych z przedsi ę biorcami: 8 • wyci ą g z umowy z kontrahentem z dnia 17 grudnia 2003 r. (za łą cznik nr 13 do pisma z dnia 22 stycznia 2004 r.); • wyci ą g z umowy z kontrahentem z dnia 31 pa ź dziernika 2002 r. (za łą cznik nr 14 do ww. pisma); • wyci ą g z umowy z kontrahentem z dnia 30 kwietnia 2003 r. (za łą cznik nr 15 do ww. pisma); • umowa z kontrahentem z dnia 25 czerwca 2003 r. (za łą cznik nr 16 do ww. pisma); • umowa z kontrahentem z dnia 18 listopada 2002 r. (za łą cznik nr 17 do ww. pisma). [Punkt 7 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. Prowadz ą ca niniejsze post ę powanie Delegatura UOKiK w Warszawie uzyska ł a od spó ł ki RekoPol dane na temat liczby przedsi ę biorców, którzy zawarli ze spó ł k ą umow ę o wykonywanie obowi ą zku odzysku. Uzyskane dane kszta ł tuj ą si ę w nast ę puj ą cy sposób: [Punkt 8 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. Spó ł ka RekoPol poinformowa ł a ponadto, i ż nast ę puj ą cym przedsi ę biorcom udzieli ł a licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” bez przej ę cia wykonywania us ł ugi odzysku odpadów (stosownie do informacji przekazanych w za łą czniku do pisma RekoPol z dnia 17 maja 2004 r.): [Punkt 9 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. Spó ł ka RekoPol poinformowa ł a równie ż , ż e udziela ł a przedsi ę biorcom sublicencji znaku towarowego „Zielony Punkt” na wszystkie opakowania wprowadzane na rynek, podczas gdy obowi ą zek odzysku przej ęł a tylko w odniesieniu do cz ęś ci opakowa ń . Z informacji przekazanych w zwi ą zku z tym przez RekoPol wynika, co nast ę puje: [Punkt 10 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje . Niniejsze post ę powanie zosta ł o wszcz ę te na wniosek spó ł ki Zak ł ad Gospodarki Komunalnej Organizacja Odzysku Biosystem S.A. w Krakowie i toczy si ę w sprawie podejrzenia nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej przez spó ł k ę RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w Warszawie. I. Strony post ę powania Post ę powanie antymonopolowe, podobnie jak ka ż de inne post ę powanie administracyjne, toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu stron ą jest ka ż dy, czyjego interesu prawnego lub obowi ą zku dotyczy post ę powanie, lub kto żą da czynno ś ci organu ze wzgl ę du na swój interes prawny lub obowi ą zek. Natomiast zgodnie z art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stron ą post ę powania jest ka ż dy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub naruszenie innych 9 przepisów ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), pod poj ę ciem „przedsi ę biorcy” nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807), a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu 1 . Zgodnie z ustaw ą o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). W ł a ś ciwa dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ść gospodarcza to zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). Wnioskodawca i RekoPol s ą spó ł kami prawa handlowego. Obie dzia ł aj ą w formie spó ł ki akcyjnej. Wnioskodawca jest spó ł k ą wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców prowadzonego przez S ą d Rejonowy dla Krakowa- Ś ródmie ś cie w Krakowie – XI Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000108919 (za łą cznik do wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego). RekoPol jest spó ł k ą wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców prowadzonego przez S ą d Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie – XX Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000075682 (za łą cznik do pisma RekoPol z dnia 22 stycznia 2004 r.). Zarówno Wnioskodawca, jak i RekoPol ś wiadcz ą us ł ugi zwi ą zane z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, ś wiadczonych przez organizacje odzysku w rozumieniu art. 4 ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej. Wobec powy ż szego nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż obie spó ł ki posiadaj ą przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. II. Zastosowanie art. 88 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione, ż e dalsze stosowanie zarzucanej praktyki mo ż e spowodowa ć powa ż ne i trudne do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji, Prezes Urz ę du przed zako ń czeniem post ę powania antymonopolowego mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców, którym jest zarzucane stosowanie praktyki, do zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń w celu zapobie ż enia tym zagro ż eniom. W decyzji, o której mowa wy ż ej, Prezes Urz ę du okre ś la czas jej obowi ą zywania. Decyzja 1 Na potrzeby post ę powa ń w sprawach kontroli koncentracji pod poj ę ciem przedsi ę biorcy rozumie si ę te ż osob ę fizyczn ą , posiadaj ą c ą akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25% g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy lub posiadaj ą c ą kontrol ę , w rozumieniu pkt 13, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 12 (art. 4 pkt 1 lit. c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). 10 ta obowi ą zuje nie d ł u ż ej ni ż do czasu wydania decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie w sprawie (art. 88 ust. 2 ww. ustawy). W tym ś wietle, dla wydania przez Prezesa Urz ę du decyzji, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezb ę dne jest u p r a w d o p o d o b n i e n i e , ż e: • skar ż ony przedsi ę biorca stosuje zarzucan ą mu praktyk ę , • dalsze stosowanie zarzucanej praktyki mo ż e spowodowa ć powa ż ne i trudne do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji. Jest oczywiste, i ż w decyzji wydanej na podstawie art. 88 ust. 1 ww. ustawy nie jest konieczne stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy, a zatem jego udowodnienie, tylko jego u p r a w d o p o d o b n i e n i e . Wprawdzie brak jest legalnej definicji „uprawdopodobnienia”, niemniej jednak znaczenie tego poj ę cia mo ż na wywie ść zarówno z orzecznictwa s ą dów administracyjnych, jak i z doktryny prawa administracyjnego proceduralnego. W ś wietle wyroku Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 5 maja 1995 r., „uprawdopodobnienie stanowi ś rodek zast ę pczy dowodu w znaczeniu ś cis ł ym, a zatem ś rodek nie daj ą cy pewno ś ci, lecz tylko wiarygodno ść (prawdopodobie ń stwo) twierdzenia o jakim ś fakcie [...]. Chodzi nie o przeprowadzenie dowodu na okoliczno ść podnoszonych przez Wnioskodawc ę zarzutów, lecz o wskazanie okoliczno ś ci wystarczaj ą cych dla powzi ę cia przekonania o prawdopodobie ń stwie zaistnienia podnoszonych okoliczno ś ci.” 2 . Warto przytoczy ć równie ż wywód E. Iserzona, dotycz ą cy ró ż nicy pomi ę dzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem okre ś lonych faktów: „Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie – tylko prawdopodobnym. Udowodnienie s ł u ż y celowi przekonania organu orzekaj ą cego o prawid ł owo ś ci pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie s ł u ż y celowi obudzenia w organie orzekaj ą cym ufno ś ci w to, ż e pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. [...] Uprawdopodobnienie jest to czynno ść procesowa stwarzaj ą ca w ś wiadomo ś ci organu orzekaj ą cego mniejszy lub wi ę kszy stopie ń przekonania o prawdopodobie ń stwie jakiego ś faktu” 3 . Art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem zastosowanie ju ż wówczas, gdy istnieje wy łą cznie uprawdopodobnione podejrzenie, i ż okre ś lone zachowania strony post ę powania stanowi ą naruszenie przepisów ustawy. To bowiem dopiero post ę powanie antymonopolowe ma na celu stwierdzenie, czy w rzeczywisto ś ci dosz ł o do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dopiero po zako ń czeniu przedmiotowego post ę powania, w decyzji antymonopolowej, mo ż liwe jest stwierdzenie, czy zachowania, w stosunku do których istnieje podejrzenie abuzywno ś ci, s ą istotnie sprzeczne z ustaw ą . Natomiast wydanie decyzji, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, ma wy łą cznie zabezpieczy ć rynek przed zaistnieniem okoliczno ś ci faktycznych mog ą cych powa ż nie utrudni ć usuni ę cie zagro ż enia dla konkurencji ju ż po wydaniu ostatecznej decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie antymonopolowe. Zdaniem Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie zaistnia ł y okoliczno ś ci uzasadniaj ą ce zobowi ą zanie spó ł ki RekoPol, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do zaniechania: (a) uzale ż niania udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia RekoPol wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez 2 Wyrok NSA z dnia 5 maja 1995 r., sygn. akt: S.A./Wr 2223/94. 3 E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Staro ś ciak, Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz. Wydanie IV, Warszawa 1970, s. 135. 11 przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych; (b) nak ł adania na kontrahentów obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku odpadów opakowaniowych w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek; – w celu zapobie ż enia powa ż nym i trudnym do usuni ę cia zagro ż eniom dla konkurencji, które owe dzia ł ania mog ą spowodowa ć . III. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk zarzucanych RekoPol Niniejsze post ę powanie antymonopolowe dotyczy zarzutu nadu ż ywania przez RekoPol pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez: (i) uzale ż nianie udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; (ii) przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych ś wiadczonych przez organizacje odzysku – wskutek nak ł adania na kontrahentów obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ww. ustawy; (iii) narzucanie przedsi ę biorcom chc ą cym uzyska ć licencj ę na korzystanie ze znaku towarowego „Zielony Punkt” uci ąż liwego i przynosz ą cego spó ł ce RekoPol nieuzasadnione korzy ś ci warunku powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem przedsi ę biorców zapewniania odzysku odpadów opakowaniowych – w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. a) Rynek w ł a ś ciwy Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę wyst ę puj ą na rynku w ł a ś ciwym. St ą d w sprawach o stosowanie takich praktyk niezb ę dne jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, rynek w ł a ś ciwy to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ww. ustawy). Poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek w ł a ś ciwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które s ł u żą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, maj ą zbli ż one w ł a ś ciwo ś ci, podobne ceny i reprezentuj ą podobny poziom jako ś ci 4 . Zgodnie z krajowym i wspólnotowym orzecznictwem w sprawach z zakresu ochrony konkurencji, rynek w ł a ś ciwy w sprawie nale ż y co do zasady definiowa ć w ą sko, bior ą c pod uwag ę substytucyjno ść produktów po stronie popytowej. Przy wyznaczaniu rynku w ł a ś ciwego istotne znaczenie ma wymienialno ść towarów oceniana z punktu widzenia nabywcy, którego potrzeby dobra te maj ą zaspokaja ć . Wyznaczaj ą c rynek w ł a ś ciwy w okre ś lonej sprawie nale ż y uwzgl ę dnia ć elementy takie jak cena, w ł a ś ciwo ś ci 4 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 49. 12 fizyczne, przeznaczenie czy preferencje klientów, jak równie ż istota kana ł ów dystrybucyjnych. Wnioskodawca wykaza ł we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, i ż za w ł a ś ciwy rynek produktowy w niniejszej sprawie uzna ć nale ż y rynek us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, ś wiadczonych przez organizacje odzysku w rozumieniu art. 4 ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej. Rynek ten zosta ł stworzony w wyniku wej ś cia w ż ycie ww. ustawy o op ł acie produktowej. Na mocy jej art. 3 ust. 1 przedsi ę biorcy zostali zobligowani do zapewnienia odzysku odpadów opakowaniowych i pou ż ytkowych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, przedsi ę biorcy mog ą wykonywa ć obowi ą zki odzysku samodzielnie lub powierzy ć ich wykonywanie wyspecjalizowanej organizacji odzysku. Powierzenie organizacji odzysku ci ążą cego na przedsi ę biorcy obowi ą zku w zakresie odzysku i recyklingu opakowa ń zwalnia go z obowi ą zku odzyskiwania odpadów opakowaniowych i z odpowiedzialno ś ci za niewykonanie docelowego poziomu odzysku. Jak wskaza ł Wnioskodawca, „w wyniku powierzenia obowi ą zku odzysku organizacji odzysku, ryzyko osi ą gni ę cia docelowego poziomu odzysku i recyklingu opadów opakowaniowych w wysoko ś ci przewidzianej w przepisach ustawy przechodzi na organizacj ę odzysku, która posiada do ś wiadczenie i kontakty z recyklerami. Zwi ę ksza to w istotnym stopniu atrakcyjno ść oferty przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych w charakterze organizacji odzysku, gdy ż cena recyklingu mo ż e by ć ni ż sza ni ż przy samodzielnie wykonywanym odzysku, a przedsi ę biorca zobowi ą zany do odzysku nie musi organizowa ć w tym przedmiocie ż adnego stanowiska pracy”. Zasadnicza ró ż nica pomi ę dzy samodzieln ą zbiórk ą odpadów a powierzeniem obowi ą zku odzysku organizacji zajmuj ą cej si ę tak ą dzia ł alno ś ci ą , nakazuje – zdaniem Wnioskodawcy – uzna ć oba sposoby wype ł nienia obowi ą zku, wynikaj ą cego z art. 3 ust. 1 ustawy o op ł acie produktowej, za przynale ż ne do dwóch ró ż nych rynków produktowych. Ró ż nice te wp ł ywaj ą bowiem ujemnie na substytucyjno ść obu sposobów wykonania obowi ą zków wynikaj ą cych z przepisów ustawy o op ł acie produktowej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w decyzji Komisji Europejskiej w sprawie nr COMP D3/34493 – DSD, w której rynek organizacji odzysku uznano za odr ę bny pod wzgl ę dem produktowym od rynków obejmuj ą cych sposoby pozyskiwania odpadów opakowaniowych przez inne podmioty 5 (za ł . nr 3 do pisma Wnioskodawcy z dnia 12 sierpnia 2003 r.). Podobnie rozstrzygni ę cie znalaz ł o si ę w decyzji Komisji Europejskiej w sprawie COMP/34.950 – Eco-Emballages 6 (za łą cznik do pisma spó ł ki RekoPol z dnia 23 kwietnia 2004 r.). Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny , oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi rynek geograficzny do obszaru „na którym, ze wzgl ę du na ich [towarów] rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji” (art. 4 pkt 9 ustawy 5 Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 20 kwietnia 2001 r. w sprawie COMP D3/34493 – DSD, Dz. Urz. WE z dnia 21 czerwca 2001, nr L 166, s. 1 i nast., par. 65-86. 6 Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 15 czerwca 2001 r. w sprawie COMP/34.950 — Eco-Emballages. Warto zauwa ż y ć , ż e w decyzji z dnia 16 pa ź dziernika 2003 r. w sprawach COMP D3/35470 ARA i COMP D3/35473 – AGREV i ARO Komisja Europejska uzna ł a, i ż mo ż liwe jest nawet w ęż sze, ograniczone do poszczególnych rodzajów odpadów opakowaniowych, zakre ś lenie w ł a ś ciwych rynków produktowych w rozpatrywanym sektorze gospodarki (par. 164) (za łą cznik do pisma spó ł ki RekoPol z dnia 20 maja 2004 r.). 13 o ochronie konkurencji i konsumentów). Wnioskodawca wykaza ł we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, i ż geograficznym rynkiem w ł a ś ciwym dla organizacji odzysku jest terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Przes ą dza o tym okoliczno ść , i ż zasady odzysku odpadów oraz zasady funkcjonowania organizacji odzysku unormowane s ą przepisami ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej (pismo Wnioskodawcy z dnia 12 sierpnia 2003 r., s. 6). Jak podniós ł Wnioskodawca, organizacje odzysku mog ą zawiera ć umowy z przedsi ę biorcami z ró ż nych regionów Polski, a zbiórka i recykling nie s ą powi ą zane z konkretnymi opakowaniami, wprowadzanymi do obrotu przez okre ś lonego przedsi ę bior ę . Ww. ustawa obowi ą zuje jedynie na terytorium Polski. Jej tre ść wp ł ywa na poziom poda ż y i popytu us ł ug odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych ś wiadczonych przez organizacje odzysku na terytorium Polski. Polskie regulacje w dziedzinie odzyskiwania odpadów i dzia ł alno ś ci organizacji odzysku ró ż ni ą si ę nieco od rozwi ą za ń obowi ą zuj ą cych w innych pa ń stwach europejskich. Mo ż liwo ść zaoferowania konkurencyjnych us ł ug przez organizacje odzysku lub przedsi ę biorstwa dzia ł aj ą ce w innych pa ń stwach jest ograniczona, poniewa ż podstawy prawne obowi ą zku odzysku odpadów opakowaniowych maj ą charakter krajowy, publiczno-prawny. Powy ż sze stanowisko Wnioskodawcy jest zbie ż ne ze stanowiskiem wyra ż onym przez Komisj ę Europejsk ą w powo ł ywanej ju ż decyzji w sprawie nr COMP D3/34493 – DSD (par. 87 -99). Komisja Europejska zauwa ż y ł a, i ż pomimo coraz wi ę kszej internacjonalizacji sektora utylizacji odpadów, wci ąż spotyka si ę sytuacje, w których poda ż i popyt s ą nadal organizowane na poziomie narodowym, w szczególno ś ci w odniesieniu do us ł ug odzysku oraz utylizacji zu ż ytych opakowa ń . Powodu takiego stanu rzeczy Komisja upatruje w tym, i ż przepisy reguluj ą ce kwestie utylizacji opakowa ń ró ż ni ą si ę znacznie na terenie poszczególnych pa ń stw. W zwi ą zku z tym system odzysku odpadów wprowadzony w poszczególnych krajach jest ograniczony wy łą cznie do terytorium tych krajów. W zwi ą zku z powy ż szym Komisja Europejska przyj ęł a – w odniesieniu do rynku niemieckiego – ż e obiektywne warunki poda ż y i popytu na rynku w ł a ś ciwym ró ż ni ą si ę w sposób trwa ł y od tych, jakie panuj ą w innych obszarach Wspólnego Rynku 7 . W ś wietle powy ż szego Prezes Urz ę du uzna ł za uzasadnione przyj ę cie, i ż rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest krajowy rynek us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, ś wiadczonych przez organizacje odzysku w rozumieniu art. 4 ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej. b) pozycja dominuj ą ca spó ł ki RekoPol na rynku w ł a ś ciwym Uprawdopodobnienie, zgodnie z dyspozycj ą art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosowania przez przedsi ę biorc ę zarzucanych mu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, wymaga uprzedniego uprawdopodobnienia, i ż przedsi ę biorca posiada na tym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Zgodnie z definicj ą pozycji dominuj ą cej, zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która 7 Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 20 kwietnia 2001 r. w sprawie COMP D3/34493 – DSD, par. 89-91. 14 umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Zawarte w powo ł ywanym przepisie domniemanie o powstaniu pozycji dominuj ą cej z chwil ą przekroczenia 40% udzia ł u rynkowego nie mo ż e by ć jednak stosowane mechanicznie. Procentowy udzia ł rynkowy jest kryterium podstawowym. Wniosek, ż e dany podmiot posiada pozycje dominuj ą ca na rynku, wynika ć mo ż e jednak z zestawienia wielu czynników, które niekoniecznie musz ą znajdowa ć prze ł o ż enie w udzia ł ach procentowych 8 . Ocena pozycji rynkowej przedsi ę biorcy nie mo ż e si ę zatem opiera ć wy łą cznie na kryterium procentowego udzia ł u w rynku, mierzonego w oparciu o dane o warto ś ci rynku (tj. sum ę przychodów przedsi ę biorców na nim dzia ł aj ą cych) lub osi ą gan ą przez przedsi ę biorc ę warto ś ci sprzeda ż y lub relewantnych produktów. Z uwagi na specyfik ę danego rynku w ł a ś ciwego w konkretnym przypadku mo ż liwe jest stwierdzenie pozycji dominuj ą cej nawet wówczas, gdy udzia ł przedsi ę biorcy nie przekroczy ł granicy 40% 9 . Warunkuje to jednak stwierdzenie istnienia innych dodatkowych okoliczno ś ci, które nawet przy ni ż szym procentowym udziale rynkowym mog ą wzmacnia ć jego rzeczywist ą zdolno ść do oddzia ł ywania na rynek. W orzecznictwie antymonopolowym zwraca si ę uwag ę , i ż istotnym czynnikiem decyduj ą cym o przewadze przedsi ę biorcy na okre ś lonym rynku s ą w szczególno ś ci eksploatowane przez niego prawa w ł asno ś ci intelektualnej oraz przewaga technologiczna wzgl ę dem innych uczestników rynku 10 . Do czynników wzmacniaj ą cych si łę rynkow ą przedsi ę biorcy zaliczy ć mo ż na równie ż tak ą okoliczno ść , jak powszechna w ś ród konsumentów znajomo ść marki, pod jak ą przedsi ę biorca dzia ł a i jak ą oznacza swoje produkty 11 . W pi ś miennictwie antymonopolowym uznaje si ę , i ż z uwagi na takie dodatkowe okoliczno ś ci jak prawa w ł asno ś ci intelektualnej, przewaga technologiczna, silna fragmentacja rynku, pozycj ę dominuj ą c ą mo ż na przypisa ć przedsi ę biorcy, który posiada udzia ł rynkowy w wysoko ś ci 30% 12 . W uzasadnionych przypadkach Komisja Europejska dopuszcza uznanie przedsi ę biorcy za posiadaj ą cego pozycje dominuj ą c ą przy udzia ł ach rynkowych kszta ł tuj ą cych si ę ju ż w granicach pomi ę dzy 20% a 40% 13 . W ocenie Prezesa Urz ę du, przekazane przez Wnioskodawc ę i zebrane w trakcie niniejszego post ę powania informacje uprawdopodobniaj ą fakt posiadania przez spó ł k ę RekoPol pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku us ł ug zwi ą zanych z wykonywaniem obowi ą zków zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych, ś wiadczonych przez organizacje odzysku. Ś wiadcz ą o tym nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • znacz ą cy udzia ł rynkowy spó ł ki RekoPol, która od 2002 r. do chwili obecnej jest niew ą tpliwie najsilniejszym podmiotem w ś ród wszystkich dzia ł aj ą cych organizacji odzysku (patrz: Tabela 1) ; 8 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji z dnia 8 pa ź dziernika 1996 r. w po łą czonych sprawach T-24/93, T-25/93, T-26/93 i T-28/93 Compagnie Maritime Belge Transports i inni przeciwko Komisji. 9 Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 14 lipca 1999 r. w sprawie IV/D-2/34.780 Virgin / British Airways ; S. Weatherill, P. Beaumont: EU law, 1999, s. 865; R. Whish: Competition Law. V-th Edition, Butterworths 2003, s. 182. 10 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 21 stycznia 1998 r.; sygn. akt XVII Ama 55/97. 11 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 4 lutego 1998 r.; sygn. akt XVII Ama 53/97. 12 S. Weatherill, P. Beaumont: EU law, 1999, s. 865. 13 R. Whish: Competition Law. V-th Edition, Butterworths 2003, s. 182; Commission’s X-th Report on Competition Policy (1980), pkt 50. 15 • stosunkowo niewielki stopie ń koncentracji rynku w ł a ś ciwego. Nie dzia ł a na nim obecnie ż aden przedsi ę biorca, dysponuj ą cy cho ć by po ł ow ą udzia ł u rynkowego spó ł ki RekoPol, pomimo tego, i ż liczba przedsi ę biorców wykonuj ą cych us ł ugi odzysku opadów opakowaniowych wynosi oko ł o trzydziestu; • spó ł ka RekoPol posiada wy łą czne prawo u ż ywania znaku towarowego „Zielony Punkt" na terytorium RP, którego swoiste cechy czyni ą ofert ę przedsi ę biorcy dysponuj ą cego prawami do tego znaku towarowego zdecydowanie bardziej atrakcyjn ą od oferty innych organizacji odzysku, z uwagi na nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: - w krajach Europy Zachodniej znak „Zielony Punkt” silnie upowszechni ł si ę . Nak ł adany jest on na opakowania celem poinformowania o przynale ż no ś ci producenta do okre ś lonego systemu utylizacji opakowa ń . „Zielony Punkt” szczególnie szeroko rozpowszechniony jest w ś ród przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na terenie Niemiec, b ę d ą c jednocze ś nie rozpoznawalnym w wi ę kszo ś ci pa ń stw ś wiata znakiem towarowym kojarzonym z dba ł o ś ci ą o ś rodowisko naturalne. Jak wynika z informacji przekazanych przez Wnioskodawc ę , znak towarowy „Zielony Punkt” jest stosowany na ś wiecie przez 95.000 licencjobiorców oraz umieszczany corocznie na ca ł ym ś wiecie na ponad 460 bilionach opakowa ń . Znak ten jest stosowany przez organizacje odzysku z dwudziestu pa ń stwach europejskich: Austrii, Belgii, Cypru, Czech, Francji, Grecji, W ę gier, Irlandii, Ł otwy, Litwy, Luksemburgu, Norwegii, Polski, Portugalii, S ł owacji, S ł owenii, Hiszpanii, Szwecji, Turcji oraz Wielkiej Brytanii. Prawo do u ż ywania znaku „Zielony Punkt” maj ą te ż organizacje w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych oraz Meksyku. Znak jest chroniony w ponad 170 krajach na ca ł ym ś wiecie. W niektórych krajach (Niemcy, Francja) opatrzonych jest nim nawet 91% opakowa ń dost ę pnych na rynku (pismo Wnioskodawcy z dnia 3 lutego 2005 r.). - stosowanie opakowa ń oznakowanych znakiem „Zielony Punkt” jest nieuniknione dla przedsi ę biorców eksportuj ą cych towary do krajów europejskich, w których znak ten jest silnie rozpowszechniony, jak i importuj ą cych towary z tych krajów, pomimo tego, i ż polski ustawodawca nie wymaga, aby producenci i importerzy towarów w opakowaniach podawali do wiadomo ś ci powszechnej, przy pomocy specjalnego oznaczenia, fakt powierzenia swojego obowi ą zku odzysku okre ś lonej organizacji. Potwierdzaj ą to omówione w niniejszej decyzji deklaracje przedsi ę biorców, b ę d ą cych kontrahentami organizacji odzysku; - w przypadku sprowadzanych z zagranicy towarów oznaczonych znakiem „Zielony Punkt” nieop ł acalne jest stosowanie specjalnych opakowa ń i etykiet na polski rynek. Samodzielne wyprodukowanie takich opakowa ń przez dystrybutora stanowi bowiem dla niego dodatkowy koszt, a tak ż e powoduje niedogodno ś ci logistyczne, takie jak wyd ł u ż enie czasu dostawy. Potwierdzaj ą to ankietowani kontrahenci organizacji odzysku; - poniewa ż to producent towaru podejmuje decyzje o umieszczaniu lub nieumieszczaniu na dystrybuowanych przez siebie towarach znaku „Zielony Punkt”, praktycznie wy łą czona jest mo ż liwo ść autonomicznego decydowania o tym przez dystrybutorów produktów z zagranicy; - przedsi ę biorca dzia ł aj ą cy w ś rodowisku mi ę dzynarodowym jest zmuszony stosowa ć znak „Zielony Punkt”, gdy wprowadza na rynek polski towary produkowane w identycznej formie do dystrybucji globalnej.; - w za łą czonych do akt post ę powania decyzjach Komisji Europejskiej wymienia 16 si ę znak „Zielony Punkt” jako istotny czynnik reguluj ą cy systemy kolektywnego odzysku odpadów (por. m.in.: decyzje Komisji Europejskiej w sprawach COMP D3/34493 – DSD; opubl. w: Dz. Urz. WE z 2001 r. nr L 166; oraz COMP/34.95 – Eco-Emballages. Mo ż liwo ść przypisania znakowi „Zielony Punkt” powy ż szych swoistych cech potwierdzaj ą powo ł ywane w niniejszej decyzji badania potencjalnych kontrahentów organizacji odzysku, a tak ż e stanowisko Komisji Europejskiej. Tym samym z uwagi na cechy znaku towarowego „Zielony Punkt” cz ę sto nieuniknione jest wprowadzanie przez przedsi ę biorców opakowa ń z tym znakiem. Wybór przez przedsi ę biorc ę organizacji odzysku jest wi ę c podyktowany m.in. tym, czy zapewnia mu ona legalne umieszczanie na opakowaniach znaku „Zielony Punkt”. Wybór taki jest natomiast w mniejszym stopniu uzale ż niony od ceny i jako ś ci us ł ug ś wiadczonych przez dan ą organizacj ę odzysku. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione posiadanie przez spó ł k ę RekoPol pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie. c) praktyka RekoPol naruszaj ą ca art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców, poprzez uzale ż nianie zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy ( art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ). Ustawa nie precyzuje, co nale ż y rozumie ć pod poj ę ciem rzeczowego lub zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy. Jednak ż e w pi ś miennictwie antymonopolowym uznaje si ę , i ż zwi ą zek rzeczowy wyst ę puje wtedy, gdy dane ś wiadczenie gwarantuje prawid ł ow ą , zgodn ą z wol ą i oczekiwaniem stron realizacj ę zasadniczej umowy. Uzale ż nianie zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia mo ż e by ć uznane za dopuszczalne, gdy ma oparcie w typowej praktyce rynkowej, pod warunkiem, ż e nie jest to zwyczaj przedsi ę biorcy dominuj ą cego 14 . Praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę okre ś lona w art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest odpowiednikiem praktyki z art. 82 lit. d TWE, zgodnie z którym zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce na uzale ż nianiu zawarcia umów od przyj ę cia przez partnerów handlowych zobowi ą za ń dodatkowych, które ze wzgl ę du na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie maj ą zwi ą zku z przedmiotem umowy. S ą d Pierwszej Instancji uzna ł za sprzeczne z art. 82 lit. d TWE m.in. uzale ż nianie przez spó ł k ę Hilti AG dystrybucji chronionych prawami w ł asno ś ci przemys ł owej pistoletów do wstrzeliwania ko ł ków od zakupu ko ł ków oraz nabojów strzelniczych, co skutkowa ł o eliminacj ą z rynku przedsi ę biorców, konkuruj ą cych z Hilti AG w zakresie produkcji ko ł ków oraz nabojów strzelniczych 15 . 14 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 110. 15 Por.: wyrok S ą du Pierwszej Instancji z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie nr C-53/92 Hilti AG przeciwko Komisji Europejskiej; tekst w j ę zyku polskim opubl. w: Zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej II, Warszawa 1996, s. 111-142. 17 We wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego Wnioskodawca uzna ł , i ż znamiona praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wype ł nia uzale ż nianie przez RekoPol udzielania licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów opakowaniowych. Wnioskodawca uzna ł , i ż uzale ż nienie umowy o udzieleniu licencji znaku towarowego od zawarcia innej umowy, tj. umowy o przej ę cie obowi ą zku odzysku nie ma zwi ą zku rzeczowego z przedmiotem umowy. Brak takiego zwi ą zku wynika z funkcji, jakie ma do spe ł nienia znak „Zielony Punkt”, a które wskazano w powo ł ywanej wy ż ej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie COMP D3/34493 – DSD. Komisja uzna ł a w niej, i ż funkcj ą tego znaku jest poinformowanie konsumenta o okoliczno ś ci, ż e wrzucenie odpadu do pojemnika odpowiednio oznaczonego daje gwarancj ę odzysku tego opakowania, jest wi ę c przyjazne dla ś rodowiska 16 . Jak stwierdzono we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, „z ww. punktu widzenia jest bez znaczenia, czy znak „Zielony Punkt” b ę dzie nak ł adany na opakowania wy łą cznie przez przedsi ę biorców, którzy zawarli stosowne umowy o odzysk opakowa ń z RekoPol, czy przez innych przedsi ę biorców, którzy zawarli umowy z innymi organizacjami odzysku lub sami wykonuj ą obowi ą zek odzysku. Istotne jest to, aby konsument mia ł ś wiadomo ść , ż e wrzucaj ą c opakowanie do pojemnika przyczynia si ę do ochrony ś rodowiska. Je ż eli do pojemników oznaczonych znakiem RekoPol wrzucone zostan ą opakowania oznaczone przez innych przedsi ę biorców Zielonym Punktem, to RekoPol nie poniesie z tego tytu ł u ż adnego uszczerbku, wr ę cz odwrotnie, uzyska wi ę cej odpadów, których zebraniem z rynku musi si ę wykaza ć ”. Wnioskodawca zauwa ż y ł we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, i ż rozpoznaj ą c spraw ę wniesion ą przeciwko DSD, Komisja stwierdzi ł a, ż e nie ma ż adnych powodów, aby przedsi ę biorcy, którzy korzystaj ą z alternatywnego do DSD systemu odzysku mieli p ł aci ć DSD za nak ł adanie znaku „Zielony Punkt”. Prowadzi ł oby to bowiem do dwukrotnego p ł acenia za us ł ug ę , której DSD nie wykona ł . Jak zauwa ż y ł Wnioskodawca, „sam znak towarowy zosta ł przez Komisj ę scharakteryzowany jako znak gwarancyjny a wi ę c taki, który winien by ć dost ę pny ka ż demu przedsi ę biorcy, o ile spe ł ni warunki regulaminu stosowania znaku. Komisja uzna ł a łą czenie przez DSD licencji na znak z op ł at ą za odzysk opakowa ń za niedopuszczalne nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej (por. par. 111-116) i zobowi ą za ł a DSD do niepobierania op ł aty licencyjnej za u ż ywanie znaku „Zielony Punkt” od tych opakowa ń , które poddane s ą recyklingowi w systemie konkurencyjnym lub samodzielnie przez przedsi ę biorc ę ” (wykonanie tego zobowi ą zania stanowi aneks do umowy licencyjnej o stosowanie znaku „Zielony Punkt” wprowadzony przez DSD po zapadni ę ciu decyzji Komisji Europejskiej, umowa licencyjna DSD i wprowadzony do niej aneks stanowi ą za ł . 10 do wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego). Z powy ż szych okoliczno ś ci Wnioskodawca wywiód ł , i ż znak towarowy „Zielony Punkt” nie ma rzeczowego zwi ą zku z sam ą us ł ug ą odzysku opakowa ń . Us ł uga ta mo ż e by ć bowiem realizowana przez dowoln ą organizacj ę odzysku lub przedsi ę biorc ę we w ł asnym zakresie. Uwzgl ę dniaj ą c jednak realia wymiany handlowej polskich przedsi ę biorców z parterami z innych krajów europejskich, g ł ownie z Niemiec, warunki na jakich spó ł ka RekoPol udziela innym przedsi ę biorcom licencji na „Zielony Punkt”, maj ą zdecydowanie negatywny wp ł yw na ukszta ł towanie si ę konkurencyjnego rynku odzysku odpadów opakowaniowych. 16 Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 20 kwietnia 2001 r. w sprawie COMP D3/34493 – DSD, par. 143-154. 18 Zdaniem Prezesa Urz ę du, zebrane dotychczas informacje i dokumenty uprawdopodobniaj ą , i ż spó ł ka RekoPol uzale ż nia udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia jej wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów. Jak wynika z informacji przekazanych przez strony niniejszego post ę powania, klienci spó ł ki RekoPol umownie przekazuj ą RekoPol obowi ą zek zapewnienia odzysku odpadów opakowaniowych, zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o obowi ą zkach przedsi ę biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o op ł acie produktowej i op ł acie depozytowej. Integralny za łą cznik do tej umowy zawiera warunki udzielenia niewy łą cznej licencji upowa ż niaj ą cej kontrahenta spó ł ki RekoPol do u ż ywania znaku towarowego „Zielony Punkt”. Z tre ś ci przekazanego przez Wnioskodawc ę projektu umowy przej ę cia przez spó ł k ę RekoPol obowi ą zku odzysku oraz z tre ś ci umowy licencji znaku „Zielony Punkt” wynika, i ż prawo do u ż ywania znaku „Zielony Punkt” jest ś wiadectwem tego, ż e przedsi ę biorca uczestniczy w zorganizowanym i kierowanym przez RekoPol systemie odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Op ł at ę licencyjn ą za u ż ywanie znaku „Zielony Punkt” obejmuje op ł ata za uczestnictwo w systemie odzysku i recyklingu spó ł ki RekoPol. W opinii Prezesa Urz ę du, powy ż sze okoliczno ś ci wskazuj ą , i ż zamiarem spó ł ki RekoPol jest udzielanie licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” wy łą cznie tym przedsi ę biorcom, którzy zawarli ze spó ł k ą RekoPol umow ę o przej ę cia obowi ą zku odzysku. Ju ż w tre ś ci ww. projektów umów, przedstawianych potencjalnym kontrahentom, wynika wi ą zany charakter licencji na u ż ywanie znaku „Zielony Punkt” i us ł ugi wykonywania obowi ą zku odzysku odpadów. Dokonuj ą c powy ż szej oceny Prezes Urz ę du uzna ł , i ż nie maj ą na ni ą wp ł ywu nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • Fakt przedstawienia przez RekoPol projektów umów odmiennych od pochodz ą cych od Wnioskodawcy (za łą cznik do pisma pt. „ Stanowisko RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w sprawie zarzutów (…) – wersja jawna” z dnia 22 stycznia 2004 r.) [Punkt 11 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. • Stanowisko spó ł ki RekoPol, i ż w wyniku negocjacji z potencjalnymi kontrahentami powstaj ą umowy uwzgl ę dniaj ą ce potrzeby i oczekiwania przedsi ę biorców, które mog ą ró ż ni ć si ę od przedstawionych przez Wnioskodawc ę wzorów, a tak ż e okoliczno ść , ż e – jak poinformowa ł a spó ł ka RekoPol – udzieli ł a niektórym przedsi ę biorcom licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” bez przej ę cia wykonywania us ł ugi odzysku odpadów (por.: „ Stanowisko RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w sprawie zarzutów (…) – wersja jawna” , s. 13). W ocenie Prezesa Urz ę du, nie mo ż e to wp ł ywa ć na zmian ę oceny, czy spó ł ka RekoPol zachowuje si ę w sposób kwestionowany przez Wnioskodawc ę . Istotne dla oceny niniejszej kwestii s ą bowiem nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: (a) Wnioskodawca przedstawi ł w toku post ę powania o ś wiadczenie pe ł nomocnika jednego z kontrahentów spó ł ki RekoPol, z którego wynika, i ż spó ł ka odmówi ł a udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” bez powierzenia jej wykonywania obowi ą zku odzysku (za łą cznik do pisma Wnioskodawcy z dnia 31 sierpnia 2004 r.); (b) Prezes Urz ę du uzyska ł od przedsi ę biorców – kontrahentów organizacji odzysku – informacje, i ż spó ł ka RekoPol nie dopuszcza ł a mo ż liwo ś ci udzielenia licencji na znak „Zielony Punkt” bez powierzania jej obowi ą zku odzysku oraz, i ż z tre ś ci przedstawianych im umów nie wynika ł o, by istnia ł a taka mo ż liwo ść ; 19 (c)-(d) [Punkt 12 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa]. W ocenie Prezesa Urz ę du podnoszona przez spó ł k ę RekoPol okoliczno ść , i ż udzieli ł a niektórym przedsi ę biorcom licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” bez przej ę cia wykonywania us ł ugi odzysku odpadów, nie oznacza by spó ł ka ta nie uzale ż nia ł a udzielenia licencji tego znaku towarowego od powierzenia jej wykonywania okre ś lonych wy ż ej us ł ug zwi ą zanych z odzyskiem odpadów. Spó ł ka RekoPol potwierdzi ł a bowiem jednocze ś nie, i ż potencjalnym kontrahentom przedstawia projekty umów niezawieraj ą ce postanowie ń przewiduj ą cych mo ż liwo ść uzyskania samej licencji znaku „Zielony Punkt”, a wskazane wy ż ej, w pkt a i b, informacje od przedsi ę biorców uprawdopodabniaj ą , i ż spó ł ka RekoPol co do zasady nie udziela samej licencji tego znaku „Zielony Punkt”. Po kilku latach dzia ł alno ś ci jako organizacja odzysku, spó ł ka RekoPol w wi ę kszo ś ci umów nie przewiduje mo ż liwo ś ci udzielenia samej licencji znaku towarowego „Zielony Punkt”. Zgromadzony materia ł dowodowy uprawdopodobni ł , i ż decyzje o udzieleniu kontrahentowi jedynie licencji tego znaku towarowego spó ł ka RekoPol podejmuje w sposób dowolny, w oderwaniu od jakichkolwiek czytelnych kryteriów. Oznacza to, i ż po stronie potencjalnego kontrahenta spó ł ki RekoPol brak jest pewno ś ci sytuacji kontraktowej. Kontrahent RekoPol mo ż e si ę wi ę c spodziewa ć odmowy udzielenia licencji na u ż ywanie znaku towarowego „Zielony Punkt” bez przekazania spó ł ce wykonywania us ł ugi odzysku odpadów. Wobec powy ż szych okoliczno ś ci uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione stosowanie przez spó ł k ę RekoPol praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy , polegaj ą cej na uzale ż nianiu udzielenia licencji znaku towarowego „Zielony Punkt” od powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem zapewniania przez przedsi ę biorców odzysku odpadów. d) praktyka RekoPol naruszaj ą ca art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy We wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego Wnioskodawca zarzuci ł spó ł ce RekoPol naruszenie zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku okre ś lonego w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zdaniem Wnioskodawcy, znamiona tej praktyki wype ł nia nak ł adanie przez spó ł k ę RekoPol na kontrahentów obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji (art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy). Okre ś lony w powo ł ywanym przepisie zakaz nak ł ada na przedsi ę biorców obowi ą zek takiego dzia ł ania, by nie stwarza ł o to innym uczestnikom obrotu towarowego barier ograniczaj ą cych ich mo ż liwo ść skutecznego konkurowania w warunkach gospodarki rynkowej. Niniejsza praktyka ma wi ę c charakter antykonkurencyjny i okre ś la sytuacj ę , w której przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku negatywnie oddzia ł uje na stan konkurencji na rynku. Z zestawienia powo ł ywanych wy ż ej postanowie ń umownych projektów umów RekoPol przedstawionych przez Wnioskodawc ę i RekoPol wynika, i ż przedsi ę biorca zawieraj ą cy umow ę ze spó ł k ą RekoPol zobowi ą zany jest u ż ywa ć znaku towarowego „Zielony Punkt” na opakowaniach wprowadzonych do obrotu na terytorium Polski. Jednocze ś nie w okresie obowi ą zywania umowy mi ę dzy spó ł k ą RekoPol a przedsi ę biorc ą , przedsi ę biorca ten nie mo ż e 20 powierzy ć obowi ą zku zapewnienia odzysku innemu przedsi ę biorcy. Musi zatem powierzy ć RekoPol odzysk wszystkich odpadów opakowaniowych wprowadzanych na rynek. Obowi ą zek ten jest niezale ż ny od tego, czy spó ł ka RekoPol w praktyce wykonuje us ł ugi odzysk w stosunku do tych opakowa ń , jak równie ż niezale ż nie od tego, czy chodzi o opakowania oznaczone znakiem „Zielony Punkt”, czy te ż nieoznaczone w ten sposób. Jak wskaza ł Wnioskodawca, w wyniku powierzenia spó ł ce RekoPol obowi ą zku zapewnienia odzysku wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek, przedsi ę biorca zostaje zobowi ą zany do zakupu us ł ug polegaj ą cych na zapewnieniu odzysku wy łą cznie u jednego dostawcy. Wnioskodawca zwróci ł uwag ę na antykonkurencyjny charakter tego typu klauzul, które utrudniaj ą innym podmiotom dost ę p do rynku i – w przypadku podmiotów posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – ograniczaj ą konkurencj ę , zamykaj ą c innym podmiotom dost ę p do rynku. Stosowanie klauzul wy łą czno ś ci w umowach zawieranych z przedsi ę biorcami nale ż y – wed ł ug Wnioskodawcy – uzna ć za przejaw nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 5. W wyniku narzucenia wy łą czno ś ci na wykonywanie us ł ug odbioru -i recyklingu opakowa ń , spó ł ka RekoPol uniemo ż liwia swoim klientom korzystanie z us ł ug innych przedsi ę biorstw. Narusza to zasady konkurencji, poniewa ż pozbawia inne ni ż RekoPol organizacje odzysku równych szans w rywalizacji o klientów. W ten sposób spó ł ka RekoPol przeciwdzia ł a – jak podniós ł Wnioskodawca – ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania konkurencji. Przedsi ę biorcy, którzy zdecyduj ą si ę powierzy ć , cho ć by cz ęś ciowo, obowi ą zek odzysku innemu podmiotowi, b ą d ź wykonywa ć go w okre ś lonym zakresie samodzielnie, nara ż aj ą si ę na ryzyko zwi ą zane z gro ź b ą rozwi ą zania umowy przez RekoPol i pozbawienie mo ż liwo ś ci korzystania ze znaku towarowego „Zielony Punkt”. W konsekwencji przedsi ę biorca musi zdecydowa ć si ę wy łą cznie na umow ę ze spó ł k ą RekoPol. Uniemo ż liwia to konkurentom tej spó ł ki prowadzenie konkurencyjnej dzia ł alno ś ci rynkowej i zmierza do pozostania, w miar ę rozszerzenia si ę u ż ywania znaku towarowego „Zielony Punkt”, tylko jednej organizacji na tym rynku. Analiza tre ś ci projektów umów RekoPol, przed ł o ż onych przez Wnioskodawc ę oraz RekoPol, jak równie ż tre ś ci konkretnych umów z przedsi ę biorcami przedstawionych przez spó ł k ę RekoPol, prowadzi do wniosku, i ż spó ł ka ta zachowuje si ę w sposób, z którym Wnioskodawca wi ąż e zarzut naruszenia ww. zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Zgodnie z § l ust. 3 przedstawionego przez Wnioskodawc ę wzoru umowy RekoPol, oznaczonego jako „Umowa z klientem – REKOPOL doc”, „ przekazanie obowi ą zku zapewnienia odzysku, a w szczególno ś ci recyklingu odpadów opakowaniowych dotyczy wszystkich opakowa ń z produktami wprowadzanymi przez Przedsi ę biorc ę na rynek, przy czym obejmuje to zarówno opakowania jednostkowe, jak i opakowania zbiorcze i transportowe (…) Równocze ś nie Przedsi ę biorca o ś wiadcza, i ż w trakcie trwania niniejszej Umowy nie powierzy obowi ą zku zapewnienia odzysku, a w szczególno ś ci recyklingu innej organizacji odzysku ”. [Punkt 13 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Równie ż tre ść przedstawionych przez RekoPol nast ę puj ą cych umów z przedsi ę biorcami potwierdza, i ż spó ł ka ta zachowuje si ę w sposób, z którym Wnioskodawca wi ąż e zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej: [Punkt 14 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Oznacza to, i ż przedsi ę biorca zamierzaj ą cy skorzysta ć z oferty spó ł ki RekoPol zobowi ą zany jest z ł o ż y ć o ś wiadczenie o przekazaniu na rzecz tej spó ł ki obowi ą zku 21 zapewnienia odzysku wszystkich opakowa ń produktów tego przedsi ę biorcy, które wprowadzane s ą na rynek. Wobec powy ż szych okoliczno ś ci uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione stosowanie przez spó ł k ę RekoPol praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy , polegaj ą cej na nak ł adaniu na kontrahentów spó ł ki obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. e) praktyka RekoPol naruszaj ą ca art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy Przedmiot niniejszego post ę powania obejmuje równie ż zarzut nadu ż ywania przez spó ł k ę RekoPol pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych temu przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci – wskutek nak ł adania na kontrahentów obowi ą zku powierzenia tej spó ł ce wykonywania us ł ug zwi ą zanych z obowi ą zkiem przedsi ę biorców zapewniania odzysku odpadów w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. Art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucanie przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Z powy ż sz ą praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę mamy do czynienia w razie łą cznego spe ł nienia trzech przes ł anek: 1. uci ąż liwy charakter warunków umowy; 2. narzucanie tych warunków przez podmiot dominuj ą cy; 3. osi ą gni ę cie nieuzasadnionych korzy ś ci przez tego ż przedsi ę biorc ę . W cz ęś ci decyzji dotycz ą cej zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uprawdopodobniono, i ż spó ł ka RekoPol nak ł ada na przedsi ę biorców obowi ą zek wykupu us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. Stosowanie przez RekoPol tej praktyki potwierdza tre ść projektów i faktycznie zawieranych przez spó ł k ę umów. Zdaniem Wnioskodawcy, takie dzia ł ania RekoPol wymierzone s ą nie tylko w jego konkurentów na krajowym rynku organizacji odzysku ale tak ż e naruszaj ą interesy jego kontrahentów, tj. podmiotów, które chc ą uzyska ć licencj ę na pos ł ugiwanie si ę znakiem „Zielony Punkt”. Narzucanie tym podmiotom warunku, aby najpierw wykupi ł y w spó ł ce RekoPol us ł ug ę odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek spe ł nia, w ocenie Wnioskodawcy, hipotez ę art. 8 ust. 2 pkt. 6 ww. ustawy. Narzucone przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę warunki umowne musz ą mie ć charakter uci ąż liwy, to znaczy taki, który nak ł ada na podmioty, przeciwko którym praktyka jest skierowana, ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tego w stosunkach danego rodzaju 17 . W orzecznictwie antymonopolowym podkre ś la si ę , ż e miar ą uci ąż liwo ś ci warunków umowy jest analiza, czy w razie hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji, tj. przy istnieniu alternatywnych ź róde ł zaopatrzenia i zbytu, przedsi ę biorca skar ż ony o stosowanie praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie by ł by w stanie wynegocjowa ć kwestionowanych postanowie ń umowy 18 . Obowi ą zek wykupu us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek stanowi warunek dla przedsi ę biorców uci ąż liwy, gdy ż us ł ug ę przej ę cia obowi ą zku odzysku mogliby uzyska ć na korzystniejszych warunkach w innej 17 I. Wiszniewska: Granice kartelowo-prawne wa ż no ś ci licencji patentowych, Warszawa 1991, s. 123. 18 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 czerwca 1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99. 22 organizacji odzysku. Przedsi ę biorca, na którym ci ąż y obowi ą zek odzysku odpadów opakowaniowych móg ł by chcie ć przekaza ć obowi ą zek odzysku odpadów okre ś lonego rodzaju innemu przedsi ę biorcy, który na danym segmencie rynku oferuje lepsze ni ż spó ł ka RekoPol warunki ś wiadczenia tej us ł ugi. Móg ł by tak ż e chcie ć w odniesieniu do cz ęś ci odpadów opakowaniowych wykonywa ć obowi ą zek odzysku samodzielnie. Jednak ż e w przypadku gdy przedsi ę biorca jest gospodarczo zainteresowany obrotem z innymi krajami, w których znak towarowy „Zielony Punkt” jest rozpowszechniony, jest zmuszony przekaza ć wykonywanie obowi ą zku odzysku spó ł ce RekoPol i to w odniesieniu do wszystkich wprowadzanych na rynek odpadów opakowaniowych. Nieuzasadnione korzy ś ci, osi ą gane przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów narzuconych kontrahentowi. W relacjach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń uczestników umowy nieuzasadnione korzy ś ci okre ś laj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju 19 . Jak podkre ś li ł Wnioskodawca, fakt dysponowania prawem do udzielenia licencji na znak towarowy „Zielony Punkt” w powi ą zaniu z wykonywaniem us ł ugi odzysku umo ż liwia spó ł ce RekoPol uzyskiwanie nieuzasadnionych korzy ś ci , poprzez zwi ą zanie przedsi ę biorców ze swoimi us ł ugami odzysku i pozbawieniu ich mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug innej organizacji, cho ć by w odniesieniu do cz ęś ci odpadów opakowaniowych. W tym ś wietle nawet w przypadku, gdyby kontrahent spó ł ki RekoPol faktycznie wykonywa ł samodzielnie obowi ą zek odzysku cz ęś ci swoich odpadów opakowaniowych, lub zleci ł ich wykonywanie innej organizacji – musi ui ś ci ć spó ł ce RekoPol op ł at ę za ś wiadczenie us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. Dzia ł anie RekoPol mo ż e jej umo ż liwi ć w przysz ł o ś ci dyktowanie w zasadzie dowolnej ceny us ł ugi odzysku ka ż demu przedsi ę biorcy, który jest faktycznie zmuszony stosowa ć „Zielony Punkt” na opakowaniach produkowanych lub dystrybuowanych produktów. W opinii Prezesa Urz ę du, okoliczno ś ci niniejszej sprawy pozwalaj ą na uznanie za uprawdopodobnione faktu, i ż kwestionowane przez Wnioskodawc ę warunki umów s ą kontrahentom RekoPol narzucane przez t ę spó ł k ę . Na powy ż sz ą ocen ę nie maj ą wp ł ywu przekazane przez spó ł k ę RekoPol informacje, z których wynika, ż e spó ł ka ta przejmuje obowi ą zek odzysku w odniesieniu do cz ęś ci opakowa ń , udzielaj ą c przy tym sublicencji znaku towarowego „Zielony Punkt” na wszystkie opakowania wprowadzane przez przedsi ę biorc ę na rynek, gdy ż : [Punkt 15 za łą cznika nr 1 do decyzji, zawieraj ą cego informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] . W zwi ą zku z powy ż szym fakt obowi ą zywania umów z udzia ł em spó ł ki RekoPol, umo ż liwiaj ą cych jej kontrahentom przekazanie obowi ą zku odzysku cz ęś ci opakowa ń innej ni ż RekoPol organizacji odzysku nie oznacza, w ocenie Prezesa Urz ę du, by spó ł ka nie narzuca ł a kontrahentom obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku w odniesieniu do wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. Okoliczno ś ci sprawy wskazuj ą , ż e potencjalnemu kontrahentowi spó ł ki przedstawiany jest projekt umowy przewiduj ą cy obowi ą zek powierzenia RekoPol wykonywania obowi ą zku odzysku w odniesieniu do wszystkich odpadów wprowadzanych na rynek. Spó ł ka RekoPol nie zawiera co do zasady umów umo ż liwiaj ą cych kontrahentom powierzenie jej obowi ą zku odzysku w odniesieniu do niektórych tylko odpadów opakowaniowych. W przewa ż aj ą cej wi ę kszo ś ci zawarte ju ż umowy nie przewiduj ą tego. 19 S. Gronowski: Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1999, s. 218. 23 W ci ą gu kilku lat dzia ł alno ś ci jako organizacja odzysku, spó ł ka RekoPol tylko kilkakrotnie zawar ł a umowy o odmiennej – jak sama zadeklarowa ł a – tre ś ci, przy czym okoliczno ś ci wskazane wy ż ej nie pozwalaj ą na jednoznaczne przes ą dzenie, czy wszystkie te umowy maj ą rzeczywi ś cie cechy, jakie spó ł ka RekoPol im przypisuje i które, wed ł ug tej spó ł ki, ś wiadcz ą o niestosowaniu zarzucanej jej praktyki. Powy ż sze okoliczno ś ci stanowi ą uprawdopodobnienie tezy, i ż nawet przy przyj ę ciu, ż e z niektórymi swoimi kontrahentami RekoPol zawar ł a umowy nienak ł adaj ą ce na nich kwestionowanego obowi ą zku powierzenia wykonywania odzysku wszystkich odpadów opakowaniowych, to s ą to przypadki odosobnione. Nieznane s ą przy tym kryteria, w oparciu o które spó ł ka zawiera ł a tego rodzaju umowy z danymi przedsi ę biorcami. Nie zmienia to zatem konstatacji, i ż po stronie potencjalnego kontrahenta RekoPol brak jest pewno ś ci sytuacji kontraktowej. Przeci ę tny przedsi ę biorca zwracaj ą cy si ę do tej spó ł ki z propozycj ą przeniesienia obowi ą zku odzysku mo ż e si ę spodziewa ć odmowy powierzenia organizacji innej ni ż RekoPol wykonywania obowi ą zku odzysku w odniesieniu do niektórych rodzajów odpadów opakowaniowych. Wobec powy ż szych okoliczno ś ci uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione stosowanie przez spó ł k ę RekoPol praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy , wskutek narzucania kontrahentom obowi ą zku wykupienia us ł ugi odzysku wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek. IV. Uprawdopodobnienie, i ż dalsze stosowanie zarzucanej praktyki mo ż e spowodowa ć powa ż ne i trudne do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e, przed zako ń czeniem post ę powania antymonopolowego, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę , którym zarzuca si ę stosowanie praktyki, do zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń , gdy zostanie uprawdopodobnione, ż e dalsze stosowanie zarzucanej praktyki mo ż e spowodowa ć powa ż ne i trudne do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji. W ocenie Prezesa Urz ę du z uwagi na charakter zarzucanych spó ł ce RekoPol praktyk, a tak ż e maj ą c na wzgl ę dzie materia ł dowodowy zgromadzony w toku niniejszego post ę powania, mo ż na mówi ć o uprawdopodobnieniu naruszenia interesu publicznego. W nast ę pstwie dzia ł a ń RekoPol dochodzi bowiem do zagro ż enia interesu ogólnospo ł ecznego. Naruszenie tego interesu ma bowiem miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy te dzia ł ania wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska 20 . W niniejszej sprawie uprawdopodobniono, i ż spó ł ka RekoPol stosuje zakazane prawem praktyki, ograniczaj ą c konkurencj ę na rynkach us ł ug ś wiadczonych przez organizacje odzysku odpadów opakowaniowych. Praktyki takie wp ł ywaj ą w sposób istotny na stan konkurencji, hamuj ą c jej rozwój. Okoliczno ś ci niniejszej sprawy uprawdopodobniaj ą jednocze ś nie, ż e dalsze stosowanie przez spó ł k ę RekoPol zarzucanych jej praktyk mo ż e spowodowa ć powa ż ne i trudne do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji. Ś wiadcz ą o tym nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • W wyniku powierzenia przez przedsi ę biorc ę spó ł ce RekoPol obowi ą zku zapewnienia odzysku w odniesieniu do wszystkich odpadów opakowaniowych wprowadzanych na rynek, przedsi ę biorca zostaje zobowi ą zany do zakupu tej us ł ugi u jednego wy łą cznie dostawcy. Tego typu klauzula, stosowana przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego na rynku, ma wysoce antykonkurencyjny charakter, gdy ż utrudnia dost ę p do rynku innym przedsi ę biorcom 20 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 stycznia 1991 r., sygn. akt XV Ama 8/90; S. Gronowski: Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1996, s. 1-2. 24 chc ą cym ś wiadczy ć takie us ł ugi. Dzia ł ania spó ł ki RekoPol mog ą zatem ogranicza ć konkurencj ę , zamykaj ą c innym podmiotom dost ę p do rynku us ł ug organizacji odzysku. Powy ż szy wniosek znajduje potwierdzenie w orzecznictwie wspólnotowym, w którym podkre ś la si ę , i ż przedsi ę biorca zajmuj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku mo ż e utrudnia ć dzia ł anie konkurentom poprzez przywi ą zywanie swych klientów do ś wiadczonych przez siebie us ł ug i w ten sposób uniemo ż liwiaj ą c im korzystanie z us ł ug innych, konkurencyjnych firm 21 . Jak s ł usznie zauwa ż a ETS, niezak ł ócona konkurencja mo ż e by ć zagwarantowana tylko pod warunkiem zapewnienia równo ś ci szans pomi ę dzy podmiotami gospodarczymi dzia ł aj ą cymi na rynku 22 . Owa równo ść szans jest szczególnie wa ż na w przypadku nowych podmiotów gospodarczych, w sytuacji, gdy konkurencja na rynku jest ju ż os ł abiona przez obecno ść firmy dominuj ą cej oraz przez inne okoliczno ś ci 23 . • Zobowi ą zywanie kontrahentów przez spó ł k ę RekoPol do powierzania jej wykonywania odzysku wszystkich opakowa ń wprowadzanych na rynek mo ż e w przysz ł o ś ci utrudni ć dzia ł alno ść innych organizacji odzysku odpadów opakowaniowych. To z kolei umo ż liwi ł oby RekoPol dyktowanie dowolnej ceny us ł ugi odzysku przedsi ę biorcom, których okoliczno ś ci, na które nie maj ą wp ł ywu, zmuszaj ą do uzyskiwania licencji na znak „Zielony Punkt”. • Informacje zebrane przez Prezesa Urz ę du, tak od Wnioskodawcy, jak równie ż w przeprowadzonym badaniu rynku us ł ug organizacji odzysku, uprawdopodobni ł y, i ż dzia ł ania spó ł ki RekoPol skutkuj ą pogorszeniem sytuacji rynkowej pozosta ł ych organizacji odzysku, poprzez utrat ę dotychczasowych klientów lub uniemo ż liwienie pozyskania nowych, utrwalaj ą c dominacj ę tej spó ł ki. Prezes Urz ę du podziela stanowisko Wnioskodawcy, i ż na rynku us ł ug ś wiadczonych przez organizacje odzysku odwrócenie negatywnych skutków stosowanych przez RekoPol praktyk jest bardzo trudne lub wr ę cz niemo ż liwe. RekoPol posiadaj ą c prawa do znaku towarowego „Zielony Punkt” zawiera umowy o przej ę cie obowi ą zku odzysku z klientami innych organizacji odzysku. Takim organizacjom, jak i Wnioskodawcy trudno b ę dzie powtórnie zach ę ci ć przedsi ę biorc ę do wypowiedzenia umowy o przej ę cie obowi ą zku odzysku spó ł ce RekoPol, która posiada w stosunku do pozosta ł ych organizacji odzysku wi ę ksze mo ż liwo ś ci prowadzenia agresywnej polityki cenowej. W przypadku dalszego nadu ż ywania przez RekoPol swojej pozycji zmiany, które wyst ą pi ł y na rynku organizacji odzysku odpadów opakowaniowych mia ł yby charakter trwa ł y i – jak mo ż na przypuszcza ć – nieodwracalny. Klienci, których spó ł ka RekoPol pozyska stosuj ą c praktyk ę wi ą zania umowy licencyjnej na stosowanie znaku „Zielony Punkt” z umow ą o przej ę cie obowi ą zku odzysku nawet po zako ń czeniu stosowania tej praktyki mog ą pozosta ć klientami spó ł ki RekoPol (por.: pismo Wnioskodawcy z dnia 3 lutego 2005 r.). • O konieczno ś ci wydania decyzji, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawa ż y ł równie ż fakt, i ż mimo ponad rocznego okresu prowadzenia niniejszego post ę powania antymonopolowego, nie wydaje si ę prawdopodobne, by decyzja je ko ń cz ą ca mog ł a by ć wydana w daj ą cym si ę przewidzie ć terminie. Wynika to nie tylko ze stopnia skomplikowania sprawy i konieczno ś ci dalszego gromadzenia materia ł u dowodowego niezb ę dnego do jej zako ń czenia. Prowadz ą ca niniejsze post ę powanie Delegatura UOKiK w Warszawie zmuszona jest stale je przed ł u ż a ć z uwagi na konieczno ść rozpatrywania licznych wniosków spó ł ki RekoPol o ograniczenie prawa wgl ą du do materia ł u 21 Wyrok ETS w sprawie C-85/76 Hoffmann-La Roche, par. 41; decyzja Komisji w sprawie COMP D3/34493 – DSD, par. 114. 22 Wyrok ETS w sprawie C-202/88 Francja przeciwko Komisji, decyzja Komisji w sprawie COMP D3/34493 – DSD, par. 114. 23 Decyzja Komisji w sprawie 95/489/EC GSM-Italia (Dz. Urz. WE z 23 listopada 1995 r., nr L 280/49, par. 15); decyzja Komisji w sprawie COMP D3/34493 – DSD, par. 114. 25 dowodowego. Poniewa ż tylko niektóre z tych wniosków zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie, obecnie rozpatrywanych jest szereg za ż ale ń spó ł ki RekoPol na postanowienia Prezesa Urz ę du o odmowie ograniczenia prawa wgl ą du. Wzgl ę dy formalne uniemo ż liwiaj ą zako ń czenie niniejszego post ę powania przed wyczerpaniem drogi instancyjnej i ostatecznym rozpatrzeniem przez s ą d ww. za ż ale ń spó ł ki RekoPol na incydentalne rozstrzygni ę cia Prezesa Urz ę du w sprawach wniosków tej spó ł ki o ograniczenie prawa wgl ą du oraz wniosku innego przedsi ę biorcy o dopuszczenie do udzia ł u w post ę powaniu w charakterze podmiotu zainteresowanego. Na uwag ę zas ł uguje okoliczno ść , i ż spó ł ka RekoPol z ł o ż y ł a dziewi ęć za ż ale ń na postanowienia Prezesa Urz ę du, spo ś ród których do chwili obecnej tylko jedno zosta ł o rozpatrzone przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r. S ą d odrzuci ł za ż alenie spó ł ki RekoPol na postanowienie Prezesa Urz ę du. Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż ww. za ż alenie spó ł ki RekoPol nie zosta ł o rozpatrzone przez S ą d pod wzgl ę dem merytorycznym z uwagi na nieuiszczenie przez spó ł k ę – nawet po wezwaniu przez S ą d – op ł aty od za ż alenia. Budzi w ą tpliwo ś ci rzeczywisty cel sk ł adania przez spó ł k ę RekoPol licznych za ż ale ń na postanowienia Prezesa Urz ę du, skoro w post ę powaniu s ą dowym spó ł ka ta nie czyni zado ść wymogom formalnym niezb ę dnym do wydania merytorycznego rozstrzygni ę cia w sprawie 24 . Maj ą c na uwadze powy ż sze okoliczno ś ci Prezes Urz ę du uzna ł , i ż wskutek dzia ł a ń skar ż onego przedsi ę biorcy niniejsze post ę powanie antymonopolowe nie spe ł nia swojego podstawowego celu, jakim jest zabezpieczenie swobodnej konkurencji rynkowej, która mo ż e zosta ć zachwiana wskutek dalszego dzia ł ania RekoPol w sposób kwestionowany we niniejszym post ę powaniu antymonopolowym. W tym ś wietle nale ż a ł o uzna ć za uprawdopodobnione, i ż dalsze stosowanie przez spó ł k ę RekoPol zarzucanych jej praktyk mo ż e spowodowa ć powa ż ne i trudne do usuni ę cia zagro ż enia dla konkurencji. V. Termin obowi ą zywania decyzji Stosownie do art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urz ę du okre ś la czas jej obowi ą zywania. Decyzja ta obowi ą zuje nie d ł u ż ej ni ż do czasu wydania decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie w sprawie. W ocenie Prezesa Urz ę du, uzasadnione jest okre ś lenie terminu obowi ą zywania niniejszej decyzji w okresie do dnia 31 grudnia 2006 r. , nie d ł u ż ej jednak ni ż do czasu wydania decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie w niniejszej sprawie. Celem niniejszej decyzji jest zapewnienie szybkiego osi ą gni ę cia d ł ugotrwa ł ego efektu w postaci stanu faktycznego pozytywnego dla konkurencji. Ma to si ę dokona ć wskutek wyeliminowania, ju ż w toku post ę powania antymonopolowego, stosowania przez RekoPol zachowa ń wskazanych w sentencji niniejszej decyzji. Maj ą c na wzgl ę dzie skomplikowany charakter rozpatrywanej sprawy, a tak ż e z uwagi na wskazane wy ż ej okoliczno ś ci natury proceduralnej, zwi ą zane bezpo ś rednio z rozpatrywaniem przez s ą dy za ż ale ń spó ł ki RekoPol na postanowienia Prezesa Urz ę du – uznano za ma ł o prawdopodobne zako ń czenie niniejszego post ę powania antymonopolowego w terminie krótszym ni ż wskazany wy ż ej. Wi ąż e si ę to przede wszystkim ze wzgl ę dami formalnymi; w momencie wydawania niniejszej decyzji oczekuje na rozpatrzenie przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów osiem za ż ale ń na postanowienia wydane przez Prezesa Urz ę du. Rozpatrzenia przez Prezesa Urz ę du wymagaj ą ponadto kolejne wnioski 24 Por.: wydane w niniejszej sprawie postanowienie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt XVII Amz 25/04. 26 o ograniczanie prawa wgl ą du – sk ł adane przez RekoPol i innych przedsi ę biorców, których dokumenty znajduj ą si ę w aktach sprawy. Dotychczasowy przebieg post ę powania dowodzi cz ę stej rozbie ż no ś ci pogl ą dów spó ł ki RekoPol i Prezesa Urz ę du w kwestiach b ę d ą cych przedmiotem postanowie ń o ograniczeniu prawa wgl ą du. Uzasadnia to przypuszczenie, i ż równie ż o prawid ł owo ś ci przysz ł ych postanowie ń Prezesa Urz ę du, w przypadku za ż ale ń spó ł ki RekoPol, b ę dzie musia ł rozstrzygn ąć S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z uwagi na to, a w szczególno ś ci maj ą c na wzgl ę dzie okoliczno ś ci wskazane w pkt IV niniejszej decyzji, wydaje si ę ma ł o prawdopodobne, by niniejsze post ę powanie antymonopolowe mog ł o zako ń czy ć si ę przed dniem 31 grudnia 2006 r. Zatem w celu zabezpieczenia konkurencji, która mo ż e zosta ć zachwiana wskutek dzia ł ania RekoPol, niezb ę dne jest wydanie niniejszej decyzji na okres okre ś lony w pkt II sentencji decyzji. W tym miejscu nale ż y jednoznacznie stwierdzi ć , ż e niniejsza decyzja nie zast ę puje ostatecznego rozstrzygni ę cia sprawy, b ę d ą cej przedmiotem wniosku spó ł ki Biosystem, które zostanie wydane dopiero po zako ń czeniu post ę powania antymonopolowego – bez zb ę dnej zw ł oki. Gwarantuje to art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z nim decyzja ta obowi ą zuje nie d ł u ż ej ni ż do czasu wydania decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie w sprawie. Tym samym, w przypadku zako ń czenia post ę powania antymonopolowego w terminie wcze ś niejszym ni ż okre ś lony w pkt II sentencji niniejszej decyzji, z mocy prawa przestanie ona obowi ą zywa ć . Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą przyj ę cie terminu obowi ą zywania niniejszej decyzji do dnia 31 grudnia 2006 r. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wniesienie odwo ł ania nie wstrzymuje wykonania niniejszej decyzji. Otrzymuj ą : Panowie Rados ł aw Chmura, Marcin Zaborski Pe ł nomocnicy spó ł ki RekoPol Organizacja Odzysku S.A. w Warszawie Kancelaria Patentowa Rados ł aw Chmura Al. Solidarno ś ci 117/702 00-140 Warszawa Pan Micha ł du Vall Pani El ż bieta Traple Pe ł nomocnicy spó ł ki Zak ł ad Gospodarki Komunalnej Organizacja Odzysku Biosystem S.A. w Krakowie Kancelaria Prawa Patentowego, Gospodarczego i Konkurencji Szwaja, du Vall & Nowi ń ska ul. Lenartowicza 21/5 30–038 Kraków 27