RWA-15/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-411-11/07/GM Warszawa, dn. 26 maja 2008 r. DECYZJA nr RWA–15/2008 I. Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 3 i 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania antymonopolowego: – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów; uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo-Kanalizacyjne „Legionowo” Sp. z o.o. w Legionowie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych z miejsc gromadzenia na terenie gminy Legionowo, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi wskutek zarz ą dzenia, ż e nieczysto ś ci ciek ł e dowo ż one do stacji zlewnej w Legionowie pojazdami asenizacyjnymi tego przedsi ę biorcy b ę d ą przyjmowane poza kolejno ś ci ą – i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 20 lutego 2008 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do jej art. 33 ust. 3 i 6 i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania antymonopolowego: – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo-Kanalizacyjne „Legionowo” Sp. z o.o. w Legionowie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5.000 z ł (s ł ownie: pi ęć tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie wp ł yn ęł o, w trybie art. 86 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.), zawiadomienie przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi (dalej: Przedsi ę biorcy) dotycz ą ce podejrzenia stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przez spó ł k ę Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo- Kanalizacyjne Legionowo Sp. z o.o. w Legionowie (dalej: Spó ł ka). Ze zg ł oszenia wynika ł o, ż e Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy miejskiej Legionowo (dalej: Miasta). Spó ł ka dysponuje tak ż e stacj ą zlewn ą przy ul. Sikorskiego 8 w Mie ś cie. Na terenie powiatu legionowskiego jest to jedyna stacja zlewna s ł u żą ca do przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych dowo ż onych pojazdami asenizacyjnymi z miejsc gromadzenia. Oznacza to, ż e przedsi ę biorcy, którzy na terenie Miasta ś wiadcz ą us ł ugi opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych, nie mog ą wybra ć innej stacji zlewnej. Przedsi ę biorcy poinformowali, ż e wskutek skar ż onych dzia ł a ń Spó ł ki, Przedsi ę biorcy utracili cz ęść kluczowych klientów. Swoje zarzuty Przedsi ę biorcy oparli na fakcie, i ż w dniu 14 pa ź dziernika 2007 r. Prezes Spó ł ki wyda ł zarz ą dzenie nr 33/2007 „dot. obs ł ugi samochodów asenizacyjnych PW-K ‘Legionowo’ na Punkcie Zlewnym”. Zarz ą dzenie przewiduje, w § 1, ż e pracownicy punktu zlewnego Spó ł ki znajduj ą cego si ę przy ul. Sikorskiego 8 w Mie ś cie zobowi ą zani s ą do obs ł ugi samochodów asenizacyjnych Spó ł ki poza kolejno ś ci ą . Zarz ą dzenie zobowi ą zuje ponadto kierowców pojazdów asenizacyjnych nale żą cych do innych przedsi ę biorców, do wykonywania polece ń obs ł ugi dotycz ą cych umo ż liwiania dojazdu samochodów do miejsca zrzutu ś cieków (§ 2). Zdaniem Przedsi ę biorców, wskutek dzia ł a ń Spó ł ki utracili cz ęść kluczowych klientów. Jak poinformowali, „klienci utraceni nie przed ł u ż yli po prostu umów na kolejne okresy” (pismo Przedsi ę biorców z dnia 11 stycznia 2008 r.). Przedsi ę biorcy podali trzech klientów instytucjonalnych, których utrat ę przypisywali dzia ł alno ś ci Spó ł ki, informuj ą c zarazem, ż e „z uwagi na du żą fluktuacj ę w ś ród klientów indywidualnych przedsi ę biorcy nie s ą w stanie wskaza ć stosunku utraconych klientów do wszystkich klientów” (pismo Przedsi ę biorców z dnia 25 stycznia 2008 r.). W efekcie ich protestów w ł adze Spó ł ki podj ęł y w dniu 31 pa ź dziernika 2007 r. decyzj ę o zawieszeniu obowi ą zywania spornego zarz ą dzenia „do odwo ł ania”. Równocze ś nie Spó ł ka przedstawi ł a korzystaj ą cym z jej stacji zlewnej do podpisu aneksy do umów b ę d ą cych podstaw ą korzystania ze stacji zlewnej Spó ł ki. Aneksy zobowi ą zuj ą kontrahentów Spó ł ki do przestrzegania zarz ą dzenia nr 33/2007 pod rygorem odst ą pienia przez Spó ł k ę od umowy ze skutkiem natychmiastowym. Prezes UOKiK uzna ł , ż e opisane dzia ł ania Spó ł ki stwarzaj ą podejrzenie naruszenia przez ni ą art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ś wietle którego zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. 2 W zwi ą zku z powy ż szym w dniu 23 listopada 2007 r. zosta ł o w imieniu Prezesa UOKiK wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych z miejsc gromadzenia na terenie Miasta, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi wskutek przyj ę cia, ż e nieczysto ś ci ciek ł e dowo ż one do stacji zlewnej w Mie ś cie pojazdami asenizacyjnymi tego przedsi ę biorcy b ę d ą przyjmowane poza kolejno ś ci ą (art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania i w pismach kierowanych do Prezesa UOKiK w trakcie post ę powania antymonopolowego Spó ł ka zakwestionowa ł a istnienie podstaw do kierowania pod jej adresem zarzutów stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W uzasadnieniu Spó ł ka stwierdzi ł a, co nast ę puje: • Spó ł ka zakwestionowa ł a, jakoby jej zlewnia by ł a jedyn ą na terenie powiatu legionowskiego. Na tym terenie znajduje si ę inna stacja zlewna s ł u żą ca do przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych dowo ż onych pojazdami asenizacyjnymi z miejsc ich gromadzenia. Tym samym Przedsi ę biorcy mog ą korzysta ć ze stacji zlewnej innej ni ż ta, której dotycz ą skar ż one praktyki Spó ł ki (pisma Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r. i z dnia 27 lutego 2008 r.). Przedsi ę biorcy posiadaj ą zreszt ą umowy na zrzut nieczysto ś ci ciek ł ych tak ż e w innym punkcie zlewnym ni ż punkt nale żą cy do Spó ł ki, z czego niejednokrotnie korzystaj ą , w zale ż no ś ci od miejsca zlecenia (pismo Spó ł ki z dnia 27 lutego 2008 r.). • Zdaniem Spó ł ki ś wiadczenie przez ni ą us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi nie mo ż e mie ć wp ł ywu na rynek w tej bran ż y, gdy ż nie jest to g ł ówna, statutowa dzia ł alno ść Spó ł ki, tylko dzia ł alno ść poboczna i marginalna. Spó ł ka ś wiadczy wprawdzie takie us ł ugi, jednak tylko w minimalnym zakresie. W tym celu Spó ł ka utrzymuje jedynie trzy pojazdy asenizacyjne, z czego w bie żą cej eksploatacji s ą wy łą cznie dwa (por. pisma Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r., z dnia 7 lutego 2008 r. i z dnia 27 lutego 2008 r.). S ą one utrzymywane na wypadek awarii urz ą dze ń kanalizacyjnych, chocia ż Spó ł ka ponosi z tego tytu ł u strat ę . Pozycja Spó ł ki w stosunku do prywatnych przewo ź ników jest marginalna, o czym ś wiadcz ą konkretne liczby. W 2006 r. do punktu zlewnego Spó ł ki odprowadzono łą cznie 141.583,29 m 3 , w tym wozy asenizacyjne Spó ł ki: 10.621,10 m 3 (ok. 6,2%). W ci ą gu 10 miesi ę cy 2007 r. odprowadzono 116.988,60 m 3 , w tym wozy Spó ł ki odprowadzi ł y 7.920,70 m 3 (ok. 6,8%) (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). • Spó ł ka stwierdzi ł a równie ż , ż e nigdy nie konkurowa ł a z innymi przedsi ę biorcami w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). • Celem zarz ą dzenia Prezesa Spó ł ki nr 33/2007 nie by ł o nieuczciwe oddzia ł ywanie na konkurencj ę lub ograniczenie Przedsi ę biorcom mo ż liwo ś ci korzystania ze stacji zlewnej Spó ł ki. Wydanie zarz ą dzenia mia ł o zagwarantowa ć bezpiecze ń stwo funkcjonowania Spó ł ki w zakresie odprowadzania ś cieków. Spó ł ka nie mo ż e dopu ś ci ć do powstania sytuacji, w której jej pojazdy asenizacyjne nie b ę d ą mog ł y bra ć udzia ł u w usuwaniu awarii z powodu przepe ł nienia. Zdaniem Spó ł ki „jest rzecz ą oczywist ą , ż e w przypadku niedro ż no ś ci rur kanalizacyjnych na pewnym odcinku, PWK zmuszone jest do szybkiego reagowania, aby 3 zapobiec katastrofie ekologicznej”. Spó ł ka mog ł aby reagowa ć zdecydowanie szybciej gdyby jej pojazdy asenizacyjne mia ł y pierwsze ń stwo w kolejce do punktu zlewnego (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). Spó ł ka podkre ś li ł a, ż e jej stacja zlewna ma zbyt ma łą przepustowo ść . Z uwagi na t ę okoliczno ść Spó ł ka podj ęł a dzia ł ania maj ą ce na celu uruchomienie dwóch stanowisk stacji zlewnej. Kwestionowane Zarz ą dzenie mia ł o zapewni ć przepustowo ść dla pojazdów Spó ł ki do tego czasu. Zwa ż ywszy na spór z Przedsi ę biorcami, zawieszono obowi ą zywanie Zarz ą dzenia, podejmuj ą c zarazem dzia ł ania zmierzaj ą ce do podpisania z nimi aneksów, w których by ł aby mowa o przestrzeganiu ww. Zarz ą dzenia do czasu zako ń czenia modernizacji stacji zlewnej (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). • Spó ł ka stwierdzi ł a, ż e tak ż e w praktyce jej dzia ł alno ść nie ograniczy ł a konkurencji. W czasie obowi ą zywania zakwestionowanego zarz ą dzenia „nie ograniczano innym przedsi ę biorcom mo ż liwo ś ci korzystania ze stacji zlewnej. By ł a ona ca ł kowicie dost ę pna, jedynie sporadycznie, nieznacznie wyd ł u ż a ł si ę czas oczekiwania innych przedsi ę biorców, co nie mia ł o wp ł ywu na ich konkurencyjno ść ” (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). • Spó ł ka zauwa ż y ł a zarazem, ż e wprowadzenie zarz ą dzenia nr 33/2007 spowodowa ł o spór z przewo ź nikami prywatnymi. Spór przejawi ł si ę w blokowaniu przez nich stacji zlewnej. W wyniku tego od dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. do odwo ł ania Spó ł ka zawiesi ł a obowi ą zywanie ww. zarz ą dzenia, gdy ż ww. forma protestu mog ł aby ca ł kowicie sparali ż owa ć funkcjonowanie Spó ł ki (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.; za łą cznik nr 1 do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.; pismo Spó ł ki z dnia 7 lutego 2008 r.). W trakcie post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK zebra ł od Spó ł ki, Miasta i Przedsi ę biorców dokumenty i informacje niezb ę dne do ustalenia stanu faktycznego oraz do oceny sprawy w aspekcie stawianych zarzutów. Strona zosta ł a zawiadomiona o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w niniejszym post ę powaniu. Stronie zosta ł o umo ż liwione zapoznanie si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy i wypowiedzenie si ę co do niego, z czego strona skorzysta ł a. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje Niniejsza sprawa dotyczy stosowanych przez Spó ł k ę zasad przyjmowania do swojej stacji zlewnej nieczysto ś ci ciek ł ych dowo ż onych z miejsc gromadzenia przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi. Strona post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców prowadzonego przez S ą d Rejonowy dla m.st. Warszawy – XIV Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000086648. Jednym wspólnikiem Spó ł ki jest Miasto, do którego nale ż y 100% udzia ł ów w Spó ł ce (za ł . do pisma Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). G ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Spó ł ka zajmuje si ę zatem ś wiadczeniem na terenie 4 Miasta us ł ug stanowi ą cych zadanie w ł asne gminy okre ś lone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Spó ł ka uczestniczy w realizacji zada ń dotycz ą cych utrzymania czysto ś ci i porz ą dku, okre ś lonych w ustawie z dnia 13 wrze ś nia 1996 r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z pó ź n. zm.). Spó ł ka, jako przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne dysponuj ą ce infrastruktur ą wodoci ą gowo- kanalizacyjn ą , przyjmuje do oczyszczenia w swojej stacji zlewnej nieczysto ś ci ciek ł e dowo ż one przez przedsi ę biorców pojazdami asenizacyjnymi ze zbiorników bezodp ł ywowych na terenie Miasta. Stacja zlewna Spó ł ki jest jedyn ą stacj ą zlewn ą znajduj ą c ą si ę na terenie Miasta. Nie jest natomiast jedynym miejscem, do którego s ą dowo ż one pojazdami asenizacyjnymi nieczysto ś ci ciek ł e ze zbiorników bezodp ł ywowych znajduj ą cych si ę na tym terenie. Nieczysto ś ci ciekle s ą bowiem wywo ż one tak ż e do stacji zlewnych znajduj ą cych si ę w Otwocku, Z ą bkach, Warszawie i B ł oniu (pismo Miasta z dnia 10 grudnia 2007 r.). Do stacji zlewnej Spó ł ki odprowadzane s ą niemal wszystkie nieczysto ś ci ciek ł e z terenu Miasta (por. pisma Miasta z dnia 10 grudnia 2007 r. i z dnia 24 stycznia 2008 r.). Jak wynika z informacji przekazanych przez Spó ł k ę i Miasto, ilo ść nieczysto ś ci ciek ł ych odebranych przez zlewni ę Spó ł ki wynios ł a 129.809,36 m 3 w 2005 r., 141.583,29 m 3 w 2006 r. i 141.392,20 m 3 w 2007 r. Z informacji przekazanych przez Miasto wynika natomiast, ż e ilo ść nieczysto ś ci ciek ł ych odprowadzonych z terenu Miasta za pomoc ą pojazdów asenizacyjnych do innych zbiorników bezodp ł ywowych wynosi ł a poni ż ej 1000 m 3 . Z uwagi na zbyt ma łą przepustowo ść stacji zlewnej w Mie ś cie w stosunku do zapotrzebowania, Spó ł ka podj ęł a w 2007 r. dzia ł ania w celu uruchomienia dwóch stanowisk stacji zlewnej dla usprawnienia obs ł ugi podmiotów z niej korzystaj ą cych (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). W tym celu Spó ł ka przygotowa ł a post ę powanie w trybie przetargu nieograniczonego na opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dotycz ą cej modernizacji punktu zlewnego. Po uniewa ż nieniu pierwszego post ę powania w tej sprawie, w drugim post ę powaniu dokonano wyboru najkorzystniejszej oferty. Po uzgodnieniu dokumentacji oraz uzyskaniu niezb ę dnych zezwole ń zostanie przeprowadzone post ę powanie przetargowe wy ł aniaj ą ce wykonawc ę modernizacji punktu zlewnego (pismo Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Spó ł ka dysponuje zezwoleniem Prezydenta Miasta, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach, na opró ż nianie zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi. Razem ze Spó ł k ą zezwolenie na prowadzenie powy ż szej dzia ł alno ś ci na terenie Miasta ma dziewi ę tnastu przedsi ę biorców. W latach 2005-2006 ilo ść nieczysto ś ci przewiezionych przez Spó ł k ę pojazdami asenizacyjnymi wynios ł a odpowiednio 12.515,70 m 3 w 2005 r., 10.621,10 m 3 w 2006 r. oraz 9.950,00 m 3 w 2007 r., przy czym oko ł o po ł ow ę stanowi ł y nieczysto ś ci spoza Miasta. Spó ł ka transportuje nieczysto ś ci ciek ł e tylko do swojej stacji zlewnej (pisma Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r. i z dnia 21 kwietnia 2008 r.). Powy ż sz ą dzia ł alno ść wykonuje za pomoc ą trzech pojazdów asenizacyjnych, z których w bie żą cej eksploatacji s ą dwa pojazdy (pisma Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r., z dnia 7 lutego 2008 r. i z dnia 27 lutego 2008 r.). W 2006 r. Spó ł ka 5 ś wiadczy ł a ww. us ł ugi na rzecz 150 klientów, natomiast w 2007 r. na rzecz 282 klientów. W 2007 r. Spó ł ka zacz ęł a transportowa ć nieczysto ś ci ciek ł e ze zbiorników bezodp ł ywowych od 140 nowych podmiotów. Omawiane us ł ugi Spó ł ka ś wiadczy co do zasady na podstawie zg ł osze ń telefonicznych. W ś ród jej klientów w latach 2006-2007 sta ł e umowy ze Spó ł k ą mia ł o zawarte dwunastu. Jeden z nowych klientów, którym Spó ł ka zacz ęł a, ś wiadczy ć us ł ugi w 2007 r., zawar ł z ni ą umow ę na sta łą obs ł ug ę (za łą czniki do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Prezes UOKiK ustali ł , na podstawie informacji i dokumentów przekazanych przez Spó ł k ę , ż e spo ś ród trzech klientów instytucjonalnych, których utrat ę Przedsi ę biorcy przypisywali dzia ł alno ś ci Spó ł ki (pismo Przedsi ę biorców z dnia 25 stycznia 2008 r.), w rzeczywisto ś ci tylko jeden zosta ł w 2007 r. klientem Spó ł ki (por. za ł . 4 do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r., pismo Spó ł ki z dnia 7 lutego 2008 r.). W dniu 14 pa ź dziernika 2007 r. Prezes Spó ł ki wyda ł zarz ą dzenie nr 33/2007 „dot. obs ł ugi samochodów asenizacyjnych PW-K ‘Legionowo’ na Punkcie Zlewnym”. Stanowi ono, co nast ę puje: § 1 Pracownicy punktu zlewnego PW-K „Legionowo” ul. Sikorskiego 8 zobowi ą zani s ą do obs ł ugi samochodów asenizacyjnych naszego Przedsi ę biorstwa poza kolejno ś ci ą . § 2 Kierowców innych firm zobowi ą zuje si ę do wykonywania polece ń obs ł ugi dotycz ą cych umo ż liwienia dojazdu samochodów do miejsca zrzutu ś cieków. Zarz ą dzenie wchodzi w ż ycie z dniem podpisania. Przeciwko postanowieniom ww. Zarz ą dzenia zaprotestowali Przedsi ę biorcy dowo żą cy nieczysto ś ci ciek ł e do stacji zlewnej Spó ł ki. W dniu 31 pa ź dziernika 2007 r. przedsi ę biorcy zablokowali jednemu z pojazdów asenizacyjnych Spó ł ki mo ż liwo ść skorzystania ze stacji zlewnej, a nast ę pnie zablokowali ca ł kowicie dojazd do punktu zlewnego. Wobec powy ż szego w ł adze Spó ł ki podj ęł y decyzj ę o zawieszeniu obowi ą zywania spornego zarz ą dzenia „do odwo ł ania” (za ł . do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Pomimo zawieszenia, Zarz ą dzenie formalnie obowi ą zywa ł o. Równocze ś nie Spó ł ka planowa ł a sukcesywne przedstawianie przedsi ę biorcom korzystaj ą cym z jej stacji zlewnej aneksów do umów b ę d ą cych podstaw ą korzystania ze stacji zlewnej Spó ł ki. Aneksy zobowi ą zywa ł y do przestrzegania zarz ą dzenia nr 33/2007 pod rygorem odst ą pienia przez Spó ł k ę od umowy ze skutkiem natychmiastowym. Pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. Spó ł ka poinformowa ł a, ż e aneksy zawieraj ą ce takie postanowienia umowne przedstawi ł a trzem przedsi ę biorcom, w tym przedsi ę biorcy, który w dniu 31 pa ź dziernika 2007 r. jako pierwszy zablokowa ł dojazd do punktu zlewnego. Spó ł ka poinformowa ł a zarazem, ż e zapis o tym, ż e do czasu modernizacji punktu zlewnego, w celu zapewnienia bezpiecze ń stwa pracy uk ł adu kanalizacyjnego, Us ł ugobiorca zobowi ą zuje si ę do respektowania Zarz ą dzenia 33/2007 z dnia 14 pa ź dziernika 2007 r. w sprawie wozów asenizacyjnych Us ł ugodawcy, zosta ł wprowadzony do tekstu umowy na odbiór nieczysto ś ci p ł ynnych i b ę dzie stosowany przez Spó ł k ę w przypadku podpisywania nowych umów lub wprowadzania zmian w obowi ą zuj ą cych. 6 Spó ł ka podkre ś li ł a, ż e „nie odnotowa ł a przypadku odmówienia podpisania aneksu lub umowy z nowym zapisem”, a tak ż e, ż e fakt zawieszenia Zarz ą dzenia „odnosi si ę zarówno do tych kontrahentów, którzy podpisali aneksy lub umowy z nowym zapisem, jak i do tych, którzy jeszcze nie podpisali” (pismo Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). W dniu 20 lutego 2008 r. Prezes Spó ł ki wyda ł Zarz ą dzenia nr 14/2008 „w sprawie uchylenia zarz ą dzenia nr 33/2007 z dnia 14.10.2007 roku” (za łą cznik do pisma Spó ł ki z dnia 17 marca 2008 r.) o nast ę puj ą cej tre ś ci: Dzia ł aj ą c na podstawie § 10 Regulaminu Pracy Zarz ą du Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gowo -Kanalizacyjnego „Legionowo” Sp. z o.o. w Legionowie zarz ą dzam, co nast ę puje: § 1 Uchylam zarz ą dzenie nr 33/2007 z dnia 14 pa ź dziernika 2007 roku dot. obs ł ugi samochodów asenizacyjnych Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gowo- Kanalizacyjnego „Legionowo” Sp. z o.o. w Legionowie na punkcie zlewnym, zawieszone moj ą decyzj ą dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. § 2 Zobowi ą zuj ę Dzia ł Umów i Sprzeda ż y Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gowo-Kanalizacyjnego „Legionowo” Sp. z o.o. w Legionowie do wprowadzenia stosownych zmian we wzorcach umów na ś wiadczenie us ł ug w zakresie odbioru nieczysto ś ci p ł ynnych obowi ą zuj ą cych od 14 pa ź dziernika 2007 r., w porozumieniu z Radc ą Prawnym Spó ł ki, w terminie 14 dni od dnia podj ę cia niniejszego zarz ą dzenia. § 3 Zarz ą dzenie wchodzi w ż ycie w dniu podpisania. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje Post ę powanie w niniejszej sprawie dotyczy zarzutu stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskutek zarz ą dzenia, ż e nieczysto ś ci ciek ł e dowo ż one do stacji zlewnej Spó ł ki jej pojazdami asenizacyjnymi b ę d ą przyjmowane poza kolejno ś ci ą . Interes publiczny Zgodnie z art. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem przyj ę tej w niej regulacji jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona konsumentów. Z powy ż szego wynika, ż e w czasie post ę powania i przy wydawaniu decyzji Prezes UOKiK jest tym samym rzecznikiem interesu publicznego. Wynika to równie ż z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – m.in. z art. 7 k.p.a. Decyzja administracyjna mo ż e bowiem dotyczy ć nie tylko stron, lecz jej skutki mog ą rozci ą ga ć si ę tak ż e na inne osoby – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne 1 . 1 B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 57. 7 Nie ka ż de naruszenie prawa przez przedsi ę biorc ę uzasadnia wdro ż enie post ę powania o przeciwdzia ł anie praktykom monopolistycznym. Wy łą czona jest mo ż liwo ść podejmowania przez Prezesa UOKiK dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych 2 . O naruszeniu zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę decyduje naruszenie przez przedsi ę biorc ę , w nast ę pstwie stosowania zabronionych praktyk, interesu publicznego 3 . Publicznoprawny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powoduje bowiem, ż e jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Instrumenty przewidziane w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes UOKiK mo ż e zatem wykorzysta ć wówczas, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji 4 . Poj ę cie naruszenia interesu publicznoprawnego nie mo ż e by ć pojmowane mechanicznie i oceniane ilo ś ciowo. Zarzuty stawiane w niniejszej sprawie dotycz ą zasad, na jakich przedsi ę biorca dysponuj ą cy infrastruktur ą (stacj ą zlewn ą ) niezb ę dn ą do prowadzenia u ż ytecznej publicznie dzia ł alno ś ci gospodarczej (opró ż niania nieczysto ś ci ciek ł ych gromadzonych w zbiornikach bezodp ł ywowych), umo ż liwia innym przedsi ę biorcom dost ę p do tej infrastruktury. Praktyka rozpatrywana w niniejszej sprawie mo ż e wp ł ywa ć w sposób istotny na stan konkurencji na rynku obejmuj ą cym terytorium Miasta. Tego rodzaju praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mog ą wywiera ć negatywny skutek na stan konkurencji na rynku. Skutki kwestionowanego dzia ł ania Spó ł ki dotykaj ą wszystkich przedsi ę biorców chc ą cych ś wiadczy ć na terenie Miasta us ł ugi z wykorzystaniem stacji zlewnej Spó ł ki. W tym stanie rzeczy Prezes UOKiK uzna ł za bezsprzeczne, ż e niniejsza sprawa dotyczy naruszenia interesu publicznego. Strona post ę powania Post ę powanie antymonopolowe toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stron ą post ę powania jest ka ż dy, wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Przy czym stron ą post ę powania dotycz ą cego, jak niniejsza sprawa, zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, mog ą by ć przedsi ę biorcy posiadaj ą cy na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą . W prawie ochrony konkurencji poj ę cie przedsi ę biorcy jest szeroko interpretowane 5 . Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod tym poj ę ciem nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: (a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, (b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą 2 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98). 3 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 7 lipca 2001 r. (sygn. akt XVII 82/00); wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 sierpnia 2003 r. (sygn. akt I CKN 527/01). 4 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98). 5 W yrok S ą du Najwy ż szego z dnia 10 maja 2007 r. (sygn. akt III SK 24/06); wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 6 grudnia 2007 r. (sygn. akt III SK 16/07); A. Jurkowska, D. Mi ą sik, T. Skoczny, M. Szyd ł o: Nowa uokik z 2007 r.: krytyczna analiza niektórych rozwi ą za ń , PUG nr 5/2007, s. 13. 8 dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osob ę fizyczn ą , która posiada kontrol ę , w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oraz praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Strona niniejszego post ę powania prowadzi dzia ł alno ść w formie organizacyjno-prawnej w ł a ś ciwej dla przedsi ę biorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807). Jest wpisana do rejestru przedsi ę biorców prowadzonego przez S ą d Rejonowy dla m.st. Warszawy – XIV Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000086648. Prowadz ą c dzia ł alno ść gospodarcz ą Spó ł ka realizuje zadania u ż yteczno ś ci publicznej nale żą ce do zada ń w ł asnych jej w ł a ś ciciela, tj. Miasta, z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków oraz utrzymania czysto ś ci i porz ą dku. W tym stanie rzeczy nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e Spó ł ka ma cechy przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynek w ł a ś ciwy Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, którego dotyczy powo ł any wy ż ej przepis, ujawnia si ę zawsze na rynku w ł a ś ciwym. St ą d w sprawach o stosowanie ww. praktyk dla stwierdzenia, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , niezb ę dne jest ustalenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie 6 . Dominacja rynkowa nie wyst ę puje przy tym na rynku traktowanym w kategoriach ekonomicznych, rozumianym jako ogó ł stosunków zachodz ą cych mi ę dzy podmiotami uczestnicz ą cymi w procesach wymiany towarowej. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, rynek w ł a ś ciwy to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 7 ww. ustawy). Poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek w ł a ś ciwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które s ł u żą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, maj ą zbli ż one w ł a ś ciwo ś ci, podobne ceny i reprezentuj ą podobny poziom jako ś ci 7 . Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi 6 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 26 pa ź dziernika 1994 r. (sygn. akt XVII Amr 24/94); wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 21 stycznia 1998 r. (sygn. akt XVII Ama 55/97). 7 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 49. 9 rynek geograficzny do obszaru „na którym, ze wzgl ę du na ich [towarów] rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. Niniejsza sprawa dotyczy udost ę pniania przez Spó ł k ę stacji zlewnej przedsi ę biorcom, którzy pojazdami asenizacyjnymi transportuj ą do niej nieczysto ś ci ciek ł e ze zbiorników bezodp ł ywowych na terenie Miasta. W aspekcie produktowym rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie ograniczony jest do us ł ugi przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych z miejsc gromadzenia . Natomiast w uj ę ciu geograficznym rynek ten obejmuje teren Miasta . Rozwa ż aj ą c zakres rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie w aspekcie produktowym nale ż y wzi ąć pod uwag ę , ż e zadanie w ł asne z zakresu wodoci ą gów i zaopatrzenia w wod ę , kanalizacji, usuwania i oczyszczania ś cieków komunalnych gminy realizuj ą m.in. poprzez budow ę sieci kanalizacyjnej, do której s ą przy łą czane nieruchomo ś ci znajduj ą ce si ę na terenie gminy. Nie jest jednak obowi ą zkiem gminy budowa sieci kanalizacyjnej w ka ż dym miejscu swojego terenu 8 . Na ł o ż ony na gminy obowi ą zek utrzymania czysto ś ci i porz ą dku jest tak ż e realizowany poprzez zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji stacji zlewnych, w przypadku gdy pod łą czenie wszystkich nieruchomo ś ci do sieci kanalizacyjnej jest niemo ż liwe lub powoduje nadmierne koszty (art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach). Tym samym nieczysto ś ci ciek ł e gromadzone w nieruchomo ś ciach niepod łą czonych do sieci kanalizacyjnej mog ą by ć unieszkodliwiane po przetransportowaniu do punktów zlewnych. Dla tego sposobu usuwania nieczysto ś ci ciek ł ych nie stanowi natomiast alternatywy komunalny system zbiorowego odprowadzania ś cieków. Wynikaj ą ce z art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach obowi ą zki gminy wp ł ywaj ą na ograniczenie rynku w ł a ś ciwego do terenu Miasta. Spoczywaj ą cy na tej gminie obowi ą zek zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji stacji zlewnych, w przypadku gdy pod łą czenie wszystkich nieruchomo ś ci do sieci kanalizacyjnej jest niemo ż liwe lub powoduje nadmierne koszty, Miasto wykonuje za po ś rednictwem Spó ł ki. Spó ł ka dysponuje jedynym na terenie Miasta punktem zlewnym. Miasto nie zapewnia natomiast ż adnego innego miejsca przeznaczonego do wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych. Wobec powy ż szego w uj ę ciu geograficznym rynek w ł a ś ciwy obejmuje obszar Miasta. Na prawid ł owo ść powy ż szej oceny nie ma wp ł ywu podnoszony przez Spó ł k ę fakt istnienia innej stacji zlewnej na terenie powiatu legionowskiego, z której – jak twierdzi Spó ł ka – Przedsi ę biorcy mog ą korzysta ć , a wr ę cz niejednokrotnie korzystaj ą (pisma Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r. i z dnia 27 lutego 2008 r.). W tej kwestii Prezes UOKiK opar ł si ę na informacjach i danych pochodz ą cych od Miasta, uznaj ą c je za najbardziej miarodajne z uwagi na rol ę organizatora rynku, jak ą gminy pe ł ni ą na analizowanym rynku na mocy postanowie ń ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach. Z danych Miasta wynika z jednej strony, ż e niektórzy przedsi ę biorcy, którzy transportuj ą nieczysto ś ci ciek ł e z terenu Miasta do punktu zlewnego Spó ł ki, mog ą – w ś wietle zezwole ń udzielonych im przez Prezydenta Miasta– wywozi ć nieczysto ś ci ciek ł e do kilku stacji zlewnych zlokalizowanych w innych gminach (za łą czniki do pisma Miasta 8 B. Dziadkiewicz [w:] K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, B. Dziadkiewicz: Komentarz do ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach, Warszawa 2007, s. 109. 10 z dnia 10 grudnia 2007 r.). Z drugiej strony pomimo tego, ż e zezwolenia udzielone niektórym przedsi ę biorcom umo ż liwiaj ą im transport nieczysto ś ci do wi ę cej ni ż jednego punktu zlewnego, do stacji zlewnej Spó ł ki s ą transportowane nieczysto ś ci ciek ł e w wielko ś ci znacznie przekraczaj ą cej ilo ść nieczysto ś ci odbieranych z terenu Miasta. Z informacji przekazanych przez Miasto wynika zarazem, ż e ilo ść nieczysto ś ci ciek ł ych odprowadzonych z terenu Miasta do stacji zlewnych spoza terenu Legionowa wynosi ok. 1%. Oznacza to, ż e z uwagi na brak alternatywny stacji zlewnych Spó ł ka jest nieuniknionym kontrahentem nie tylko przedsi ę biorców wywo żą cych nieczysto ś ci ciek ł e z obszaru Miasta, ale tak ż e wywo żą cych nieczysto ś ci ciek ł e z okolicznych gmin (por. pisma Miasta z dnia 10 grudnia 2007 r., z dnia 24 stycznia 2008 r. i z dnia 23 kwietnia 2008 r.). Jak zarazem ustali ł Prezes UOKiK, odleg ł o ść stacji zlewnych wskazanych przez Miasto od stacji zlewnej Spó ł ki kszta ł tuje si ę od ok. 22 km do ponad 52 km. Przy czym stacje zlewnie znajduj ą ce si ę najbli ż ej stacji zlewnej Spó ł ki zlokalizowane s ą na terenie m.st. Warszawy. Tymczasem przyj ąć nale ż y, ż e z uwagi na trudno ś ci komunikacyjne wyst ę puj ą ce na terenie m.st. Warszawie, sprawne poruszanie si ę przez teren tego miasta jest utrudnione, co prowadzi do znacznego wyd ł u ż enia czasu dojazdu. Wobec powy ż szego nale ż y przychyli ć si ę do stanowiska Przedsi ę biorców, ż e istniej ą cych punktów zlewnych poza Miastem nie mo ż na uzna ć za zamienniki punktu zlewnego Spó ł ki, gdy ż ich odleg ł o ść od Miasta podnosi koszty prowadzonej dzia ł alno ś ci i znacznie obni ż a konkurencyjno ść z uwagi na d ł ugo ść dojazdu do nich (por. pismo Przedsi ę biorców z dnia 14 listopada 2007 r.). Taki wniosek znajduje odzwierciedlenie w praktyce, któr ą wyra ż aj ą przywo ł ane wy ż ej dane na temat ilo ś ci nieczysto ś ci ciek ł ych, które z terenu Miasta odprowadzane s ą niemal wy łą cznie do punktu zlewnego Spó ł ki. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci Prezes UOKiK uzna ł , ż e rynek w ł a ś ciwy , na którym dzia ł a Spó ł ka to lokalny rynek przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych z miejsc gromadzenia na terenie Miasta . Pozycja dominuj ą ca W ś wietle art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, konsumentów i kontrahentów. Przyjmuje si ę , i ż pozycj ę tak ą posiada przedsi ę biorca, którego udzia ł w rynku przekracza 40%. Jak wynika z informacji zgromadzonych w post ę powaniu antymonopolowym, do stacji zlewnej Spó ł ki s ą transportowane nieczysto ś ci ciek ł e w wielko ś ci znacznie przekraczaj ą cej ilo ść nieczysto ś ci odbieranych z terenu Miasta. (por. pisma Miasta z dnia 10 grudnia 2007 r. i z dnia 24 stycznia 2008 r.). Tylko ś ladowe ilo ś ci tych ś cieków s ą transportowane do innych stacji zlewnych. Przes ą dza to o posiadaniu przez Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej Sam fakt posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym nie stanowi jeszcze naruszenia prawa, podobnie jak jej legalne wzmacnianie wskutek wzrostu potencja ł u ekonomicznego. Bezprawne jest dopiero nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę takiej pozycji 9 . 9 Wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 22 lutego 2008 r. (sygn. akt VI ACa 985/07). 11 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców (art. 9 ust. 1 ww. ustawy), uznaj ą c takie dzia ł anie za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . W przyk ł adowym katalogu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę zawartym w ust. 2 art. 9 ustawy, za przejawy nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej uznano w szczególno ś ci przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji (art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy). Okre ś lony w powo ł ywanym przepisie zakaz nak ł ada na przedsi ę biorców obowi ą zek takiego dzia ł ania, by nie stwarza ł o to innym uczestnikom obrotu towarowego barier ograniczaj ą cych ich mo ż liwo ść skutecznego konkurowania w warunkach gospodarki rynkowej. Ta praktyka ma wi ę c charakter antykonkurencyjny i okre ś la sytuacj ę , w której przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku negatywnie oddzia ł uje na stan konkurencji na rynku. Okre ś lona w art. 9 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę mo ż e zarazem wywo ł ywa ć skutki zarówno na rynku, na którym dzia ł a przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą , jak i na innych rynkach 10 . Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem zarzutu antykonkurencyjnego oddzia ł ywania przez Spó ł k ę na rynek opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi wskutek wykorzystania pozycji dominuj ą cej na rynek przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych z miejsc gromadzenia na terenie Miasta. W niniejszej decyzji zosta ł o wykazane, ż e struktura lokalnego rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu Miasta jest konkurencyjna. Opisan ą dzia ł alno ść prowadzi na tym terenie kilkunastu przedsi ę biorców. W ś ród nich jest tak ż e Spó ł ka, b ę d ą ca jednocze ś nie dysponentem stacji zlewnej na terenie Miasta. Stacja zlewna Spó ł ki jest w praktyce jedynym miejscem, do którego mog ą by ć wywo ż one nieczysto ś ci ciek ł e z miejsc gromadzenia na terenie Miasta. Jest to konsekwencj ą zbyt du ż ej odleg ł o ś ci innych stacji zlewnych, z których nie sposób korzysta ć chc ą c zachowa ć konkurencyjno ść wzgl ę dem innych przedsi ę biorców. Powy ż sza okoliczno ść powoduje uprzywilejowanie pozycji Spó ł ki wzgl ę dem innych w ł a ś cicieli pojazdów asenizacyjnych. Wszyscy s ą bowiem u ż ytkownikami stacji zlewnej nale żą cej do Spó ł ki, lecz tylko Spó ł ka – korzystaj ą c ze swoich uprawnie ń w ł a ś cicielskich – mo ż e samodzielnie okre ś la ć zasady, na jakich stacja zlewna b ę dzie udost ę pniana Przedsi ę biorcom, z którymi konkuruje w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych z nieczysto ś ci ciek ł ych. Wynikaj ą ce z uprawnie ń w ł asno ś ciowych uprzywilejowanie wzgl ę dem innych osób korzystaj ą cych z jej stacji zlewnej Spó ł ka wykorzystuje w sposób, który przeczy idei równej konkurencji. Za przejaw negatywnego oddzia ł ywania na równo ść konkurowania musz ą by ć uznane postanowienia zarz ą dzenia Prezesa Spó ł ki nr 33/2007. Zobowi ą zanie, moc ą tego zarz ą dzania, pracowników punktu zlewnego Spó ł ki, by obs ł ugiwali jej samochody asenizacyjne poza kolejno ś ci ą , a kierowców pojazdów nale żą cych do Przedsi ę biorców, by wykonywali w tym zakresie polecenia obs ł ugi dotycz ą ce umo ż liwienia dojazdu samochodów 10 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 11 grudnia 2000 r. (sygn. akt XVII Ama 45/00). 12 Spó ł ki do miejsca zrzutu ś cieków, ogranicza Przedsi ę biorcom mo ż liwo ść korzystania ze swojej stacji zlewnej na jednakowych zasadach co Spó ł ka. Takie postanowienia w sposób oczywisty dyskryminuje konkurentów Spó ł ki, którzy korzystaj ą z jej stacji zlewnej. Wymusza bowiem ich uczestnictwo w rynku na zasadach mniej korzystnych ni ż warunki, na jakich mo ż e dzia ł a ć Spó ł ka. Zarazem s ą to warunki mniej korzystne ni ż wynika ł oby to z dzia ł ania nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych dzia ł aj ą cych w warunkach wolnej konkurencji. Ustalenie preferencyjnych warunków przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych dowo ż onych przez pojazdy asenizacyjne Spó ł ki niew ą tpliwie obni ż a konkurencyjno ść Przedsi ę biorców b ę d ą cych jej konkurentami na tym rynku. Ich pojazdy s ą zmuszone do oczekiwania w kolejkach na dost ę p do punktu zlewnego, podczas gdy pojazdy Spó ł ki s ą przyjmowane zawsze jako pierwsze. Zmniejsza to zdolno ś ci konkurentów Spó ł ki do terminowego wype ł nienia przyj ę tych zlece ń . Wed ł ug konkurentów Spó ł ki, skutkiem preferencyjnego traktowania jej pojazdów asenizacyjnych sta ł o si ę obni ż enie ich zdolno ś ci do konkurowania i wyd ł u ż enie – w stosunku do Spó ł ki – czasu potrzebnego na realizacj ę us ł ugi. Z tego powodu klienci konkurentów Spó ł ki mogli rezygnowa ć z ich us ł ug na rzecz Spó ł ki. Zgromadzone w trakcie post ę powania dane o zmianach w liczbie klientów Spó ł ki i jej konkurentów nie pozwalaj ą na jednoznaczne stwierdzenie, ż e to kwestionowane zachowanie Spó ł ki doprowadzi ł o do zmniejszenia liczby klientów jej konkurentów. Zebrane dane wskazuj ą wprawdzie, ż e w 2007 r. w stosunku do wcze ś niejszego roku Spó ł ka ś wiadczy ł a us ł ugi na rzecz niemal dwukrotnie wi ę kszej liczby klientów, zawieraj ą c tak ż e jedn ą umow ę na sta łą obs ł ug ę z nowym klientem (za łą czniki do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Ponadto z informacji i dokumentów przekazanych przez Spó ł k ę wynika, ż e w 2007 r. zacz ęł a ona ś wiadczy ć us ł ugi na rzecz jednego z klientów instytucjonalnych, których utrat ę Przedsi ę biorcy przypisuj ą dzia ł alno ś ci Spó ł ki (por. pismo Przedsi ę biorców z dnia 25 stycznia 2008 r.; za ł . 4 do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r., pismo Spó ł ki z dnia 7 lutego 2008 r.). Nale ż y jednak zauwa ż y ć , ż e umow ę w sprawie wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych z nieruchomo ś ci tego klienta Spó ł ka podpisa ł a przed dat ą wydania przez Prezesa Spó ł ki zarz ą dzenia nr 33/2007 (za ł . nr 5 do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Wobec powy ż szych okoliczno ś ci nale ż y stwierdzi ć , ż e brak jednoznacznych dowodów mog ą cych wskazywa ć , ż e utrata przez Przedsi ę biorców klientów mo ż e by ć przypisana dzia ł alno ś ci Spó ł ki. Brak jest tak ż e innych informacji mog ą cych w sposób jednoznaczny ś wiadczy ć , ż e stworzone przez Spó ł k ę antykonkurencyjne warunki przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych do jej stacji zlewnej ujawni ł o si ę w praktyce. Nawet je ż eli uzna ć , ż e w czasie obowi ą zywania zarz ą dzenia nr 33/2007 w praktyce nie ujawni ł y si ę jego antykonkurencyjne skutki, nie oznacza to zgodno ś ci dzia ł a ń Spó ł ki z prawem. Warunki okre ś lone w tym zarz ą dzeniu obiektywnie ró ż nicowa ł y bowiem osoby korzystaj ą ce ze stacji zlewnej Spó ł ki, uprzywilejowuj ą c tylko jednego uczestnika podmiotu ś wiadcz ą cego us ł ugi transportu nieczysto ś ci ciek ł ych: Spó ł k ę . Narusza ł y tym samym swobod ę konkurencji, która – jako ź ród ł o post ę pu i rozwoju – podlega ochronie sama 13 w sobie 11 przed dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę 12 . Dzia ł ania Spó ł ki narusza ł y dobro obj ę te ochron ą prawa antymonopolowego, jakim jest samo istnienie konkurencji jako atmosfery, w jakiej prowadzona jest dzia ł alno ść gospodarcza 13 . Na ocen ę dzia ł a ń Spó ł ki jako praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie mo ż e mie ć wp ł ywu argument, w ś wietle którego stosuj ą c kwestionowana praktyk ę Spó ł ka by ł a powodowana konieczno ś ci ą zagwarantowania bezpiecze ń stwa funkcjonowania w zakresie odprowadzania ś cieków (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). Nawet przy za ł o ż eniu, ż e taki by ł rzeczywisty cel dzia ł a ń Spó ł ki, dla jego osi ą gni ę cia Spó ł ka nie by ł a uprawniona do bezprawnego ograniczania konkurencji 14 na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Nie mo ż e by ć uznany argument, i ż zarz ą dzenie nr 33/2007 mia ł o nie dopu ś ci ć do powstania sytuacji, w której pojazdy asenizacyjne Spó ł ki nie b ę d ą mog ł y bra ć udzia ł u w usuwaniu awarii z powodu przepe ł nienia (pismo Spó ł ki z dnia 5 grudnia 2007 r.). Zdaniem Prezesa UOKiK powy ż szy argument mo ż na by ewentualnie rozpatrywa ć w sytuacji, gdyby pojazdy asenizacyjne Spó ł ki s ł u ż y ł y wy łą cznie do usuwania awarii. W takim przypadku nie ulega ł oby w ą tpliwo ś ci, ż e Spó ł ka nie prowadzi dzia ł alno ś ci konkurencyjnej wobec Przedsi ę biorców, a przez to rozpatrywany sposób zorganizowania przez ni ą zasad korzystania z jej stacji zlewnej nie mo ż e zniekszta ł ca ć konkurencji w sposób opisany w niniejszej sprawie. Stan faktyczny sprawy jest jednak inny ni ż to mo ż e wynika ć z tez stawianych przez Spó ł k ę . Potwierdzaj ą to zreszt ą informacje i dokumenty przekazywane przez ni ą . Wynika z nich, ż e na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi dzia ł a zarówno Spó ł ka, jak i Przedsi ę biorcy, których dotyczy ww. zarz ą dzenie. Spó ł ka wykorzystuje bowiem swoje pojazdy asenizacyjne do ś wiadczenia us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Jej dzia ł alno ść jest wobec tego dzia ł alno ś ci ą konkurencyjn ą wzgl ę dem Przedsi ę biorców. Mimo deklarowanej ma ł ej liczby pojazdów, trudno by ł oby znale źć argumenty na rzecz tezy, ż e dzia ł alno ść Spó ł ki na ww. rynku nie mo ż e realnie wp ł ywa ć na konkurencj ę . Przecz ą temu podane przez Spó ł k ę dane, z których wynika, ż e liczba kontrahentów obs ł ugiwanych przez Spó ł k ę w ostatnich latach znacznie przekracza ł a 100, przy czym wielu z nich zawar ł o z ni ą umowy na sta łą obs ł ug ę (por. za ł . do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Spó ł ka sama zreszt ą poinformowa ł a, ż e jej pojazdy asenizacyjne transportuj ą do stacji zlewnej w Mie ś cie ok. 10% wszystkich zrzucanych nieczysto ś ci ciek ł ych. Wysnu ł a jednak z tego nieprawid ł owy wniosek, ż e „podnoszenie kwestii d ł ugich kolejek, powodowanych blokowaniem zrzutu poprzez cz ę ste podje ż d ż anie samochodów Spó ł ki, nie znajduje uzasadnienia” (pismo Spó ł ki z dnia 27 lutego 2008 r.). 11 Wyrok SOKiK z dnia 10 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt XVII Ama 136/02). 12 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 sierpnia 2003 r. (sygn. akt I CK 184/03). 13 Wyrok SOKiK z dnia 16 listopada 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 97/04). 14 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 28 stycznia 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 28/01). 14 W ś wietle wszystkich powy ż szych okoliczno ś ci uzasadnione jest stwierdzenie, ż e przyj ę ty przez Spó ł k ę sposób udost ę pniania swoim konkurentom stacji zlewnej na terenie Miasta przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi. Zaniechanie stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę W dniu 31 pa ź dziernika 2007 r. Spó ł ka podj ęł a decyzj ę o zawieszeniu obowi ą zywania zarz ą dzenia nr 33/2007 „do odwo ł ania” (za ł . do pisma Spó ł ki z dnia 4 stycznia 2008 r.). Pomimo zawieszenia, Zarz ą dzenie formalnie obowi ą zywa ł o. Równocze ś nie Spó ł ka planowa ł a sukcesywne przedstawianie przedsi ę biorcom korzystaj ą cym z jej stacji zlewnej aneksów do umów zobowi ą zuj ą cych do przestrzegania zarz ą dzenia nr 33/2007 pod rygorem odst ą pienia przez Spó ł k ę od umowy ze skutkiem natychmiastowym. Aneksy zawieraj ą ce takie postanowienia umowne przedstawi ł a trzem przedsi ę biorcom, w tym przedsi ę biorcy, który w dniu 31 pa ź dziernika 2007 r. jako pierwszy zablokowa ł dojazd do punktu zlewnego. Natomiast w dniu 20 lutego 2008 r. Prezes Spó ł ki wyda ł Zarz ą dzenia nr 14/2008 „w sprawie uchylenia zarz ą dzenia nr 33/2007 z dnia 14.10.2007 roku” (za łą cznik do pisma Spó ł ki z dnia 17 marca 2008 r.). Wobec tego, bior ą c pod uwag ę ustalony w sprawie stan faktyczny, nale ż y uzna ć , ż e obecnie Spó ł ka nie organizuje ju ż zasad korzystania z jej stacji zlewnej w sposób, który Prezes UOKiK zakwestionowa ł . Okoliczno ść zaprzestania stosowania zarzucanej przedsi ę biorcy praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę stanowi podstaw ę wydania decyzji o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e w przypadku stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , Prezes UOKiK, na postawie art. 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Natomiast stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy, nie wydaje si ę decyzji, o której mowa w art. 10, je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 6 lub 9 ustawy lub w art. 81 lub 82 Traktatu WE. W takim przypadku Prezes UOKiK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania (art. 11 ust. 2). W ś wietle okoliczno ś ci sprawy w niniejszym post ę powaniu istniej ą postawy do wydania decyzji na podstawie art. 11 ust. 2 ww. ustawy. Zdaniem Prezesa UOKiK momentem zaniechania stosowania przez Spó ł k ę zarzucanej jej bezprawnej praktyki jest dzie ń 20 lutego 2008 r. Wówczas Spó ł ka ostatecznie uchyli ł a zarz ą dzenie nr 33/2007. Natomiast przed t ą dat ą ww. zarz ą dzenie, mimo zawieszenia jego stosowania od dniu 31 pa ź dziernika 2007 r., formalnie obowi ą zywa ł o. Wprawdzie Spó ł ka deklaruje, ż e nie egzekwowa ł a go od Przedsi ę biorców, ale zdaniem Prezesa UOKiK istniej ą podstawy uznania, ż e Spó ł ka traktowa ł a zarz ą dzenie nr 33/2007 jako obowi ą zuj ą ce ich. Spó ł ka przedstawia ł a Przedsi ę biorcom do podpisu aneksy do umów b ę d ą cych podstaw ą korzystania ze stacji zlewnej Spó ł ki, które zawiera ł y odes ł ania do tego zarz ą dzenia. Aneksy zobowi ą zywa ł y do przestrzegania zarz ą dzenia nr 33/2007 pod rygorem odst ą pienia przez Spó ł k ę od umowy ze skutkiem natychmiastowym. Znamienne jest zarazem to, ż e w ś ród 15 pierwszych Przedsi ę biorców, którym takie aneksy przedstawiono, znalaz ł si ę przedsi ę biorca, który w prote ś cie przeciwko postanowieniom zarz ą dzenia nr 33/2007 jako pierwszy zablokowa ł dojazd do punktu zlewnego Spó ł ki. Podkre ś lenia wymaga równie ż , ż e tak ż e Spó ł ka w post ę powaniu zadeklarowa ł a, ż e – mimo zawieszenia obowi ą zywania zarz ą dzenia nr 33/2007 – planowa ł a sukcesywne przedstawianie Przedsi ę biorcom korzystaj ą cym z jej stacji zlewnej ww. aneksów do umów. Maj ą c na wzgl ę dzie wszystkie powy ż sze okoliczno ś ci, w niniejszej sprawie nale ż a ł o, stosownie do art. 11 ust. 2 ww. ustawy, wyda ć decyzj ę uznaj ą c ą , ż e Spó ł ka nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych z miejsc gromadzenia na terenie Miasta, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi wskutek przyj ę cia, ż e nieczysto ś ci ciek ł e dowo ż one do stacji zlewnej na terenie Miasta pojazdami asenizacyjnymi tego przedsi ę biorcy b ę d ą przyjmowane poza kolejno ś ci ą – i zaniecha ł a stosowania tej praktyki z dniem 20 lutego 2008 r. Kara pieni ęż na Stosownie do art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 6, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 7 i art. 8, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa UOKiK na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W przypadku stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu praktyk, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę okre ś lonego w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej w sposób okre ś lony w sentencji niniejszej decyzji. Charakter i uci ąż liwo ść stosowanych przez Spó ł k ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę uzasadniaj ą na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 106 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie dokonane by ł o co najmniej nieumy ś lnie. Konieczno ść brania pod uwag ę przes ł anki winy w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika bezpo ś rednio nie tylko z tre ś ci tego przepisu, ale równie ż pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Trybuna ł u Konstytucyjnego 15 . Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym 15 Orzeczenie Trybuna ł u Konstytucyjnego z dnia 1 marca 1994 r. (sygn. akt U 7/93). 16 bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak Spó ł ka. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny mie ć mo ż liwo ść przewidzenia, ż e podejmowane przez nie dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa UOKiK za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. W ś wietle obowi ą zuj ą cych przepisów prawa nieumy ś lno ść naruszenia przepisów ustawy nie wyklucza istnienia podstaw do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej, cho ć zarazem mo ż e stanowi ć podstaw ę do z ł agodzenia wymiaru kary. Zdaniem Prezesa UOKiK opisane w niniejszej decyzji dzia ł ania Spó ł ki powinny by ł y si ę jej kojarzy ć z nieuchronno ś ci ą naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stwarzanie konkurentom korzystaj ą cym ze stacji zlewnej na terenie Miasta gorszych warunków korzystania z tej stacji ni ż swoim pojazdom asenizacyjnym w sposób obiektywny narusza równo ść konkurowania. Spó ł ka powinna by ć ś wiadoma bezprawno ś ci jej dzia ł ania. Nawet je ż eli jej celem nie by ł o, jak deklaruje, nieuczciwe oddzia ł ywanie na konkurencj ę , Spó ł ka powinna by ł a wzi ąć pod uwag ę wszystkie mo ż liwe konsekwencje jej dzia ł a ń . Z tego obowi ą zku nie zwalnia Spó ł ki zasadnicza zgodno ść jej intencji z interesem wszystkim u ż ytkowników stacji zlewnej i obywateli Miasta, tj. zagwarantowaniem szybkiego reagowania w przypadku niedro ż no ś ci rur kanalizacyjnych. Nale ż y przyzna ć , ż e w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyra ź nej intencji Spó ł ki ograniczenia konkurencji na rynku. Zebrane wyja ś nienia i informacje mog ą raczej wskazywa ć na nie ś wiadomo ść naruszenia regu ł konkurencji. Stwierdzenie nieumy ś lno ś ci praktyki Spó ł ki daje zarazem podstaw ę do na ł o ż enia na Spó ł k ę kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enie kary. Ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa UOKiK, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108, Prezes UOKiK powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy (art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Bior ą c pod uwag ę stopie ń naruszenia interesu publicznoprawnego w niniejszej sprawie, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na Spó ł k ę kar ę pieni ęż n ą . Ustalaj ą c wysoko ść na ł o ż onej na Spó ł k ę kary pieni ęż nej, Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę nast ę puj ą ce okoliczno ś ci, przemawiaj ą ce za na ł o ż eniem kary i uwzgl ę dnione przy okre ś laniu jej wysoko ś ci: • antykonkurencyjny charakter stwierdzonej praktyki, która naruszy ł a równ ą konkurencj ę ; • uci ąż liwo ść praktyk Spó ł ki dla jej konkurentów na rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi, którzy z racji zasad ustalonych zarz ą dzeniem nr 33/2007 zostali zmuszeni do zaakceptowania tego, ż e pojazdy asenizacyjne Spó ł ki s ą obs ł ugiwane poza kolejno ś ci ą . 17 Równocze ś nie Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę nast ę puj ą ce okoliczno ś ci, ze wzgl ę du na które udowodnion ą praktyk ę Spó ł ki nale ż y ulokowa ć w ś ród narusze ń prawa konkurencji o umiarkowanej uci ąż liwo ś ci: • krótkotrwa ł o ść praktyki, która tylko przez ograniczony okres uniemo ż liwia ł a konkurentom Spó ł ki korzystanie z jej stacji zlewnej na równych zasadach. • ograniczone skutki naruszenia konkurencji wynikaj ą ce z faktu dysponowania przez Spó ł k ę relatywnie niewielk ą liczb ą pojazdów asenizacyjnych; • ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania praktyki Spó ł ki, który po uwzgl ę dnieniu tego, z jakich terenów nieczysto ś ci ciek ł e s ą odprowadzane do stacji zlewnej Spó ł ki, ogranicza si ę co do zasady do terenu Miasta. Do okoliczno ś ci, które wp ł yn ęł y na ustalenie kary pieni ęż nej na poziomie bliskim dolnej granicy zagro ż enia kar ą , nale żą tak ż e: • okoliczno ść , i ż Spó ł ka nie by ł a dot ą d adresatem decyzji stwierdzaj ą cej stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę ; • okoliczno ść , i ż Spó ł ka dokona ł a stosownej zmiany zasad udost ę pniania stacji zlewnej Przedsi ę biorcom, co zaowocowa ł o stwierdzeniem zaniechania stosowania przez ni ą zarzucanej jej praktyki. Spó ł ka sama zmieni ł a post ę powanie b ę d ą ce ź ród ł em niedozwolonej praktyki minimalizuj ą c w ten sposób rozmiar naruszenia interesu publicznego; • okoliczno ś ci sprawy mog ą wskazywa ć na nieumy ś lny charakter naruszenia przez Spó ł k ę zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł , ż e w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyra ź nej intencji Spó ł ki ograniczenia konkurencji na rynku. Zebrane wyja ś nienia i informacje mog ą raczej wskazywa ć na nie ś wiadomo ść naruszenia regu ł konkurencji. W tym ś wietle Prezes UOKiK uzna ł , ż e wadze narusze ń ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, udowodnionych Spó ł ce odpowiada kara w wysoko ś ci 5.000 z ł . W ocenie Prezesa UOKiK ww. kara pieni ęż na w pe ł ni odpowiada stopniowi zawinienia Spó ł ki. Nak ł adaj ą c kar ę w ustalonej wy ż ej wysoko ś ci, Prezes UOKiK wyszed ł z za ł o ż enia, i ż powinna ona mie ć charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny, przyczyniaj ą c si ę do zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez Spó ł k ę w przysz ł o ś ci regu ł konkurencji. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów odnosi wysoko ść kary pieni ęż nej do procentowej wielko ś ci przychodu przedsi ę biorcy. Przy czym pod poj ę ciem przychodu nale ż y rozumie ć przychód uzyskany w roku podatkowym poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie ustawy, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych przedsi ę biorc ę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 ustawy). Uwzgl ę dniaj ą c przychód Spó ł ki w 2007 r., ustalony na podstawie przekazanych przez ni ą dokumentów finansowych, na ł o ż ona na Spó ł k ę kara pieni ęż na mie ś ci si ę w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i jednocze ś nie stanowi ok. 0,4% kary maksymalnej , przewidzianej za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 9 ww. ustawy, a zarazem ok. 5% przychodu uzyskanego przez Spó ł k ę na rynku , którego dotyczy ł o ograniczenie konkurencji, tj. na rynku ś wiadczenia us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych pojazdami asenizacyjnymi. 18 W ś wietle wskazanych okoliczno ś ci, na ł o ż enie przedmiotowej kary, jak i jej wysoko ść , jest w pe ł ni uzasadniona. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeka si ę jak w sentencji. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Warszawie. Otrzymuje : Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo-Kanalizacyjne „Legionowo” Sp. z o.o. ul. T. Ko ś ciuszki 16 A 05–120 Legionowo 19