RWA-19/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-54/14/2003/DM Warszawa, dn. 16 lipca 2004 r. DECYZJA Nr RWA – 19/2004 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez spó ł k ę RUCH S.A. w Warszawie i spó ł k ę Kolporta ż Prasy ROLKON Sp. z o.o. w Poznaniu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na zawarciu porozumienia na krajowym rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy, przejawiaj ą cego si ę w kontrolowaniu ś wiadczenia us ł ug kolporta ż u prasy, poprzez organizowanie – w oparciu o Umow ę wspó ł pracy nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz Umow ę nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. – wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych. II. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyk ę polegaj ą c ą na zawarciu przez spó ł k ę RUCH S.A. w Warszawie i spó ł k ę Kolporta ż Prasy ROLKON Sp. z o.o. w Poznaniu zakazanego prawem porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na krajowym rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy, poprzez podj ę cie – w drodze Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. – partnerskiej wspó ł pracy, zmierzaj ą cej do wspólnego wp ł ywania na kszta ł t kolporta ż u prasy w Polsce i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 28 marca 2003 r. III. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na RUCH S.A. w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4.000.000 z ł (cztery miliony z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. IV. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na spó ł k ę Kolporta ż Prasy ROLKON Sp. z o.o. w Poznaniu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 60.000 z ł (sze ść dziesi ą t tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. UZASADNIENIE W okresie od 24 stycznia 2003 r. do 28 lipca 2003 r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie, dzia ł aj ą c z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du, przeprowadzi ł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie ustalenia, czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w zwi ą zku z ujawnion ą informacj ą o nawi ą zaniu wspó ł pracy pomi ę dzy spó ł k ą RUCH S.A. w Warszawie i spó ł kami: ROLKON Kolporta ż Prasy Sp. z o.o. w Poznaniu i FRANPRESS Sp. z o.o. we Wroc ł awiu, co mog ł o wskazywa ć na zawarcie pomi ę dzy ww. przedsi ę biorcami zakazanego prawem porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . W oparciu o zebrane w toku tego post ę powania informacje i dokumenty ustalono, i ż za ł o ż enia wspó ł pracy pomi ę dzy spó ł k ą RUCH S.A. w Warszawie (zwan ą dalej: RUCH S.A.) i spó ł k ą Kolporta ż Prasy ROLKON Sp. z o.o. w Poznaniu (zwan ą dalej: spó ł k ą ROLKON) zosta ł y uj ę te w Porozumieniu z dnia 10 stycznia 2003 r. Motywy nawi ą zania przedmiotowej wspó ł pracy okre ś la preambu ł a Porozumienia. Zgodnie z tre ś ci ą tej ż e preambu ł y, Spó ł ki uzna ł y, i ż system kolporta ż u prasy w Polsce podlega ż ywio ł owym zmianom, a bezpardonowa walka na rynku dystrybucji prasy prowadzi do niekontrolowanych procesów i niszczenia dorobku zdemokratyzowanego kolporta ż u osi ą gni ę tego w ostatnich latach. Wobec powy ż szego postanowi ł y, i ż „ chc ą wspólnie wp ł ywa ć na kszta ł t polskiego rynku dystrybucji ”. 2 Zgodnie z § 1 Porozumienia w stosunkach mi ę dzy firmami obowi ą zywa ć b ę dzie zasada partnerstwa w dzia ł aniach maj ą cych wp ł yw na kszta ł t rynku dystrybucji prasy. Konkurowanie i rywalizacja dotyczy ć b ę dzie tylko poziomu i jako ś ci us ł ug. Natomiast w § 2 strony Porozumienia uzgodni ł y, i ż celem partnerskich stosunków jest ograniczenie wzajemnie wyniszczaj ą cej konkurencji oraz osi ą ganie korzy ś ci z rozwijaj ą cej si ę wspó ł pracy. RUCH S.A. w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego podniós ł , i ż w ko ń cu 2002 r. wydawca poczytnych czasopism [Wydawnictwo Edipresse Polska] wstrzyma ł dostaw ę prasy m.in. do spó ł ki ROLKON. Jednocze ś nie prowadzona by ł a na rynku prasy akcja nakierowana przeciwko spó ł ce ROLKON i innym firmom kolporterskim, co grozi ł o upadkiem regionalnych dystrybutorów. Z tego te ż wzgl ę du, d ążą c do utrzymania stanu konkurencyjno ś ci na rynku, RUCH S.A. wspar ł spó ł k ę ROLKON, przeznaczaj ą c cz ęść w ł asnych nak ł adów pism na jej potrzeby. W takich okoliczno ś ciach powsta ł – jak wyja ś ni ł RUCH S.A. – pomys ł porozumie ń o charakterze intencjonalnym. Zawarte porozumienia nie nios ą ze sob ą – co podkre ś li ł RUCH S.A. – ż adnych konkretnych zobowi ą za ń , lecz wyra ż aj ą intencje oraz zarysowuj ą obszary mo ż liwej wspó ł pracy. Ich celem jest za ś osi ą gni ę cie korzy ś ci z rozwijaj ą cej si ę wspó ł pracy opartej na partnerskich stosunkach, na p ł aszczy ź nie sieci sprzeda ż y, logistyki dostaw oraz technologii. Natomiast spó ł ka ROLKON wyja ś ni ł a, i ż g ł ównym celem zawarcia porozumienia z RUCH S.A. by ł o przyj ę cie przez obie strony zasady konkurowania na rynku z zachowaniem etyki biznesu. Rozmowy na temat wymiany do ś wiadcze ń i problemów w dystrybucji prasy trwa ł y pomi ę dzy stronami kilka lat, nie sposób wi ę c okre ś li ć , kto by ł inicjatorem podpisania porozumienia. Spó ł ki o ś wiadczy ł y jednocze ś nie, i ż porozumienie to nie jest ju ż realizowane, z uwagi na odst ą pienie od niego przez spó ł k ę ROLKON. Spó ł ka ROLKON wyja ś ni ł a, i ż jej odst ą pienie od tego porozumienia by ł o wynikiem nie respektowania przez RUCH S.A. jego postanowie ń , dotycz ą cych zachowania poufno ś ci rozmów w zakresie obj ę tym Porozumieniem. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono ponadto, i ż pomi ę dzy RUCH S.A. a spó ł k ą Kolporta ż Prasy ROLKON istniej ą umowy o wspó ł pracy, na podstawie których realizowana jest sprzeda ż przez spó ł k ę ROLKON tytu ł ów prasowych dostarczanych jej przez RUCH S.A. S ą to: - Umowa wspó ł pracy nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. (na jej podstawie RUCH S.A. dostarcza, a spó ł ka ROLKON realizowa ł a sprzeda ż m.in. takich tytu ł ów prasowych jak „Gazeta Wyborcza”, „Nasz Dziennik”, „Puls Biznesu”, „Rzeczpospolita”, „Super Express”), - Umowa nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. , której przedmiotem by ł kolporta ż przez spó ł k ę ROLKON wydawnictw wymienionych w za łą cznikach, stanowi ą cych integraln ą cz ęść umowy (w oparciu o t ę umow ę realizowany by ł kolporta ż m.in. takich tytu ł ów prasowych jak „Przekrój”, „Przyjació ł ka”, „Pani”, „Uroda”, „Twoje Dziecko”). Umowa ta wygas ł a wskutek zako ń czenia dostaw przez RUCH S.A. tytu ł ów prasowych, obj ę tych t ą umow ą . Uwzgl ę dniaj ą c dokonane ustalenia, Prezes Urz ę du powzi ął podejrzenie w przedmiocie zawarcia bezprawnych porozumie ń przez RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON. Maj ą c powy ż sze na uwadze, Prezes Urz ę du – postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2003 r. – wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem: 1. zawarcia przez RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON zakazanego prawem porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na krajowym rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy, polegaj ą cego na kontrolowaniu ś wiadczenia us ł ug kolporta ż u prasy, poprzez 3 organizowanie – w oparciu o umow ę wspó ł pracy Nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz umow ę nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. – wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. zawarcia przez RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON zakazanego prawem porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na krajowym rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy, poprzez podj ę cie – w drodze Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. – partnerskiej wspó ł pracy, zmierzaj ą cej do wspólnego wp ł ywania na kszta ł t kolporta ż u prasy w Polsce, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego i postawione zarzuty, strony z ł o ż y ł y nast ę puj ą ce wyja ś nienia. Spó ł ka ROLKON w pi ś mie z dnia 25 sierpnia 2003 r. podnios ł a, i ż zarzuty jej stawiane s ą bezpodstawne, albowiem zarówno porozumienie z 10 stycznia 2003 r., jak i umowy z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 18 grudnia 2002 r. nie naruszaj ą zasad wolnej konkurencji na rynku dystrybucji prasy. W jej ocenie z tre ś ci preambu ł y Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. nie mo ż na wysnu ć wniosku, ż e intencj ą stron by ł o podj ę cie bardzo szerokiej wspó ł pracy wykraczaj ą cej poza ramy wolnego handlu i wolnej konkurencji. Tego typu wniosków nie mo ż na te ż wysnu ć z okoliczno ś ci towarzysz ą cych zawarciu porozumienia ani z ewentualnych dzia ł a ń , której ś ze stron podj ę tych po jego zawarciu. Podkre ś li ł a, ż e istotny jest tu kontekst, w jakim ww. Porozumienie zosta ł o zawarte. Wyja ś ni ł a, ze dosz ł o do jego zawarcia w momencie, gdy jeden z wydawców gazet kolorowych wstrzyma ł nagle dostaw ę prasy dla spó ł ki ROLKON, a drugi co do wielko ś ci dystrybutor – Kolporter S.A. rozpocz ął „atak sieci kontrahentów spó ł ki ROLKON”, informuj ą c ich, ż e Spó ł ka jest bankrutem i dlatego nie dostaj ą prasy. Dlatego te ż maj ą c na uwadze zaistnia łą sytuacj ę , z ł o ż ona przez RUCH S.A. propozycja wyrzeczenia si ę dzia ł a ń maj ą cych charakter praktyk nieuczciwej konkurencji, zosta ł a przez spó ł k ę ROLKON przyj ę ta. Jednak – na co zwróci ł a uwag ę spó ł ka ROLKON – istnia ł a obawa, co do intencji RUCH S.A. St ą d zapis o poufno ś ci Porozumienia. Obawy te okaza ł y si ę uzasadnione, gdy ż RUCH S.A. nie zaprzesta ł dzia ł a ń nosz ą cych znamiona czynów nieuczciwej konkurencji. Jednocze ś nie w komunikatach prasowych zacz ął przedstawia ć porozumienie ze spó ł k ą ROLKON w takim ś wietle, i ż mog ł o powsta ć wra ż enie, ż e Spó ł ka ś ci ś le wspó ł pracuje z RUCH S.A., a w zasadzie zosta ł a mu nawet podporz ą dkowana. Takiej sytuacji spó ł ka ROLKON nie mog ł a zaakceptowa ć i po bezskutecznym up ł ywie terminu wyznaczonego w pi ś mie z dnia 7 marca 2003 r., pismem z dnia 28 marca 2003 r. odst ą pi ł a ze skutkiem natychmiastowym od Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. W ocenie Spó ł ki, wniosek Prezesa Urz ę du, i ż za ł o ż onym przez RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON celem lub skutkiem porozumienia z 10 stycznia 2003 r. by ł o nawi ą zanie wspó ł pracy wykraczaj ą cej poza granic ę wolnej konkurencji, nie znajduje oparcia w ż adnym z dzia ł a ń lub zaniecha ń stron tego porozumienia nast ę puj ą cych po jego zawarciu. Zdaniem Spó ł ki, Prezes Urz ę du zinterpretowa ł zebrany w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł dowodowy w sposób wybiórczy, nie dopuszczaj ą c mo ż liwo ś ci, i ż uczestnicy rynku mog ą ze sob ą wspó ł pracowa ć w celach zgodnych z prawem. Ponadto wniosek ten nie znajduje oparcia w tre ś ci samego porozumienia. Spó ł ka ROLKON wskaza ł a, ż e Prezes Urz ę du opatrznie interpretuj ą c wyrwane z kontekstu zwroty nie wzi ął pod uwag ę okoliczno ś ci, ż e zgodnie z art. 65 § 2 k.c. w umowach nale ż y raczej bada ć jaki by ł zgodny zamiar i cel umowy, a nie opiera ć si ę na jej dos ł ownym brzmieniu. 4 Je ś li chodzi o zarzut, i ż łą cz ą ce w przesz ł o ś ci spó ł k ę ROLKON i RUCH S.A. umowy z dnia 18 grudnia 2002 r. i z dnia 14 czerwca 2002 r. stanowi ą przyk ł ad zakazanych prawem porozumie ń , to w ocenie spó ł ki ROLKON jest on tak ż e ca ł kowicie nietrafiony. Wyja ś niaj ą c okoliczno ś ci zawarcia umowy z dnia 14 czerwca 2002 r., Spó ł ka wskaza ł a, ż e zosta ł a ona podpisana tylko dlatego, ż e w tym okresie zacz ęł a dostarcza ć pras ę do jedynego wówczas obs ł ugiwanego przez siebie punktu w Warszawie – Marketu „Piotr i Pawe ł ” w Jankach. Wydawcy dzienników odmówili jednak zawarcia ze spó ł k ą ROLKON umowy na dostaw ę lokalnych (warszawskich) wyda ń swoich gazet w sytuacji, gdy dzienne zamówienie opiewa ł oby na kilka lub kilkana ś cie egzemplarzy. W tej sytuacji, Spó ł ka ROLKON zdecydowa ł a si ę kupowa ć warszawskie wydania dzienników od hurtownika, tj. RUCH S.A. Jako zupe ł nie bezpodstawne jest w tym ś wietle twierdzenie, ż e handluj ą c przyk ł adowo „Super Expressem” na poziomie 15 gazet dziennie, spó ł ki kontrolowa ł y ś wiadczenie us ł ug kolporta ż owych. Spó ł ka ROLKON podkre ś li ł a jednocze ś nie, i ż umowa z dnia 14 czerwca 2002 r. uleg ł a rozwi ą zaniu, albowiem pozyska ł a kolejny du ż y punkt (market) w Warszawie i wydawcy zgodzili si ę na bezpo ś rednie dostawy warszawskich wyda ń swoich dzienników. Je ś li chodzi za ś o umow ę z dnia 18 grudnia 2002 r., to powy ż sze wyja ś nienia maj ą do niej odpowiednie zastosowanie. Umowa z RUCH S.A. zosta ł a bowiem zawarta dlatego, ż e wydawnictwo Edipresse Polska zerwa ł o dotychczasow ą wspó ł prac ę i przez prawie miesi ą c odmawia ł o spó ł ce ROLKON dostaw prasy. Na podstawie ww. umowy, spó ł ka ROLKON dokonywa ł a zakupów potrzebnych jedynie do minimalnej obs ł ugi swoich kontrahentów. Wyja ś ni ł a, ż e po ponownym nawi ą zaniu wspó ł pracy z wydawnictwem Edipresse Polska, spó ł ka ROLKON drog ą faksow ą zwróci ł a si ę do RUCH S.A. o rozwi ą zanie od dnia 21 stycznia 2003 r. przedmiotowej umowy. Faktycznie te ż od dnia 21 stycznia 2003 r. spó ł ka ROLKON zaprzesta ł a odbioru prasy od RUCH S.A. RUCH S.A., pismem z dnia 25 sierpnia 2003 r. , podniós ł , ż e formu ł owane zarzuty s ą nieuzasadnione. Wobec powy ż szego wniós ł o ich oddalenie. Podniós ł , ż e RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON nie prowadzili wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych w oparciu o umow ę wspó ł pracy z dnia 14 czerwca 2002 r. i umow ę z dnia 18 grudnia 2002 r. Prowadzenie wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych oznacza ł oby bowiem, ż e spó ł ki wprowadzaj ą te same numery wydawnictw prasowych do tych samych punktów sprzeda ż y. Tymczasem obydwie firmy prowadzi ł y sprzeda ż tych numerów w innych punktach, dzi ę ki czemu ostateczni klienci mieli do dyspozycji znacznie wi ę ksz ą ilo ść miejsc, w których mogli dokona ć zakupu prasy. Za ś nawi ą zanie wspó ł pracy pomi ę dzy kolporterami nie mia ł o ż adnego wp ł ywu na ceny wydawnictw, gdy ż s ą one ustalane przez wydawców. RUCH S.A. zwróci ł uwag ę , ż e umowa wspó ł pracy nr 119/KS/02 z dnia 14 czerwca 2002 r. dotyczy ł a tylko i wy łą cznie wyda ń warszawskich dzienników ogólnokrajowych, które zawieraj ą zawsze naj ś wie ż sze informacje i jako takie s ą poszukiwane na obrze ż ach województwa mazowieckiego. Spó ł ka ROLKON wysz ł a wi ę c naprzeciw potrzebom odbiorcy ostatecznego. Jednak stosunkowo ma ł e zainteresowanie klientów spowodowa ł o zaprzestanie wspó ł pracy z dniem 12 lipca 2003 r. oraz rozwi ą zanie umowy po rozliczeniu sprzeda ż y. Z kolei umowa nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. zosta ł a zawarta na czas nieokre ś lony, jednak ż e przyczyn ą jej zawarcia by ł a sytuacja spowodowana przez Wydawnictwo Edipresse Polska, które zaprzesta ł o dostaw swoich tytu ł ów do spó ł ki ROLKON. Dzi ę ki wspólnemu posuni ę ciu RUCH S.A. i spó ł ki ROLKON klienci ostateczni nie odczuli ż adnych utrudnie ń . Zawieraj ą c ww. umow ę RUCH S.A. dzia ł a ł te ż we w ł asnym interesie, albowiem – co pokre ś li ł – po wstrzymaniu dostaw spó ł ce ROLKON tytu ł ów prasowych wydawanych przez Edipresse Polska zanotowano zjawisko wykupywania tych tytu ł ów przez kontrahentów wspó ł pracuj ą cych z t ą firm ą w niektórych punktach zaopatrywanych przez RUCH S.A. 5 Odno ś nie Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r., RUCH S.A. podniós ł , ż e by ł o ono porozumieniem intencyjnym, a ż adna wspó ł praca nie zosta ł a podj ę ta. Strony nie mia ł y ś wiadomo ś ci naruszania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskaza ł , i ż jego zamiary w kwestii rywalizacji na rynku kolporta ż u (dystrybucji) prasy s ą przejrzyste. Zdaniem RUCH S.A. na rynku jest miejsce dla wielu firm kolporta ż owych. Podkre ś li ł , ż e w coraz trudniejszej sytuacji rynkowej, konieczne jest poszukiwanie dróg obni ż enia kosztów dystrybucji, a konkurencja miedzy firmami dystrybucyjnymi nie musi mie ć charakteru wyniszczaj ą cej walki. RUCH S.A. – opisuj ą c okoliczno ś ci zawarcia Porozumienia – wyja ś ni ł , ż e wydawca poczytnych czasopism wstrzyma ł dostawy prasy do firm: GARMOND, ROLKON i FRANPRESS. Natomiast spó ł ka Kolporter S.A. zabiega ł a wówczas u innych wydawców, aby przy łą czyli si ę do tej akcji. Izba Wydawców Prasy w o ś wiadczeniu wyrazi ł a zaniepokojenie sytuacj ą , która grozi ł a upadkiem regionalnych dystrybutorów. W odpowiedzi na to o ś wiadczenie RUCH S.A. wspar ł tych dystrybutorów, przeznaczaj ą c cz ęść w ł asnych nak ł adów pism na ich potrzeby. Wówczas to powsta ł pomys ł porozumie ń o charakterze intencjonalnym. Dodatkowo podniós ł , ż e Izba Wydawców Prasy, organizacja reprezentuj ą ca korporacyjny interes wydawców, nie jest przeciwna nawi ą zaniu wspó ł pracy pomi ę dzy kolporterami (dystrybutorami), w szczególno ś ci w zakresie zaprzestania proponowania kontrahentom mar ż nie maj ą cych ż adnego uzasadnienia ekonomicznego oraz wymiany informacji o nieuczciwych kontrahentach prowadz ą cych sprzeda ż prasy w punktach sprzeda ż y, a tak ż e w zakresie wykonywania wspólnych us ł ug transportowo – magazynowych. Pismem z dnia 15 grudnia 2003 r. , RUCH S.A. z ł o ż y ł dodatkowe wyja ś nienia w sprawie. W kontek ś cie zawartych umów z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 18 grudnia 2002 r. podniós ł , i ż strony zawieraj ą c przedmiotowe umowy nie mia ł y na celu wywierania negatywnego wp ł ywu na stan konkurencji na rynku. Celem ich by ł o nawi ą zanie w okresie przej ś ciowym wspó ł pracy stricte handlowej. Mia ł y one charakter umów pionowych, polegaj ą cych na prostej odsprzeda ż y pewnej liczby wyda ń lokalnych dzienników, umo ż liwiaj ą ce spó ł ce ROLKON rozszerzenie oferty towarowej o tytu ł y, których kolporter ten nie móg ł pozyska ć bezpo ś rednio od wydawców. Raz jeszcze zwróci ł uwag ę , ż e przedmiotem tych umów nie by ł a wspólna sprzeda ż prasy, której istot ą by ł oby wspólne oferowanie odbiorcom okre ś lonego, tego samego towaru. Umowy te nie zawiera ł y klauzul, które mog ł y by ć potraktowane jako przejaw porozumienia kontyngentowego. Strony za ich pomoc ą nie kontrolowa ł y ś wiadczenia us ł ug kolporta ż u. Ponownie podkre ś li ł , ż e Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. mia ł o charakter intencjonalny. Wskaza ł , ż e porozumienie to jest umow ą cywilnoprawn ą , podlegaj ą c ą zasadom prawa cywilnego. Przy identyfikowaniu tre ś ci umowy, zgodnie z ogólnie przyj ę tymi regu ł ami interpretacyjnymi, nale ż y w ka ż dym przypadku opiera ć si ę nie na dos ł ownym brzmieniu umowy, lecz nale ż y bra ć pod wag ę , jaki by ł zgodny zamiar stron i cel umowy. Zamiarem RUCH S.A., zawieraj ą cego przedmiotowe porozumienie nie by ł o ograniczenie konkurencji rozumianej jako wspó ł zawodnictwo przedsi ę biorców na rynku. Wyja ś ni ł , ż e nie zamierza ł zaniecha ć konkurowania ze spó ł k ą ROLKON. Podkre ś li ł ponadto, ż e porozumienie to nie zafunkcjonowa ł o w praktyce, w zwi ą zku z tym nie wywo ł a ł o ż adnego skutku. Podniós ł jednak, ż e w przypadku gdyby przedmiotowe porozumienie zafunkcjonowa ł o, wówczas da ł oby szereg pozytywnych efektów dla otoczenia rynkowego. Po pierwsze – w jego rezultacie nast ą pi ł aby zdecydowana poprawa dystrybucji prasy (wspó ł praca w zakresie logistyki, jaka mog ł aby zosta ć rozwini ę ta, zdecydowanie sprzyja ł aby zmniejszeniu kosztów), po drugie – korzy ś ci odnie ś liby konsumenci (podj ę cie wspó ł pracy w okre ś lonym, ograniczonym zakresie niew ą tpliwie mog ł oby wp ł yn ąć na racjonalizacj ę kosztów i niepodwy ż szanie rabatów, a tym samym cen tytu ł ów prasowych). 6 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje . RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON s ą przedsi ę biorcami prowadz ą cymi dzia ł alno ść w zakresie kolporta ż u prasy krajowej i zagranicznej oraz ksi ąż ek i wydawnictw. RUCH S.A. prowadzi dzia ł alno ść kolporta ż ow ą w 14 Oddzia ł ach terenowych, które codziennie za po ś rednictwem 66 Ekspedycji prasy dostarczaj ą pras ę do ponad 36 tys. punktów sprzeda ż y detalicznej w ca ł ej Polsce oraz do ponad 80 tys. prenumeratorów. Posiada w ł asn ą sie ć , licz ą c ą ponad 12 tys. punktów sprzeda ż y. Dodatkowo obs ł uguje ponad 24 tys. punktów zwi ą zanych wspó ł prac ą w zakresie sprzeda ż y prasy. Najwi ę kszymi partnerami RUCH S.A. s ą sieci handlowe: EMPiK, HDS, ELEA (daw. BILLA), PKN Orlen, EKO. RUCH S.A. podkre ś la, ż e jest niekwestionowanym liderem na rynku dystrybucji prasy w Polsce, o czym przekonuj ą nast ę puj ą ce fakty: posiada ok. 60%-owy udzia ł w polskim rynku kolporta ż u prasy, utrzymuje w sprzeda ż y ś rednio w miesi ą cu ponad 1650 tytu ł ów prasowych, a rozprowadza w ci ą gu roku ponad 3500 tytu ł ów prasowych i wydawnictw jednorazowych, rozprowadza ś rednio w miesi ą cu ponad 130 mln egzemplarzy gazet i czasopism, sprzedaje ś rednio w miesi ą cu ponad 83 mln egzemplarzy gazet i czasopism o łą cznej warto ś ci przekraczaj ą cej 175 mln PLN (w cenach detalicznych), wspó ł pracuje na bie żą co z 900, a w ci ą gu roku z przesz ł o 1400 wydawcami prasy, ś rednia miesi ę czna sprzeda ż prasy w punkcie sprzeda ż y detalicznej nale żą cym do jego sieci wynosi. ok. 3150 egzemplarzy, co daje warto ść 6,7 tys. PLN, za ś w punkcie wspó ł pracuj ą cym z RUCH S.A. - ok. 1500 egzemplarzy co daje warto ść 3,3 tys. PLN ( ź ród ł o: strona internetowa RUCH S.A. www. ruch.com.pl . ). RUCH S.A. podaje, ż e ma obecnie ok. 50%-owy udzia ł w rynku sprzeda ż y prasy. Wynika on jednak g ł ównie ze sprzeda ż y dzienników i tygodników oraz du ż ej ilo ś ci tej prasy, której sprzeda ż y nie prowadz ą inni dystrybutorzy ( wyja ś nienia RUCH S.A. zawarte w pi ś mie z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Spó ł ka ROLKON jest wiod ą c ą prywatn ą firm ą , o jedenastoletniej tradycji, dystrybuuj ą c ą pras ę w zachodniej Polsce. Oferta obejmuje obecnie ponad 2000 tytu ł ów prasy polskiej i zagranicznej. Posiada osiem oddzia ł ów ( ź ród ł o: strona internetowa spó ł ki ROLKON www.rolkon.com.pl . ). W czerwcu 2002 r. spó ł ki te podj ęł y wspó ł prac ę , której inicjatorem by ł a spó ł ka ROLKON. To ona pismem z dnia 10 czerwca 2002 r. wyst ą pi ł a do RUCH S.A. z zapytaniem o mo ż liwo ść zakupu dzienników (wyda ń warszawskich) z przeznaczeniem ich do dalszej odsprzeda ż y. Spó ł ka ta by ł a zainteresowana nast ę puj ą cymi tytu ł ami: „Gazeta Wyborcza”, „Dziennik Sportowy”, „ Ż ycie”, „Puls Biznesu”, „Rzeczpospolita”, „Super Express”, „Trybuna”, „Nasz Dziennik”, „Gazeta Prawna”, „ Ż ycie Warszawy” i „Parkiet”. Zwróci ł a si ę jednocze ś nie o okre ś lenie warunków i zasad na jakich mo ż liwe by ł oby zakupienie tych tytu ł ów ( pismo spó ł ki ROLKON z dnia 10 czerwca 2002 r. do Barbary Grzesiak Dyrektor Oddzia ł u Warszawa RUCH S.A., stanowi ą ce za łą cznik do pisma RUCH S.A. z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Efektem powy ż szego wyst ą pienia i podj ę tych nast ę pnie negocjacji mi ę dzy stronami by ł a umowa nr 119/KS/02 z dnia 14 czerwca 2002 r. w zakresie sprzeda ż y wydawnictw ( wyja ś nienia RUCH S.A. zawarte w pi ś mie z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). 7 Powodem nawi ą zania wspó ł pracy w ramach przedmiotowej umowy by ł o rozpocz ę cie przez spó ł k ę ROLKON dostaw prasy do punktu w Warszawie – Marketu „Piotr i Pawe ł ” w Jankach i odmowa wydawców dzienników dostarczania warszawskich wyda ń dzienników, z uwagi na bardzo niewielkie zamówienia, kszta ł tuj ą ce si ę na poziomie kilku lub kilkunastu egzemplarzy. To zadecydowa ł o o zwróceniu si ę do RUCH S.A. w celu zakupu tych codziennych gazet ( wyja ś nienia spó ł ki ROLKON zawarte w pi ś mie z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Przedmiotem umowy z dnia 14 czerwca 2002 r. by ł a sprzeda ż wydawnictw z pe ł nym prawem zwrotu niesprzedanych egzemplarzy (§ 1 umowy). Kupuj ą cy, tj. spó ł ka ROLKON zobowi ą zywa ł a si ę sprzedawa ć dostarczone przez RUCH S.A. wydawnictwa we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek oraz sprzedawa ć wydawnictwa wy łą cznie w cenach detalicznych umieszczonych na egzemplarzu (§ 3 i 6 umowy). Wynagrodzenie zosta ł o ustalone jako rabat liczony od warto ś ci netto sprzedanych wydawnictw prasowych (§ 9 umowy). W ramach wspó ł pracy nawi ą zanej w drodze ww. umowy spó ł ka ROLKON zakupywa ł a w RUCH S.A., a nast ę pnie dystrybuowa ł a nast ę puj ą ce dzienniki: „Dziennik Sportowy” – w ilo ś ci od 5 do 20 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Gazet ę Prawn ą ” – w ilo ś ci od 2 do 15 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Gazet ę Wyborcz ą ” – w ilo ś ci od 15 do 120 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Nasz Dziennik” – w ilo ś ci od 3 do 15 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Parkiet” – w ilo ś ci od 4 do 12 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Puls Biznesu” – w ilo ś ci od 2 do 10 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Rzeczpospolit ą ” – w ilo ś ci od 5 do 30 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Super Express” – w ilo ś ci od 8 do 40 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „Trybun ę ” – w ilo ś ci od 2 do 15 egzemplarzy poszczególnych wyda ń , „ Ż ycie” – w ilo ś ci od 2 do 15 egzemplarzy poszczególnych wyda ń i „ Ż ycie Warszawy” – w ilo ś ci od 6 do 120 egzemplarzy poszczególnych wyda ń ( zestawienie dostaw prasy z RUCH S.A., stanowi ą ce za łą cznik do pisma spó ł ki ROLKON z dnia 23 maja 2003 r., z ł o ż onego w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego – w łą czone do akt sprawy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2003 r. ). Wspó ł praca, prowadzona w oparciu o umow ę wspó ł pracy nr 119/KS/02 z dnia 14 czerwca 2002 r., trwa ł a do lipca 2003 r. Wówczas spó ł ka ROLKON, pismem z dnia 10 lipca 2003 r., zwróci ł a si ę do RUCH S.A. o rozwi ą zanie z dniem 13 lipca 2003 r. przedmiotowej umowy w trybie pilnym za porozumieniem stron. Spó ł ka ROLKON pozyska ł a bowiem kolejny punkt dostaw prasy w Warszawie, co zapewnia ł o wi ę ksze obroty i wydawcy prasy zgodzili si ę dostarcza ć wydania warszawskie swoich dzienników bezpo ś rednio Spó ł ce ( wyja ś nienia spó ł ki ROLKON zawarte w pi ś mie z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Dnia 10 grudnia 2003 r., Wydawnictwo Edipresse Polska (wydawca takich czasopism jak: „Przyjació ł ka” „Viva!”, „Przekrój”, „Dom & Wn ę trze”, „Twoje Dziecko”) przerwa ł o dostawy swoich pism do trzech regionalnych firm kolporta ż owych, w tym do spó ł ki ROLKON. W obliczu wstrzymania dostaw popularnych czasopism, spó ł ka ROLKON nawi ą za ł a w tym zakresie wspó ł prac ę z RUCH S.A. Efektem tego by ł a umowa nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. Przedmiotem tej umowy by ł kolporta ż wydawnictw wymienionych w za łą cznikach (§ 1 umowy). By ł y to czasopisma wydawnictwa Edipresse Polska, m.in.: „Dom i Wn ę trze”, „Twoje Dziecko”, „Przekrój”, „Vita”, „Przyjació ł ka”, „Viva”, „Mamo, to ja”, „Pani” ( zestawienie, zawarte w pi ś mie spó ł ki ROLKON z dnia 2 czerwca 2003 r., z ł o ż onym w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego – w łą czone do akt sprawy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2003 r. ). 8 Dostawy ww. tytu ł ów pasowych by ł y realizowane przez RUCH S.A. przez jeden miesi ą c. Pismem z dnia 21 stycznia 2003 r., spó ł ka ROLKON poinformowa ł a bowiem RUCH S.A. o podpisaniu umowy z Wydawnictwem Edipresse Polska o ponownym nawi ą zaniu stosunków handlowych. W zwi ą zku z tym, Spó ł ka zwróci ł a si ę z pro ś b ą o wyra ż enie zgody na rozwi ą zanie umowy w zakresie dostaw tytu ł ów prasowych wydawnictwa Edipresse Polska z dnia 18 grudnia 2002 r. za porozumieniem stron z dniem 21 stycznia 2003 r. ( pismo spó ł ki ROLKON z dnia 21 stycznia 2003 r., skierowane do Pana Ryszarda Tracza pe ł nomocnika. Zarz ą du RUCH S.A. – do łą czone do pisma spó ł ki ROLKON z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Jednocze ś nie od dnia 21 stycznia 2003 r., spó ł ka ROLKON faktycznie zaprzesta ł a odbioru prasy od RUCH S.A. W efekcie dosz ł o do wyga ś ni ę cia przedmiotowej umowy, co nast ą pi ł o po rozliczeniu wszystkich przekazanych wcze ś niej przez RUCH S.A. tytu ł ów prasowych ( wyja ś nienia spó ł ki ROLKON zawarte w pi ś mie z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Niezale ż nie od umów, jakie wi ą za ł y spó ł k ę ROLKON i RUCH S.A., w aspekcie kolporta ż u (dalszej odsprzeda ż y) niektórych tytu ł ów prasowych, przedsi ę biorcy ci podpisali w dniu 10 stycznia 2003 r. Porozumienie, które – zgodnie z brzmieniem jego Preambu ł y – zosta ł o zawarte w okoliczno ś ciach bezpardonowej walki na rynku dystrybucji prasy. W obliczu powy ż szego RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON ustali ł y, ż e chc ą wspólnie wp ł ywa ć na kszta ł t polskiego rynku dystrybucji prasy. W § 1 tego Porozumienia, strony ustali ł y, ż e w stosunkach mi ę dzy firmami obowi ą zywa ć b ę dzie zasada partnerstwa w dzia ł aniach maj ą cych wp ł ywa ć na kszta ł t rynku dystrybucji prasy, a konkurowanie i rywalizacja dotyczy ć b ę dzie tylko poziomu i jako ś ci us ł ug. Celem partnerskich stosunków mia ł o by ć – stosownie do § 2 – ograniczenie wzajemnie wyniszczaj ą cej konkurencji oraz osi ą ganie korzy ś ci z rozwijaj ą cej si ę wspó ł pracy. G ł ównymi obszarami wspó ł pracy mia ł y by ć : na poziomie sieci sprzeda ż y – stosowanie rynkowych metod konkurencji, wymiana informacji o nieuczciwych sprzedawcach, na poziomie logistyki dostaw – wzajemne us ł ugi logistyczne zmierzaj ą ce do obni ż enia kosztów kolporta ż u, a na poziomie technologii – wymiana informacji o nowoczesnych rozwi ą zaniach i ujednolicenie informacji udzielanych Wydawcom. Strony, w § 3 Porozumienia, zadeklarowa ł y zachowanie poufno ś ci rozmów w zakresie obj ę tym Porozumieniem. Strony wyja ś nia ł y, ż e pomys ł zawarcia przedmiotowego Porozumienia powsta ł w zwi ą zku z wstrzymaniem przez wydawnictwo Edipresse Polska dostaw czasopism do spó ł ki ROLKON. RUCH S.A. wskazywa ł , ze porozumienie to mia ł o charakter intencjonalny. Nie nios ł o ze sob ą ż adnych konkretnych zobowi ą za ń , lecz wyra ż a ł o intencje oraz zarysowywa ł o obszary mo ż liwej wspó ł pracy. Podstawow ą przes ł ank ą , jak ą kierowa ł si ę RUCH S.A., zmierzaj ą c do wspó ł pracy z regionalnymi dystrybutorami, by ł kierunek dzia ł ania na rynku dystrybucyjnym. Kierunek ten wynika ł z analizy rynku i perspektyw rozwojowych. Zak ł ada ł on m.in., ż e: konkurencja na rynku b ę dzie odbywa ć si ę na poziomie jako ś ci ś wiadczonych us ł ug, „wojna mar ż owa” obiektywnie nie s ł u ż y rozwojowi ż adnej z firm, istniej ą cy uk ł ad na rynku pozwala na podj ę cie partnerskiej wspó ł pracy z dystrybutorami regionalnymi w dziedzinie logistyki ( pismo pisma RUCH S.A. z dnia 25 kwietnia 2003 r., z ł o ż one w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego – w łą czone do akt sprawy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2003 r. ). RUCH S.A. podtrzyma ł te wyja ś nienia w toku post ę powania antymonopolowego. Ponownie podniós ł , ż e porozumienie to by ł o porozumieniem intencjonalnym, a jego strony nie mia ł y ś wiadomo ś ci naruszania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wywodzi ł , ż e nie poci ą gn ęł o ono ż adnych konkretnych zobowi ą za ń . Stwierdzi ł ponadto, ż e nie zamierza ł zaniecha ć konkurowania ze spó ł k ą ROLKON o rynki zbytu (sprzedawców detalicznych) czy 9 rynki zakupu (wydawców). Wskazywa ł te ż , ż e porozumienie to nie zafunkcjonowa ł o w praktyce, w zwi ą zku z tym nie wywo ł a ł o ż adnego skutku, a tym bardziej skutku antykonkurencyjnego (pisma RUCH S.A. z dnia 25 sierpnia 2003 r. i z dnia 15 grudnia 2003 r. w toku post ę powania ). Spó ł ka ROLKON poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, i ż g ł ównym celem zawarcia Porozumienia by ł o przyj ę cie przez obie strony zasady konkurowania na rynku z zachowaniem etyki biznesu. Podnios ł a, ze nie jest w stanie poda ć , kto by ł inicjatorem jego podpisania ( pismo spó ł ki ROLKON z dnia 17 kwietnia 2003 r., z ł o ż one w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego – w łą czone do akt sprawy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2003 r. ). W toku post ę powania antymonopolowego, spó ł ka ROLKON wskaza ł a, ż e istotny jest tu kontekst zawarcia Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. Zosta ł o ono bowiem zawarte w czasie, gdy jeden z wydawców gazet kolorowych (wydawnictwo Edipresse Polska) wstrzyma ł nagle dostawy prasy dla Spó ł ki, a drugi co do wielko ś ci dystrybutor prasy - Kolporter S.A. rozpocz ął dzia ł ania ukierunkowane na przej ę cie jego dotychczasowych kontrahentów, o czym ś wiadcz ą o ś wiadczenia kontrahentów, opisuj ą ce dzia ł ania spó ł ki Kolporter. W tej sytuacji, spó ł ka ROLKON przyj ęł a propozycj ę RUCH S.A. wyrzeczenia si ę dzia ł a ń maj ą cych charakter czynów nieuczciwej konkurencji ( pismo spó ł ki ROLKON z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. zosta ł o rozwi ą zane. Spó ł ka ROLKON – powo ł uj ą c si ę na naruszenie zapisów Porozumienia w aspekcie naruszenia klauzuli poufno ś ci i nie zrezygnowania z nak ł aniania kontrahentów spó ł ki ROLKON do rozwi ą zania umowy – wyst ą pi ł a do RUCH S.A. z pismem, datowanym na dzie ń 7 marca 2003 r., wzywaj ą cym do zaprzestania dzia ł a ń naruszaj ą cych postanowienia przedmiotowego Porozumienia. W odpowiedzi, spó ł ka RUCH S.A. pismem z dnia 24 marca 2003 r. wyrazi ł a ubolewanie z powodu nieprzestrzegania klauzuli poufno ś ci, potwierdzaj ą c wa ż no ść i respektowanie tre ś ci zawartego Porozumienia. Wyst ą pi ł a jednocze ś nie z propozycj ą spotkania w celu wyja ś nienia kwestii szczegó ł owych oraz nadania Porozumieniu praktycznych wymiarów ( pismo spó ł ki ROLKON z dnia 7 marca 2003 r. skierowane do Zarz ą du RUCH S.A. oraz pismo RUCH S.A. skierowane do Pana Jacka Roloffa Prezesa Zarz ą du spó ł ki ROLKON, stanowi ą ce za łą czniki do pisma spó ł ki ROLKON z dnia 17 kwietnia 2003 r., z ł o ż onego w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego – w łą czone do akt sprawy postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2003 r. ). Ostatecznie, spó ł ka ROLKON pismem z dnia 28 marca 2003 r., wypowiedzia ł a ze skutkiem natychmiastowym, zawarte z RUCH S.A., Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. ( pismo spó ł ki ROLKON z dnia 28 marca 2003 r. skierowane do Zarz ą du RUCH S.A., stanowi ą ce za łą cznika do pisma spó ł ki ROLKON z dnia 25 sierpnia 2003 r. w toku post ę powania ). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje . W sprawach o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , kwesti ą zasadnicz ą dla wydania rozstrzygni ę cia jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. 10 Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przy czym przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. W celu wyznaczenia rynku w ł a ś ciwego, niezb ę dne jest zatem uwzgl ę dnienie szczególnych cech danego produktu (wyodr ę bnienie rynku produktowego) oraz okre ś lenie obszaru, na którym jest on dystrybuowany i gdzie warunki konkurencji s ą wystarczaj ą co jednorodne (wyodr ę bnienie rynku geograficznego) Wyodr ę bnienie rynku produktowego wi ąż e si ę z uwzgl ę dnieniem szczególnych cech danego produktu (us ł ugi). W ś wietle powo ł anej wy ż ej definicji ustawowej rynku w ł a ś ciwego, jego aspekt produktowy odnosi si ę do „ rynku towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty ”. RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON zajmuj ą si ę ś wiadczeniem us ł ug polegaj ą cych na kolporta ż u prasy i dystrybucji innych artyku ł ów cz ę stego zakupu, poprzez sie ć punktów sprzeda ż y. W niniejszej sprawie, z uwagi na charakter stawianych zarzutów, wynikaj ą cych z umów łą cz ą cych ww. spó ł ki, które dotycz ą wy łą cznie kolporta ż u prasy, ocenie podlega ć b ę d ą zachowania na obszarze dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z kolporta ż em prasy. Us ł uga dystrybucji (kolporta ż u) prasy polega ć mo ż e na jej rozpowszechnianiu za po ś rednictwem punktów sprzeda ż y b ą d ź rozprowadzaniu jej bezpo ś rednio do odbiorców indywidualnych (w prenumeracie). W ś wietle powo ł anej wy ż ej definicji rynku w ł a ś ciwego nale ż y uzna ć obie formy dystrybucji prasy za us ł ugi nale żą ce do tego samego rynku produktowego. Mamy tu bowiem do czynienia z to ż samo ś ci ą rozpowszechnianego produktu (prasa), jednolito ś ci ą docelowego odbiorcy (nabywca prasy) i zbli ż on ą cen ą . Ze wzgl ę du na istot ę i charakter ww. rodzajów dystrybucji prasy, przyj ąć nale ż y zatem, i ż s ą to us ł ugi substytutywne wobec siebie, a co za tym idzie stanowi ą jeden rynek produktowy. Podnie ść przy tym nale ż y, ż e w obrocie gospodarczym bardzo cz ę sto u ż ywa si ę zamiennie poj ę cia dystrybucja prasy i kolporta ż prasy. W niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du u ż ywa w definicji rynku podwójnego okre ś lenia: dystrybucja (kolporta ż ) prasy. S ł u ż y ć to ma pe ł niejszemu oddaniu specyfiki us ł ugi ś wiadczonej przez strony post ę powania i nale ż ytemu scharakteryzowaniu rynku. U ż yte poj ę cie: dystrybucja (kolporta ż ) prasy oznacza jednak – co wskazano powy ż ej – jeden rynek, obejmuj ą cy rozpowszechnianie prasy za po ś rednictwem punktów sprzeda ż y i rozprowadzanie jej bezpo ś rednio do odbiorców indywidualnych, tj. w prenumeracie. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze, nale ż y stwierdzi ć , i ż rynkiem produktowym w niniejszej sprawie jest rynek dystrybucji (kolporta ż u) prasy. Drugim niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny , oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa ka ż e odnosi ć rynek geograficzny do obszaru „na którym, ze wzgl ę du na ich [towarów, us ł ug] rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż y stwierdzi ć , i ż warunki ś wiadczenia us ł ugi kolporta ż u prasy s ą identyczne na obszarze ca ł ego kraju. Wsz ę dzie bowiem istnieje zapotrzebowanie na pras ę , za ś dzia ł alno ść firm kolporta ż owych ukierunkowana jest na 11 zapewnienie jak najszerszego dost ę pu czytelników do gazet, czasopism czy innych periodyków. Wszyscy wydawcy korzystaj ą z us ł ug firm kolporta ż owych na takich samych zasadach. Nie ma wewn ę trznych barier, które powodowa ł yby zró ż nicowanie w mo ż liwo ś ci prowadzenia dzia ł alno ś ci kolporta ż owej w poszczególnych rejonach Polski. Nale ż y zatem uzna ć , i ż w aspekcie geograficznym , mamy tu do czynienia z rynkiem obejmuj ą cym obszar ca ł ego kraju. Tak wi ę c rynkiem w ł a ś ciwym w przedmiotowej sprawie jest krajowy rynek dystrybucji (kolporta ż u) prasy . RUCH S.A. jest liderem na rynku kolporta ż u prasy. Swój udzia ł szacuje na ok. 50%, co podaje tak ż e w toku niniejszego post ę powania. Kolporter ten ma najwi ę ksz ą ilo ść punktów sprzeda ż y, do której dostarcza pras ę . Rozprowadza te ż najwi ę ksz ą ilo ść prasy. Drug ą , co do wielko ś ci, firm ą kolporta ż ow ą w Polsce jest Kolporter S.A. w Kielcach. Jego udzia ł w rynku – wed ł ug ró ż nych ź róde ł – kszta ł tuje si ę na poziomie 30-40%. Sama Spó ł ka szacuje swój udzia ł jako bliski 40% (www.kolporter-spolka-akcyjna.com.pl). Spo ś ród pozosta ł ych licz ą cych si ę na rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy przedsi ę biorców nale ż y wymieni ć : Garmond Press S.A. w Krakowie, Inmedio Sp. z o.o. w Gda ń sku, Franpress Sp. z o.o. we Wroc ł awiu i spó ł k ę ROLKON. Ich udzia ł y w rynku kszta ł tuj ą si ę na poziomie kilku procent. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , nale ż y stwierdzi ć , i ż łą czny udzia ł w rynku RUCH S.A. i spó ł ki ROLKON b ę dzie przekracza ł 50%. Przy czym tak wysoki udzia ł w rynku to w g ł ównej mierze wynik potencja ł u, jakim dysponuje RUCH S.A. Prezes Urz ę du zarzuci ł stronom niniejszego post ę powania stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na krajowym rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy, przejawiaj ą cych si ę w zawarciu przez spó ł k ą RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON porozumie ń , polegaj ą cych na: I. kontrolowaniu ś wiadczenia us ł ug kolporta ż u prasy, poprzez organizowanie – w oparciu o umow ę wspó ł pracy Nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz umow ę nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. – wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; II. podj ę ciu – w drodze Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. – partnerskiej wspó ł pracy, zmierzaj ą cej do wspólnego wp ł ywania na kszta ł t kolporta ż u prasy w Polsce, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad. I Odno ś nie zarzutu zawarcia porozumienia, polegaj ą cego na kontrolowaniu ś wiadczenia us ł ug kolporta ż u prasy, poprzez organizowanie – w oparciu o umow ę wspó ł pracy Nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz umow ę nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. – wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych Jak podniesiono wy ż ej, pomi ę dzy RUCH S.A. i spó ł k ą ROLKON dosz ł o do zawarcia dwóch umów o kolporta ż i sprzeda ż tytu ł ów prasowych: umowy wspó ł pracy nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz umowy nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. Na podstawie tych umów, RUCH S.A. mia ł dostarcza ć spó ł ce ROLKON tytu ł y prasowe, a spó ł ka ROLKON mia ł a realizowa ć ich sprzeda ż , za po ś rednictwem obs ł ugiwanych przez siebie punktów sprzeda ż y. 12 Bezsprzecznie tego typu umowy stanowi ą , w my ś l art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienia. Tre ść tych umów wskazywa ć za ś mog ł a, ż e mamy tu do czynienia z porozumieniami, które w doktrynie i orzecznictwie, okre ś la si ę mianem porozumie ń o wspólnej sprzeda ż y. Taki rodzaj kooperacji nosi w sobie zagro ż enie dla konkurencji, z uwagi na fakt, i ż kontrahenci (tu: wydawcy prasy) maj ą ograniczon ą mo ż liwo ść wyboru swego partnera w zakresie sprzeda ż y swych towarów (prasy), poprzez to, ż e cz ęść potencjalnych kontrahentów dzia ł a niejako w ramach wspólnej sieci. Dlatego te ż w pewnych sytuacjach mo ż e ona stanowi ć praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Prezes Urz ę du zgadza si ę jednak z argumentami stron post ę powania, i ż dla uznania okre ś lonych porozumie ń za praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę konieczne jest zbadanie okoliczno ś ci zawarcia takich porozumie ń (umów), zakresu uzgodnie ń i skutków, jakie uzgodnienia te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć na rynku oraz celu takich porozumie ń . Prezes Urz ę du przeanalizowa ł zawarte umowy w kontek ś cie tych w ł a ś nie przes ł anek. Badaj ą c okoliczno ś ci zawarcia umów z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 18 grudnia 2002 r., Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e by ł y to okoliczno ś ci czytelne i obiektywnie uzasadnione. Nale ż y tu bowiem stwierdzi ć , ż e zawarcie obydwu tych umów by ł o wynikiem potrzeby gospodarczej (handlowej), jak zaistnia ł a po stronie spó ł ki ROLKON. Spó ł ka ROLKON, której g ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci jest kolporta ż prasy, ma wobec swoich kontrahentów (punktów, do których dostarcza pras ę ) obowi ą zek dostarcza ć pras ę w pe ł nym zakresie. W pewnym momencie Spó ł ka stan ęł a za ś w obliczu sytuacji, w której wydawcy prasy nie chcieli dostarcza ć jej niektórych tytu ł ów prasowych. Najpierw, w czerwcu 2002 r., byli to wydawcy dzienników, którzy z uwagi na zbyt ma ł e zamówienia nie zdecydowali si ę dostarcza ć spó ł ce ROLKON wyda ń warszawskich swych dzienników. Potem w grudniu 2002 r. wydawnictwo Edipresse Polska zaprzesta ł o dostarcza ć spó ł ce ROLKON swoich czasopism. Te okoliczno ś ci zmusi ł y spó ł k ę ROLKON do poszukiwania – w celu zapewnienia ci ą g ł o ś ci dostaw dla swych kontrahentów – innych ź róde ł zaopatrzenia. W efekcie Spó ł ka wyst ą pi ł a do RUCH S.A. z pro ś b ą o realizowanie dostaw poszczególnych tytu ł ów prasowych. W nast ę pstwie tego, najpierw dosz ł o do zawarcia umowy z dnia 14 czerwca 2002 r., na podstawie której RUCH S.A. dostarcza ł spó ł ce ROLKON warszawskie wydania jedenastu dzienników. Natomiast dostawy czasopism wydawnictwa Edipresse Polska odbywa ł y si ę na podstawie umowy z dnia 18 grudnia 2002 r. W ocenie Prezesa Urz ę du powy ż sze okoliczno ś ci t ł umacz ą zawarcie przedmiotowych umów. Wyja ś niaj ą tak ż e przes ł anki, którymi strony kierowa ł y si ę przy ich zawieraniu. Na powy ż sze wskazuje tak ż e fakt rozwi ą zania tych umów (ich wyga ś ni ę cia), a co za tym idzie zako ń czenie wspó ł pracy. Nast ą pi ł o to bowiem w momencie, gdy powody, dla których zawarto przedmiotowe umowy odpad ł y. W pierwszym przypadku by ł o to nawi ą zanie wspó ł pracy z wydawcami dzienników, a w drugim kontynuowanie dostaw przez wydawnictwo Edipresse Polska. Pokazuje to, ż e zawarcie tych umów by ł o zdeterminowane potrzeb ą zapewnienia bie żą cej dzia ł alno ś ci spó ł ki ROLKON. Uzgodnienia, zawarte w umowach z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 18 grudnia 2002 r., łą cz ą cych RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON, dotyczy ł y wy łą cznie kwestii dostaw i dalszej odsprzeda ż y prasy przez spó ł k ę ROLKON. Strony umówi ł y si ę , co do warunków sprzeda ż y prasy, dostaw, zwrotu nie sprzedanych egzemplarzy i rozlicze ń za sprzedane wydawnictwa oraz wysoko ś ci wynagrodzenia. Uregulowania te zbli ż aj ą ww. umowy do typowych umów kolporta ż owych, które kolporterzy zawieraj ą z wydawcami prasy. Zreszt ą , w za ł o ż eniu, powy ż sze umowy mia ł y w ł a ś nie zast ą pi ć kontrakty z wydawcami. Uzgodnienia tam zawarte nie wykraczaj ą poza utrwalone, sprawnie funkcjonuj ą ce na rynku, zasady wspó ł pracy. 13 Nale ż y jednocze ś nie zwróci ć uwag ę , i ż sprzeda ż , któr ą regulowa ł y przedmiotowe umowy, dotyczy ł a niewielkiej ilo ś ci wydawnictw prasowych: − na podstawie umowy z dnia 14 czerwca 2002 r. realizowana by ł a sprzeda ż spó ł ce ROLKON jedenastu dzienników (m.in. „Rzeczpospolita”, „ Ż ycie”, „Gazeta Wyborcza”) w ilo ś ci si ę gaj ą cej ś rednio od kilku do kilkunastu egzemplarzy dziennie ka ż dej z gazet (w nieco wi ę kszej ilo ś ci dostarczano jedynie „Gazet ę Wyborcz ą ”, ale i tu by ł o to ś rednio 20 – 80 egzemplarzy dziennie); − na podstawie umowy z dnia 18 grudnia 2002 r. realizowana by ł a sprzeda ż spó ł ce ROLKON czasopism wydawnictwa Edipresse Polska (m.in. „Dom i Wn ę trze”, „Twoje Dziecko”, Przekrój”, Vita”); w ramach dostaw dokonywanych w okresie od 16 grudnia 2002 r. do 16 stycznia 2003 r. Spó ł ka otrzymywa ł a od kilkuset do kilku tysi ę cy egzemplarzy poszczególnych czasopism. Mamy tu wi ę c do czynienia ze wspó ł prac ą w do ść w ą skim zakresie. Obejmowa ł a ona bowiem znikomy procent ogólnego nak ł adu tytu ł ów prasowych, których dotyczy ł y te umowy. W konsekwencji zakres uzgodnie ń nie móg ł wywo ł ywa ć ż adnych negatywnych skutków na rynku kolporta ż u prasy. Zw ł aszcza, ż e – na co zwrócono uwag ę powy ż ej – umowy te zast ą pi ł y umowy o kolporta ż z wydawcami prasy. Przedmiotowe umowy wype ł ni ł y wi ę c luk ę , która powsta ł a w wyniku odmowy cz ęś ci wydawców realizowania dostaw prasy spó ł ce ROLKON. Cel porozumie ń (umów z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 18 grudnia 2002 r.) ujawnia si ę w zasadzie, je ż eli prze ś ledzimy okoliczno ś ci zawarcia ww. umów. Jak ustalono to w toku post ę powania, spó ł ka ROLKON – maj ą c na uwadze konieczno ść zaopatrywania punktów sprzeda ż y we wszystkie wydawnictwa prasowe, na które istnieje zapotrzebowanie – podj ęł a starania, by RUCH S.A. zapewni ł jej dostawy warszawskich wyda ń krajowych dzienników oraz czasopism wydawnictwa Edipresse Polska. Zawarcie przedmiotowych umów by ł o wi ę c ka ż dorazowo zwi ą zane z aktualn ą sytuacj ą , w której spó ł ka ROLKON znalaz ł a si ę , najpierw w czerwcu 2002 r. wobec odmowy wydawców dzienników dostaw warszawskich wyda ń ich gazet, a potem w grudniu 2002 r. w zwi ą zku z zaprzestaniem dostaw czasopism przez wydawnictwo Edipresse Polska. W tej sytuacji cel zawarcia z RUCH S.A. umów o dostaw ę i dalsz ą sprzeda ż tych tytu ł ów prasowych, jawi si ę jako racjonalny i w pe ł ni uzasadniony gospodarczo. Celem ich by ł o bowiem zapewnienie ci ą g ł o ś ci dostaw prasy w pe ł nym wymiarze do kontrahentów (punktów sprzeda ż y) spó ł ki ROLKON. Prezes Urz ę du nie znalaz ł za ś dowodów ś wiadcz ą cych, i ż celem zawarcia ww. umów by ł a ch ęć wspólnego oddzia ł ywania na rynek kolporta ż u prasy. Umowy w tym kszta ł cie, w zakresie tak niewielu tytu ł ów prasowych, nie stwarzaj ą – w ocenie Prezesa Urz ę du – zagro ż e ń dla tego rynku. Co wi ę cej zapewnienie, dzi ę ki RUCH S.A., dostaw tych ż e dzienników i czasopism do punktów sprzeda ż y spó ł ki ROLKLON umo ż liwi ł o konsumentom szerszy dost ę p do tych tytu ł ów prasowych. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e okoliczno ś ci zawarcia umów z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 18 grudnia 2002 r. by ł y czytelne. Przes ł anki, którymi kierowa ł y si ę strony przy ich zawierania nie budz ą w ą tpliwo ś ci. Natomiast zakres uzgodnie ń zawarty w tych umowach, ze wzgl ę du na ich standardow ą tre ść (to ż sam ą z umowami funkcjonuj ą cymi na rynku) oraz niewielk ą skal ę wspó ł pracy nie stwarza ł zagro ż e ń dla konkurencji. Dlatego te ż nie mo ż na uzna ć , ż e skutkiem lub celem przedmiotowych umów by ł o wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na krajowym rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy. 14 Maj ą c powy ż sze na uwadze, Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł stosowania przez RUCH S.A. i spó ł k ę ROLKON praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na zawarciu porozumienia, polegaj ą cego na kontrolowaniu ś wiadczenia us ł ug kolporta ż u prasy, poprzez organizowanie – w oparciu o umow ę wspó ł pracy Nr 119/KS/02 w zakresie sprzeda ż y wydawnictw z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz umow ę nr II/DK/I/2002 z dnia 18 grudnia 2002 r. – wspólnej sprzeda ż y tytu ł ów prasowych. Ad. II Odno ś nie zarzutu zawarcia porozumienia, polegaj ą cego na podj ę ciu – w drodze Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. – partnerskiej wspó ł pracy, zmierzaj ą cej do wspólnego wp ł ywania na kszta ł t kolporta ż u prasy w Polsce. Niesporne jest, ż e strony: spó ł ka ROLKON i RUCH S.A. zawar ł y w dniu 10 stycznia 2003 r. dwustronn ą umow ę , któr ą nazwano Porozumieniem. Stanowi ona tak ż e porozumienie w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit a) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, porozumieniem s ą m.in. umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów. Stronami tej umowy s ą przedsi ę biorcy prowadz ą cy konkurencyjn ą wzgl ę dem siebie dzia ł alno ść gospodarcz ą , polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ugi kolporta ż u prasy. Wszelkie zawierane mi ę dzy takimi przedsi ę biorcami porozumienia (umowy) musz ą budzi ć podejrzenie w aspekcie naruszenia zakazu zawierania porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , zw ł aszcza je ż eli ich udzia ł y w rynku – tak jak w przedmiotowej sprawie – s ą bardzo wysokie, co umo ż liwia rzeczywiste wp ł ywanie na rynek. W sprawie zawarcia Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. pomi ę dzy spó ł k ą ROLKON i RUCH S.A. zasadnicze znaczenie ma cel, dla którego strony zdecydowa ł y si ę je zawrze ć . W ocenie Prezesa Urz ę du materia ł dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala przyj ąć , i ż cel tego porozumienia by ł sprzeczny z prawem konkurencji. Ś wiadcz ą o tym tre ść Porozumienia oraz okoliczno ś ci jego zawarcia. Za ł o ż enia Porozumienia zawarte s ą w Preambule tego dokumentu. To tu strony poda ł y, ż e chc ą wspólnie wp ł ywa ć na kszta ł t polskiego rynku dystrybucji prasy, na którym bezpardonowa walka prowadzi do niekontrolowanych procesów i niszczenia dorobku zdemokratyzowanego kolporta ż u osi ą gni ę tego w ostatnich latach. Rozwini ę ciem tego postulatu jest zapis § 1 Porozumienia, zgodnie z którym w stosunkach mi ę dzy firmami [stronami porozumienia] obowi ą zywa ć b ę dzie zasada partnerstwa w dzia ł aniach maj ą cych wp ł yw na kszta ł t rynku dystrybucji prasy, a konkurowanie i rywalizacja dotyczy ć b ę dzie tylko poziomu i jako ś ci us ł ug. Tre ść tych zapisów nie pozostawia w ą tpliwo ś ci, i ż RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON umówi ł y si ę co do tego, ż e b ę d ą podejmowa ć wspólne dzia ł ania na rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy w Polsce. Zreszt ą fakt ten nie jest co do zasady przez strony negowany. RUCH S.A. wskazywa ł przecie ż , ż e porozumienie to „ wyra ż a ł o intencj ę oraz zarysowywa ł o obszary mo ż liwej wspó ł pracy ”, za ś spó ł ka ROLKON podnios ł a, ż e „ g ł ównym celem by ł o przyj ę cie przez obie strony zasady konkurowania na rynku z zachowaniem etyki ”. Nale ż y wi ę c uzna ć za udowodniony fakt, i ż zak ł adane przez spó ł ki dzia ł ania mia ł y by ć dzia ł aniami wspólnymi, skorelowanymi. Na powy ż sze wskazuje zreszt ą tak ż e brzmienie § 3 zdanie pierwsze Porozumienia, gdzie zapisano, ż e strony deklaruj ą zachowanie poufno ś ci rozmów w zakresie obj ę tym Porozumieniem. Ś wiadczy to niezbicie, ż e strony zak ł ada ł y podejmowanie rozmów, które mia ł y dotyczy ć ju ż konkretnych kwestii, precyzuj ą cych to Porozumienie. 15 Potwierdzeniem powy ż szego jest tre ść pisma spó ł ki RUCH S.A. z dnia 24 marca 2003 r. skierowana do Pana Jacka Roloffa – Prezesa Zarz ą du spó ł ki ROLKON (w aktach sprawy), w którym RUCH S.A. wyst ą pi ł z propozycj ą spotkania w celu nadania Porozumieniu praktycznych wymiarów. Co prawda do powy ż szego spotkania nie dosz ł o z powodu wypowiedzenia Porozumienia przez spó ł k ę ROLKON, jednak propozycja zawarta w tym pi ś mie wskazuje, ż e strony zamierza ł y konkretyzowa ć zapisy Porozumienia i wprowadza ć je w ż ycie. Przytoczone wy ż ej zapisy Porozumienia wskazuj ą jednocze ś nie, ż e wspólne dzia ł ania – jakie w ramach tego Porozumienia mia ł y podj ąć strony – mia ł y na celu oddzia ł ywanie na rynek kolporta ż u prasy . Nale ż y tu wyj ść od sformu ł owania uj ę tego w Preambule Porozumienia, a nast ę pnie powtórzonego w § 1, mianowicie: „wp ł ywa ć na kszta ł t polskiego rynku dystrybucji prasy”. Wp ł ywa ć , to – zgodnie z definicj ą zawart ą w S ł owniku J ę zyka Polskiego i potocznym rozmienieniem – oddzia ł ywa ć na kogo ś , na co ś . Prezes Urz ę du stoi na stanowisku, ż e strony, formu ł uj ą c te zapisy kierowa ł y si ę tym powszechnym znaczeniem ww. poj ę cia. Brak jest jakichkolwiek przes ł anek ś wiadcz ą cych o tym, ż e strony chcia ł y nada ć temu zwrotowi inny sens. Tym samym sformu ł owanie „wp ł ywa ć na kszta ł t polskiego rynku dystrybucji prasy” oznacza ł o d ąż enie do oddzia ł ywania na rynek i kszta ł towania go w ustalony przez siebie sposób. Kolejnym celem Porozumienia – wyra ż onym expressis verbis w § 2 – by ł o ograniczenie wzajemnie wyniszczaj ą cej konkurencji oraz osi ą ganie korzy ś ci z rozwijaj ą cej si ę wspó ł pracy. Zapis ten, b ę d ą cy konsekwencj ą woli obu podmiotów wspólnego wp ł ywania na rynek, jest czytelnym sygna ł em o ograniczeniu konkurencji mi ę dzy spó ł kami . Tym samym celem dla którego RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON zawar ł y Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. by ł o wspólne oddzia ł ywanie na rynek dystrybucji (kolporta ż u) prasy. Przedsi ę biorcy wyrazili bowiem wol ę wspólnego dzia ł ania na rynku w ustalony sposób i zadeklarowali ch ęć ograniczenia konkurencji mi ę dzy sob ą . D ąż enie przez konkuruj ą cych ze sob ą przedsi ę biorców do wspólnego oddzia ł ywania (wp ł ywania) na rynek i ograniczanie wzajemnej konkurencji jest dzia ł aniem sprzecznym z prawem, naruszaj ą cym przepis art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie bowiem z tym przepisem zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Jak wywiedziono wy ż ej, cel Porozumienia by ł wyra ź nie antykonkurencyjny. Jednocze ś nie w ś wietle zamiaru (celu) wspólnego wp ł ywania na rynek, uwidaczniaj ą si ę potencjalne negatywne skutki tego porozumienia, polegaj ą ce na ograniczeniu konkurencji na rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy. Do naruszenia konkurencji dochodzi bowiem wówczas, gdy zostaje ograniczona autonomia dzia ł ania przedsi ę biorców lub zostaj ą zmienione warunki konkurencji wynikaj ą ce z normalnej gry si ł rynkowych, przy czym ograniczenia te mog ą mie ć charakter aktualny lub potencjalny. Ograniczenie autonomii dzia ł ania i zmienione warunki konkurencji to potencjalny efekt ograniczenia zakresu konkurowania mi ę dzy stronami porozumienia i zacie ś nienia wzajemnej wspó ł pracy. Ograniczenie konkurencji mi ę dzy samymi uczestnikami porozumienia wynika z tre ś ci § 1 zdanie drugie Porozumienia, gdzie strony uzgodni ł y, ż e konkurowanie i rywalizacja dotyczy ć b ę dzie tylko poziomu i jako ś ci us ł ug. Celem partnerskich stosunków – zgodnie z powo ł anym ju ż wy ż ej § 2 zdanie pierwsze – by ł o za ś ograniczenie wzajemnie wyniszczaj ą cej konkurencji oraz osi ą ganie korzy ś ci z rozwijaj ą cej si ę wspó ł pracy. 16 Zdaniem Prezesa Urz ę du, RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON, zadeklarowa ł y wi ę c de facto , i ż zaprzestaj ą konkurowania mi ę dzy sob ą i wprowadzaj ą we wzajemnych stosunkach zasad ę partnerstwa. Natomiast celem nawi ą zania tej wspó ł pracy – co podkre ś la si ę w Porozumieniu – mia ł o by ć osi ą ganie korzy ś ci. Zaznaczy ć przy tym trzeba, i ż wspó ł praca ta mia ł a by ć przez strony rozwijana. Strony tego porozumienia za ł o ż y ł y wi ę c daleko id ą c ą wspó ł prac ę . W jej wyniku nast ą pi ł oby za ś zak ł ócenie konkurencji na rynku kolporta ż u prasy i mog ł oby doprowadzi ć do zachwiania relacji konkurencyjnych pomi ę dzy firmami kolporta ż owymi. Porozumienie to polega ł o przecie ż na wspó ł dzia ł aniu mi ę dzy dwoma – dotychczas konkuruj ą cymi ze sob ą – podmiotami, w efekcie którego mog ł o nast ą pi ć zmniejszenie ilo ś ci konkurencyjnych ofert dla wydawców prasy. Nale ż y stwierdzi ć , ż e ju ż sama wymiana informacji o stosowanych cenach, klientach, pozycji rynkowej, planach rozwoju czy innych informacji istotnych z punktu widzenia ś wiadczonych us ł ug – co mie ś ci ł o si ę w zakresie Porozumienia – stanowi realne zagro ż enie dla funkcjonowania rynku. W ten sposób mog ł o doj ść do naruszenia warunków wymiany handlowej. Tego rodzaju kooperacja horyzontalna ogranicza konkurencj ę zw ł aszcza wtedy, gdy znacz ą ca jest si ł a rynkowa wspó ł dzia ł aj ą cych podmiotów, a struktura rynku, na którym dosz ł o do takiej wspó ł pracy, nie zapewnia dostatecznej przeciwwagi dla takich porozumie ń . Z tak ą sytuacj ą mamy do czynienia w ł a ś nie w analizowanym tu przypadku. Dzia ł alno ść w zakresie kolporta ż u prasy prowadzi zaledwie sze ś ciu licz ą cych si ę przedsi ę biorców: RUCH S.A., KOLPORTER S.A., INMEDIO Sp. z o.o., FRANPRESS Sp. z o.o., GARMOND PRESS S.A. i w ł a ś nie spó ł ka ROLKON. Struktura rynku jest wi ę c w ą ska. W tej sytuacji wszelkie porozumienia mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami b ę d ą bardzo niebezpieczne dla rynku. Uczestnikiem przedmiotowego porozumienia jest za ś lider na krajowym rynku kolporta ż u prasy, tj. RUCH S.A. z udzia ł em kszta ł tuj ą cym si ę na poziomie ok. 50%. Wspólnie za ś umawiaj ą ce si ę strony przekraczaj ą poziom 50%. Dlatego te ż wspó ł praca pomi ę dzy RUCH S.A. i spó ł k ą ROLKON – zainicjowana Porozumieniem z dnia 10 stycznia 2003 r. – by ł aby niezwykle du ż ym zagro ż eniem dla konkurencji na tym rynku. Dotkni ę tymi jego skutkami byliby nie tylko konkurenci ww. spó ł ek, ale równie ż ich kontrahenci, tj. wydawcy prasy, z którymi zawieraj ą umowy o kolporta ż prasy. Nale ż a ł o zatem uzna ć , ż e realizacja postanowie ń Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r., mog ł a prowadzi ć do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , ż e zarówno cel, jak i potencjalny skutek Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. wyra ż a si ę w ograniczeniu konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Porozumienie to narusza zatem art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Odnosz ą c si ę do argumentów stron, zg ł aszanych w toku post ę powania, Prezes Urz ę du stwierdza, co nast ę puje. Prezes Urz ę du odrzuca argumenty powo ł ywane przez strony, i ż Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. mia ł o charakter intencjonalny i nie nios ł o za sob ą ż adnych zobowi ą za ń . Otó ż fakt, ż e nie dosz ł o do ż adnych konkretnych ustale ń , nie zmienia oceny tego Porozumienia. Intencje stron, a wi ę c cel, dla którego zawarto Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. by ł wyra ź nie uj ę ty w Porozumieniu i dotyczy ł wspólnego wp ł ywania na rynek dystrybucji prasy. Natomiast potencjalne efekty (skutki) takiego porozumienia ogranicza ł yby konkurencj ę na rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy. 17 Niezale ż nie od tego trzeba stwierdzi ć , ż e prawo antymonopolowe sankcjonuje sam ą praktyk ę (tu: zawarcie porozumienia), motywacja stron ma drugorz ę dne znaczenie. Wystarczy, aby cel lub skutek zawartego porozumienia mia ł wyd ź wi ę k antykonkurencyjny, co w niniejszej sprawie jest oczywiste. Takie wspólne dzia ł ania – jakie zadeklarowa ł y w Porozumieniu RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON – nie mog ą by ć uznane za oboj ę tne dla rynku. Samo podj ę cie wspó ł pracy (co jest bezsporne) ma dla rynku niebagatelne znaczenie i rodzi zak ł ócenia w konkurencji. W momencie za ś gdy ta wspó ł praca ma wykracza ć poza normalne, przyj ę te zasady handlowe i w zamierzeniach stron ma znacz ą co ogranicza ć wzajemn ą konkurencj ę – jawi si ę wówczas jako dzia ł anie bezprawne, naruszaj ą ce przepis ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wbrew twierdzeniom spó ł ki ROLKON, okoliczno ś ci zawarcia Porozumienia nie s ą jasne i nie wyja ś niaj ą , dlaczego dosz ł o do tak daleko id ą cych uzgodnie ń . Nie jest zrozumia ł e dlaczego fakt wstrzymania dostaw prasy przez wydawnictwo Edipresse Polska mia ł uzasadnia ć (t ł umaczy ć ) zawarcie przedmiotowego porozumienia, skoro dla zapewnienia dostaw czasopism tego wydawnictwa strony zawar ł y odr ę bn ą umow ę , która precyzyjnie okre ś la ł a zasady wspó ł pracy pomi ę dzy spó ł k ą ROLKON i RUCH S.A. na tym polu. Równie ż dla ka ż dej innej umowy, czy to dotycz ą cej wspó ł pracy w zakresie us ł ug logistycznych czy w zakresie wymiany informacji technicznych (technologicznych), nie jest potrzebne zawarcie takiego porozumienia. W tym kontek ś cie zapisy Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. mia ł y spe ł nia ć inn ą rol ę , daleko wykraczaj ą c ą poza zasady wolnego handlu. Nie t ł umaczy tak ż e zawarcia takiego porozumienia ch ęć unikni ę cia, we wzajemnych relacjach, dzia ł a ń o charakterze czynów nieuczciwej konkurencji. Norm ą w dzia ł alno ś ci gospodarczej jest przecie ż dzia ł anie zgodne z duchem wolnej i uczciwej konkurencji. Wszelkie przejawy dzia ł alno ś ci nosz ą cej znamiona czynu nieuczciwej konkurencji mog ą by ć natomiast przedmiotem sporu cywilnoprawnego. Prezes Urz ę du nie znajduje wi ę c uzasadnienia dla zawierania w tym przedmiocie odr ę bnej umowy o zaniechanie takich praktyk. Gdyby jednak strony uzna ł y, ż e powinno to by ć jednak uregulowane w umowie wzajemnej, to jej tre ść powinna si ę sprowadzi ć do stwierdzenia, ż e strony postanawiaj ą (zobowi ą zuj ą ) si ę do zaniechania czynów nieuczciwej konkurencji. Natomiast Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. zawarte przez RUCH S.A. i spó ł k ę RLKON wprowadza uzgodnienia wykraczaj ą ce poza takie stwierdzenie. Nale ż y jednocze ś nie zauwa ż y ć , ż e powo ł ywane przez strony „Stanowisko Izby Wydawców Prasy w sprawie sytuacji na rynku kolporta ż u prasy” z dnia 12 grudnia 2002 r. zawiera wyra ź ne stwierdzenie, ż e w interesie wszystkich wydawców prasy jest istnienie konkurencyjnych sieci sprzeda ż y wzajemnie stymuluj ą cych podnoszenie na wy ż szy poziom obs ł ugi nabywców dzienników i czasopism, a tak ż e zapobiegaj ą cych nieskr ę powanemu podnoszeniu cen za dystrybucj ę . Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, ż e Izba oczekuje konkurowania przez sieci sprzeda ż y prasy, co ma przyczyni ć si ę do polepszenia ś wiadczonych na rzecz wydawców us ł ug. Tymczasem zawarcie Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. jest wyra ź nym odej ś ciem od idei konkurencyjno ś ci, któr ą Izba – zreszt ą s ł usznie – uznaje gwarantem podnoszenia jako ś ci us ł ug kolporta ż owych i zabezpieczeniem przed podnoszeniem cen za te us ł ugi. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e RUCH S.A. i spó ł ka ROLKON zawar ł y porozumienie, stanowi ą ce praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą ce na podj ę ciu – w drodze Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. – partnerskiej wspó ł pracy, zmierzaj ą ce do wspólnego wp ł ywania na kszta ł t kolporta ż u prasy w Polsce. 18 Jednocze ś nie, nale ż y stwierdzi ć , ż e Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. – w wyniku odst ą pienia przez spó ł k ę ROLKON – przesta ł o obowi ą zywa ć . Prezes Urz ę du zna ł , ż e zosta ł o ono zaniechane w dniu 28 marca 2003 r. W tym dniu spó ł ka ROLKON wystosowa ł a do RUCH S.A. pismo, w którym poinformowa ł a o wypowiedzeniu przedmiotowego Porozumienia i natychmiastowym odst ą pieniu od jego stosowania. Maj ą c na uwadze, ż e o porozumieniu mo ż na mówi ć tak d ł ugo, jak jego strony zgodnie podtrzymuj ą wol ę funkcjonowania porozumienia, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e wypowiedzenie tego Porozumienia przez spó ł k ę ROLKON jest momentem ko ń cowym jego obowi ą zywania. W dniu 28 marca 2003 r. spó ł ka ROLKON odst ą pi ł a bowiem ze skutkiem natychmiastowym od Porozumienia. Tak wi ę c w tej dacie przesta ł a by ć ju ż stron ą porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Brak woli kontynuowania porozumienia przez jedn ą ze stron ą – bez wzgl ę du na to, jakie jest stanowisko drugiego uczestnika porozumienia i czy ma ś wiadomo ść odst ą pienia przez partnera od zawartego porozumienia – oznacza, ż e nie mo ż na wówczas ju ż mówi ć o porozumieniu, jako praktyce ograniczaj ą cej konkurencj ę . W efekcie, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e praktyka polegaj ą ca na zawarciu Porozumienia z dnia 10 stycznia 2003 r. zosta ł a zaniechana z dniem 28 marca 2003 r. Zgodnie z tre ś ci ą art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Organ administracji - Prezes Urz ę du, w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji jest zatem rzecznikiem interesu publicznego, co wynika równie ż z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – m.in. art. 7 k.p.a. Decyzja administracyjna mo ż e bowiem dotyczy ć nie tylko stron, lecz jej skutki mog ą rozci ą ga ć si ę tak ż e na inne osoby – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne. 1 W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. Opieraj ą c si ę na orzecznictwie antymonopolowym przyjmuje si ę , ż e z naruszeniem interesu publicznoprawnego mo ż emy mie ć do czynienia w przypadku gdy skutki dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy te dzia ł ania wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska. W przedmiotowej sprawie, stwierdzona tu praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę oddzia ł ywa ł a bardzo szeroko na krajowy rynek dystrybucji prasy. Skutki zawartego przez spó ł k ę ROLKON i RUCH S.A. mog ł y dotyka ć zarówno konkurentów tych spó ł ek, tj. innych firm kolporta ż owych, jak i ich kontrahentów – wydawców prasy. Negatywne dzia ł ania b ę d ą ce rezultatem tego Porozumienia, mog ł y mie ć wi ę c wp ł yw na dzia ł alno ść bardzo wielu podmiotów. Porozumienie z dnia 10 stycznia 2003 r. w sposób ewidentny narusza ł o te ż generalnie konkurencj ę na rynku dystrybucji (kolporta ż u) prasy, a dobrem chronionym ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów jest przecie ż niezak ł ócona konkurencja na rynku. Jest zatem bezsprzecznym, i ż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesu publicznoprawnego. 1 „Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz” B. Adamiak, J. Borkowski - wyd. C.H. BECK, Warszawa 1996, str. 57 19 Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enie kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i art. 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do zawarcia przez spó ł k ę ROLKON i RUCH S.A. zakazanego porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Przedsi ę biorcy ci dopu ś cili si ę wi ę c naruszenia zakazu, o których mowa w art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, które nie zosta ł y wy łą czone na podstawie art. 6 i 7 tej ustawy. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak RUCH S.A., czy spó ł ka ROLKON. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny przewidzie ć , ż e podejmowane przez nie dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia prawa konkurencji. W ocenie Prezesa Urz ę du, charakter praktyki, której dopu ś cili si ę obaj przedsi ę biorcy w pe ł ni uzasadnia na ł o ż enie na nich kar pieni ęż nych. Jednak z uwagi na fakt, ż e stopie ń zawinienia, sytuacja finansowa i ekonomiczna RUCH S.A. i spó ł ki ROLKON s ą ró ż ne, nale ż a ł o kar ę pieni ęż n ą wyra ź nie zró ż nicowa ć . Przychód RUCH S.A. w 2003 r., zgodnie ze Sprawozdaniem F-01/I-01 o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nak ł adach na ś rodki trwa ł e za okres od pocz ą tku roku do ko ń ca IV kwarta ł u 2003 r. – wyniós ł 3.753.270.000 z ł . Natomiast przychody spó ł ki ROLKON – ustalone o to ż samy dokument dotycz ą cy tej Spó ł ki – wynios ł y w 2003 r. 76.789.000 z ł . Prezes Urz ę du wymierzy ł wi ę c RUCH S.A. kar ę w wysoko ś ci 4.000.000 z ł (cztery miliony z ł otych), natomiast spó ł ce ROLKON – kar ę w wysoko ś ci 60.000 z ł (sze ść dziesi ą t tysi ę cy z ł otych). Przy wymierzaniu RUCH S.A. kary w wysoko ś ci 4.000.000, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż musi ona przede wszystkim posiada ć charakter represyjny. St ą d jej nominalnie wysoka warto ść . Trzeba jednak przy tym zauwa ż y ć , ż e stanowi ona nieca ł e 1,1% kary maksymalnej. W ocenie Prezesa Urz ę du kara ta w pe ł ni odpowiada stopniowi zawinienia RUCH S.A. Obci ąż aj ą cy RUCH S.A. jest przede wszystkim antykonkurencyjny charakter zawartego porozumienia. Jego postanowienia – co wywiedziono wy ż ej – zak ł ada ł y przecie ż wspólne (z drugim uczestnikiem porozumienia) kszta ł towanie rynku kolporta ż u prasy i ograniczenie wzajemnej konkurencji. W konsekwencji nast ą pi ł o ograniczenie konkurencji na rynku kolporta ż u prasy, przez podmiot, który jest liderem na tym rynku. Dzia ł ania RUCH S.A. posiadaj ą wi ę c wszelkie cechy bezprawno ś ci. Skutki dla rynku, jakie nios ą ze sob ą tego typu porozumienia, jak to z 10 stycznia 2003 r., w warunkach w ą skiej konkurencji, mog ą by ć niezmiernie gro ź ne. Dlatego te ż gotowo ść wp ł ywania na rynek – co strony za ł o ż y ł y w Porozumieniu – jako wyra ź nie antykonkurencyjna praktyka musi by ć z ca łą stanowczo ś ci ą pi ę tnowane. Jednocze ś nie odpada argument braku po stronie RUCH S.A. ś wiadomo ś ci naruszenia przepisów ustawy. Musi on bowiem – z racji swej pozycji rynkowej i do ś wiadczenia – podejmowa ć dzia ł ania z du żą ostro ż no ś ci ą , by nie doprowadza ć do naruszenia prawa antymonopolowego. 20 Niemniej istotne jest to, ż e RUCH S.A. dopuszcza ł si ę ju ż wielokrotnie naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (wcze ś niej: ustawy o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów), za które by ł y na niego nak ł adane kary. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze, kara powinna by ć na tyle dolegliwa, by przedsi ę biorca odczu ł j ą w sposób wymierny. Zdaniem Prezesa Urz ę du kara w wysoko ś ci 4.000.000 z ł b ę dzie mia ł a wobec RUCH S.A. taki w ł a ś nie wymiar. Jednocze ś nie brak jest podstaw, by kara ta by ł a wy ż sza. Prezes Urz ę du wzi ął bowiem pod uwag ę , ż e praktyka ta trwa ł a do ść krótko, bo oko ł o dwa i pó ł miesi ą ca. W konsekwencji zawarte porozumienie nie mog ł o wywo ł a ć wielu negatywnych skutków. Nak ł adaj ą c kar ę w ustalonej wy ż ej wysoko ś ci, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż kara ta musi te ż spe ł nia ć funkcj ę prewencyjn ą . Niniejsza decyzja musi bowiem przyczyni ć si ę do zmiany polityki RCH S.A. i zmusi ć go do zaniechania zawierania w przysz ł o ś ci antykonkurencyjnych porozumie ń z innymi dystrybutorami prasy. Na ł o ż enie na spó ł k ę ROLKON wzgl ę dnie ni ż szej kary, wynika przed wszystkim z faktu, ż e jako podmiot o s ł abszej pozycji rynkowej, w mniejszym stopniu mia ł aby wp ł yw na kszta ł t wspólnej polityki. Zapewne spe ł nia ł aby rol ę podrz ę dn ą , wyznaczon ą przez znacznie silniejszego partnera. Nie sposób wykluczy ć , ż e w ramach wspó ł pracy realizowa ł aby po prostu zalecenia RUCH S.A. Nak ł adaj ą c kar ę na spó ł k ę ROLKON, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę równie ż fakt, ż e Spó ł ka nie dopu ś ci ł a si ę wcze ś niej naruszenia prawa konkurencji. Nie ulega jednak w ą tpliwo ś ci, ż e równie ż ta spó ł ka – zawieraj ą c Porozumienie – dzia ł a ł a z rozeznaniem i powinna by ć ś wiadoma naruszenia prawa konkurencji. Oznacza to, ż e równie ż jej dzia ł anie by ł o zawinione. St ą d kara powinna by ć tak ż e i dla tego przedsi ę biorcy dotkliwa. W tej sytuacji Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na spó ł k ę ROLKON kar ę w wysoko ś ci 60.000 z ł , co stanowi 0,78% kary maksymalnej. Podobnie, jak w przypadku kary dla RUCH S.A., równie ż w odniesieniu do spó ł ki ROLKON ma ona spe ł ni ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak prewencyjn ą . Warto na koniec zwróci ć uwag ę , i ż mimo oczywistego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ż adna ze stron nie przyzna ł a si ę do stosowania zarzucanej jej praktyki. Fakt, ż e spó ł ka ROLKON odst ą pi ł a od porozumienia nie ma tu znaczenia, albowiem powodem dla którego wypowiedzia ł a to porozumienie by ł o nieprzestrzeganie jego postanowie ń przez RUCH S.A., nie za ś akt skruchy, wynikaj ą cy z d ąż enia do zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . W tym ś wietle na ł o ż enie przedmiotowych kar, jak i ich wysoko ść , s ą w pe ł ni uzasadnione. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: nr 51101010100078782231000000, w banku NBP O/O Warszawa. 21 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury w Warszawie. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje : Pani El ż bieta Modzelewska - W ą chal Pe ł nomocnik spó ł ki RUCH S.A. Kancelaria Radcy Prawnego Centrum Prawa Konkurencji ul. Tamka 34 lok. 3 00-355 Warszawa Kolporta ż Prasy ROLKON Sp. z o.o. ul. Marceli ń ska 18 60-801 Pozna ń 22