RWA-2/2004

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-54/3/2003/DM Warszawa, dn. stycznia 2004 r. DECYZJA Nr RWA - 2/2004 Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172; z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po rozpatrzeniu odwołania spółki WARS S.A. w Warszawie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 12 grudnia 2003 r. Nr RWA-23/2003 - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. uchyla się w całości zaskarŜoną decyzję, II. postanawia się kontynuować postępowanie antymonopolowe związku z podejrzeniem: 1. stosowania przez spółkę WARS S.A. w Warszawie praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku organizowania działalności gastronomicznej w pociągach pasaŜerskich PKP, na skutek bezpośredniego narzucania w umowach o prowadzenie działalności gastronomicznej w pociągach, nieuczciwych warunków zakupu, poprzez zobowiązywanie Zleceniobiorców do zakupu towarów przemysłowych i artykułów spoŜywczych – wskazywanych przez WARS S.A. jako potrzebnych w pełnym zakresie do prowadzenia przedmiotowej działalności gastronomicznej – wyłącznie w magazynach Zleceniodawcy, tj. WARS S.A. i jego spółek zaleŜnych, co moŜe stanowić naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowania przez spółkę WARS S.A. w Warszawie praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku organizowania działalności gastronomicznej w pociągach pasaŜerskich PKP, na skutek bezpośredniego narzucania w umowach o prowadzenie działalności gastronomicznej w pociągach, nieuczciwych warunków sprzedaŜy towarów, poprzez zobowiązywanie Zleceniobiorców do stosowania cen gastronomicznych potraw i napojów wchodzących w skład „asortymentu minimum” w wysokości ustalonej przez Zleceniodawcę, tj. WARS S.A., co moŜe stanowić naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE 2 Po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego w związku z podejrzeniem stosowania przez spółkę WARS S.A. praktyk ograniczających konkurencję, określonych w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), Prezes Urzędu decyzją nr RWA-23/2003 z dnia 12 grudnia 2003 r. uznał za praktyki ograniczające konkurencję: - naduŜywanie przez spółkę WARS S.A. w Warszawie pozycji dominującej na rynku organizowania działalności gastronomicznej w pociągach pasaŜerskich PKP, na skutek bezpośredniego narzucania w umowach o prowadzenie działalności gastronomicznej w pociągach, nieuczciwych warunków zakupu, poprzez zobowiązywanie Zleceniobiorców do zakupu towarów przemysłowych i artykułów spoŜywczych – wskazywanych przez WARS S.A. jako potrzebnych w pełnym zakresie do prowadzenia przedmiotowej działalności gastronomicznej – wyłącznie w magazynach Zleceniodawcy, tj. WARS S.A. i jego spółek zaleŜnych; - naduŜywanie przez spółkę WARS S.A. w Warszawie pozycji dominującej na rynku organizowania działalności gastronomicznej w pociągach pasaŜerskich PKP, na skutek bezpośredniego narzucania w umowach o prowadzenie działalności gastronomicznej w pociągach, nieuczciwych warunków sprzedaŜy towarów, poprzez zobowiązywanie Zleceniobiorców do stosowania cen gastronomicznych potraw i napojów wchodzących w skład „asortymentu minimum” w wysokości ustalonej przez Zleceniodawcę, tj. WARS S.A. i nakazał ich zaniechania oraz nałoŜył na spółkę WARS S.A. karę pienięŜną w wysokości 201.010 zł, płatną do budŜetu Państwa. Od powyŜszej decyzji spółka WARS S.A. (zwana dalej: WARS S.A.) wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wnosząc o jej uchylenie w całości. WARS S.A. zarzucił przedmiotowej decyzji: a) naruszenie przepisów prawa, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b) błędne zastosowanie prawa, poprzez uznanie za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, tj. zakaz bezpośredniego narzucania nieuczciwych warunków zakupu, stosowanie przez WARS S.A. w umowach o prowadzenie działalności gastronomicznej zapisów zobowiązujących Zleceniobiorców do zakupu towarów przemysłowych i artykułów spoŜywczych – wskazanych przez WARS S.A. jako potrzebnych w pełnym zakresie do prowadzenia przedmiotowej działalności gastronomicznej – wyłącznie w magazynach WARS S.A. i jego spółek zaleŜnych; c) błędne zastosowanie prawa, poprzez uznanie za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, tj. zakaz bezpośredniego narzucania nieuczciwych warunków sprzedaŜy, stosowanie przez WARS S.A. w umowach o prowadzenie działalności gastronomicznej zapisów zobowiązujących Zleceniobiorców do stosowania cen w wysokości ustalonej przez WARS S.A. w odniesieniu do „asortymentu minimum”; d) błędne ustalenia faktyczne, wskutek niewystarczającego zbadania materiału w sprawie. W świetle powyŜszego – w ocenie WARS S.A. – bezpodstawne było nakazanie zaniechania praktyk, uznanych za praktyki ograniczające konkurencję oraz nałoŜenie kary pienięŜnej. 3 Art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iŜ od decyzji Prezesa Urzędu przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Stosownie do ustępu 3 powołanego artykułu w przypadku wniesienia odwołania od decyzji, Prezes Urzędu przekazuje je niezwłocznie wraz z aktami sprawy do sądu. Zgodnie jednak z art. 78 ust. 4 ww. ustawy, jeŜeli Prezes Urzędu uzna odwołanie za słuszne, moŜe – nie przekazując akt sądowi – uchylić albo zmienić swoją decyzję w całości lub części. Po rozpatrzeniu wniesionego przez WARS S.A. odwołania, Prezes Urzędu uznał, iŜ w niniejszej sprawie istnieją podstawy do jego uwzględnienia i uchylenia ww. decyzji. Za uzasadniony naleŜy bowiem uznać podniesiony przez WARS S.A. zarzut błędnych ustaleń faktycznych, wskutek niewystarczającego zbadania materiału dowodowego. Podnieść jednak naleŜy, iŜ zasadność zarzutu błędnych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie nie wynika z nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach sprawy, ale z ujawnienia w odwołaniu nowych okoliczności faktycznych, nie ujawnionych wcześniej przez WARS S.A. Prezesowi Urzędu. W odwołaniu wskazano m.in., iŜ w umowie o prowadzenie działalności gastronomicznej w pociągach, WARS S.A. przyznał Zleceniobiorcom uprawnienie do zgłaszania własnych propozycji cen sprzedaŜy „asortymentu minimum”, które to uprawnienie jest przez Zleceniobiorców realizowane , czego dowodem jest wniosek do Zarządu WARS S.A. z dnia 20 września 2001 r., złoŜony po spotkaniu przedstawicieli gastronomii wraz z protokołem z tego spotkania. Wskazuje to, Ŝe Zleceniobiorcy mogli uczestniczyć w ustalaniu wysokości cen sprzedaŜy produktów w wagonach restauracyjnych i barowych. WARS S.A. w swym odwołaniu podniósł takŜe, Ŝe obowiązek zaopatrywania się w jego magazynach w towary niezbędne do prowadzenia działalności gastronomicznej w pociągach, jest dla Zleceniobiorców mechanizmem zrozumiałym i oczywistym , co moŜe oznaczać, iŜ WARS S.A. posiada informacje, pochodzące bezpośrednio od Zleceniobiorców, o ich aprobacie dla tego zapisu. Informacje te mogą mieć istotne znaczenie w świetle stawianych WARS S.A. zarzutów narzucania nieuczciwych warunków umów. WARS S.A. przekazał wreszcie – wcześniej nie ujawnianą – informację o tym, iŜ produkty nabywane przez Zleceniobiorców są uprzednio poddane stosownej obróbce . Ten fakt moŜe mieć istotne znaczenie w kontekście przepisów ochrony sanitarnej, które – jak podkreśla WARS S.A. – muszą być uwzględnione przy ocenie tej sprawy. Ujawnienie wszystkich tych informacji powoduje, iŜ przedmiotowa decyzja nie moŜe się ostać, albowiem stwierdzenie przez Prezesa Urzędu stosowania przez WARS S.A. praktyk ograniczających konkurencję oparte było na niepełnych ustaleniach faktycznych. Niezbędne jest zatem uzupełnienie materiału dowodowego, które pozwoli na precyzyjne ustalenie relacji WARS S.A. ze Zleceniobiorcami. Analiza dodatkowo zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz ponowne dokonanie interpretacji przepisów prawa, moŜe przyczynić się bądź do niestwierdzenia stosowania zarzucanych WARS S.A. praktyk, bądź teŜ do odmiennej kwalifikacji prawnej tych praktyk. Mając powyŜsze na uwadze trzeba stwierdzić, iŜ w przedmiotowej sprawie niewystarczające byłoby przeprowadzenie jedynie dodatkowych czynności w trybie art. 78 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dlatego teŜ Prezes Urzędu uznał za konieczne uchylenie na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów decyzji Nr RWA-23/2003 oraz kontynuowanie 4 przedmiotowego postępowania. Intencją przepisu art. 78 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest bowiem umoŜliwienie dokonania przez organ antymonopolowy samokontroli swej poprzednio wydanej decyzji, bez angaŜowania sądu. Jak stwierdził Sąd Antymonopolowy (obecnie: Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2000 r. (sygn. akt XVII Ama 99/99), w przypadku wydania decyzji uchylającej poprzednią decyzję, decyzja poprzednia traci byt prawny i naleŜy ją uznać w tym zakresie za nieistniejącą. Jednocześnie – stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt S.A.Wr 370/92) – uchylenie wcześniejszej decyzji jest warunkiem koniecznym do wydania nowej decyzji, rozstrzygającej sprawę co do meritum. Wobec powyŜszego orzeka się, jak w sentencji. Stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie. Otrzymuje: WARS S.A. ul. Bracka 16 00-028 Warszawa