RWA-23/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-411-12/07/AZ Warszawa, dn. 18 sierpnia 2008 r. DECYZJA nr RWA-23/2008 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939); po uprawdopodobnieniu w toku post ę powania antymonopolowego nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Garwolinie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Garwolin poprzez: 1. narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane brakiem wody na uj ę ciu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 3. narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 4. narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 5. narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 6. narzucanie odbiorcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi, w przypadku zaboru wodomierza lub wykazania, ż e uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę us ł ug oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa, ilo ść pobranej wody ustala si ę odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 7. narzucanie odbiorcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi zerwanie plomby wodomierza lub zestawu wodomierzowego przez Odbiorc ę us ł ug, wy łą cza dochodzenie przez konsumenta roszcze ń z tytu ł u uiszczonych op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzenie ś cieków, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 8. narzucanie odbiorcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci Umów na zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne przy zmianach dokonywanych przez Odbiorc ę us ł ug w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at za pobran ą wod ę , stosownie do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. po przygotowaniu przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Garwolinie nowego wzoru Umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, uwzgl ę dniaj ą cego wszystkie zastrze ż enia Prezesa Urz ę du, za łą czonego do pisma ww. Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. L.dz.DT/497/08 oraz po przyj ę ciu zobowi ą zania ww. Spó ł ki do zmiany obowi ą zuj ą cych umów - wed ł ug wzorca zaakceptowanego niniejsz ą decyzj ą - do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz do zawierania nowych umów wed ł ug ww. wzoru 2 – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Garwolinie obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania. II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939 ), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Garwolinie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 15 wrze ś nia 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 29 sierpnia 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 29 sierpnia 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 29 sierpnia 2008 r., na podstawie wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008. 2. nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Garwolinie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 14 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., na podstawie wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008. 3. nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Garwolinie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 15 stycznia 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, 3 - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 grudnia 2008 r., na podstawie wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008. III. Na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu post ę powania administracyjnego w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939 ) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza si ę jako bezprzedmiotowe post ę powanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia naruszenia przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Garwolinie art. 9 ust. 1 i 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie praktyki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Garwolin poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. RWA-40-16/06/PB), maj ą ce na celu badanie zasad dostawy wody lub odprowadzania ś cieków stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne wobec konsumentów - indywidualnych odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych w miejscowo ś ciach na terenie województwa mazowieckiego. Konieczno ść wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania uzasadniona by ł a uzyskanymi przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie informacjami, z których wynika, i ż w zwi ą zku ze ś wiadczeniem tych us ł ug, mo ż liwe s ą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, jak równie ż ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 123 poz. 858 z pó ź n. zm.). W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du wyst ą pi ł m.in. do spó ł ki Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Garwolinie (dalej tak ż e: Spó ł ka lub Przedsi ę biorstwo) o przes ł anie wzorców umownych stosowanych w obrocie z odbiorcami us ł ug Spó ł ki. W odpowiedzi na wezwanie Urz ę du Spó ł ka przes ł a ł a wzór Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków oraz Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. 4 W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du (zwany dalej tak ż e Prezesem UOKiK lub Prezesem Urz ę du) wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na obszarze miasta i gminy Garwolin na skutek: 1. narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane brakiem wody na uj ę ciu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 3. narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 4. narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 5. narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 6. narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 7. narzucania odbiorcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci Umów o zaopatrzenie w wod ę 5 i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi, w przypadku zaboru wodomierza lub wykazania, ż e uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę us ł ug oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa, ilo ść pobranej wody ustala si ę odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 8. narzucania odbiorcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi zerwanie plomby wodomierza lub zestawu wodomierzowego przez Odbiorc ę us ł ug, wy łą cza dochodzenie przez konsumenta roszcze ń z tytu ł u uiszczonych op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzenie ś cieków, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy; 9. narzucania odbiorcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci Umów na zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne przy zmianach dokonywanych przez Odbiorc ę us ł ug w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at za pobran ą wod ę , stosownie do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym nast ę puj ą ce dokumenty uzyskane w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego o sygn. RWA-40-16/06/PB: ¾ odpis z Krajowego Rejestru Przedsi ę biorców (stan na dzie ń 11 kwietnia 2006 r.), ¾ pismo Przedsi ę biorstwa z dnia 20 czerwca 2006 r. (Sygn. L.dz.D/855/06), ¾ uchwa łę Nr XLIII/261/2006 Rady Miasta Garwolin z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków , ¾ wzorzec umowny: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , ¾ uchwa łę Zarz ą du 8/2006 Przedsi ę biorstwa z dnia 8 czerwca 2006 r., ¾ akt Za ł o ż ycielski Przedsi ę biorstwa, ¾ decyzj ę Burmistrza Miasta Garwolin z dn. 3 grudnia 2002 r. w sprawie udzielenia Przedsi ę biorstwu zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, w pi ś mie z dnia 7 stycznia 2008 r., Spó ł ka poinformowa ł a, i ż wzorzec umowny: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, na podstawie którego zosta ł o wszcz ę te przedmiotowe post ę powanie nie jest ju ż wzorcem obowi ą zuj ą cym od wrze ś nia 2006 r. Spó ł ka ustosunkowa ł a si ę do stawianych jej zarzutów: W stosunku do zarzutu w pkt. 1 Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e kwestionowany zapis mia ł na celu zabezpieczenie interesu Spó ł ki w przypadkach niezawinionych przez Przedsi ę biorstwo 6 np. z powodu braku wody na uj ę ciu wynikaj ą cych z si ł przyrody. Miasto Garwolin zasilane jest z uj ęć pochodz ą cych z jednej „niecki geologicznej” i na pewne zdarzenia losowe Spó ł ka nie ma wp ł ywu. Odno ś nie do zarzutu w pkt. 2 Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o, ż e zapis w umowie mia ł na celu zabezpieczenie interesów spó ł ki w przypadkach niezawinionych przez Spó ł k ę wynikaj ą cych z dzia ł a ń si ł wy ż szych, ataków terrorystycznych. Postanowienie b ę d ą ce przedmiotem zarzutu w pkt. 3 wed ł ug Spó ł ki mia ł o na celu zabezpieczenie interesów jednej grupy odbiorców kosztem drugiej w przypadku kl ę sk ż ywio ł owych, dzia ł a ń wynikaj ą cych z obronno ś ci kraju (Obrona Cywilna) lub na polecenia Jednostki Nadrz ę dnej (np.: Stra ż Po ż arna) w ramach operacji Planu Reagowania Kryzysowego. W stosunku do postanowienia b ę d ą cego przedmiotem zarzutu w pkt. 4, Przedsi ę biorstwo oznajmi ł o, ż e kwestionowany zapis umowny mia ł na celu zabezpieczenie interesu Spó ł ki w przypadku usuwania awarii wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. W przypadku awarii przedsi ę biorstwo wyznacza zast ę pcze punkty poboru wody oraz dowozi na miejsce wod ę beczkowozami. Natomiast w ocenie Spó ł ki wyp ł acanie odszkodowa ń za przerwy w dostawie wody doprowadzi ł oby do znacznego wzrostu cen us ł ug, co nie jest akceptowalne spo ł ecznie. Odno ś nie do zarzutu w pkt. 5 Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o, ż e nie ma wp ł ywu na przerwy w ś wiadczeniu us ł ug w przypadku braku zasilania energetycznego urz ą dze ń wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. G ł ówne obiekty wodoci ą gowe i kanalizacyjne wyposa ż one s ą w awaryjne ź ród ł a zasilania, lecz wyposa ż enie wszystkich urz ą dze ń wodoci ą gowo- kanalizacyjnych w rezerwowe zasilanie spowodowa ł oby znaczny wzrost cen za us ł ugi wynikaj ą cy z potrzeby zakupu agregatów pr ą dotwórczych, a na to spó ł ka nie uzyska ł aby zgody w ł a ś cicielskiej i spo ł ecznej. Stosownie do zarzutu w pkt. 6 zdaniem Spó ł ki kwestionowane postanowienie umowne dotyczy ł o awarii spowodowanych przez odbiorc ę us ł ug w przypadkach uszkodzenia sieci, przy łą czy lub instalacji wodoci ą gowo-kanalizacyjnych przez odbiorc ę np.: na terenie jego posesji. Odno ś nie do zarzutu w pkt. 7 Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e zapis ten mia ł na celu zabezpieczenie interesu spó ł ki w przypadkach zniszczenia wodomierza, uszkodzenia plomb, oddzia ł ywania na wodomierz obcym polem magnetycznym, a wszystkie te przypadki zosta ł y odnotowane w okresie dzia ł alno ś ci spó ł ki. W stosunku do zarzutu w pkt. 8 Przedsi ę biorstwo o ś wiadczy ł o, ż e kwestionowany zapis umowy chroni interes spó ł ki przed nieuczciwymi odbiorcami, którzy dopuszczaj ą si ę zerwania plomb. Wodomierz bez cech legalizacyjnych, jakimi s ą plomby, nie jest urz ą dzeniem pomiarowym, które mo ż e zosta ć poddane ekspertyzie technicznej. Wed ł ug Spó ł ki takie przypadki mia ł y miejsce. Postanowienie b ę d ą ce przedmiotem zarzutu w pkt. 9 wed ł ug Spó ł ki chroni jej interes w przypadkach dokonywania zmian w instalacji niezgodnie z przepisami budowlanymi, normami lub wydanymi warunkami technicznymi pod łą czenia do sieci. W ocenie Przedsi ę biorstwa zmiany takie mog ą negatywnie oddzia ł ywa ć na dok ł adno ść dzia ł ania 7 urz ą dze ń pomiarowych (np.: niedostosowanie ś rednicy rury wodoci ą gowej do zastosowanego typu wodomierza). Jednocze ś nie, Spó ł ka wszystkie podnoszone w niniejszym post ę powaniu zarzuty uzna ł a za zasadne i zadeklarowa ł a gotowo ść zweryfikowania obowi ą zuj ą cego wzorca umownego pod k ą tem przedstawionych na przez Prezesa UOKiK zarzutów oraz sukcesywnej wymiany starych umów z odbiorcami us ł ug. Wed ł ug o ś wiadczenia Spó ł ki, zawartego w pi ś mie z dnia 7 stycznia 2008 r., Przedsi ę biorstwo dopuszcza indywidualne uzgodnienia warunków umów na sprzeda ż wody i odprowadzanie ś cieków. Jednak ż e w okresie dzia ł alno ś ci spó ł ki ż aden odbiorca indywidualny nie zwróci ł si ę z pro ś b ą o zmian ę jakichkolwiek zapisów umowy wzorcowej. Pismem z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. L.dz.D /318/08, Spó ł ka przes ł a ł a projekt nowego wzorca umownego: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków do akceptacji przez Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i zobowi ą za ł a si ę w terminie do 31 grudnia 2008 r. do zawarcia nowych umów ze wszystkimi us ł ugobiorcami. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2008 r. zaliczone zosta ł o w poczet dowodów pismo z dnia 31 marca 2008 r. uzyskane przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania w sprawie podejrzenia stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (RWA-61-20/07/AZ), zawieraj ą ce zmodyfikowany nowoopracowany wzorzec umowny: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. W pi ś mie z dnia 15 maja 2008 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Przedsi ę biorstwo o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie zosta ł stronie wyznaczony termin 14 dni od otrzymania ww. pisma na zapoznanie si ę z aktami sprawy. Spó ł ka nie skorzysta ł a z tego uprawnienia. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o w Garwolinie prowadzi dzia ł alno ść w formie spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie, XXI Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000125415. 100% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym Spó ł ki posiada Miasto Garwolin. Przedmiotem dzia ł ania Przedsi ę biorcy jest m.in. pobór i uzdatnianie wody, dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody oraz odprowadzanie ś cieków. Dzia ł alno ść w zakresie ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody oraz odprowadzania i oczyszczania ś cieków Spó ł ka prowadzi na podstawie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, udzielonego decyzj ą Burmistrza Miasta Garwolin z dnia 3 grudnia 2002 r. na czas nieoznaczony. Obszarem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy, obj ę tym przedmiotowym zezwoleniem, jest Miasto i Gmina Garwolin. Na obszarze dzia ł ania Spó ł ki obowi ą zuje – jako akt prawa miejscowego – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, stanowi ą cy za łą cznik do Uchwa ł y Nr XLIII/261/2006 Rady Miasta Garwolin z dnia 25 kwietnia 2006 r. Wzorzec umowny : Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, na podstawie którego zosta ł o wszcz ę te przedmiotowe post ę powanie obowi ą zywa ł do wrze ś nia 8 2006 r. Od tego momentu obowi ą zuje nowy wzór: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. We wzorcu umownym postanowienia kwestionowane w pkt. 1–6 sentencji postanowienia niniejszego post ę powania zosta ł y zmodyfikowane w ww. umowie i otrzyma ł y nast ę puj ą c ą tre ść : Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za przerwy w dostawie wody spowodowane: • brakiem wody na uj ę ciu (§ 6 ust. 1 pkt b Umowy) (zarzut pkt. 1), • niezawinionym przez Dostawc ę zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia (§ 6 ust. 1 pkt c Umowy) (zarzut pkt. 2), • potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych (§ 6 ust. 1 pkt d Umowy) (zarzut pkt. 3), • konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę i kanalizacji (§ 6 ust. 1 pkt e Umowy) (zarzut pkt. 4), • przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych (§ 6 ust. 1 pkt g Umowy) (zarzut pkt. 5), • awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą (§ 6 ust. 1 pkt h Umowy) (zarzut pkt. 6). Spó ł ka we wzorcu umownym stosowanym od wrze ś nia 2006 r. zmodyfikowa ł a równie ż postanowienie b ę d ą ce przedmiotem zarzutu w pkt. 7 uregulowane w § 8 ust. 5 w zw. z § 7 pkt 2 kontrolowanego wzorca umownego. Postanowienie o tre ś ci: „ W przypadku zaboru wodomierza lub wykazania, ż e uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę us ł ug oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa, ilo ść pobranej wody ustala si ę odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza” zosta ł o zast ą pione w Umowie obowi ą zuj ą cej od wrze ś nia 2006 r. postanowieniem o brzmieniu: „ W przypadku zaboru wodomierza lub zerwania plomby wodomierzowej b ą d ź uszkodzenia wodomierza (zawinione przez Odbiorc ę ), ilo ść pobranej wody ustala si ę wg ś redniego poboru wody z 3 ostatnich miesi ę cy poprzedzaj ą cych zabór lub uszkodzenie wodomierza ” (§ 7 ust. 5 pkt h Umowy). Ponadto Spó ł ka zrezygnowa ł a z postanowie ń b ę d ą cych przedmiotem zarzutów pkt. 8-9 sentencji postanowienia . Z Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków obowi ą zuj ą cej od wrze ś nia 2006 r. zosta ł y bowiem wykre ś lone postanowienia o tre ś ci: • Zerwanie plomby wodomierza lub zestawu wodomierzowego przez Odbiorc ę us ł ug, powoduje oddalenie dochodzenia roszcze ń z tytu ł u ś wiadczenia op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzenie ś cieków ( § 8 ust. 6 Umowy ) (zarzut pkt. 8), • Przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza (§ 12 Umowy) (zarzut pkt. 9). Wraz z pismem z dnia 26 lutego 2008 r. Przedsi ę biorca przekaza ł projekt nowoopracowanego - w zwi ą zku z prowadzonym post ę powaniem - wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Nast ę pnie pismem z dnia 31 marca 2008 r., 9 (w ramach post ę powania RWA-61-20/07/AZ) Spó ł ka przekaza ł a ponownie zmodyfikowany ww. wzorzec umowny. Jego analiza pozwoli ł a na nast ę puj ą ce ustalenia. Przedsi ę biorstwo nie zawar ł o w nowoopracowanym wzorze Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń kwestionowanych w niniejszym post ę powaniu o tre ś ci: 1. Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane brakiem wody na uj ę ciu (§ 5 ust. 1 pkt 1 Umowy) (zarzut 1), 2. Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez Przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia (§ 5 ust. 1 pkt 2 Umowy) (zarzut 2), 3. Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych (§ 5 ust. 1 pkt 3 Umowy) (zarzut 3), 4. Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych (§ 5 ust. 1 pkt 4 Umowy) (zarzut 4), 5. Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych (§ 5 ust. 1 pkt 6 Umowy) (zarzut 5), 6. Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą (§ 5 ust. 3 pkt 2 Umowy) (zarzut 6), 7. Zerwanie plomby wodomierza lub zestawu wodomierzowego przez Odbiorc ę us ł ug, powoduje oddalenie dochodzenia roszcze ń z tytu ł u ś wiadczenia op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzenie ś cieków ( § 8 ust. 6 Umowy ) (zarzut 8), 8. Przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza (§ 12 Umowy) (zarzut 9). Ponadto Spó ł ka dokona ł a zmiany umowy w kwestii dotycz ą cej obliczania ilo ś ci wody w przypadku zaboru wodomierza lub jego uszkodzenia. Postanowienie umowne o tre ś ci: „W przypadku zaboru wodomierza lub wykazania, ż e uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę us ł ug oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa, ilo ść pobranej wody ustala si ę odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a 10 przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza” (§ 8 ust. 5 w zw. z § 7 pkt 2 Umowy) (zarzut 7), w nowoopracowanym wzorcu Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zosta ł o zast ą pione przez postanowienie o brzmieniu: „W przypadku zaboru wodomierza lub zerwania plomby wodomierzowej b ą d ź uszkodzenia wodomierza (zawinione przez odbiorc ę ), ilo ść pobranej wody ustala si ę wg. ś redniego poboru wody z 3 ostatnich miesi ę cy poprzedzaj ą cych zabór lub uszkodzenie wodomierza” (§ 7 ust. 5 projektu umowy). W momencie wydania decyzji Spó ł ka mia ł a zawarte umowy z konsumentami wed ł ug wzorca umownego sprzed wrze ś nia 2006 r. i z wrze ś nia 2006 r. Przedsi ę biorstwo posiada ł o 2116 odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych, w tym wed ł ug wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w oparciu o który zosta ł o wszcz ę te post ę powanie zawarte zosta ł y 1696 umowy. Natomiast na podstawie obowi ą zuj ą cego wzorca umowy zawarte zosta ł y 420 umowy na dzie ń 26 lutego 2008 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje Naruszenie interesu publicznoprawnego Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, i ż w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tych jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Rozwini ę cie tre ś ci tego artyku ł u stanowi wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98, który stwierdza, ż e publicznoprawny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powoduje, ż e ma ona zastosowanie wówczas, gdy jest zagro ż ony lub naruszony interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. W wyroku S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony konkurencji i Konsumentów z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e: „interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swoich wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej- art. 7 k.p.a. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki, czy te ż grupy”. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów jednostkowych, a fakt naruszenia interesu publicznoprawnego powinien by ć w ka ż dej sprawie ustalony przez Prezesa Urz ę du w sposób indywidualny. 11 Okoliczno ś ci ą umo ż liwiaj ą c ą podejmowanie przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Garwolinie dzia ł a ń b ę d ą cych przedmiotem postawionych w niniejszej sprawie zarzutów, jest niew ą tpliwie jego si ł a rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, bowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej na rynku pozycji dominuj ą cej narusza interes publiczny. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy praktyki eksploatacyjne urzeczywistniaj ą si ę poprzez stosunki umowne. Zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym postanowienia zawarte s ą we wzorcu umownym: Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków powszechnie wykorzystywanym przez Przedsi ę biorc ę w obrocie gospodarczym. Zakwestionowane dzia ł ania Spó ł ki wymierzone s ą w szeroki kr ą g uczestników rynku, obejmuj ą cy wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców wody i dostawców ś cieków. Zatem nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Strona post ę powania Zarzut naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku mo ż e zosta ć postawiony przedsi ę biorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod poj ę ciem przedsi ę biorcy rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: (a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, (b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osob ę fizyczn ą , która posiada kontrol ę , w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 - na potrzeby przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oraz praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów; Przedsi ę biorstwo prowadzi u ż yteczn ą publicznie dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. Przedsi ę biorstwo jest zarejestrowane w rejestrze przedsi ę biorców. Wobec powy ż szego jest ono przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tym samym tak ż e w ś wietle art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. I.1. Ustalenie rynku w ł a ś ciwego. Zasadnicze znaczenie dla uczynienia przedsi ę biorcy zarzutu naruszenia art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma okre ś lenie rynku, na którym dany przedsi ę biorca dzia ł a. Jego ramy decyduj ą bowiem o tym, czy dany przedsi ę biorca posiada ć b ę dzie pozycj ę dominuj ą c ą , która jest niezb ę dn ą przes ł ank ą odpowiedzialno ś ci za naruszenie art. 9 ustawy 12 o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (m.in. rzeczy, us ł ugi). Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki - jak wynika z aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Przedsi ę biorców - jest m.in. dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków komunalnych za pomoc ą eksploatacji systemów sieciowych wodoci ą gu z kanalizacji miejskiej. Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest zatem rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody i odprowadzania ś cieków rynek w aspekcie geograficznym ograniczony jest istniej ą c ą sieci ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą , a jego zasi ę g ma charakter lokalny i obejmuje teren Miasta i Gminy Garwolin. Rodzaj us ł ug ś wiadczonych przez Przedsi ę biorstwo, ze wzgl ę du na sieciowy charakter i zbyt kosztown ą duplikacj ę us ł ug, wyklucza dzia ł anie na przedmiotowym rynku innych przedsi ę biorców i w zwi ą zku z tym na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków Spó ł ka dzia ł a w warunkach monopolu naturalnego. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e odbiorcy ww. us ł ug nie maj ą alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia poza wpi ę ciem si ę do sieci nale żą cej do Spó ł ki. Poj ę cie alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia nie obejmuje swoj ą tre ś ci ą mo ż liwo ś ci zaspokojenia potrzeb zaopatrzeniowych we w ł asnym zakresie. Aby nowe ź ród ł o zaopatrzenia mog ł o by ć uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych, musi ono spe ł nia ć wymóg natychmiastowej dost ę pno ś ci bez ponoszenia nak ł adów inwestycyjnych (wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000 r., sygn akt XVII Ama 44/00). Takie alternatywne ź ród ł o dostaw wody dla odbiorców z terenu Miasta i Gminy Garwolin nie wyst ę puje. Tak wi ę c, rynek w uj ę ciu geograficznym obejmuje obszar Miasta i Gminy Garwolin. Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie s ą wi ę c us ł ugi zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków oferowane na obszarze Miasta i Gminy Garwolin. I.2. Ustalenie pozycji rynkowej Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Poj ę cie posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym okre ś la art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z jego tre ś ci ą przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci 13 dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne jest monopolist ą naturalnym, wype ł nia zatem norm ę art. 4 pkt 10 ustawy antymonopolowej. Poniewa ż na rynku w ł a ś ciwym uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , posiada si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale tak ż e dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od swoich kontrahentów i klientów, a w szczególno ś ci wykorzystywa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą do ich ekonomicznej eksploatacji. I.3. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 12 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub art. 9 ustawy lub w art. 81 lub 82 Traktatu WE, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . W zwi ą zku z powy ż szym, dla zastosowania art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Spó ł k ę przepisu art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Sankcjonowaniu w trybie przewidzianym w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów podlega nie samo posiadanie na rynku pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie. Z faktu ustalenia, ż e dany podmiot zajmuje na rynku pozycj ę dominuj ą c ą wynika, ż e podmiot ten podlega ograniczeniom przeciwdzia ł aj ą cym nadu ż ywaniu si ł y rynkowej wynikaj ą cym z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega – w my ś l art. 9 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy – na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Praktyka taka jest dzia ł aniem o charakterze eksploatacyjnym, polegaj ą cym na wyzyskiwaniu przez dominanta przewagi kontraktowej nad kontrahentami. Jej przejawem jest konieczno ść akceptowania przez nich warunków umów proponowanych przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego, które s ą obiektywnie nierównoprawne. Dominant wykorzystuje bowiem przymusow ą sytuacj ę kontrahenta wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, proponuj ą c mu zawarcie umowy, która w warunkach równowagi rynkowej – ze wzgl ę du na tre ść postanowie ń – nie zosta ł aby sfinalizowana. 14 Dla uprawdopodobnienia stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej powy ż ej konieczne jest wykazanie kumulatywnego zaistnienia nast ę puj ą cych przes ł anek: a) uprawdopodobnienie narzucania okre ś lonych warunków umów, b) uprawdopodobnienie uci ąż liwego charakteru tych warunków, c) uprawdopodobnienie osi ą gania przez przedsi ę biorc ę narzucaj ą cego warunki nieuzasadnionych korzy ś ci. a) narzucanie warunków umów Do narzucania warunków umów dochodzi wówczas, gdy przedsi ę biorca, wykorzystuj ą c posiadan ą przewag ę ekonomiczn ą w warunkach niedostatecznej konkurencji na rynku, ogranicza swobod ę kszta ł towania tre ś ci umów ze strony kontrahentów dzia ł aj ą cych pod przymusem. Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach, wskazuj ą cych na dysponowanie potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim odbiorcom warunków umów. Sprzyja temu fakt, i ż przy zawieraniu umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przedsi ę biorca pos ł uguje si ę opracowanymi przez siebie wzorcami umownymi. Stosowanie wzorców przy zawieraniu jednorodzajowych umów o charakterze masowym, jakimi niew ą tpliwie s ą umowy o zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, wymaga aprobaty przez odbiorców ich warunków, które s ą z góry jednostronnie ustalane przez profesjonalist ę . Tre ść umów, do których przychylaj ą si ę us ł ugobiorcy, jest arbitralnie ustalana, za ś swoboda odbiorcy us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych w zakresie kszta ł towania warunków umownych jest tutaj wy łą czona. Zawarcie umowy nast ę puje bowiem przez przyst ą pienie do warunków ustalonych autorytatywnie przez dostawc ę us ł ug. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, wystarczaj ą c ą przes ł ank ą dla uznania, i ż nast ę puje narzucenie warunków umów adhezyjnych, jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju (por. E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 118). Zakwestionowane w toku niniejszego post ę powania warunki umów s ą stosowane przez Spó ł k ę wzgl ę dem wszystkich odbiorców korzystaj ą cych z us ł ug przedsi ę biorstwa i stanowi ą element stosowanych przez Przedsi ę biorc ę wzorców umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Odbiorca podpisuj ą c umow ę aprobuje warunki umowy z góry jednostronnie ustalone przez Przedsi ę biorstwo. Wprawdzie Spó ł ka o ś wiadczy ł a w pi ś mie z dnia 7 stycznia 2008 r., i ż dopuszcza indywidualne uzgodnienia warunków umów na sprzeda ż wody i odprowadzanie ś cieków. Jednak ż e w okresie dzia ł alno ś ci spó ł ki ż aden odbiorca indywidualny nie zwróci ł si ę z pro ś b ą o zmian ę jakichkolwiek zapisów umowy wzorcowej. Oznacza to, ż e postanowienia umowne kwestionowane w niniejszym post ę powaniu zawarte s ą jednak we wszystkich umowach sporz ą dzonych w oparciu o kontrolowany wzorzec. Fakt ten pozwala uzna ć za uprawdopodobnione, i ż wszyscy kontrahenci Spó ł ki przyst ą pili do umowy bez indywidualnego negocjowania jej postanowie ń i w tym zakresie warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zosta ł y im przez sporz ą dzaj ą c ą wzorzec Spó ł k ę narzucone. 15 b) uci ąż liwy charakter warunków umów Uci ąż liwy warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron stosunku – kontrahenta, ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków, zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy w warunkach istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c w sytuacji istnienia niczym nieskr ę powanej swobody kontraktowej, dominant by ł by w stanie wynegocjowa ć takie postanowienia umów (wyroki s ą du antymonopolowego z 29 grudnia1993 r., XVII Amr 68/93 oraz z 23 czerwca1999 r. XVII Ama 28/99). aa) ad I.1.-I.5. sentencji decyzji (zarzuty: 1, 3, 4, 5 i 6 sentencji postanowienia) Uci ąż liwy charakter w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przypisa ć nale ż y zawartym w stosowanych przez Przedsi ę biorc ę we wzorcach umownych postanowieniach, przewiduj ą cych wy łą czenie odpowiedzialno ś ci Spó ł ki za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu oraz potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych. Ponadto uci ąż liwy charakter mo ż na przypisa ć postanowieniom, które wy łą czaj ą odpowiedzialno ść Spó ł ki za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych oraz wy łą czaj ą odpowiedzialno ść spó ł ki za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą . Kwestionowane zapisy znajduj ą si ę w nast ę puj ą cych postanowieniach umownych: ad I.1. sentencji decyzji: § 5 ust. 1 pkt 1) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu; ad I.2. sentencji decyzji: § 5 ust. 1 pkt 3) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych; ad I.3. sentencji decyzji: § 5 ust. 1 pkt 4) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych; ad I.4. sentencji decyzji: § 5 ust. 1 pkt 6) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych; ad I.5. sentencji decyzji: § 5 ust. 3 pkt 2) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi 16 odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za skody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą . Rozpatruj ą c uci ąż liwo ść kwestionowanych warunków umów, nale ż y po pierwsze podnie ść , i ż do umów, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zastosowanie znajduj ą nie tylko przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ale tak ż e przepisy Kodeksu cywilnego. Punktem wyj ś cia w ocenie uci ąż liwo ś ci analizowanego postanowienia umownego, s ą w takim razie przepisy zawarte w art. 471 i nast ę pne Kodeksu cywilnego reguluj ą ce odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za szkod ę spowodowan ą niewykonaniem lub nienale ż ytym wykonaniem zobowi ą zania. Przepis ten stanowi, ż e d ł u ż nik zobowi ą zany jest do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Podstawowym obowi ą zkiem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego jest, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y i niezawodny. Nale ż y zauwa ż y ć równie ż , ż e analogiczne zobowi ą zanie do ci ą g ł ego i niezawodnego dostarczania wody oraz odprowadzania ś cieków znajduje si ę w § 3 stosowanego przez Spó ł k ę wzorca umownego Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Zgodnie z re ż imem odpowiedzialno ś ci kontraktowej, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne jest zatem obowi ą zane naprawi ć szkod ę wynik łą z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania tego zobowi ą zania, a wi ę c powsta łą na skutek przerw w ś wiadczeniu us ł ug, je ż eli jest to nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które przedsi ę biorstwo odpowiada, innymi s ł owy takich, które przedsi ę biorstwo obci ąż aj ą . Zakres takich okoliczno ś ci obejmuje przede wszystkim dzia ł ania i zaniechania przedsi ę biorstwa nosz ą ce znamiona winy (tzn. zachowania umy ś lne lub b ę d ą ce skutkiem niedo ł o ż enia nale ż ytej staranno ś ci). Zakres przypadków, w których przedsi ę biorca mo ż e w tre ś ci zawieranych umów uchyli ć si ę od odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania okre ś la cytowany ju ż art. 471 Kodeksu cywilnego. Jak wynika z jego tre ś ci, d ł u ż nik mo ż e uchyli ć si ę od odpowiedzialno ś ci okre ś lonej w tym przepisie pod warunkiem, ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Z dyspozycji art. 471 k.c. wynika, i ż na zobowi ą zanym do ś wiadczenia spoczywa ci ęż ar naprawienia szkody, gdy ta jest nast ę pstwem jego zawinionego dzia ł ania lub zaniechania. A contrario nie ponosi on odpowiedzialno ś ci, gdy niewykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem dzia ł ania lub zaniechania drugiej strony stosunku zobowi ą zaniowego lub jest niezale ż ne od stron umowy. Tymczasem spó ł ka w tre ś ci Umów zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug. Brzmienie zapisów zawartych przez Przedsi ę biorstwo w Umowie o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie wskazuje jednoznacznie, i ż maj ą one zastosowanie wy łą cznie do sytuacji niezawinionych przez dostawc ę us ł ug i niezale ż nych od niego. Nale ż y bowiem zauwa ż y ć , i ż przerwy w zasilaniu energetycznym 17 mog ą by ć nast ę pstwem naruszania przez przedsi ę biorstwo umów zawartych z dostawc ą energii np. zaleganie z p ł atno ś ciami, tudzie ż nie utrzymania w nale ż ytym stanie urz ą dze ń kanalizacyjnych, poprzez nieprawid ł owe ich u ż ytkowanie lub konserwacj ę . Natomiast konieczno ść dokonania niezb ę dnych napraw urz ą dze ń mo ż e by ć nast ę pstwem zawinionych przez Przedsi ę biorc ę dzia ł a ń , które doprowadzi ł y do uszkodze ń b ą d ź awarii urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Wskazane powy ż ej przyk ł adowe sytuacje, które mog ą skutkowa ć brakiem wody na uj ę ciu, przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych czy te ż konieczno ś ci ą dokonania ich naprawy, mog ą by ć nast ę pstwem zawinionych dzia ł a ń lub zaniecha ń przedsi ę biorstwa i wi ą za ć si ę powinny z jednoczesnym powstaniem u drugiej strony umowy roszczenia o naprawienie szkody. Obecny kszta ł t postanowie ń umownych stwarza Spó ł ce mo ż liwo ść unikni ę cia odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej w ka ż dym przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania z powodu przerw w ś wiadczonych us ł ugach wywo ł anych brakiem wody na uj ę ciu oraz przerw spowodowanych potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych. Ponadto Przedsi ę biorstwo wy łą cza swoj ą odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowo- kanalizacyjnych oraz konieczno ś ci ą dokonania ich niezb ę dnych napraw, bez wzgl ę du na przyczyny wyst ą pienia powy ż szych zak ł óce ń i ewentualnego zawinienia przez Spó ł k ę , a tak ż e uchyla si ę od odpowiedzialno ś ci za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą . Takie rozwi ą zanie jest dla Us ł ugobiorców zdecydowanie uci ąż liwe, gdy ż kszta ł tuje przekonanie o wy łą czaniu mo ż liwo ś ci dochodzenia od Us ł ugodawcy roszcze ń odszkodowawczych w razie poniesienia szkody, gdy awarie lub niesprawno ść instalacji, przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń czy potrzeba dokonania napraw, powoduj ą ce przerwy w dostawie wody i odprowadzaniu ś cieków, b ę d ą wynikiem jego zawinionych dzia ł a ń lub zaniecha ń . Nale ż y bowiem zauwa ż y ć , i ż tre ść art. 471 k.c. wskazuje na mo ż liwo ść dochodzenia odszkodowania za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Zatem zawarcie w umowie postanowie ń stoj ą cych w ewidentnej sprzeczno ś ci z dyspozycj ą art. 471 k.c. rodzi po stronie odbiorców przekonanie o wy łą czaniu odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa za ka ż dym razem, gdy przerwa w ś wiadczonych us ł ugach jest nast ę pstwem okoliczno ś ci wskazanych w kwestionowanych postanowieniach. Dzia ł anie takie mo ż e wyczerpywa ć znamiona praktyk, o których mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Takie stanowisko Prezesa Urz ę du koresponduje z aktualn ą lini ą orzecznicz ą S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż on ą m.in. w wyroku z dnia 22 wrze ś nia 2005 r. (sygn. XVII Ama 80/04). Dominant , by nie narazi ć si ę na zarzut nadu ż ywania swojej pozycji rynkowej, nie powinien w tre ś ci zawieranych umów uchyla ć si ę od odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za swoje zawinione zachowania. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ż aden odbiorca nie pozbawi ł by si ę dobrowolnie mo ż liwo ś ci dochodzenia rekompensaty, w sytuacji niespe ł nienia nale ż ycie ś wiadczenia przez Spó ł k ę . W konsekwencji dzia ł aj ą c w warunkach konkurencji na danym rynku i maj ą c do wyboru z jednej strony umowy zawieraj ą ce postanowienia ograniczaj ą ce odpowiedzialno ść Przedsi ę biorcy, z drugiej za ś umowy pozbawione tego rodzaju zapisów – odbiorca kieruj ą c si ę zabezpieczeniem w ł asnych interesów, z pewno ś ci ą wybra ł by wariant korzystniejszy w postaci umów, nie zawieraj ą cych ogranicze ń co do odpowiedzialno ś ci dostawcy. 18 W opinii Prezesa UOKiK, kwestionowane zapisy jednoznacznie wy łą czaj ą odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą Spó ł ki w przypadku zaistnienia okoliczno ś ci w nich opisanych i kszta ł tuj ą przekonanie Odbiorców us ł ug o innym ni ż wynikaj ą ce z przepisów Kodeksu cywilnego uregulowaniu odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Powy ż sze ś wiadczy o uprawdopodobnieniu uci ąż liwego dla Odbiorców us ł ug charakteru: § 5 ust. 1 pkt 1) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu; § 5 ust. 1 pkt 3) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych; § 5 ust. 1 pkt 4) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych; § 5 ust. 1 pkt 6) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych; § 5 ust. 3 pkt 2) Umowy o zaopatrzenie w wod ę o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za skody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą . bb) ad I.6.-I.8. sentencji decyzji (zarzuty: 7, 8 i 9 sentencji postanowienia) Za uci ąż liwe w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzna ć nale ż y ponadto nast ę puj ą ce postanowienia: ad I.6. sentencji decyzji: § 8 ust. 5 w zw. z § 7 pkt 2 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którymi w przypadku zaboru wodomierza lub wykazania, ż e uszkodzenia zosta ł y zawinione przez Odbiorc ę us ł ug oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa, ilo ść pobranej wody ustala si ę odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza ad I.7. sentencji decyzji: § 8 ust. 6 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym zerwanie plomby lub zestawu wodomierzowego przez Odbiorc ę us ł ug, powoduje oddalenie dochodzenia roszcze ń z tytu ł u ś wiadczenia op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzanie ś cieków. 19 ad I.8. sentencji decyzji: § 12 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza. Przedsi ę biorca przyzna ł sobie prawo do ustalenia nale ż no ś ci za wod ę odpowiednio do ilo ś ci, jaka mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza w przypadku kradzie ż y lub zawinionego przez konsumenta uszkodzenia wodomierza oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa. Ponadto, przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at wed ł ug w/w zasad. W ten sposób przedsi ę biorca arbitralnie uregulowa ł zasady ustalania ilo ś ci wody b ę d ą cej podstaw ą rozliczenia w wypadku zaistnienia opisanych powy ż ej okoliczno ś ci. Jednocze ś nie w tre ś ci umowy okre ś lono t ę ilo ść na maksymalnym mo ż liwym poziomie – w oderwaniu od faktycznego zu ż ycia wody i wysoko ś ci rzeczywi ś cie poniesionej szkody b ę d ą cej skutkiem niedotrzymania warunków umowy przez us ł ugobiorc ę , co zdaniem organu antymonopolowego ś wiadczy o uci ąż liwo ś ci rozpatrywanego postanowienia umownego. Oceniaj ą c, czy taki sposób rozliczania odbiorców ma uci ąż liwy charakter, zwa ż y ć po pierwsze nale ż y, i ż ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ani rozporz ą dzenia wykonawcze do tej ustawy nie reguluj ą sposobu rozlicze ń w rozpatrywanych okoliczno ś ciach. Wobec powy ż szego w obliczu stwierdzonych przypadków zawinionych przez us ł ugobiorc ę dzia ł a ń przedsi ę biorca powinien dochodzi ć naprawienia poniesionej szkody na zasadach ogólnych wynikaj ą cych z Kodeksu cywilnego. Nale ż y równie ż zauwa ż y ć , ż e ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę przewiduje okre ś lone sankcje wzgl ę dem odbiorców, którzy spe ł niaj ą przes ł anki zawarte w hipotezach kwestionowanych warunków umownych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, w razie stwierdzenia nielegalnego poboru wody, tj. mi ę dzy innymi przy celowo uszkodzonych wodomierzach, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne ma prawo odci ąć dostaw ę wody. Z kolei art. 28 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, ż e ten, kto uszkadza wodomierz g ł ówny, zrywa lub uszkadza plomby umieszczone na wodomierzach, a tak ż e wp ł ywa na zmian ę , zatrzymanie lub utrat ę w ł a ś ciwo ś ci lub funkcji metrologicznych wodomierza g ł ównego, podlega karze grzywny w wysoko ś ci do 5000 z ł . Wymienione w umowie okoliczno ś ci, które skutkowa ć mog ą obci ąż eniem odbiorcy us ł ug kosztami wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego od ostatniego odczytu wodomierza powinny by ć rozpatrywane na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego, w oparciu o zasady odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez sprawc ę z w ł asnej winy b ą d ź odpowiedzialno ś ci za szkod ę z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania. Z art. 6 k.c. wynika, ż e ci ęż ar dowodu co do wykazania przes ł anek odpowiedzialno ś ci za wyrz ą dzon ą dzia ł aniem us ł ugobiorcy szkod ę , obci ąż a poszkodowanego. Przedsi ę biorca powinien zatem wykaza ć , ż e poniós ł szkod ę , wykaza ć wysoko ść tej szkody oraz udowodni ć istnienie zwi ą zku przyczynowego pomi ę dzy szkod ą a zawinionym dzia ł aniem us ł ugobiorcy. Rozpatrywane postanowienia umowne 20 zwalniaj ą dostawc ę us ł ug z tego obowi ą zku, co stawia go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do kontrahentów – odbiorców us ł ug i przes ą dza ć mo ż e o uci ąż liwo ś ci warunków umów narzucanych przez Spó ł k ę odbiorcom us ł ug wodoci ą gowo - kanalizacyjnych. Abstrahuj ą c od mo ż liwo ś ci dochodzenia odszkodowania na zasadach okre ś lonych w przepisach kodeksu cywilnego, wskaza ć nale ż y na regulacj ę § 18 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, zgodnie z któr ą w razie stwierdzenia nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody ustala si ę na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 3 miesi ę cy przed stwierdzeniem niesprawno ś ci dzia ł ania wodomierza, a gdy nie jest to mo ż liwe – na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w analogicznym okresie roku ubieg ł ego lub iloczynu ś redniomiesi ę cznego zu ż ycia wody w roku ubieg ł ym i liczby miesi ę cy nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ww. regulacja mo ż e pomocniczo s ł u ż y ć do okre ś lenia sposobu rozliczenia odbiorcy, który dopu ś ci ł si ę zawinionego zerwania, uszkodzenia plomby na wodomierzu lub uszkodzenia wodomierza. Niezale ż nie od powy ż szego dostawcy przys ł uguje mo ż liwo ść dochodzenia naprawienia wyrz ą dzonej przez odbiorc ę szkody na zasadach ogólnych. Przedstawiony przez Przedsi ę biorc ę cel zapisu, który sprowadza si ę do zdyscyplinowania odbiorców us ł ug, nie zas ł uguje w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy na uwzgl ę dnienie, gdy ż funkcj ę prewencyjn ą oraz represyjn ą pe ł ni ą odpowiednie, wskazane wy ż ej, przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz rygor odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za szkody poniesione przez Spó ł k ę w wyniku zawinionych zachowa ń Us ł ugobiorców. Z tego wzgl ę du nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione, ż e zapisy § 8 ust. 5 w zw. z § 7 pkt 2 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , zgodnie z którymi w przypadku kradzie ż y wodomierza g ł ównego lub wykazania, ż e jego uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa ilo ść pobranej wody mo ż e by ć ustalona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza, a tak ż e § 12 Umowy , zgodnie z którym przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at wed ł ug w/w zasad, nosz ą znamiona uci ąż liwo ś ci, gdy ż ich skutki dla odbiorcy s ą oderwane od rzeczywistych strat ponoszonych przez dostawc ę w przypadku zaistnienia okoliczno ś ci w nich wskazanych. W ocenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o uci ąż liwo ś ci dla Odbiorców us ł ug ś wiadczy tre ść § 8 ust. 6 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , zgodnie z którym zerwanie plomby wodomierza lub zestawu wodomierzowego przez Us ł ugobiorc ę , powoduje oddalenie dochodzenia roszcze ń z tytu ł u ś wiadczenia op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzenie ś cieków. W konsekwencji oznacza to wy łą czenie mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń Odbiorcy us ł ug z tytu ł u uiszczonych op ł at za pobran ą wod ę w sytuacji, gdy wed ł ug niego wysoko ść op ł at za wod ę jest niewspó ł miernie wysoka w stosunku do jej 21 poboru. W zwi ą zku z powy ż szym pozbawienie Us ł ugobiorcy uprawnienia do dochodzenia roszcze ń z tytu ł u ś wiadczenia op ł at za wydan ą wod ę i odprowadzenie ś cieków w wyniku niezawinionego przez niego uszkodzenia plomby lub zestawu wodomierzowego uprawdopodabnia uci ąż liwo ść dla Odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. b) nieuzasadnione korzy ś ci Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów w warunkach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron umowy i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w logicznym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy. Nieuzasadnione korzy ś ci mog ą pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Nale ż y podkre ś li ć , i ż sama mo ż liwo ść wyst ą pienia skutków praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (w tym przypadku faktycznego osi ą gni ę cia przez Spó ł k ę nieuzasadnionych korzy ś ci z tytu ł u realizacji uci ąż liwych warunków umownych) nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla bytu praktyki nie jest bowiem konieczne wyst ą pienie negatywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczy, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia takiego skutku. Praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest ju ż bowiem sama próba osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku okre ś lonego skutku (por. E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 97). Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie równie ż w orzecznictwie antymonopolowym, zgodnie z którym dla zaistnienia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę istotne jest, aby skutki praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę mog ł y wyst ą pi ć na rynku (por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt XVII Ama 26/99). W wyroku z dnia 7 lipca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 65/03) SOKiK orzek ł , i ż nie jest konieczne udowodnienie faktycznego stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki monopolistycznej, ani te ż osi ą gni ę cia z tego tytu ł u nieuzasadnionych korzy ś ci. Z tre ś ci art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika bowiem, ż e jej re ż imowi podlegaj ą nie tylko praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , które wywo ł a ł y b ą d ź aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Polski, ale równie ż praktyki, które cho ć by tylko hipotetycznie, mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. Podobne stanowisko wyrazi ł wcze ś niej S ą d Najwy ż szy, który w wyroku z dnia 12 maja 1997 r. (sygn. akt I CKN 114/97) wskaza ł , ż e istota rozpoznawanej sprawy nie sprowadza si ę do tego, czy przedsi ę biorca, któremu postawiono zarzut naruszenia ustawy antymonopolowej odnosi korzy ś ci z ca ł o ś ci prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz do tego, czy w zawieranych umowach zastrzega sobie nieuzasadnione korzy ś ci. Organ antymonopolowy ma zatem obowi ą zek ocenia ć zachowania przedsi ę biorcy od strony skutków, jakie zachowania te mog ą nawet hipotetycznie wywo ł a ć na rynku. 22 aa) ad I.1.-I.5. sentencji decyzji (zarzuty: 1, 3, 4, 5 i 6 sentencji postanowienia) Z tre ś ci postanowie ń umownych, okre ś lonych w pkt I.1.-I.5. sentencji niniejszej decyzji wynika, i ż Spó ł ka zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu, potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych, konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, przerwami w zasilaniu energetycznym tych urz ą dze ń . Ponadto Przedsi ę biorstwo wy łą cza swoj ą odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą . Z tre ś ci przedmiotowych zapisów nie wynika, ż e zwolnienie si ę z odpowiedzialno ś ci dotyczy wy łą cznie sytuacji niezawinionych przez dostawc ę us ł ug i niezale ż nych od niego. Brzmienie tych postanowie ń stwarza zatem Spó ł ce mo ż liwo ść unikni ę cia odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wzgl ę dem odbiorców w ka ż dym przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania z powodu obni ż enia jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wywo ł anych brakiem wody na uj ę ciu, potrzeb ą zwi ę kszenia dop ł ywu wody do hydrantów przeciwpo ż arowych, konieczno ś ci ą przeprowadzenia niezb ę dnych napraw urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, przerwami w zasilaniu energetycznym tych urz ą dze ń , jak równie ż za szkody powsta ł e wskutek zalania wod ą lub ś ciekami, a spowodowane awari ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjn ą bez wzgl ę du na przyczyny wyst ą pienia powy ż szych zak ł óce ń . Tak wi ę c niezale ż nie od tego, czy wymienione w zakwestionowanych zapisach okoliczno ś ci b ę d ą zawinione przez Przedsi ę biorc ę , czy te ż b ę d ą nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które Spó ł ka nie b ę dzie ponosi ł a odpowiedzialno ś ci, mo ż e ona zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wobec odbiorców z tytu ł u szkód spowodowanych ograniczeniami w dostawie wody i odbiorze ś cieków. Takie rozwi ą zanie kwestii odpowiedzialno ś ci dostawcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy jest korzystniejsze od ogólnej zasady odpowiedzialno ś ci kontraktowej uj ę tej w art. 471 k.c. Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej Spó ł ki w przypadku pogorszenia jako ś ci ś wiadczonych us ł ug na skutek zaistnienia ww. okoliczno ś ci jest bez w ą tpienia dla Przedsi ę biorstwa korzystne. Przedsi ę biorca nie musi bowiem liczy ć si ę z konieczno ś ci ą wyp ł acenia odszkodowania swojemu kontrahentowi w sytuacji, gdy zgodnie z ogóln ą zasad ą odpowiedzialno ś ci kontraktowej by ł by do tego zobowi ą zany. Mo ż liwo ść unikni ę cia przez Spó ł k ę odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy i wyp ł aty odbiorcom ewentualnego odszkodowania uprawdopodabnia w zwi ą zku z tym mo ż liwo ść osi ą gania przez ni ą nieuzasadnionych korzy ś ci. Przy czym – w kontek ś cie przytoczonego wy ż ej orzecznictwa – bez znaczenia jest fakt, ż e Przedsi ę biorca w rzeczywisto ś ci móg ł nie osi ą ga ć korzy ś ci wynikaj ą cych z przedmiotowego postanowienia umownego. bb) ad I.6.-I.8. sentencji decyzji (zarzuty: 7, 8 i 9 sentencji postanowienia) Zgodnie z § 8 ust. 5 w zw. z § 7 pkt 2 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , zgodnie z którymi w przypadku kradzie ż y wodomierza g ł ównego lub wykazania, ż e jego uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez 23 Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa ilo ść pobranej wody mo ż e by ć ustalona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza. Wed ł ug § 12 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zgodnie z którym przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at wed ł ug w/w zasad. W ocenie Prezesa Urz ę du powy ż sze postanowienia umowne nosz ą znamiona uci ąż liwo ś ci, gdy ż ich skutki dla odbiorcy s ą oderwane od rzeczywistych strat ponoszonych przez dostawc ę w przypadku zaistnienia okoliczno ś ci w nich wskazanych. Nieuzasadnione korzy ś ci osi ą gane przez Spó ł k ę w sytuacjach opisanych w przytoczonych powy ż ej postanowieniach umownych polega ć mog ą na mo ż liwo ś ci obci ąż enia odbiorców kosztami us ł ugi, która nie zosta ł a na ich rzecz wykonana, co jest bezpo ś redni ą konsekwencj ą narzucenia w tre ś ci Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zakwestionowanych zasad rozlicze ń . Dopuszczenie na podstawie umowy mo ż liwo ś ci przyj ę cia przez dostawc ę za ł o ż enia, ż e w przypadkach okre ś lonych w zakwestionowanych postanowieniach umownych, ka ż dorazowo nast ę puje nieprzerwany ca ł odobowy pobór wody, mo ż e prowadzi ć do nieuzasadnionych przychodów dostawcy us ł ug z tytu ł u zastrze ż enia zap ł aty za pobran ą wod ę w ilo ś ci, jaka mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza. Dzi ę ki spornemu postanowieniu umowy przedsi ę biorstwo ma ponadto mo ż liwo ść zwolnienia si ę z obowi ą zku udowodnienia, jak ą szkod ę ponios ł o, w tym, jaki by ł rzeczywisty lub domniemany pobór wody. Unikni ę cie kosztów i wysi ł ków zwi ą zanych z wykazaniem wysoko ś ci poniesionej szkody równie ż mo ż e by ć dla Spó ł ki ź ród ł em dodatkowych korzy ś ci, których osi ą gni ę cie jest rezultatem zastosowania zakwestionowanych przez organ antymonopolowy warunków umownych. St ą d osi ą ganie przez Spó ł k ę nieuzasadnionych korzy ś ci na skutek zamieszczenia w § 8 ust. 5 w zw. z § 7 pkt 2 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , zapisów, zgodnie z którymi w przypadku kradzie ż y wodomierza g ł ównego lub wykazania, ż e jego uszkodzenia zawinione zosta ł y przez Odbiorc ę oraz naruszenia przez Odbiorc ę obowi ą zku natychmiastowego powiadamiania Przedsi ę biorstwa o awarii posiadanych przez Odbiorc ę us ł ug instalacji i przy łą czy maj ą cych wp ł yw na wskazania wodomierza g ł ównego oraz innych urz ą dze ń Przedsi ę biorstwa ilo ść pobranej wody mo ż e by ć ustalona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza, a tak ż e w § 12 , zgodnie z którym przy zmianach dokonywanych w instalacji, oddzia ł ywuj ą cych w sposób negatywny na rzetelno ść dzia ł ania urz ą dze ń pomiarowych – Przedsi ę biorstwo ma prawo do ustalenia wysoko ś ci op ł at wed ł ug w/w zasad, uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie stwierdzi ć nale ż y, i ż w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniono naruszenie przez Spó ł k ę zakazu zawartego w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wykazano, ż e Przedsi ę biorca posiada na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków obejmuj ą cym obszar Gminy Miasta Garwolin i Gminy Garwolin pozycj ę dominuj ą c ą oraz uprawdopodobniono, i ż kwestionowane w niniejszym post ę powaniu postanowienia wzorca 24 Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przynosz ą Spó ł ce nieuzasadnione korzy ś ci, maj ą charakter uci ąż liwy dla Us ł ugobiorców i zosta ł y im narzucone. I.4. Zobowi ą zanie Przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Je ż eli, stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du - ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy lub w art. 81 lub 82 Traktatu WE, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutów sformu ł owanych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków, Spó ł ka uzna ł a ich zasadno ść oraz wyrazi ł a wol ę dobrowolnej zmiany zakwestionowanego wzorca umownego stosownie do zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du. W pi ś mie z dnia 7 stycznia 2008 r., Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do zweryfikowania obowi ą zuj ą cego wzorca umownego pod k ą tem przedstawionych przez Prezesa Urz ę du zarzutów oraz do sukcesywnej wymiany obowi ą zuj ą cych umów z odbiorcami us ł ug. Zobowi ą zanie to dotyczy wszystkich obowi ą zuj ą cych umów z konsumentami, zawartych na podstawie wzorców umów sprzed wrze ś nia 2006 r. i z wrze ś nia 2006 r. W tre ś ci wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków stosowanego od wrze ś nia 2006 r. Spó ł ka zrezygnowa ł a z postanowie ń b ę d ą cych przedmiotem zarzutów pkt. 8 i 9 sentencji postanowienia (pkt. 7 i 8 sentencji decyzji). Ponadto Spó ł ka zmieni ł a tre ść postanowienia, które Prezes UOKiK zakwestionowa ł , b ę d ą cego przedmiotem zarzutu pkt. 7 sentencji postanowienia (pkt. 6 sentencji decyzji). W ocenie Prezesa Urz ę du nie oznacza to, ż e zaniechano stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Na dzie ń 26 lutego 2008 r. Przedsi ę biorstwo posiada ł o 2116 odbiorców us ł ug wodoci ą gowo- kanalizacyjnych, w tym wed ł ug wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków sprzed wrze ś nia 2006 r . zawarte zosta ł y 1696 umowy. Natomiast na podstawie wzorca umowy z wrze ś nia 2006 r. zawarte zosta ł y 420 umowy. Oznacza to, ż e nie zosta ł y aneksowane umowy zawarte z konsumentami na podstawie wzorca wcze ś niejszego. Tym samym praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę s ą przez Spó ł k ę kontynuowane. Nadal obowi ą zuj ą bowiem klientów Spó ł ki, którzy zawarli z ni ą umowy wcze ś niej. Pozostawienie tym konsumentom, z którymi Przedsi ę biorstwo zawar ł o umowy na starych zasadach, a które nie zosta ł y aneksowane, jako jedynej mo ż liwo ś ci dochodzenia swych praw na drodze cywilnoprawnej, czyni ł oby ochron ę jak ą zapewnia ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów iluzoryczn ą . W konsekwencji prowadzi ł oby to do zniweczenia funkcji, jak ą maj ą do spe ł nienia zawarte w tej ustawie uregulowania. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y podnie ść , i ż w przedmiotowej sprawie nie zaistnia ł y przes ł anki do stwierdzenia zaniechania przez Przedsi ę biorstwo praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Konsumenci, którzy zawarli umowy na podstawie kontrolowanego wzorca sprzed wrze ś nia 2006 r., nadal zwi ą zani s ą postanowieniami umownymi, których tre ść zosta ł a 25 zakwestionowana w przedmiotowym post ę powaniu. W pi ś mie z dnia 26 lutego 2008 r., Przedsi ę biorstwo zobowi ą za ł o si ę do zawarcia nowych umów ze wszystkimi odbiorcami wed ł ug nowoopracowanego wzorca Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, po dokonaniu akceptacji przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ocenie Prezesa UOKiK analiza nowoopracowanego wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków pozwala na stwierdzenie, i ż nie zawiera on ju ż postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nale ż y uzna ć , ż e przyj ę te przez Spó ł k ę rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e przedsi ę biorca przejawi ł inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji Spó ł ki, z której wynika zamiar zmiany wszystkich umów zawartych na podstawie kontrolowanych w niniejszym post ę powaniu wzorów umownych najpó ź niej do dnia 31 grudnia 2008 r. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach I.1.-I.8. sentencji niniejszej decyzji. II. Zobowi ą zanie do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem Spó ł ka zosta ł a zobowi ą zana do z ł o ż enia do dnia 15 wrze ś nia 2008 r. , do dnia 14 listopada 2008 r. oraz do dnia 15 stycznia 2009 r. sprawozda ń o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które maj ą zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 29 sierpnia 2008 r., do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. oraz do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 29 sierpnia 2008 r., do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. oraz do dnia 31 grudnia 2008 r. stosownie do wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych odpowiednio do dnia 29 sierpnia 2008 r., do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. oraz do dnia 31 grudnia 2008 r. wzoru Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonego do pisma Spó ł ki z dnia 31 marca 2008 r., sygn. Ldz. DT /497/2008. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach II.1.-II.3. sentencji decyzji. 26 III. Umorzenie jako bezprzedmiotowego post ę powania antymonopolowego w sprawie podejrzenia naruszenia przez Przedsi ę biorstwo art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie praktyki okre ś lonej w punkcie I.2. sentencji postanowienia. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie uzna ł za zasadne udowadnianie zarzutu nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo dominuj ą cej pozycji na rynku zbiorowego zaopatrzenie w wod ę i odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Garwolin, poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy na skutek stosowania praktyki okre ś lonej w punkcie I.2. sentencji postanowienia tj. nie ponoszenia przez Przedsi ę biorstwo „odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia” Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega – w my ś l art. 9 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy – na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Jak ju ż wskazano w niniejszej decyzji (pkt. I. 3.) praktyka taka jest dzia ł aniem o charakterze eksploatacyjnym, polegaj ą cym na wyzyskiwaniu przez dominanta przewagi kontraktowej nad kontrahentami. Jej przejawem jest konieczno ść akceptowania przez nich warunków umów proponowanych przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego, które s ą obiektywnie nierównoprawne. Dla stwierdzenia stosowania przez Przedsi ę biorstwo praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy na skutek wy łą czenia „odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia,” konieczne jest wykazanie kumulatywnego zaistnienia nast ę puj ą cych przes ł anek: d) narzucania okre ś lonych warunków umów, e) uci ąż liwego charakteru tych warunków, f) osi ą gania przez przedsi ę biorc ę narzucaj ą cego warunki nieuzasadnionych korzy ś ci. Ad. a) W toku post ę powania ustalono, ż e Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach, wskazuj ą cych na dysponowanie potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim odbiorcom warunków umów. Wynika to z faktu, i ż przy zawieraniu umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przedsi ę biorca pos ł uguje si ę opracowanymi przez siebie wzorcami umownymi. Tre ść umów, do których przychylaj ą si ę us ł ugobiorcy, jest arbitralnie ustalana, za ś swoboda odbiorcy us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych w zakresie kszta ł towania warunków umownych jest tutaj wy łą czona. Zawarcie umowy nast ę puje bowiem przez przyst ą pienie do warunków ustalonych autorytatywnie przez dostawc ę us ł ug. Ad. b) Punktem wyj ś cia w ocenie uci ąż liwo ś ci analizowanego postanowienia umownego o tre ś ci „przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób 27 niebezpieczny dla zdrowia”, s ą przepisy zawarte w art. 471 i nast ę pne Kodeksu cywilnego reguluj ą ce odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za szkod ę spowodowan ą niewykonaniem lub nienale ż ytym wykonaniem zobowi ą zania. Przepis ten stanowi, ż e d ł u ż nik zobowi ą zany jest do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Podstawowym obowi ą zkiem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego jest, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y i niezawodny. Zgodnie z re ż imem odpowiedzialno ś ci kontraktowej, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne jest zatem obowi ą zane naprawi ć szkod ę wynik łą z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania tego zobowi ą zania, a wi ę c powsta łą na skutek przerw w ś wiadczeniu us ł ug, je ż eli jest to nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które przedsi ę biorstwo odpowiada, innymi s ł owy takich, które przedsi ę biorstwo obci ąż aj ą . Zakres takich okoliczno ś ci obejmuje przede wszystkim dzia ł ania i zaniechania przedsi ę biorstwa nosz ą ce znamiona winy (tzn. zachowania umy ś lne lub b ę d ą ce skutkiem nie do ł o ż enia nale ż ytej staranno ś ci). Wobec powy ż szego trudno mówi ć o uci ąż liwym dla us ł ugobiorców postanowieniu umownym wy łą czaj ą cym odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia. W przypadku powy ż szej sytuacji art. 471 k.c. wy łą cza mo ż liwo ść dochodzenia od Us ł ugodawcy roszcze ń odszkodowawczych w razie poniesienia szkody gdy przerwa w ś wiadczeniu us ł ug b ę dzie nast ę pstwem niezawinionego przez Przedsi ę biorstwo dzia ł ania. W tym miejscu nale ż y podnie ść , ż e w stosunku prawnym opartym na umowie o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zastosowanie znajduje równie ż regulacja art. 474 k.c. W my ś l tego przepisu, d ł u ż nik odpowiedzialny jest jak za w ł asne dzia ł anie lub zaniechanie za dzia ł ania i zaniechania osób, z których pomoc ą zobowi ą zanie wykonywa, jak równie ż osób, którym wykonanie zobowi ą zania powierza. D ł u ż nik, jakim jest w tym przypadku Przedsi ę biorstwo, jako podmiot zobowi ą zany, odpowiada zatem zarówno za swoich zast ę pców, jak i pomocników tj. podmioty, które u ł atwiaj ą lub umo ż liwiaj ą Przedsi ę biorstwu spe ł nienie ś wiadczenia. Nie ma przy tym znaczenia, czy Przedsi ę biorstwo osobami trzecimi wyr ę cza si ę w ca ł o ś ci w wykonaniu swego zobowi ą zania czy te ż z ich pomocy korzysta tylko w ś ci ś le okre ś lonym zakresie np. w zakresie zapewnienie zasilania energetycznego urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Stosownie do przywo ł anej regulacji kodeksowej, d ł u ż nik ponosi ryzyko szkody powsta ł ej wskutek us ł ugi podmiotu, przy pomocy którego wykonuje swoje zobowi ą zanie, a zatem Spó ł ka ś wiadcz ą ca na rzecz swoich odbiorców us ł ugi dostawy wody i odprowadzania ś cieków odpowiada za ewentualne ograniczenia lub wstrzymanie ś wiadczenia tych us ł ug, je ż eli wynikaj ą one z dzia ł a ń lub zaniecha ń jego kontrahentów. Zwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e za dzia ł ania osób trzecich wymienionych w art. 474 k.c. d ł u ż nik odpowiada jak za dzia ł ania w ł asne. Oznacza to, ż e za osoby te Przedsi ę biorstwo odpowiada na tych samych zasadach, na jakich odpowiada wobec odbiorców w stosunkach zobowi ą zaniowych opartych na zawartych umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Poniewa ż przes ł ank ą odpowiedzialno ś ci Przedsi ę biorstwa – jako d ł u ż nika – jest jego wina, przeto odpowiada ona równie ż za zawinione uchybienia swoich pomocników i podwykonawców . 28 Dominant, by nie narazi ć si ę na zarzut nadu ż ywania swojej pozycji rynkowej, nie powinien uchyla ć si ę od odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wy łą cznie za swoje zawinione zachowania. Zatem zawarcie w umowie postanowienia wy łą czaj ą cego odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia, nie stoj ą cego w sprzeczno ś ci z dyspozycj ą art. 471 k.c., nie wyczerpuje przes ł anki uci ąż liwo ś ci, o której mowa w art. 9 ust 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad. c) Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów w warunkach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron umowy i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w logicznym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy. W zwi ą zku z powy ż szym wobec braku uci ąż liwo ś ci postanowienia umownego wy łą czaj ą cego odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez przedsi ę biorstwo zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia, bezprzedmiotowym staje si ę udowadnianie uzyskiwania przez Przedsi ę biorstwo nieuzasadnionych korzy ś ci w tym zakresie. W ocenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wobec braku łą cznego istnienia wy ż ej opisanych przes ł anek uregulowanych w art. 9 ust 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, umorzenie jako bezprzedmiotowego post ę powania dotycz ą cego praktyki okre ś lonej w punkcie I.2. sentencji postanowienia, polegaj ą cej na zwolnieniu si ę przez Przedsi ę biorstwo z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, spowodowane niezawinionym przez Spó ł k ę zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia jest uzasadnione. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du – Delegatury UOKiK w Warszawie. Otrzymuje: Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o. o. ul. Polna 77 08-400 Garwolin 29