RWA-25/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-56/11/2003/GM Warszawa, dn. 31 sierpnia 2004 r. DECYZJA nr RWA – 25/2004 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania antymonopolowego, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów; a) uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie, polegaj ą cego na narzucaniu nadmiernie wygórowanej ceny wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na niniejszym cmentarzu – i nakazuje zaniechania jej stosowania ; b) uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie, polegaj ą cego na narzucaniu nadmiernie wygórowanej ceny wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na niniejszym cmentarzu – i nakazuje zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania antymonopolowego, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 15.000 z ł (s ł ownie: pi ę tna ś cie tysi ę cy z ł otych ), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE W prowadzonym z urz ę du post ę powaniu antymonopolowym w sprawie stosowania przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (dalej: MPUK) praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym w Warszawie oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie, okre ś lonych w art. 8 ust. 4, 5 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (znak RWA-56/1/2003/GM), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzyska ł informacje, i ż zgodnie z obowi ą zuj ą cym od dnia 1 lutego 2003 r. cennikiem op ł at nr 2/DP/03, za wynaj ę cie sali ceremonialnej MPUK pobiera op ł at ę w wysoko ś ci 320 z ł na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym oraz w wysoko ś ci 390 z ł na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki (pkt 5 lit. a i b ww. cennika). Ceremonie ż a ł obne na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie odbywaj ą si ę w salach ceremonialnych domów przedpogrzebowych znajduj ą cych si ę na tych cmentarzach oraz w kaplicach wyznaniowych. Jednak ż e w kaplicach wyznaniowych mog ą si ę odbywa ć ceremonie tylko w obrz ą dku konkretnego wyznania. Jedynie domy przedpogrzebowe MPUK s ą przystosowane do obs ł ugi uroczysto ś ci pogrzebowych ró ż nych wyzna ń . Tylko w domach przedpogrzebowych MPUK mog ą si ę odbywa ć ś wieckie ceremonie pogrzebowe. Sale ceremonialne w domach przedpogrzebowych MPUK spe ł niaj ą funkcj ę jedynych kaplic cmentarnych wspólnot wyznaniowych, które nie maj ą na terenie Warszawy swojego cmentarza. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą twierdzenie, i ż na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki domy przedpogrzebowe MPUK nie znajduj ą substytutów. MPUK dzier ż awi domy przedpogrzebowe na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. W zwi ą zku z tym mo ż e samodzielnie kszta ł towa ć warunki udost ę pnienia sal ceremonialnych innym przedsi ę biorcom, którzy chcieliby ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe na terenie ka ż dego z ww. cmentarzy komunalnych. Powy ż sze okoliczno ś ci wskazuj ą , i ż MPUK posiada pozycj ę dominuj ą c ą . B ę d ą ce w posiadaniu UOKiK informacje mog ł y ś wiadczy ć o nadu ż ywaniu przez MPUK posiadanej pozycji rynkowej poprzez narzucanie klientom, zgodnie z cennikiem nr 2/DP/03, nadmiernie wygórowanych cen us ł ugi „wynaj ę cia sali ceremonialnej” na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na nadmierne wygórowanie cen MPUK mog ł o wskazywa ć porównanie cen wynaj ę cia sal ceremonialnych, stosowanych przez to przedsi ę biorstwo, z cenami tej us ł ugi na innych cmentarzach komunalnych w miastach wojewódzkich na terenie Polski, uzyskanymi w prowadzonym przez Delegatur ę Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu post ę powaniu antymonopolowym w sprawie narzucania przez Pana Andrzeja Prasznica, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Pogrzebowy we Wroc ł awiu, nadmiernie wygórowanych op ł at za udost ę pnianie kaplic cmentarnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na Cmentarzu Osobowice we Wroc ł awiu i na Cmentarzu Grabiszyn we Wroc ł awiu (znak RWR 565 s-8/02/WS). Na tej podstawie Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e ceny wynajmu sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych, stosowane przez MPUK, s ą najwy ż sze spo ś ród cen tej samej us ł ugi, stosowanych na wszystkich cmentarzach obj ę tych badaniem. Prezes Urz ę du porówna ł stosowane przez MPUK ceny wynaj ę cia sal ceremonialnych 2 z cenami tej samej us ł ugi, okre ś lonymi w cenniku nr 1/MPUK/01, który obowi ą zywa ł od dnia 22 stycznia 2001 r. do dnia 31 sierpnia 2002 r. Z dokonanego porównania wynika, ż e kwestionowane ceny MPUK wzros ł y w stosunku do cen okre ś lonych w cenniku nr 1/MPUK/01 a ż o 46% na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki i a ż o 77% na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym. Prezes Urz ę du uzna ł , i ż powy ż sze okoliczno ś ci pozwalaj ą na dokonanie jednoznacznej i ostatecznej oceny dzia ł a ń MPUK w aspekcie istnienia podstaw do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w sprawie. Zdaniem Prezesa Urz ę du mog ą one wskazywa ć na naruszenie przez MPUK zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej w sposób okre ś lony w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wzi ą wszy pod uwag ę stanowisko MPUK oraz wszystkie uzyskane informacje, postanowieniem z dnia 26 czerwca 2003 r. zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, post ę powanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez MPUK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej: I. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie, polegaj ą cego na narzucaniu nadmiernie wygórowanej ceny wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na niniejszym cmentarzu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; II. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie, polegaj ą cego na narzucaniu nadmiernie wygórowanej ceny wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na niniejszym cmentarzu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowi ł o w łą czeniu do akt post ę powania w niniejszej sprawie: • informacji uzyskanych w prowadzonym przez Delegatur ę Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu post ę powaniu antymonopolowym w sprawie narzucania przez Pana Andrzeja Prasznica, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zak ł ad Pogrzebowy we Wroc ł awiu, nadmiernie wygórowanych op ł at za udost ę pnianie kaplic cmentarnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na Cmentarzu Osobowice we Wroc ł awiu i na Cmentarzu Grabiszyn we Wroc ł awiu (znak RWR 565 s-8/02/WS) zawartych w zestawieniu cen udost ę pnienia domów przedpogrzebowych stosowanych na cmentarzach komunalnych znajduj ą cych si ę w miastach wojewódzkich na terenie Polski, • informacji uzyskanych w prowadzonym przez Delegatur ę Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie post ę powaniu antymonopolowym w sprawie stosowania przez MPUK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym w Warszawie oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie (znak RWA-56/1/2003/GM), zawartych w: (a) cenniku op ł at nr 1/MPUK/01 za us ł ugi cmentarne realizowane przez MPUK z dnia 22 stycznia 2001 r.; (b) cenniku op ł at nr 1/DP/02 za us ł ugi ś wiadczone w Domu Pogrzebowym przez MPUK z dnia 1 wrze ś nia 2002 r.; (c) cenniku op ł at nr 1/DP/03 na us ł ugi ś wiadczone w Domu Pogrzebowym przez MPUK z dnia 11 stycznia 2003 r.; (d) cenniku op ł at nr 2/DP/03 na us ł ugi ś wiadczone w Domu Pogrzebowym przez MPUK z dnia 1 lutego 2003 r.; (e) umowie nr DOK/59/01 z dnia 23 kwietnia 2001 r. pomi ę dzy MPUK i Zarz ą dem Cmentarzy 3 Komunalnych w Warszawie; (f) pi ś mie MPUK do UOKiK z dnia 3 lutego 2003 r. (postanowienie z dnia 26 czerwca 2003 r.). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, MPUK zaprzeczy ł o, jakoby podejmowane przez nie dzia ł ania mia ł y charakter zarzucanych mu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę (pismo MPUK z dnia 14 lipca 2004 r.). Swoje stanowisko MPUK podtrzyma ł o w ci ą gu post ę powania. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2003 r. Prezes Urz ę du w łą czy ł do akt post ę powania w niniejszej sprawie: • informacje uzyskane w prowadzonym przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (znak RWA-56/10/2002/GM), zawarte w: (a) pi ś mie MPUK do UOKiK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r.; (b) akcie komercjalizacji MPUK (Repertorium A nr 3076/2001); (c) pi ś mie MPUK do UOKiK z dnia 15 pa ź dziernika 2002 r. (wraz z za łą cznikiem stanowi ą cym Postanowienie S ą du Rejonowego dla m.st. Warszawy, XIX Wydzia ł u Gospodarczego z dnia 28 stycznia 2000 r., sygn. WA XIX KRS 378/02/764); (d) pi ś mie Zarz ą du Cmentarzy Komunalnych w Warszawie do UOKiK z dnia 12 listopada 2002 r.; • informacje uzyskane w prowadzonym przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie post ę powaniu antymonopolowym w sprawie stosowania przez MPUK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym w Warszawie oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie (znak RWA-56/1/2003/GM), zawarte w: (a) pi ś mie MPUK do UOKiK z dnia 5 marca 2003 r.; (b) pi ś mie MPUK do UOKiK z dnia 14 kwietnia 2003 r. (wraz z za łą cznikiem stanowi ą cym Zeznanie o wysoko ś ci dochodu osi ą gni ę tego przez MPUK w 2002 r. – CIT-8). W dniu 30 pa ź dziernika 2003 r. Prezes Urz ę du postanowi ł o w łą czeniu do akt post ę powania w niniejszej sprawie pochodz ą ce od przedsi ę biorców oraz jednostek samorz ą du terytorialnego dokumenty, dotycz ą ce wysoko ś ci zasad pobierania cen za wynaj ę cie pomieszcze ń w kaplicach cmentarnych na cmentarzach komunalnych: • uzyskane w prowadzonym przez Delegatur ę UOKiK we Wroc ł awiu post ę powaniu wyja ś niaj ą cym w sprawie wysoko ś ci cen za wynaj ę cie pomieszcze ń w kaplicach cmentarnych na cmentarzach komunalnych (znak RWR-565 w-7/02/WS); • uzyskane w prowadzonym przez Delegatur ę UOKiK we Wroc ł awiu post ę powaniu antymonopolowym w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez Pana Andrzeja Prasznica, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Andrzej Prasznic we Wroc ł awiu, pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych Osobowice i Grabiszyn we Wroc ł awiu (znak RWR-565-s- 8/02/WS). W zwi ą zku z konieczno ś ci ą uzupe ł nienia porównawczego materia ł u dowodowego odno ś nie wysoko ś ci i zasad pobierania cen za wynaj ę cie pomieszcze ń w kaplicach cmentarnych na cmentarzach komunalnych w innych miastach na terenie kraju, prowadz ą ca niniejsze post ę powanie Delegatura UOKiK w Warszawie zebra ł a od przedsi ę biorców informacje dotycz ą ce prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci w zakresie ś wiadczenia us ł ug cmentarnych i pogrzebowych (pisma Urz ę du z dnia 10 grudnia 2003 r.). Odpowiedzi od przedsi ę biorców zosta ł y przekazane Delegaturze UOKiK w Warszawie do dnia 5 marca 4 2004 r. W dniu 17 marca 2004 r. i w dniu 26 marca 2004 r. w siedzibie Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie stawi ł si ę pracownik MPUK Pan Pawe ł Jab ł o ń ski upowa ż niony do zapoznania si ę , w imieniu MPUK, z tre ś ci ą akt post ę powania, w szczególno ś ci z zebranymi przez Urz ą d informacjami i dokumentami dotycz ą cymi zasad wynajmu sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych w miastach wojewódzkich na terenie kraju, które stanowi ą cz ęść akt niniejszej sprawy. Na pro ś b ę Pana Paw ł a Jab ł o ń skiego, cz ęść dokumentów, stanowi ą cych akta niniejszego post ę powania, zosta ł o powielonych i przekazanych mu, celem umo ż liwienia MPUK zapoznania si ę z ich tre ś ci ą i ewentualnego ustosunkowania si ę do nich (notatki s ł u ż bowe z dnia 17 marca 2004 r. i 26 marca 2004 r.). MPUK przekaza ł o posiadane dane dotycz ą ce wysoko ś ci osi ą gni ę tych przychodów i wyników finansowych za 2003 r. (pismo MPUK z dnia 22 marca 2004 r.). Tym samym pismem MPUK poinformowa ł o Urz ą d, ż e w 2004 r. nadal obowi ą zuj ą op ł aty za wynaj ę cie sal ceremonialnych MPUK w wysoko ś ci okre ś lonej w obowi ą zuj ą cym od dnia 1 lutego 2003 r. 17 marca 2004 r. i 26 marca 2004 r. Obecnie op ł aty te pobierane s ą zgodnie z obowi ą zuj ą cym od dnia 10 wrze ś nia 2003 r. cennikiem op ł at nr 3/DP/03, w takich samych wysoko ś ciach jak w 17 marca 2004 r. i 26 marca 2004 r. W uzupe ł nieniu sk ł adanych w toku post ę powania wyja ś nie ń MPUK ustosunkowa ł o si ę do materia ł u dowodowego zebranego w toku post ę powania antymonopolowego, uznaj ą c go za nieporównywalny (pismo MPUK z dnia 6 kwietnia 2004 r.). Maj ą c na uwadze, ż e przedstawione w ramach niniejszego post ę powania informacje i dokumenty stanowi ą materia ł dowodowy wystarczaj ą cy do oceny sprawy, pismem z dnia 22 kwietnia 2004 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł MPUK o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w niniejszej sprawie. Jednocze ś nie Prezes Urz ę du poinformowa ł MPUK o przed ł u ż eniu, z powodu konieczno ś ci dokonania analizy i ko ń cowej oceny materia ł ów dowodowych zgromadzonych w toku przedmiotowego post ę powania, terminu zako ń czenia post ę powania do dnia 21 maja 2004 r. Z uwagi na konieczno ść dokonania wyczerpuj ą cej analizy obszernego materia ł u dowodowego, a tak ż e wewn ę trzne procedury Urz ę du, wymagaj ą ce zaopiniowania projektu decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie antymonopolowe przez Departament Prawny i Orzecznictwa Europejskiego w centrali Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, termin zako ń czenia post ę powania w niniejszej sprawie przed ł u ż ony zosta ł do dnia 13 lipca 2004 r., o czym MPUK zosta ł o poinformowane (pisma Urz ę du z dnia 24 maja 2004 r., z dnia 28 czerwca 2004 r. i z dnia 22 lipca 2004 r.). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. MPUK jest spó ł k ą prawa handlowego, powsta łą w wyniku komercjalizacji, w dniu 23 listopada 2001 r., przedsi ę biorstwa komunalnego m.st. Warszawy, dzia ł aj ą cego pod nazw ą Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych w Warszawie (za łą cznik nr 1 do pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r.). Postanowieniem S ą du Rejonowego dla m.st. Warszawy, XIX Wydzia ł u Gospodarczego z dnia 28 stycznia 2000 r., sygn. WA XIX KRS 378/02/764, MPUK zosta ł wpisany do rejestru przedsi ę biorców (za łą cznik do pisma MPUK z dnia 15 pa ź dziernika 2002 r.). MPUK prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, 5 które wykonuje przy pomocy kilkunastu zak ł adów, usytuowanych na terenie Warszawy i w jej okolicach. Zatrudniaj ą ca ponad sto osób i osi ą gaj ą ca roczne przychody w wysoko ś ci 12 mln z ł spó ł ka MPUK jest najwi ę kszym przedsi ę biorstwem pogrzebowym w Warszawie i w ca ł ej Polsce (por.: W. Krawczyk: Z dziejów nieprawid ł owo ś ci w sto ł ecznym MPUK [w]: Dwumiesi ę cznik Funeralny Memento, nr 1/2003, s. 3). Poza ś wiadczeniem us ł ug pogrzebowych, MPUK prowadzi równie ż dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug cmentarnych. Stosownie do ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) oraz orzecznictwa antymonopolowego, w ramach dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z chowaniem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę rynek us ł ug cmentarnych i rynek us ł ug pogrzebowych (por.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 11/95; z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99 oraz z dnia 25 wrze ś nia 2000 r., sygn. akt XVII Ama 76/99, oraz wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt XVII Ama 49/02). Przy czym rynek us ł ug pogrzebowych obejmuje wykonywane na rzecz indywidualnych odbiorców us ł ugi zwi ą zane z pochówkiem (tzn. m.in. przygotowanie zw ł ok do pochówku, transport zw ł ok, pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, wykonywanie grobów, stawianie pomników, ekshumacje). Natomiast rynek us ł ug cmentarnych obejmuje czynno ś ci zwi ą zane z utrzymaniem i prawid ł owym funkcjonowaniem cmentarza. Do czynno ś ci tych nale żą : czynno ś ci porz ą dkowe (m.in. piel ę gnacja zieleni, utrzymanie czysto ś ci, konserwacja urz ą dze ń cmentarnych), czynno ś ci zwi ą zane z rozbudow ą infrastruktury cmentarza, czynno ś ci administracyjne (zwi ą zane z nadzorem architektonicznym, sanitarnym, porz ą dkowym, prowadzeniem ksi ą g cmentarnych, pobieraniem op ł at, udost ę pnianiem infrastruktury cmentarza, przechowaniem zw ł ok). Ś wiadczenie us ł ug cmentarnych nale ż y do zada ń w ł asnych gminy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie cmentarzy komunalnych. Natomiast stosownie do art. 9 ust. 1 tej ustawy, w celu wykonywania zada ń gmina mo ż e zawiera ć umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarz ą dowymi. Miasto Sto ł eczne Warszawa realizuje niniejsze zadanie w ł asne przy pomocy zak ł adu bud ż etowego dzia ł aj ą cego pod nazw ą Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie (dalej: ZCK), który zgodnie ze statutem, stanowi ą cym za łą cznik do Uchwa ł y nr 455/LXXIII/2001 Zarz ą du m.st. Warszawy z dnia 21 sierpnia 2001 r., sprawuje zarz ą d cmentarzami komunalnymi w Warszawie. ZCK nie realizuje jednak samodzielnie wszystkich czynno ś ci zwi ą zanych z wykonywaniem zarz ą du powierzonymi mu warszawskimi cmentarzami komunalnymi. Realizacje niektórych swoich zada ń ZCK powierza innym przedsi ę biorcom. Sprawowanie niektórych us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie ZCK powierzy ł MPUK, na podstawie umowy nr DOK/59/01 z dnia 23 kwietnia 2002 r. (za łą cznik do pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r.). Zgodnie z niniejsz ą umow ą MPUK, okre ś lane w umowie jako „Organizator Pogrzebów”, zosta ł o upowa ż nione do ś wiadczenia na terenie ka ż dego z wymienionych cmentarzy nast ę puj ą cych us ł ug: • obs ł uga sal ceremonialnych i sal po ż egna ń w domach przedpogrzebowych; • obs ł uga przechowalni zw ł ok na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym; • organizacja nabo ż e ń stw ż a ł obnych i ceremonii ś wieckich, w tym z opraw ą muzyczn ą ; • kopanie i murowanie grobów; • przewóz zw ł ok do grobu, w tym z asyst ą ; 6 • pochowanie zw ł ok i urn z prochami w grobie, uformowanie mogi ł y; • pochowanie szcz ą tków ludzkich w tym szcz ą tków pooperacyjnych; • ekshumacja zw ł ok i szcz ą tków; • ustawianie i renowacja nagrobków, liternictwo; • organizacja us ł ug fotograficznych i „video”; • inne czynno ś ci, które mog ą by ć wprowadzone do wykonywania na podstawie aneksu do niniejszej umowy (§ 4 ust. 1 ww. umowy). ZCK powierzy ł tym samym MPUK ś wiadczenie na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki us ł ug cmentarnych w zakresu m.in. obs ł ugi sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych na tych cmentarzach. W celu wykonywania niniejszej umowy ZCK udost ę pni ł MPUK domy pogrzebowe na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki, w których odbywaj ą si ę ceremonie ż a ł obne (za łą cznik nr 1 do umowy nr DOK/59/01). Do zakresu uprawnie ń MPUK, jako dzier ż awcy domów przedpogrzebowych na terenie wymienionych cmentarzy, nale ż y ustalanie wysoko ś ci op ł at za korzystanie z pomieszcze ń w domach przedpogrzebowych, uiszczanych przez klientów MPUK oraz przez innych przedsi ę biorców, którzy chcieliby ś wiadczy ć w ww. domach przedpogrzebowych us ł ugi zwi ą zane z organizacj ą ceremonii ż a ł obnych. Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy nr DOK/59/01, ceny ś wiadczonych przez MPUK na terenie Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego oraz Cmentarza Wojskowego Pow ą zki us ł ug pogrzebowych i cmentarnych, podawane s ą do wiadomo ś ci ZCK. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 3 ww. umowy, ceny pobierane przez MPUK za ś wiadczone us ł ugi cmentarne, tj. obs ł ug ę sal ceremonialnych i sal po ż egna ń oraz organizacje nabo ż e ń stw ż a ł obnych ś wieckich i ceremonii ż a ł obnych wymagaj ą ka ż dorazowego zatwierdzenia przez ZCK przed ich wprowadzeniem. W ramach procedury zatwierdzania cenników op ł at za korzystanie z sal ceremonialnych w dzier ż awionych domach przedpogrzebowych, MPUK nie jest obowi ą zane do przedstawiania ZCK szczegó ł owych kalkulacji op ł at (pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r., s. 2 i z dnia 5 marca 2003 r., s. 3). ZCK nie wymaga od MPUK i nie posiada szczegó ł owych kalkulacji i uzasadnie ń przedstawianych mu przez MPUK cenników op ł at za us ł ugi cmentarne ś wiadczone przez MPUK na podstawie postanowie ń umowy nr DOK/59/01 (por.: pismo ZCK z dnia 12 listopada 2002 r., s. 2-3). Jak zaznacza ZCK, nie oznacza to jednak, i ż ceny te nie s ą analizowane i kontrolowane przed ich zatwierdzeniem. Zatwierdzaj ą c cenniki op ł at za korzystanie z domów przedpogrzebowych ZCK bierze pod uwag ę informacje o cenach analogicznych us ł ug w innych miastach na terenie Polski, zgodno ść cen z zak ł adanymi i realizowanymi wska ź nikami inflacji i wzrostu op ł at i cen za podstawowe us ł ugi i dobra konsumpcyjne, a tak ż e to, w jakim stopniu pokrywaj ą one wynagrodzenie nale ż ne ZCK na podstawie Umowy Nr DOK/59/01. Do dnia 31 sierpnia 2002 r. na cmentarzach, na których MPUK dzier ż awi domy przedpogrzebowe, us ł ugi wynaj ę cia sali ceremonialnej, zapewnienia oprawy muzycznej ceremonii ż a ł obnej oraz prowadzenia tej ceremonii przez ksi ę dza b ą d ź ś wieckiego mistrza ceremonii by ł y ś wiadczone przez MPUK odr ę bnie (cennik op ł at nr 1/MPUK/01 za us ł ugi cmentarne z dnia 22 stycznia 2001 r. – w łą czony do akt post ę powania postanowieniem Prezesa Urz ę du z dnia 26 czerwca 2003 r.). Zgodnie z ww. cennikiem, cena wynaj ę cia sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym MPUK wynosi ł a 180 z ł na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz 260 z ł na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki (pkt 5 cennika op ł at nr 1/MPUK/01). W dniu 1 wrze ś nia 2002 r. MPUK wprowadzi ł o cennik op ł at nr 1/DP/02 za us ł ugi 7 ś wiadczone w domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Na jego podstawie zacz ął ś wiadczy ć us ł ug ę „wynaj ę cia sali ceremonialnej”, obejmuj ą c ą łą cznie: udost ę pnienie sali ceremonialnej, zapewnienie oprawy muzycznej ceremonii pogrzebowej oraz organizacj ę prowadzenie ceremonii przez kap ł ana b ą d ź ś wieckiego mistrza ceremonii. Cennikow ą op ł at ę za tak okre ś lon ą us ł ug ę ustalono na 500 z ł , w przypadku jej wykonywania na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym, oraz na 600 z ł –na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki (pkt 6 lit. a i b cennika). W dniu 11 stycznia 2003 r. MPUK wprowadzi ł o nowy cennik op ł at za us ł ugi ś wiadczone w domach pogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki (cennik nr 1/DP/03 – w łą czony do akt post ę powania postanowieniem Prezesa Urz ę du z dnia 26 czerwca 2003 r.). We wskazanym cenniku MPUK wyodr ę bni ł o us ł ugi: „wynaj ę cie sali ceremonialnej” (pkt 6 ww. cennika); „wynaj ę cie sali ceremonialnej, prowadzenia ceremonii ż a ł obnej przez ksi ę dza lub mistrza ceremonii z towarzyszeniem muzyki organowej z odprowadzeniem zw ł ok do grobu lub bramy cmentarza” (pkt 7 ww. cennika); „wynaj ę cie sali ceremonialnej z towarzyszeniem muzyki organowej” (pkt 8 ww. cennika); „wynaj ę cie sali ceremonialnej i prowadzenia ceremonii ż a ł obnej przez mistrza ceremonii z odprowadzeniem zw ł ok do grobu lub bramy cmentarza” (pkt 9 ww. cennika). Cen ę za us ł ug ę „wynaj ę cie sali ceremonialnej” ustalono na 500 z ł , w przypadku jej wykonywania na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym, oraz na 600 z ł – na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Za „wynaj ę cie sali ceremonialnej z towarzyszeniem muzyki organowej” cena wynosi ł a odpowiednio 520 z ł i 620 z ł , a za „wynaj ę cie sali ceremonialnej i prowadzenia ceremonii ż a ł obnej przez mistrza ceremonii z odprowadzeniem zw ł ok do grobu lub bramy cmentarza” – 550 z ł i 650 z ł . Od dnia 1 lutego 2003 r. MPUK stosowa ł o kolejny cennik op ł at za us ł ugi ś wiadczone w domach pogrzebowych (cennik nr 2/DP/03 – w łą czony do akt post ę powania postanowieniem Prezesa Urz ę du z dnia 26 czerwca 2003 r.). Na jego podstawie MPUK pobiera ł o op ł at ę za samo wynaj ę cie sali ceremonialnej w wysoko ś ci 320 z ł na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym oraz w wysoko ś ci 390 z ł na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Obecnie MPUK pobiera op ł aty za wynaj ę cie sali ceremonialnej na podstawie cennika nr 3/DP/03 (za łą cznik do pisma MPUK z dnia 22 marca 2004 r.). Na jego podstawie MPUK pobiera op ł at ę za wynaj ę cie sali ceremonialnej w takiej samej wysoko ś ci, jak w okresie obowi ą zywania cennika cennik nr 2/DP/03. Powo ł ywany cennik obowi ą zuje na cmentarzach MPUK od dnia 10 wrze ś nia 2003 r. W czasie post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du zebra ł informacje na temat aktualnie obowi ą zuj ą cych op ł at za udost ę pnianie komunalnych domów przedpogrzebowych, stosowanych na cmentarzach komunalnych w miastach wojewódzkich na terenie Polski. Zebrane dokumenty i informacje stanowi ą uzupe ł nienie w łą czonego w dniu 30 pa ź dziernika 2003 r. do akt niniejszego post ę powania materia ł u dowodowego zebranego przez Delegatur ę UOKiK we Wroc ł awiu w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym w sprawie wysoko ś ci cen za wynaj ę cie pomieszcze ń w kaplicach cmentarnych na cmentarzach komunalnych (znak RWR-565 w-7/02/WS) oraz post ę powaniu antymonopolowym w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez Pana Andrzeja Prasznica, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcza pod nazw ą Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Andrzej Prasznic we Wroc ł awiu, pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych Osobowice i Grabiszyn we Wroc ł awiu (znak RWR-565-s-8/02/WS). Zebrane przez Prezesa Urz ę du informacje na temat wysoko ś ci cen za wynaj ę cie sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym, stosowane w miastach wojewódzkich na terenie Polski w latach 2002-2004 obrazuje poni ż sza tabela. 8 Nazwa cmentarza Cena wynaj ę cia domu pogrzebowego w VII 2002 r. Cena wynaj ę cia domu pogrzebowego w III 2003 r. Cena wynaj ę cia domu pogrzebowego w 2004 r. Dwa cmentarze komunalne w Olsztynie (jeden dom pogrzebowy) 37 z ł 39 z ł 39 z ł Cmentarz Centralny w Gda ń sku 40 z ł 40 z ł 40 z ł /30 min. Pi ęć cmentarzy komunalnych w Bydgoszczy 50 z ł 50 z ł . 50 z ł (cmentarze przy ul. Grunwaldzkiej, Kcy ń skiego, Lotników, Ludwikowo) 100 z ł (cmentarz przy ul. Wi ś lanej – od 01.08.03 r.). Cmentarze Jerzmanowo i Paw ł owice we Wroc ł awiu 50 z ł /25 min. Dwana ś cie cmentarzy komunalnych w Krakowie (domy przedpogrzebowe znajduj ą si ę na trzech cmentarzach) 58 z ł 64 z ł 73 z ł /30 min Cmentarz Ł ostowicki w Gda ń sku 60 z ł 60 z ł 60 z ł /30 min. Trzy cmentarze komunalne w Gda ń sku (Oliwski, p. w. ś w. Jadwigi, Garnizonowy) 64 z ł 64 z ł 64 z ł / 30 min. Pi ęć cmentarzy komunalnych w Rzeszowi e (domy przedpogrzebowe znajduj ą si ę na trzech cmentarzach) 70 z ł 70 z ł . 70 z ł /do 1 godz. Trzy cmentarze komunalne w Kielcach (jedna sala ceremonialna) 80 z ł 80 z ł 80 z ł / do 1 godz. Dwa cmentarze komunalne w Lublinie b.d. 95 z ł 95 z ł / do 1 godz. Cmentarz komunalny w Ł odz i („Szczeci ń ska”) 100 z ł 100 z ł 100/ 30 min. Cmentarz komunalny w Bia ł ymstoku 110 z ł 110 z ł 110 z ł / do 1 godz. Cmentarz komunalny Po ł udniowy w Antoninie, gm. Piaseczno (obs ł uguje Warszaw ę ) 150 z ł 150 z ł 53,50 z ł (do 30 minut)* 9 Cmentarz komunalny w Ł odzi „Do ł y” 150 z ł 150 z ł 150 z ł /30 min. Cmentarz komunalny w Ł odzi „Zarzew” 150 z ł 200 z ł 200 z ł /30 min. Trzy cmentarze komunalne w Opolu 160 z ł 160 z ł 160 z ł /do 1 godz. Cmentarz komunalny Psie Pole – Wroc ł aw 199,70 z ł 194,48 206,81 – wynajem bez muzyki w trakcie ceremonii Pi ęć cmentarzy komunalnych w Szczecinie (jeden dom pogrzebowy) Ceremonia 30 min.: 215 z ł – nawa g ł w. 125 z ł – nawa boczna Ceremonia 30 min.: 215 z ł – nawa g ł w. 125 z ł – nawa boczna Ceremonia 30 min.: 215 z ł – nawa g ł w. 125 z ł – nawa boczna Dwa cmentarze komunalne w Poznaniu (Junikowo i Mi ł ostowo) 250 z ł 250 z ł 300 z ł /45 min. Dwa cmentarze komunalne w Katowicach (Centralny Cmentarz Komunalny i cmentarz w dzielnicy Ligota). 258 z ł – kaplica o pow. 368m 2 (na Centralnym Cmentarzu Komunalnym) 187 z ł – dwie kaplice o pow. 53m 2 (na cmentarzu w dzielnicy Ligota) i 275 m 2 (na Centralnym Komunalnym) 258 z ł – kaplica o pow. 368m 2 187 z ł - kaplica o pow. 53m 2 i 275 m 2 258 z ł – kaplica o pow. 368m 2 187 z ł - kaplica o pow. 53m 2 i 275 m 2 Dwa cmentarze komunalne: Osobowice, Grabiszyn, we Wroc ł awiu 288 z ł 280,02 z ł 297,77 – wynajem bez muzyki w trakcie ceremonii /25 min. Cmentarz Komunalny Pó ł nocny w Warszawie 180 z ł . 320 z ł . 320 z ł /30 min. Cmentarz Wojskowy Pow ą zki w Warszawie 260 z ł 390 z ł 390 z ł / 30 min. * dane dost ę pne na stronie internetowej Zarz ą du Cmentarzy Komunalnych w Warszawie, pod adresem http://www.cmentarzekomunalne.com.pl/cenpolu.html. Tabela 1: Wysoko ść op ł at pobieranych na cmentarzach komunalnych za udost ę pnienie sali ceremonialnej domu przedpogrzebowego w miastach wojewódzkich na terenie Polski w latach 2002-2004. MPUK zakwestionowa ł o przyj ę te przez Prezesa Urz ę du za ł o ż enie, i ż domy przedpogrzebowe administrowane przez MPUK nie znajduj ą substytutów dla ró ż nych wyzna ń i uroczysto ś ci ś wieckich. Zdaniem MPUK ustalenie Prezesa Urz ę du dotyczy jednie uroczysto ś ci ś wieckich i tylko tych wyzna ń , które na terenie Warszawy (oraz okolic) nie 10 znajduj ą cmentarzy wyznaniowych. Us ł uga wynaj ę cia sal ceremonialnych w zdecydowanym stopniu podlega konkurencji rynku w sektorze tych us ł ug, które s ą ś wiadczone równie ż przez kaplice i ko ś cio ł y wyznania rzymskokatolickiego – zarówno zlokalizowane w bezpo ś redniej blisko ś ci cmentarzy komunalnych, jak i na terenie ca ł ego m.st. Warszawy – oraz kaplice i miejsca kultu innych wyzna ń . MPUK poinformowa ł o, ż e przy okre ś laniu cenowych warunków udost ę pniania sal ceremonialnych, kierowa ł o si ę g ł ównie kalkulacj ą kosztow ą us ł ugi oraz analiz ą cenow ą na lokalnym rynku warszawskim. Koszty utrzymania sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych na Komunalnym Cmentarzu pó ł nocnym i Komunalnym Cmentarzu Pow ą zki w drugim pó ł roczu 2001 r. i w pierwszym pó ł roczu 2002 r. stanowi ą ce materia ł wyj ś ciowy do ustale ń cen wprowadzonych w ż ycie cennikiem nr 2/DP/03, kszta ł towa ł y si ę nast ę puj ą co: Lp. Wyszczególnienie Kwota brutto – II pó ł r. 2001 r. Kwota brutto – I pó ł r. 2002 r. Przyj ę te za ł o ż enie na I pó ł r. 2003 r. 1 Op ł ata za umo ż liwienie ś wiadczenia us ł ug z umowy DOK/59/01 (1942,2 m 2 ) 164,2 176,5 186,0 2 Remonty i konserwacja 10,3 7,4 9,0 3 Wynagrodzenia i ś wiadczenia na rzecz pracowników 58,6 55,1 56,0 4 Koszt w ł asny wynaj ę cia sali ceremonialnej 233,1 239,0 251,0 5 Koszty ogólnozak ł adowe (liczone od przychodów) 22,78% 47,6 24,64% 51,2 21% 69,4 6 Koszty ca ł kowite wynaj ę cia sali ceremonialnej 280,7 290,2 320,4 7 Przychody z wynaj ę cia sal 208,9 207,7 330,4 8 Ilo ść wynaj ę tych sal 1.084 1.044 1.020 9 Koszt w ł asny w przeliczeniu na 1 sprzedan ą us ł ug ę wynaj ę cia sali 0,215 0,229 0,246 10 Koszt ca ł kowity w przeliczeniu na 1 sprzedan ą us ł ug ę wynaj ę cia sali 0,259 0,278 0,314 11 Przychody uzyskane z wynaj ę cia sal w przeliczeniu na 1 sprzedan ą us ł ug ę wynaj ę cia Sali 0,193 0,199 0,324 12 Zysk uzyskany z jednorazowego wynaj ę cia sali brak zysku brak zysku 0,010 Tabela 2: Koszty zwi ą zane z utrzymaniem sal ceremonialnych MPUK (na podstawie pisma MPUK z dnia 14 lipca 2003 r.). Najwy ż szy udzia ł w ponoszonych przez MPUK kosztach zwi ą zanych z utrzymaniem sal ceremonialnych stanowi ą uiszczane miesi ę cznie na rzecz Zarz ą du Cmentarzy Komunalnych w Warszawie op ł aty za korzystanie ze sk ł adników mienia – zgodnie z umow ą nr DOK/59/01. Udzia ł uiszczanych przez MPUK op ł at na rzecz ZCK w ponoszonych kosztach w ł asnych zwi ą zanych z utrzymaniem sal ceremonialnych wynosi ł : • w II pó ł roczu 2001 r. – 70,4%; • w I pó ł roczu 2002 r. – 73,8%; • w I pó ł roczu 2003 r. – 74,1%. W uzupe ł nieniu powy ż szych danych MPUK podkre ś li ł o, ż e przy ustalaniu wysoko ś ci cen za wynaj ę cie sali ceremonialnej, wprowadzanych w dniu 1 lutego 2003 r. za ł o ż ono zysk w wysoko ś ci 3,1%, tj. 10 z ł na jednorazowym wynaj ę ciu sali ceremonialnej, przy za ł o ż eniu, ż e nie b ę dzie to ilo ść mniejsza ni ż 1.020. Przy czym w poprzednim okresie MPUK nie osi ą ga ł o zysku za ś wiadczenie us ł ugi wynajmu sali ceremonialnej w swoich domach 11 przedpogrzebowych. Us ł uga ta ś wiadczona by ł a przez MPUK poni ż ej kosztów ca ł kowitych, a nawet poni ż ej kosztów w ł asnych. MPUK podkre ś li ł o, ż e nie osi ą gn ęł o za ł o ż onego zysku z uwagi na mniejsz ą ni ż przewidywano ilo ść osób wynajmuj ą cych sale MPUK. Spadek zainteresowania ze strony klientów us ł ugami MPUK spowodowa ł zwi ę kszenie kosztów w przeliczeniu na jedn ą us ł ug ę wynaj ę cia sali MPUK. W uzasadnieniu MPUK zauwa ż y ł o, ż e w II pó ł roczu 2001 r. faktyczna ilo ść ceremonii przeprowadzonych w salach MPUK na obu cmentarzach wynios ł a 1.084 (w tym 95 na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki i 989 na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym), w I pó ł roczu 2002 r. – 1.044 (w tym 81 na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki i 963 na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym), w II pó ł roczu 2002 r. – 976 (w tym 93 na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki i 883 na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym), natomiast w I pó ł roczu 2003 r. – 982 (113 na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki i 869 na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym). MPUK zwróci ł o ponadto uwag ę , ż e zgodnie z umow ą z ZCK, na podstawie której ś wiadczy us ł ugi wynajmu sal ceremonialnych, rozliczenia przychodów i kosztów MPUK dokonywane jest łą cznie dla realizacji ca ł ej umowy. Przychody i niektóre koszty zwi ą zane z realizacj ą ww. umowy rejestrowane s ą kompleksowo tj. bez podzia ł u na dwa domy przedpogrzebowe. Na potrzeby niniejszego post ę powania MPUK dokona ł jednak takiego podzia ł u. Przedstawione przez MPUK zestawienie uwzgl ę dnia: koszty op ł at za umo ż liwienie ś wiadczenia us ł ug, remontów i konserwacji, wynagrodze ń i ś wiadcze ń na rzecz pracowników, koszty ogólnozak ł adowe. Obliczony na tej podstawie koszt jednej us ł ugi wynaj ę cia sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie wyniós ł : 274 z ł w II. pó ł roczu 2001 r. 390 z ł w I. pó ł roczu 2002 r. i 360 z ł w I pó ł roczu 2003 r., a w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie: 185 z ł w II. pó ł roczu 2001 r. 183 z ł w I. pó ł roczu 2002 r. i 320 z ł w I pó ł roczu 2003 r. W uzasadnieniu twierdzenie o niestosowaniu cen nadmiernie wygórowanych za wynajem sali ceremonialnej, MPUK porówna ł o je z op ł atami za udost ę pnianie pomieszcze ń w warszawskich ko ś cio ł ach rzymsko-katolickich. Informacje przekazane przez MPUK ilustruje poni ż sza tabela. Wyszczególnienie II pó ł rocze 2001 r. I pó ł rocze 2002 r. I pó ł rocze 2003 r. Ko ś ció ł ś w. Wincentego na Cmentarzu Bródnowskim 400 z ł 400 z ł 450 z ł Parafia rzymskokatolicka ś w. I. Loyoli – obok domu pogrzebowego na Cm. Pó ł nocnym 250 z ł 300 z ł 350 z ł Parafia rzymskokatolicka ś w. Józafata – obok domu pogrzebowego na Cm. Pow ą zkowskim 500 z ł 500 z ł 500 z ł Parafia rzymskokatolicka pw. ś w. Karola Boromeuszka na Pow ą zkach 450 z ł 450 z ł 450 z ł Tabela 3: Op ł aty za udost ę pnienia pomieszczenia w wybranych ko ś cio ł ach na terenie Warszawy (na podstawie pisma MPUK z dnia 13 lipca 2004 r.). Z powy ż szego wynika, zdaniem MPUK, ż e op ł ata przeze ń pobierana za te same us ł ugi po odliczeniu czynszu dzier ż awnego wnoszonego przez MPUK na rzecz ZCK nie odbiega od tych cen – jest nawet w wielu przypadkach znacznie ni ż sza. Porównuj ą c wysoko ść op ł at pobieranych przez ksi ęż y, daje si ę – jak wskazuje MPUK – zauwa ż y ć do ść znaczne ró ż nice. Najni ż sze, nawet dwukrotnie, op ł aty pobiera Parafia ś w. Ignacego Loyoli. Wed ł ug MPUK powy ż sze informacje wskazuj ą , ż e na lokalnych rynkach us ł ug 12 wynajmu sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym i na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie MPUK nie narzuca nadmiernie wygórowanych cen. Zdaniem MPUK, z uwagi na ni ż sze ceny kompleksowej us ł ugi (sala ceremonialna, us ł uga ksi ę dza, oprawa muzyczna) stosowane w ko ś cio ł ach, a szczególnie w ko ś ciele w pobli ż u domu przedpogrzebowego MPUK na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym (ksi ęż a nie ponosz ą op ł at za korzystanie z pomieszcze ń ko ś cielnych) systematycznie maleje ilo ść ch ę tnych do skorzystania z tej us ł ugi. Ilo ść wynajmuj ą cych sale ceremonialne MPUK zmniejszy ł a si ę z 989 osób w II. pó ł roczu 2001 r. do 869 osób w II. pó ł roczu 2003 r. W uzupe ł nieniu sk ł adanych w toku post ę powania wyja ś nie ń MPUK ustosunkowa ł o si ę do materia ł u dowodowego zebranego w toku post ę powania antymonopolowego (pismo MPUK z dnia 6 kwietnia 2004 r.). W ocenie MPUK ze zgromadzonego materia ł u dowodowego wynika, i ż w innych miastach na terenie kraju ceny udost ę pniania sal ceremonialnych ustalane s ą w drodze uchwa ł Zarz ą dów Miast. Wp ł ywy z op ł at za udost ę pnianie sal ceremonialnych przekazywane s ą do kasy urz ę dów poszczególnych miast. Podmioty wykonuj ą ce przedmiotowe us ł ugi w zdecydowanej wi ę kszo ś ci s ą zak ł adami u ż yteczno ś ci publicznej lub zak ł adami bud ż etowymi otrzymuj ą cymi ś rodki finansowe, w tym dotacje, na prowadzenie swojej dzia ł alno ś ci z bud ż etu tych ż e miast, co pozwala im na utrzymanie cen na niezmiennym poziomie nawet przez kilka lat. MPUK jest za ś spó ł k ą prawa handlowego, której jedynym w ł a ś cicielem jest m.st. Warszawa. MPUK nie jest zak ł adem bud ż etowym ani przedsi ę biorstwem u ż yteczno ś ci publicznej. Zadaniem MPUK jest ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych przy jednoczesnym osi ą ganiu planowanego na ka ż dy rok zysku. Roczne plany gospodarcze zatwierdzane s ą przez rad ę nadzorcz ą MPUK. Spó ł ka nie mo ż e uzyskiwa ć dotacji z bud ż etu pozwalaj ą cych na utrzymanie przez d ł u ż szy czas przynajmniej niektórych cen us ł ug na niezmienionym poziomie. Ceny te musz ą by ć dostosowywane do zmieniaj ą cych si ę warunków. W celu ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych cmentarnych na terenie cmentarzy komunalnych w Warszawie spó ł ka zawar ł a w 2001 r. umow ę z m.st. Warszaw ą – Zarz ą dem Cmentarzy Komunalnych w Warszawie. W zwi ą zku z zawarciem przedmiotowej umowy wnosi co miesi ą c op ł aty za korzystanie ze sk ł adników mienia wymienionych w umowie, w tym z sal ceremonialnych. Koszty op ł at uiszczanych przez MPUK na rzecz Zarz ą du Cmentarzy Komunalnych w Warszawie przedstawia poni ż sza tabela. Okres Kwota netto VAT 22% Kwota brutto 1 stycznia 2001 r. – 30 czerwca 2001 r. 28.610,00 z ł 6.294,20 34.904,00 z ł 1 lipca 2001 r. – 31 grudnia 2001 r. 30.000,00 z ł 6.600,00 36.600,00 z ł 1 stycznia 2002 r. – 30 wrze ś nia 2002 r. 32.250,00 z ł 7.095,00 39.345,00 z ł 1 pa ź dziernika 2002 r. – 30 listopada 2002 r. 29.650,00 z ł 6.523,00 36.173,00 z ł 1 grudnia 2002 r. – 31 grudnia 2002 r. 32.250,00 z ł 7.095,00 39.345,00 z ł 1 stycznia 2003 r. – 31 grudnia 2003 r. 33.960,00 z ł 7.471,20 41.431,20 z ł 1 stycznia 2004 r. 35.660,00 z ł 7.845,20 43.505,20 z ł Tabela 4: Op ł aty uiszczane przez MPUK na rzecz Zarz ą du Cmentarzy Komunalnych w Warszawie (na podstawie pisma MPUK z dnia 6 kwietnia 2004 r.). Zdaniem MPUK, tak wysokich kosztów zwi ą zanych z korzystaniem z pomieszcze ń w domach przedpogrzebowych nie ponosi ż adne z przedsi ę biorstw badanych przez UOKiK. 13 Dlatego brak jest podstaw do porównywania cen MPUK z cenami stosowanymi przez innych przedsi ę biorców. W przedmiotowej sprawie brak jest przedsi ę biorców, którzy ze wzgl ę du na generowane koszty ze wzgl ę du na charakter i skal ę prowadzonej dzia ł alno ś ci oraz generowane koszty byliby porównywalni z MPUK. W uzasadnieniu MPUK podnios ł o, ż e do 1996 r. by ł o administratorem i zarz ą dc ą warszawskich cmentarzy komunalnych, na podstawie umów zawieranych co roku z m.st. Warszaw ą . Po utworzeniu w sierpniu 1996 r. Zarz ą du Cmentarzu Komunalnych w Warszawie – zak ł adu bud ż etowego m.st. Warszawy i konieczno ś ci ą dokonywania op ł at na jego rzecz z tytu ł u korzystania z mienia znajduj ą cego si ę na cmentarzach komunalnych (op ł aty dla ZCK, wynajmowanie pracowników, koszty remontów), musia ł y nast ą pi ć zmiany op ł at, które systematycznie ros ł y. Wobec powy ż szego, po powstaniu ZCK nie jest mo ż liwe – zdaniem MPUK – porównywanie go z przedsi ę biorcami, których dane zebrane zosta ł y w post ę powaniu w niniejszej sprawie. Ż aden z nich nie funkcjonuje jako spó ł ka prawa handlowego, b ę d ą ca podmiotem absolutnie samodzielnym, zobowi ą zanym samodzielnie bez dodatkowych ź róde ł finansowania takich jak na przyk ł ad dotacje, prowadzi ć dzia ł alno ś ci we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek (pismo MPUK z dnia 6 kwietnia 2004 r.). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Post ę powanie antymonopolowe, podobnie jak ka ż de inne post ę powanie administracyjne, toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu stron ą jest ka ż dy, czyjego interesu prawnego lub obowi ą zku dotyczy post ę powanie, lub kto żą da czynno ś ci organu ze wzgl ę du na swój interes prawny lub obowi ą zek. Natomiast zgodnie z art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stron ą post ę powania jest ka ż dy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub naruszenie innych przepisów ustawy. Przy pomocy norm prawa antymonopolowego realizowana jest ochrona uczestników rynku przed antykonkurencyjnymi praktykami ze strony innych przedsi ę biorców. Przepisy okre ś laj ą ce zakaz stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zawarte w art. 5 i 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje si ę zatem jedynie do przedsi ę biorców i ich zwi ą zków. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsi ę biorc ę nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 oraz z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193), a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu. MPUK jest spó ł k ą prawa handlowego, wpisan ą postanowieniem S ą du Rejonowego dla m.st. Warszawy, XIX Wydzia ł u Gospodarczego z dnia 28 stycznia 2000 r., sygn. WA XIX KRS 378/02/764, do rejestru przedsi ę biorców (za łą cznik do pisma MPUK z dnia 15 pa ź dziernika 2002 r.). MPUK prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug pogrzebowych. Ponadto, na podstawie Umowy z ZCK nr DOK/59/01 MPUK ś wiadczy na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie niektóre us ł ugi cmentarne. Tym samym nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż MPUK posiada przymiot przedsi ę biorcy 14 w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie budzi wi ę c w ą tpliwo ś ci, ż e MPUK podlega tym samym przy wykonywaniu opisanej wy ż ej dzia ł alno ś ci rygorom prawa antymonopolowego i jego dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie, które dotyczy cennikowych op ł at za us ł ugi wynaj ę cia sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki, zosta ł o z urz ę du wszcz ę te i by ł o prowadzone przeciwko MPUK, które samodzielnie ustala i stosuje cenniki op ł at za korzystanie z tych domów przedpogrzebowych i tym samym odpowiada za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w powy ż szym zakresie. W stosunkach cywilnoprawnych za prawid ł owo ść op ł at odpowiada dostawca (por.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 10 maja 1993 r., sygn. akt XVII Amr 1/93; z dnia 14 kwietnia 1994 r., sygn. akt XVII Amr 72/93 oraz z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 13/95). W niniejszej sprawie nie ma przy tym istotnego znaczenia okoliczno ść , ż e zgodnie z § 5 ust. 3 umowy Nr DOK/59/01, stosowane przez MPUK cenniki op ł at za us ł ugi cmentarne (obs ł ug ę sal ceremonialnych i sal po ż egna ń oraz organizacje nabo ż e ń stw ż a ł obnych i ceremonii ś wieckich) wymaga ł y ka ż dorazowego zatwierdzenia przez ZCK przed ich wprowadzeniem. Pomimo tego, i ż cenniki op ł at za korzystanie z domów przedpogrzebowych MPUK powinny by ć formalnie zaakceptowane przez ZCK, w niniejszym post ę powaniu ponad wszelk ą w ą tpliwo ść dowiedziono, i ż w rzeczywisto ś ci wy łą cznie MPUK samodzielnie opracowywa ł o zakwestionowane cenniki, a ZCK zatwierdza ł je nie żą daj ą c szczegó ł owych kalkulacji, ani uzasadnie ń proponowanych op ł at (pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r., s. 2 i z dnia 5 marca 2003 r., s. 3). Zatem z informacji przekazanych do Urz ę du przez MPUK jednoznacznie wynika, i ż przedsi ę biorstwo to posiada wy łą czno ść w zakresie okre ś lania istotnych warunków udost ę pniania dzier ż awionych domów przedpogrzebowych klientom i przedsi ę biorcom. Za dowiedzione ponad wszelk ą w ą tpliwo ść Prezes Urz ę du uzna ł , ż e MPUK w sposób autonomiczny opracowuje cenniki op ł at za korzystanie z sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych. Przedsi ę biorca ten ma swobod ę w kszta ł towaniu – w cennikach op ł at – wysoko ś ci op ł at za wynaj ę cie sal ceremonialnych w ww. domach, a tak ż e zasad, na jakich sale te mog ą by ć udost ę pniane. Wobec tego, pomimo formalnej kontroli ze strony ZCK, to MPUK bezsprzecznie posiada autonomi ę woli w zakresie niezale ż nego kszta ł towania tre ś ci cenników i okre ś lania sposobu odp ł atno ś ci za zawarte w nich us ł ugi, co w ś wietle orzecznictwa S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów stanowi przes ł ank ę postawienia temu przedsi ę biorcy zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w niniejszej sprawie (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 28/02). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, którego dotyczy powo ł any wy ż ej przepis, ujawnia si ę na rynku w ł a ś ciwym. Dominacja rynkowa nie wyst ę puje przy tym na rynku pojmowanym ogólnie (w znaczeniu ekonomicznym), rozumianym jako ogó ł stosunków zachodz ą cych mi ę dzy podmiotami uczestnicz ą cymi w procesach wymiany towarowej. Zatem stwierdzenie, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , b ę dzie w ostatecznym rachunku determinowa ł o ustalenie rynku, na jakim okre ś lona praktyka ma miejsce (wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 26 pa ź dziernika 1994 r., sygn. akt XVII Amr 24/94 oraz z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 55/97). 15 Przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 8 ww. ustawy). Przy czym przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ww. ustawy). Nale ż y zauwa ż y ć , i ż poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Stosownie do ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych oraz powo ł ywanego wy ż ej orzecznictwa antymonopolowego, w ramach dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z pochówkiem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę rynek us ł ug cmentarnych , obejmuj ą cy czynno ś ci zwi ą zane z utrzymaniem i prawid ł owym funkcjonowaniem cmentarza, oraz rynek us ł ug pogrzebowych , obejmuj ą cy wykonywane na rzecz indywidualnych odbiorców us ł ugi zwi ą zane z pochówkiem. Niniejsza sprawa dotyczy dzia ł alno ś ci MPUK w zakresie ś wiadczenia us ł ug cmentarnych, polegaj ą cych na ustalaniu cen udost ę pniania sal ceremonialnych w dzier ż awionych przez tego przedsi ę biorc ę domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie. MPUK, przeciwko któremu toczy ł o si ę post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie, ś wiadczy us ł ugi pogrzebowe, a ponadto – stosownie do umowy z ZCK nr DOK/59/01 – dzier ż awi znajduj ą ce si ę na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki domy przedpogrzebowe. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1 ww. umowy ZCK upowa ż ni ł MPUK do obs ł ugi sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych na ww. cmentarzach, w tym do ustalania wysoko ś ci op ł at za korzystanie z nich. Wyznaczaj ą c rynek produktowy w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , i ż domy przedpogrzebowe, które wynajmowane s ą w celu przeprowadzenia ceremonii ż a ł obnej, na posiadaj ą substytutów. Ceremonie ż a ł obne odbywaj ą si ę nie tylko w domach przedpogrzebowych, ale równie ż w kaplicach wyznaniowych. Z przekazanych przez MPUK informacji wynika, i ż w sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na terenie Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego odby ł o si ę w 2001 r. 2082, a w pierwszej po ł owie 2002 r. – 963 ceremonie pogrzebowe, co odpowiada 4174 pogrzebom, jakie na tym cmentarzu odby ł y si ę w 2001 r. i 2196 pogrzebom – w pierwszej po ł owie 2002 r. (por.: pismo MPUK z dnia 15 pa ź dziernika 2002 r., s. 3-4). Jednak ż e w kaplicach wyznaniowych mog ą si ę odbywa ć wy łą cznie ceremonie w obrz ą dku konkretnego wyznania. W tym stanie rzeczy jedynie domy przedpogrzebowe s ą przystosowane do obs ł ugi uroczysto ś ci pogrzebowych ró ż nych wyzna ń . Zaznaczenia tak ż e wymaga fakt, i ż tylko w domach przedpogrzebowych mog ą si ę odbywa ć ś wieckie ceremonie pogrzebowe. Równocze ś nie sale ceremonialne w domach przedpogrzebowych spe ł niaj ą , jako jedyne, funkcj ę kaplic cmentarnych wspólnot wyznaniowych, które nie dysponuj ą swoim cmentarzem. Brak jest tym samym uzasadnienia dla twierdze ń MPUK, wed ł ug którego us ł uga wynaj ę cia sal ceremonialnych w zdecydowanym stopniu podlega konkurencji rynku w sektorze tych us ł ug, które s ą ś wiadczone równie ż przez kaplice i ko ś cio ł y wyznania rzymskokatolickiego – zarówno zlokalizowane w bezpo ś redniej blisko ś ci cmentarzy komunalnych, jak i na terenie ca ł ego m.st. Warszawy – oraz kaplice i miejsca kultu innych wyzna ń (pismo MPUK z dnia 14 lipca 2003 r.). Nale ż y wobec tego stwierdzi ć , i ż rynkiem produktowym w niniejszej sprawie jest rynek us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym. 16 Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi rynek geograficzny do obszaru „na którym, ze wzgl ę du na ich [towarów] rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji” (art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W wymiarze geograficznym zarówno rynek us ł ug pogrzebowych jak i rynek us ł ug cmentarnych maj ą charakter lokalny i s ą ograniczone do terenu okre ś lonego cmentarza. W wyroku z dnia 21 stycznia 1998 r. S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , i ż „pod wzgl ę dem terytorialnym rynek us ł ug cmentarnych nale ż y zaliczy ć do rynku lokalnego. Przynajmniej zasadniczo us ł ugi cmentarne zaspokajaj ą potrzeby spo ł eczno ś ci lokalnej” (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 51/97). W cytowanym wyroku S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż „w ś wietle do ś wiadczenia ż yciowego o wyborze cmentarza, jako miejsca pochówku, w niewielkim stopniu decyduj ą elementy konkurencji pomi ę dzy administratorami poszczególnych cmentarzy. Wybór cmentarza jest w zasadniczej mierze determinowany szczególnymi wzgl ę dami – wol ą osoby zmar ł ej, wyznaniowym charakterem cmentarza, istnieniem grobów osób bliskich, presti ż em cmentarza itp. Powy ż sze wzgl ę dy prowadz ą do wniosku, ż e w sytuacji istnienia w gminie (mie ś cie) dwóch lub wi ę cej cmentarzy, s ą one w niewielkim stopniu substytutywne z punktu widzenia osób zlecaj ą cych pogrzeb. Zatem za lokalny rynek us ł ug cmentarnych nale ż y zasadniczo uzna ć obszar danego cmentarza. Przedsi ę biorca pe ł ni ą cy tam na zasadzie wy łą czno ś ci, funkcj ę administratora cmentarza, jako niespotykaj ą cy si ę z konkurencj ą innego przedsi ę biorcy, posiada pozycj ę monopolistyczn ą ” (por. równie ż wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt XVII Ama 49/00). Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze okoliczno ś ci nale ż y stwierdzi ć , i ż za rynki w ł a ś ciwe w niniejszej sprawie nale ż y uzna ć : • lokalny rynek us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie; • lokalny rynek us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie. Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Próbuj ą c ustali ć , czy na tak wyodr ę bnionych rynkach MPUK posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze jej definicj ę , zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z t ą definicj ą pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą MPUK niezb ę dne jest wi ę c przes ą dzenie czy jego si ł a ekonomiczna umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od swych konkurentów i kontrahentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du pozycj ę rynkow ą , która wskazuje na si łę ekonomiczn ą MPUK wyznacza okoliczno ść , i ż dzier ż awi ono jedyne domy przedpogrzebowe na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. W tym stanie rzeczy MPUK posiada na ka ż dym z tych cmentarzy wy łą czno ść w zakresie obs ł ugi oraz 17 udost ę pniania klientom i innym przedsi ę biorcom tych domów przedpogrzebowych. Jednocze ś nie MPUK w sposób autonomiczny kszta ł tuje wysoko ść cennikowych op ł at za wynaj ę cie sal ceremonialnych w ww. domach. Ceny te obowi ą zuj ą klientów oraz innych przedsi ę biorców, którzy chcieliby ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe na terenie Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego. Na podstawie umowy nr DOK/59/01, ZCK wydzier ż awi ł MPUK domy przedpogrzebowe na ww. cmentarzach komunalnych (§ 6 ust. 1 ww. umowy) i upowa ż ni ł MPUK do obs ł ugi sal ceremonialnych w ww. domach (§ 4 ust. 1 pkt 1 ww. umowy). Na podstawie niniejszej umowy MPUK otrzyma ł o od ZCK kompetencj ę do ustalania wysoko ś ci op ł at za korzystanie z sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych przez klientów MPUK oraz przez przedsi ę biorców, którzy ś wiadcz ą us ł ugi pogrzebowe zwi ą zane z organizacj ą ceremonii pogrzebowych. Przy czym ZCK zatwierdza przedstawiane mu cenniki op ł at za korzystanie z sal ceremonialnych w dzier ż awionych przez MPUK domach przedpogrzebowych nie żą daj ą c przy tym szczegó ł owych kalkulacji, ani uzasadnie ń proponowanych op ł at (por.: pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r., s. 2 i z dnia 5 marca 2003 r., s. 3). Tym samym to MPUK samodzielnie okre ś la op ł aty za korzystanie z sal ceremonialnych w dzier ż awionych domach przedpogrzebowych. W tym zakresie MPUK jest jedynym podmiotem, który faktycznie ustala wysoko ść op ł at za korzystanie z domów przedpogrzebowych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki oraz Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym, do których stosowania b ę d ą zmuszeni jego klienci: osoby samodzielnie organizuj ą ce ceremonie ż a ł obne i przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy us ł ugi pogrzebowe. W tym kontek ś cie nie ma równie ż znaczenia okoliczno ść , i ż dzier ż awione przez MPUK domy przedpogrzebowe nie s ą w ł asno ś ci ą tego przedsi ę biorcy, a jedynie mieniem przez MPUK administrowanym, natomiast MPUK jako organizator, wyst ę puje na takich samych prawach, jak ka ż dy inny organizator pogrzebu w stosunku do ZCK. Fakt, i ż MPUK nie jest w ł a ś cicielem przedmiotowych domów przedpogrzebowych, nie wp ł ywa bowiem na stopie ń autonomii MPUK w zakresie okre ś lania cen i zasad udost ę pniania innym podmiotom sal ceremonialnych w dzier ż awionych domach przedpogrzebowych, do których musz ą si ę dostosowa ć klienci i inni przedsi ę biorcy, którzy chcieliby w tych domach ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż MPUK posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym – na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie oraz na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie. Sam fakt posiadania pozycji dominuj ą cej nie stanowi jeszcze naruszenia prawa. Bezprawne jest dopiero nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę tej pozycji. Jak wykaza ł o przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du post ę powanie, w niniejszej sprawie MPUK nadu ż y ł o posiadanej pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym – na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie oraz na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców (art. 8 ust. 1 ww. ustawy), uznaj ą c takie dzia ł anie za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Jednym z zakazanych przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku jest, stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 1 niniejszej ustawy bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. W niniejszej sprawie zarzuca si ę MPUK bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie 18 wygórowanych cen wynajmu sali ceremonialnej w domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie. Z powy ż sz ą praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę mamy do czynienia w razie łą cznego spe ł nienia nast ę puj ą cych przes ł anek: (1) narzucanie cen przez podmiot dominuj ą cy; (2) nadmiernego wygórowania narzucanych cen. Ad. 1 W niniejszej sprawie zarzuca si ę MPUK nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie, w cennikach nr 2/DP/03 i 3/DP/03 nadmiernie wygórowanych cen wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż okre ś lone w cennikach MPUK warunki wynaj ę cia sali ceremonialnej w domach przedpogrzebowych na wskazanych wy ż ej cmentarzach s ą klientom narzucane. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1 umowy z ZCK nr DOK/59/01, MPUK zosta ł o uprawnione do obs ł ugi sal ceremonialnych w dzier ż awionych domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki oraz Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym. MPUK samodzielnie okre ś la warunki umowy wynaj ę cia sali ceremonialnej, w szczególno ś ci op ł aty za korzystanie z niniejszych sal (pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r. s. 2 oraz z dnia 5 marca 2003 r., s. 3). W tym stanie rzeczy klienci chc ą cy wynaj ąć od MPUK sal ę ceremonialn ą musz ą przyj ąć warunki wynaj ę cie tych sal ukszta ł towane autonomicznie przez MPUK jako powszechnie i bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą ce. Jest bezspornym, i ż klienci MPUK, maj ą c zapewnion ą mo ż liwo ść wyboru, nie skorzystaliby z us ł ug przedsi ę biorcy, który narzuca im niekorzystne warunki wynajmu sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki oraz Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym. Uzasadniony jest wi ę c wniosek, i ż ceny wynajmu sal MPUK zosta ł y przez tego przedsi ę biorc ę narzucone. Ad. 2 Przez cen ę nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż na rozumie ć cen ę narzucon ą nabywcy przez przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, z racji posiadanej si ł y rynkowej ra żą co zawy ż on ą w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia (por.: S. Gronowski: Ustawa Antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1996, s. 159). W orzecznictwie antymonopolowym podkre ś la si ę , ż e cena nadmiernie wygórowana, a wi ę c nieuczciwa, to cena sprzeczna z dobrymi obyczajami kupieckimi rozumianymi jako normy post ę powania polecaj ą ce nienadu ż ywanie w stosunku do s ł abszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi kontraktowej. Dobry obyczaj nakazuje oparcie ceny o przejrzyste kryteria jej kalkulacji. Podniesienie stawek op ł at o kilkadziesi ą t procent w stosunku do poprzednio obowi ą zuj ą cych jawi si ę jako arbitralne i nieuzasadnione narzucenie kontrahentom nieuczciwych, ra żą co wygórowanych i nieekwiwalentnych cen za oferowane ś wiadczenie, tym bardziej, gdy ceny te s ą znacz ą co wy ż sze ni ż na innych porównywalnych rynkach (por.: wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 stycznia 2003 r., XVII Ama 12/02). W tym ś wietle znacz ą ca podwy ż ka przez przedsi ę biorc ę cen swoich us ł ug jawi si ę jako naruszenie dobrego obyczaju, je ż eli nie ma ona oparcia w rzeczywistych wzro ś cie kosztu ś wiadczenia tej us ł ugi. Prezes Urz ę du porówna ł obecnie ceny wynaj ę cia sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych MPUK, obowi ą zuj ą ce od dnia 1 lutego 2003 r. (na podstawie cennika 2/DP/03 i cennika 3/DP/03) z cenami tej samej us ł ugi, okre ś lonymi w cenniku 19 nr 1/MPUK/01, który obowi ą zywa ł od dnia 22 stycznia 2001 r. do dnia 31 sierpnia 2002 r. Prezes Urz ę du odst ą pi ł natomiast od porównywania obecnych cen wynajmu sal ceremonialnych MPUK z cenami w obowi ą zuj ą cym od dnia 1 wrze ś nia 2002 r. cenniku op ł at za korzystanie z domów przedpogrzebowych nr 2/DP/02. Ś wiadczona na podstawie tego cennika us ł uga „wynaj ę cia sali ceremonialnej” obejmowa ł a bowiem, oprócz udost ę pnienia sali ceremonialnej, równie ż dodatkowe ś wiadczenia: zapewnienie oprawy muzycznej ceremonii oraz prowadzenie ceremonii przez kap ł ana b ą d ź ś wieckiego mistrza ceremonii. Uwzgl ę dnia ł a ona te ż koszt tych ś wiadcze ń . Cena tej us ł ugi nie mo ż e by ć zatem porównywana z cenami us ł ugi „wynaj ę cia sali ceremonialnej” w obecnie obowi ą zuj ą cym cenniku MPUK nr 2/DP/03 oraz w cenniku nr 1/MPUK/01 – które obejmuj ą jedynie wynaj ę cie przez MPUK sali ceremonialnej, bez ż adnych dodatkowych ś wiadcze ń . Zgodnie z cennikiem nr 1/MPUK/01 cena wynaj ę cia sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym MPUK wynosi ł a 180 z ł na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz 260 z ł na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki (pkt 5 cennika op ł at nr 1/MPUK/01). Natomiast w cenniku nr 2/DP/03 i obecnie obowi ą zuj ą cym cenniku nr 3/DP/03, cena wynaj ę cia sali ceremonialnej MPUK wynosi 320 z ł na Komunalnym Cmentarzu Pó ł nocnym i 390 z ł na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Oznacza to, i ż obecnie obowi ą zuj ą ce ceny niniejszej us ł ugi wzros ł y w stosunku do cen okre ś lonych w cenniku nr 1/MPUK/01 a ż o 46% na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki i a ż o 77% na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym. Jednocze ś nie przedstawione przez MPUK uzasadnienie dokonanych podwy ż ek nie dowodzi ich adekwatno ś ci do wzrostu uzasadnionych kosztów ponoszonych przez tego przedsi ę biorc ę . MPUK samo przedstawi ł o w toku post ę powania informacje i dokumenty, z których wynika, ż e od 2001 r. koszty ca ł kowite wynaj ę cia sali ceremonialnej wzros ł y o 14% (por.: tabela 2). Przy czym w kosztach MPUK najbardziej wzrós ł udzia ł uiszczanej na rzecz ZCK op ł aty za korzystanie ze sk ł adników mienia – z 70,4% do 74,1%, czyli o mniej ni ż 3%. Z powy ż szego wynika jednoznacznie, ż e podwy ż szenie przez MPUK wysoko ś ci ceny wynajmu sal ceremonialnych nie mia ł o na celu dostosowanie jej do zwi ę kszaj ą cych si ę kosztów, a jedynie maksymalizacj ę korzy ś ci wynikaj ą cych z eksploatacji dominuj ą cej pozycji rynkowej. Cen ustalonych przez MPUK nie mo ż na uzna ć za oparte o przejrzyste kryteria kalkulacji. Ich podniesienie jawi si ę jako arbitralne i nieuzasadnione. Stanowiska Prezesa Urz ę du nie zmienia podnoszona przez MPUK okoliczno ść , ż e MPUK nie osi ą gn ęł o spodziewanego zysku za ś wiadczenie us ł ugi wynajmu sali ceremonialnej w swoich domach przedpogrzebowych. Nale ż y bowiem zauwa ż y ć , ż e w warunkach monopolu przedsi ę biorca ma praktyczn ą mo ż liwo ść dowolnego ustalania ceny, poprzez kalkulowanie kosztów, w jego ocenie uzasadnionych, których nie móg ł by ponosi ć w warunkach wolnej konkurencji. Tak wi ę c podczas gdy przedsi ę biorca dzia ł aj ą cy w warunkach wolnej konkurencji jest „biorc ą cen”, tj. przyjmuje za dan ą cen ę równowagi, okre ś lon ą przez wzajemne oddzia ł ywanie poda ż y rynkowej i popytu rynkowego, monopolista ustala ceny sam i jest „cenotwórc ą ” (tak m.in.: D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch: Mikroekonomia, Warszawa 2003, s.244). Dzi ę ki mo ż liwo ś ci autonomicznego wyznaczania wysoko ś ci ceny sprzedawanego towaru, przedsi ę biorca maj ą cy na rynku status monopolisty mo ż e dowolnie kszta ł towa ć wysoko ść wykazywanych kosztów. Dlatego przy ocenie cen stosownych przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego na rynku pod k ą tem ich nadmiernego wygórowania orzecznictwo antymonopolowe do ść sceptycznie odnosi si ę do kryteriów kosztowych (por.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 25 czerwca 1992 roku, sygn. akt XVII Amr z dnia 19 listopada 1992 roku, sygn. akt XVII Amr 23/92). Podkre ś la si ę , ż e przedsi ę biorca ma bowiem trudne mu do udowodnienia mo ż liwo ś ci wkalkulowania do ceny pozornych kosztów dzia ł alno ś ci. Kosztowe metody ustalania cen nie zach ę caj ą do podnoszenia efektywno ś ci gospodarowania 20 przez obni ż anie cen. Przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej stosowane jest kryterium komparatywne, sprowadzaj ą ce si ę do porównania cen pobieranych przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę z cenami stosowanymi przez przedsi ę biorców na innych porównywalnych (podobnych) rynkach. Przy ocenie kryteriów ceny nadmiernie wygórowanej odchodzi si ę od analizy kosztowej, obarczonej w du ż ej mierze uwarunkowaniami subiektywnymi danego przedsi ę biorcy, na rzecz bardziej obiektywnych kryteriów porównawczych z cenami stosowanymi przez potencjalnych konkurentów na innych rynkach (S. Gronowski: Ustawa Antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1996, s. 161). W orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę wr ę cz, i ż metoda porównawcza jest najbardziej obiektywn ą i adekwatn ą przy ocenie, czy stosowane przez przedsi ę biorc ę ceny (op ł aty) maj ą charakter nieuczciwy, w tym nadmiernie wygórowany (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 11/02). W zwi ą zku z powy ż szym równie ż dla zbadania cen wynajmu sali ceremonialnej w domach przedpogrzebowych, stosowanych przez MPUK, Prezes Urz ę du odwo ł a ł si ę do analizy porównawczej wysoko ś ci op ł at stosowanych przez innych przedsi ę biorców. Uznaj ą c, za ustalonym orzecznictwem antymonopolowym, metod ę porównawcz ą za najbardziej obiektywn ą i adekwatn ą przy ustalaniu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę podkre ś lan ą przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów konieczno ść odpowiedniego doboru grupy porównywanych przedsi ę biorców. Jak podkre ś la si ę w orzecznictwie antymonopolowym, „metoda [porównawcza] mo ż e by ć stosowana dla oceny, czy ceny nie maj ą charakteru cen nieuczciwych. Warunkiem zastosowania metody porównawczej do oceny, czy stosowane przez skar ż onego przedsi ę biorc ę ceny (op ł aty) maj ą charakter nieuczciwy, w tym nadmiernie wygórowany, jest porównywalno ść warunków dzia ł ania jego konkurentów (potencjalnych konkurentów) (por.: wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 11/02). Podobnie Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci uzna ł , ż e same ró ż nice cen stosowanych przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na poszczególnych rynkach krajowych nie jest wystarczaj ą ce dla stwierdzenia nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Zdaniem ETS analiza porównawcza cen jest jednak w ł a ś ciwym sposobem badania ich uczciwo ś ci, o ile porównanie dokonywane b ę dzie w oparciu o jednolite podstawy (por.: wyrok ETS z dnia 13 lipca 1989 r. w sprawie nr 395/97 Minist ē re Public przeciwko Tournier). Za porównywalnych Prezes Urz ę du uzna ł jedynie przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi cmentarne i pogrzebowe na cmentarzach komunalnych w miastach wojewódzkich . Maj ą c na wzgl ę dzie porównywalno ść badanych przedsi ę biorców, Prezes Urz ę du wykluczy ł , wbrew stanowisku MPUK, mo ż liwo ść porównywania cen MPUK z op ł atami za udost ę pnienie pomieszcze ń ko ś cio ł ów rzymsko-katolickich, stosowanymi w parafiach warszawskich. Wprawdzie w my ś l ustalonego orzecznictwa antymonopolowego parafia rzymsko-katolicka mo ż e by ć uznana za przedsi ę biorc ę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – w zakresie, w jakim prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą lub dzia ł alno ść o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Jedynie okazjonalnie udost ę pniaj ą cych pomieszczenia ko ś cielne na cele przeprowadzania uroczysto ś ci pogrzebowych parafie rzymsko-katolickie nie mog ą jednak ż e by ć uznane za porównywalne z MPUK z uwagi na zdecydowanie odmienny charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci, generuj ą cy koszty nieporównywalne do kosztów przedsi ę biorcy, jakim jest MPUK. Parafia ko ś cio ł a katolickiego nie jest typowym przyk ł adem przedsi ę biorcy w tym sensie, ż e jej utrzymanie opiera si ę w znacznej mierze na datkach ze strony wiernych. Parafia nie jest w zwi ą zku z tym zmuszona do kalkulowania wszystkich swoich kosztów w cenie ś wiadczonych us ł ug. 21 Z uwagi na wszystkie powy ż sze okoliczno ś ci Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w zakresie us ł ugi udost ę pniania pomieszcze ń do ceremonii ż a ł obnych parafie rzymsko-katolickie nie mog ą by ć porównywane z przedsi ę biorcami komunalnymi (zak ł adami bud ż etowymi czy spó ł kami prawa handlowego) ś wiadcz ą cymi odp ł atnie us ł ugi wynajmu sal ceremonialnych. Uznawszy zasadno ść porównywania wysoko ś ci cen us ł ug pogrzebowych ś wiadczonych na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy z cenami takiej samej us ł ugi, stosowanymi przez innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi na cmentarzach komunalnych, Prezes Urz ę du przeanalizowa ł ceny za wynajem łą cznie trzydziestu dziewi ę ciu sal ceremonialnych obs ł uguj ą cych pi ęć dziesi ą t sze ść cmentarzy komunalnych, znajduj ą cych si ę w innych ni ż Warszawa miastach wojewódzkich na terenie Polski (por. tabela nr 1). W jej wyniku Prezes Urz ę du doszed ł do przekonania, ż e op ł aty stosowane przez MPUK s ą najwy ż sze spo ś ród cen tej samej us ł ugi, stosowanych we wszystkich trzydziestu dziewi ę ciu domach przedpogrzebowych. Wysoko ść cen MPUK za wynaj ę cie sal ceremonialnych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki przekracza równie ż ponad dwukrotnie wysoko ść op ł at za udost ę pnienia domów przedpogrzebowych obowi ą zuj ą cych na ponad po ł owie badanych cmentarzy. W tabeli poni ż ej ukazano wysoko ść op ł at za przedmiotow ą us ł ug ę stosowane przez MPUK w odniesieniu do op ł aty minimalnej, maksymalnej i ś redniej (przeci ę tnej) w badanej grupie przedsi ę biorców. Wysoko ść op ł at za wynajem sal ceremonialnych Op ł ata MPUK Cmentarz Komunalny Pó ł nocny: 320 z ł Cmentarz Wojskowy Pow ą zki 390 z ł Op ł ata minimalna 39 z ł Op ł ata maksymalna 297,77 z ł Oplata ś rednia (przeci ę tna) 124,27 z ł MPUK/op ł ata ś rednia (przeci ę tna)* +157,56% +213,83% * Stosunek op ł aty MPUK do op ł aty ś redniej (przeci ę tnej) stosowanej w trzydziestu dziewi ę ciu domach przedpogrzebowych w badanej grupie przedsi ę biorców oraz w domach przedpogrzebowych MPUK. Tabela 5. Porównanie op ł at za wynaj ę cie sali ceremonialnej stosowanych na cmentarzach MPUK na podstawie cenników 2/DP/03 i 3/DP/03 oraz na innych cmentarzach w miastach wojewódzkich na terenie Polski. Jak wynika z powy ż szej tabeli ceny wynajmu sali ceremonialnej stosowane przez MPUK znacznie przewy ż szaj ą op ł aty przeci ę tne. Szczególnie wyra ź ne zawy ż enie wyst ę puje przy cenie wynajmu sali ceremonialnej stosowanej na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Jest ona wy ż sza o 213,83% od ś redniej op ł aty za ww. us ł ug ę pobieranej na innych cmentarzach komunalnych w miastach wojewódzkich. Z kolei cena wynajmu sali ceremonialnej MPUK na Cmentarzu Komunalnym pó ł nocnym jest wy ż sza o 157,56% od ceny ś redniej. Analiza powy ż szej tabeli pozwala na dokonanie dodatkowych ustale ń . W zakresie ś wiadczenia us ł ugi wynajmu sal ceremonialnych, spo ś ród wszystkich przedsi ę biorców ż aden nie stosuje op ł at wy ż szych ni ż MPUK. Zatem op ł aty stosowane przez MPUK nie tylko, ż e znacznie przewy ż szaj ą ś redni ą wysoko ść op ł at stosowanych w innych domach przedpogrzebowych na cmentarzach komunalnych w miastach wojewódzkich ale tak ż e, ż e nawet najwy ż sze op ł aty w grupie s ą ni ż sze od op ł at stosowanych przez MPUK. Obrazuje to poni ż sza tabela. 22 Op ł aty za wynajem sal ceremonialnych Cmentarz Komunalny Pó ł nocny Cmentarz Wojskowy Pow ą zki Liczba sal ceremonialnych na cmentarzach 41 Op ł ata MPUK 320 z ł 390 z ł Ś rednia op ł ata w badanej próbie 124,27 z ł MPUK/ ś rednia* +157,56% +213,83% Minimalna op ł ata w badanej próbie 39 z ł MPUK/ cena minimalna + +720% +900% Maksymalna op ł ata w badanej próbie 297,77 MPUK/maksymalna # +7% +30% * Stosunek op ł aty MPUK do ś redniej op ł aty w badanej próbie, + Stosunek op ł aty MPUK minimalnej op ł aty w badanej próbie, # Stosunek op ł aty MPUK do maksymalnej op ł aty w badanej próbie. Tabela 6. Porównanie op ł at za udost ę pnienie sali ceremonialnej w badanej próbie przedsi ę biorców z op ł atami pobieranymi przez MPUK na podstawie cenników 2/DP/03 i 3/DP/03. Dokonane w powy ż szej tabeli porównanie cen wynajmu sali ceremonialnej stosowanych na cmentarzach MPUK do op ł at stosowanych w domach przedpogrzebowych na innych cmentarzach wojewódzkich wskazuje, ż e ceny MPUK w znacznym stopniu przewy ż szaj ą pozosta ł e. Przeprowadzona analiza wykaza ł a, i ż ceny stosowane przez MPUK przekraczaj ą nawet najwy ż sze op ł aty stosowane w ww. grupie. Pozwala to na zaj ę cie stanowiska, i ż ceny wynaj ę cia sali ceremonialnej, stosowane na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki nie tylko, ż e s ą wygórowane ale równie ż , ż e zosta ł y wygórowane nadmiernie. Zdaniem Prezesa Urz ę du bezzasadne s ą argumenty MPUK, kwestionuj ą ce prawid ł owo ść doboru próby przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi wynajmu sal ceremonialnych. Nie jest zgodne z prawd ą twierdzenie MPUK, ż e niekorzystne dla niego wyniki przeprowadzonego przez UOKiK badania cen wynajmu sal ceremonialnych wynikaj ą z faktu, i ż obj ę to nim w zdecydowanej wi ę kszo ś ci zak ł ady u ż yteczno ś ci publicznej lub zak ł ady bud ż etowe, które nie musz ą kalkulowa ć rzeczywistych kosztów (pismo MPUK z dnia 6 kwietnia 2004 r.). Wbrew twierdzeniom MPUK, na siedemnastu cmentarzach, a wi ę c na niemal po ł owie obj ę tych badaniem, us ł ugi pogrzebowe i cmentarne ś wiadcz ą spó ł ki prawa handlowego. Badani przedsi ę biorcy okre ś laj ą wysoko ść stosowanych cen wynajmu sal ceremonialnych w oparciu o sporz ą dzane kalkulacje kosztów prowadzonej dzia ł alno ś ci. Jak wynika z akt post ę powania, Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o. o. w Kielcach dzia ł a, podobnie jak MPUK, jako spó ł ka prawa handlowego. Jako taka sporz ą dza kalkulacje kosztów prowadzonej dzia ł alno ś ci, co spó ł ka potwierdzi ł a w pi ś mie do Urz ę du (pismo z dnia 6 stycznia 2004 r.). Równie ż nast ę puj ą ce spó ł ki okre ś laj ą ceny wynajmu sal ceremonialnych na cmentarzach w oparciu o szczegó ł ow ą kalkulacje kosztów: Przedsi ę biorstwo Produkcyjno- 23 Handlowe „Ziele ń ” Sp. z o.o. w Gda ń sku (pismo z dnia 29 grudnia 2003 r.), spó ł ka „Ziele ń Miejska” Sp. z o.o. w Opolu (por.: pismo z dnia 29 grudnia 2003 r., za łą czniki do pism Miasta Opole do Delegatury UOKiK w Katowicach z dnia 11 lutego 2003 r. i z dnia 14 czerwca 2002 r.). Jak wykaza ł o badanie przeprowadzone przez UOKiK, równie ż wówczas, gdy podmiot zarz ą dzaj ą cy cmentarzem nie jest spó ł k ą prawa handlowego, tylko komunaln ą jednostk ą organizacyjn ą , sporz ą dza kalkulacj ę kosztów, i w oparciu o ni ą kszta ł tuje cen ę za wynajem sali ceremonialnej na cmentarzu. Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych w Katowicach potwierdzi ł , ż e sporz ą dza kalkulacje kosztów us ł ugi wynajmu sal ceremonialnych, uwzgl ę dniaj ą ce koszty utrzymania kaplic. Przedsi ę biorca ten nie zmieni ł w ci ą gu ostatnich trzech lat cen ww. ś wiadczenia, gdy ż jego wyniki ekonomiczne w tym okresie by ł y stabilne (pismo z dnia 30 grudnia 2003 r.). Ceny obowi ą zuj ą ce na cmentarzach administrowanych przez Ł ódzki Zak ł ad Us ł ug Komunalnych w Ł odzi kszta ł towane s ą w oparciu o koszty utrzymania nekropolii oraz o poziom inflacji (pismo z dnia 18 grudnia 2003 r.). W oparciu o kalkulacj ę kosztów utrzymania domu przedpogrzebowego ceny swoich us ł ug, uwzgl ę dniaj ą c ą zysk, ustala równie ż Zak ł ad Cmentarzy Komunalnych w Olsztynie (pismo z dnia 30 grudnia 2003 r., za łą cznik do pisma do Delegatury UOKiK w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2003 r.). Z kolei z pisma Zak ł adu Us ł ug Komunalnych w Szczecinie, b ę d ą cego jednostka organizacyjna Miasta Szczecin, wynika, ż e administrowana przeze ń kaplica jest obiektem samofinansuj ą cym si ę , a koszty jej eksploatacji s ą pokrywane z przychodów uzyskiwanych z op ł at za przechowywanie cia ł w ch ł odni i op ł at za wynaj ę cie sal do odprawiania ceremonii pogrzebowych (pismo z dnia 17 grudnia 2003 r.). Wskazani wy ż ej przedsi ę biorcy podobnie jak MPUK, przy ustalaniu wysoko ś ci cen za wynaj ę cie sal ceremonialnych, bior ą pod uwag ę kalkulacje ponoszonych kosztów. Nie jest zatem prawd ą , ż e niekorzystne dla MPUK wyniki przeprowadzonego przez UOKiK badania wynikaj ą z faktu, i ż obj ę to nim, jak twierdzi MPUK, w zdecydowanej wi ę kszo ś ci zak ł ady u ż yteczno ś ci publicznej lub zak ł ady bud ż etowe, których ceny zatwierdzaj ą organy gminy, w zwi ą zku z czym – jak wynika z pism MPUK – nie musz ą one kalkulowa ć rzeczywistych kosztów (por.: pismo MPUK z dnia 6 kwietnia 2004 r.). Na badanych cmentarzach nie sporz ą dza kalkulacji kosztów utrzymania domów przedpogrzebowych: Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej – Rzeszów Sp. z o.o. w Rzeszowie (pismo z dnia 29 grudnia 2003 r.), Przedsi ę biorstwo „Ziele ń Miejska” Sp. z o.o. w Bydgoszczy (pismo z dnia 24 grudnia 2003 r.), Zak ł ad Bud ż etowy „Cmentarz Miejski” w Bia ł ymstoku, stosuj ą cy op ł aty w wysoko ś ci ustalanej przez Rad ę Miejsk ą Bia ł egostoku (pismo z dnia 23 grudnia 2003 r.). Nale ż y przy tym zauwa ż y ć , ż e nawet je ś li by uzna ć – jak chce MPUK – ż e cz ęść z przedsi ę biorców, których ceny wynajmu sal ceremonialnych Prezes Urz ę du analizowa ł , nie mo ż e by ć porównywanych z MPUK, to ceny tego przedsi ę biorcy zawsze b ę d ą najwy ż sze. Ceny stosowane przez MPUK s ą bowiem najwy ż sze spo ś ród cen na wszystkich cmentarzach komunalnych w miastach wojewódzkich na terenie Polski . W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci uzasadnione jest twierdzenie, ż e MPUK stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , okre ś lon ą w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskutek: • nadu ż ywania przez MPUK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie, polegaj ą cego na narzucaniu nadmiernie wygórowanej ceny wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na cmentarzu ; • nadu ż ywania przez MPUK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie, polegaj ą cego na narzucaniu nadmiernie wygórowanej 24 ceny wynajmu sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym na cmentarzu. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y do dziedziny prawa publicznego, a prawo to ma na celu ochron ę interesu ogólnospo ł ecznego. Zgodnie z tre ś ci ą art. 1 ust. 1 tej ustawy, okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowane w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. W czasie post ę powania i przy wydawaniu decyzji Prezes Urz ę du jest tym samym rzecznikiem interesu publicznego. Wynika to równie ż z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – m.in. z art. 7 k.p.a. Decyzja administracyjna mo ż e bowiem dotyczy ć nie tylko stron, lecz jej skutki mog ą rozci ą ga ć si ę tak ż e na inne osoby – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 57). W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. Publicznoprawny charakter ustawy oznacza, ż e nie wszystkie zachowania przedsi ę biorców i ich zwi ą zków, nawet formalnie podlegaj ą ce literze prawa, uzasadniaj ą uruchomienie przewidzianych przez ni ą instrumentów. Powinno to nast ę powa ć tylko wówczas, gdy w nast ę pstwie zachowa ń naruszaj ą cych ustaw ę zagro ż ony jest interes ogólnospo ł eczny. Naruszenie za ś tego interesu ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy te dzia ł ania wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska (por.: wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 stycznia 1991 r., sygn. akt XV Ama 8/90; S. Gronowski: Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1996, s. 1-2). Poj ę cie naruszenia interesu publicznoprawnego nie mo ż e by ć jednak pojmowane w sposób mechaniczny i oceniane ilo ś ciowo. W niniejszej sprawie dowiedziono, i ż MPUK stosuje praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę wp ł ywaj ą c w sposób istotny na stan konkurencji w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych. Dzia ł ania MPUK wywieraj ą negatywny skutek na stan konkurencji na rynku. Stosowane przez MPUK ceny nadmiernie wygórowanej za wynajem sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych maj ą charakter praktyki eksploatacyjnej. Stosuj ą c ceny nadmiernie wygórowane MPUK uzyskuje korzy ś ci kosztem podmiotów nieprowadz ą cych dzia ł alno ś ci gospodarczej – klientów MPUK wynajmuj ą cych sale ceremonialne w dzier ż awionych przez tego przedsi ę biorc ę domach przedpogrzebowych. Korzy ś ci tych MPUK nie móg ł by uzyska ć w warunkach rynkowej konkurencji. W tym stanie rzeczy bezsprzeczne jest w ocenie Prezesa Urz ę du, i ż w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i art. 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W przypadku stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu praktyk, o którym mowa w art. 5 lub 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do naruszenia przez MPUK okre ś lonego w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazu nadu ż ywania pozycji 25 dominuj ą cej w sposób okre ś lony w sentencji niniejszej decyzji. Charakter i uci ąż liwo ść stosowanych przez MPUK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w pe ł ni uzasadniaj ą , zdaniem Prezesa Urz ę du, na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie dokonane by ł o co najmniej nieumy ś lnie. Konieczno ść brania pod uwag ę przes ł anki winy w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika bezpo ś rednio nie tylko z tre ś ci tego przepisu, ale równie ż pozostaje jednak w zgodzie z orzecznictwem Trybuna ł u Konstytucyjnego (orzeczenie Trybuna ł u Konstytucyjnego z dnia 1 marca 1994 r.; sygn. U. 7/93) oraz z zasadami stosowania kar pieni ęż nych, które obowi ą zuj ą we wspólnotowym prawie konkurencji. Zgodnie z art. 23 ust. 2 lit. a Rozporz ą dzenia Rady Unii Europejskiej z dnia 16 grudnia 2002 r. (Dz. Urz. UE nr L 1 z dnia 4 stycznia 2003 r.) Komisja mo ż e w drodze decyzji na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą na przedsi ę biorców lub zwi ą zki przedsi ę biorców, je ż eli umy ś lnie lub nieumy ś lnie naruszaj ą zakazy okre ś lone w art. 81 lub 82 TWE. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak MPUK. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny mie ć mo ż liwo ść przewidzenia, ż e podejmowane przez nie dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Opisane w niniejszej decyzji dzia ł ania MPUK nie mog ł y si ę temu przedsi ę biorcy kojarzy ć z niczym innym, jak tylko z nieuchronno ś ci ą naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enie kary. Ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa Urz ę du, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 101-103, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ść uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 104 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Maj ą c na uwadze znaczny stopie ń naruszenia interesu publicznoprawnego, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na MPUK kar ę w wysoko ś ci 15.000 z ł (s ł ownie: pi ę tna ś cie tysi ę cy z ł otych). W niniejszej sprawie udowodniono MPUK stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych z zakresu obs ł ugi sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie oraz w domu przedpogrzebowym na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie. MPUK stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy czym charakter oraz uci ąż liwo ść stosowanej przez MPUK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę uzasadnia na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. W ocenie Prezesa Urz ę du kara ta w pe ł ni odpowiada stopniowi zawinienia MPUK. Nak ł adaj ą c kar ę w ustalonej wy ż ej wysoko ś ci, Prezes Urz ę du wyszed ł z za ł o ż enia, i ż powinna ona mie ć charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny, przyczyniaj ą c si ę do 26 zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez MPUK w przysz ł o ś ci regu ł konkurencji. Aby skutecznie zapobiega ć próbom pojawienia si ę w przysz ł o ś ci takich niekorzystnych zjawisk, musi by ć ostrze ż eniem odczuwalnym. Wa żą c wysoko ść kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du mia ł równie ż na wzgl ę dzie, i ż w celu obni ż enie zakwestionowanej wysoko ś ci pobieranych przez MPUK op ł at mo ż e okaza ć si ę niezb ę dne przeprowadzenie przez tego przedsi ę biorc ę kosztoch ł onnych dzia ł a ń organizacyjnych, proefektywno ś ciowych oraz restrukturyzacyjnych. Uwzgl ę dniwszy powy ż sz ą okoliczno ść , a tak ż e interes konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug MPUK, wysoko ść na ł o ż onej kary pieni ęż nej zosta ł a okre ś lona na poziomie mo ż liwie minimalnym. Jak wynika z przekazanych przez MPUK informacji, w 2003 r. przedsi ę biorstwo to osi ą gn ęł o przychód netto z dzia ł alno ś ci w wysoko ś ci 14.297.000 z ł oraz zysk netto w wysoko ś ci 348.000 z ł (za ł . do pisma MPUK z dnia 22 marca 2004 r.). Zatem wymierzona przez Prezesa Urz ę du kara stanowi 0,1% przychodu MPUK w 2003 r. oraz 4,3% zysku netto MPUK w 2003 r. Mie ś ci si ę ona w granicach wyznaczonych przez art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i jednocze ś nie stanowi jedynie 1,04% kary maksymalnej, przewidzianej za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ś wietle wskazanych okoliczno ś ci, na ł o ż enie przedmiotowej kary, jak i jej wysoko ść , jest w pe ł ni uzasadniona. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem niniejszej Delegatury. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów — kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Otrzymuje: Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. ul. Redutowa 25 01-106 Warszawa 27