RWA-36/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-411-10/07/DJ Warszawa, dn. 24 wrze ś nia 2008 r. DECYZJA Nr RWA-36/2008 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po uprawdopodobnieniu w toku post ę powania antymonopolowego nadu ż ywania przez Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na terenie Miasta Sulejówek poprzez: 1. narzucanie odbiorcom przez w/w przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zamieszczenie w tre ś ci Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody oraz odbioru ś cieków, wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, z których wynika, ż e przedsi ę biorca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za dzia ł ania zawinione, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. narzucanie przez w/w przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zamieszczenie w tre ś ci Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych postanowie ń , zgodnie z którymi w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez Us ł ugobiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy, ilo ść pobranej wody lub odprowadzanych ś cieków nalicza si ę odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz po z ł o ż eniu przez Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji pismem z dnia 13 grudnia 2007 r. zobowi ą zania do zawierania nowych umów z odbiorcami us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wed ł ug nowoopracowanych wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych, za łą czonych do pisma ww. Przedsi ę biorcy z dnia 26 lutego 2008 r., oraz do dokonania we wszystkich umowach zawartych dotychczas wed ł ug kontrolowanych wzorów umów odpowiednich zmian w drodze aneksów stosownie do tre ś ci nowoopracowanych wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania, przy czym termin zako ń czenia procesu aneksowania wszystkich dotychczas zawartych umów okre ś la si ę na dzie ń 31 grudnia 2008 r. II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nak ł ada si ę na Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r. 2. nak ł ada si ę na Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 stycznia 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 grudnia 2008 r., na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. RWA-40-16/06/PB), maj ą ce na celu badanie zasad dostawy wody lub odprowadzania ś cieków stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne wobec konsumentów - indywidualnych odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych w miejscowo ś ciach na terenie województwa mazowieckiego. Konieczno ść wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania uzasadniona by ł a uzyskanymi przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie informacjami, z których wynika ł o, i ż w zwi ą zku ze ś wiadczeniem tych us ł ug, mo ż liwe s ą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji 2 konsumentów, jak równie ż ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e Prezesem UOKiK lub Prezesem Urz ę du) wyst ą pi ł m.in. do Miasta Sulejówek - Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji (dalej tak ż e jako: Miasto lub przedsi ę biorstwo lub przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo - kanalizacyjne) o przes ł anie wszelkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z odbiorcami ś wiadczonych us ł ug. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du Miasto przes ł a ł o wzór Umowy na dostaw ę wody, wzór Umowy na odbiór ś cieków komunalnych oraz Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku stanowi ą cy za łą cznik do uchwa ł y Rady Miasta Sulejówek nr 260/XLIX/05 z dnia 19 grudnia 2005 roku. Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Miasto pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków, sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du postanowieniem z dnia 19 wrze ś nia 2007 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na terenie Miasta Sulejówek na skutek: 1. narzucania odbiorcom przez w/w przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zamieszczenie w tre ś ci Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych postanowie ń , zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody oraz odbioru ś cieków, wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, wynikaj ą cymi z zawinionych dzia ł a ń przedsi ę biorcy, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. narzucania przez w/w przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zamieszczenie w tre ś ci Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych postanowie ń , zgodnie z którymi w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez Us ł ugobiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy, ilo ść pobranej wody lub odprowadzanych ś cieków nalicza si ę odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, Miasto w pi ś mie z dnia 8 pa ź dziernika 2007 r. poinformowa ł o, i ż z uwagi na zg ł oszone przez Prezesa Urz ę du w ą tpliwo ś ci i zastrze ż enia do tre ś ci zawieranych z odbiorcami umów na dostaw ę wody i umów na odprowadzanie ś cieków wprowadzi stosowne zmiany do wykorzystywanych wzorców umów. Jednocze ś nie Miasto ustosunkowa ł o si ę do stawianych mu zarzutów, podnosz ą c, co nast ę puje: 3 Miasto wskaza ł o, i ż projekty Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych nie stanowi ą wzorów umów w rozumieniu art. 384 k.c. Projekty te przedk ł adane s ą ka ż demu z przysz ł ych odbiorców, niemniej po zapoznaniu si ę z ich tre ś ci ą ka ż dy z nich mo ż e wnie ść swoje uwagi i zastrze ż enia. Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne dopuszcza bowiem indywidualne uzgodnienia wszystkich warunków umów, dotychczas jednak ż aden z odbiorców nie wnosi ł uwag co do tre ś ci przedstawionych mu propozycji umów. W tej sytuacji uzna ć nale ż y, ż e umowy te kszta ł tuj ą wzajemne zobowi ą zania stron zgodnie z ich wol ą . Pozwala to przyj ąć , ż e warunki umów s ą przez strony uzgadniane indywidualnie. Odnosz ą c si ę do pierwszego postawionego zarzutu (pkt I. 1 sentencji decyzji), Miasto wskaza ł o, ż e zapisy zawarte w § 5 pkt 1 f Umowy na dostaw ę wody i § 5 pkt 1 c Umowy na odbiór ś cieków komunalnych wy łą czaj ą ce odpowiedzialno ść Us ł ugodawcy za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody lub odbioru ś cieków wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych dotycz ą jedynie przerw w zasilaniu energetycznym niezawinionych i niezale ż nych od przedsi ę biorstwa. Miasto podnios ł o równie ż , ż e wszelkie zarz ą dzane przez nie obiekty i urz ą dzenia zasilane s ą w energi ę elektryczn ą przez Zak ł ad Energetyczny Warszawa – Teren S.A. Rejon Energetyczny Otwock (dalej: ZEW-T lub Zak ł ad). W umowach na dostaw ę energii zawartych z tym Zak ł adem zamieszczone zosta ł y postanowienia, i ż przewiduje si ę wyst ę powanie planowanych przerw i awarii w zasilaniu obiektów, a za ewentualne szkody tym spowodowane przedsi ę biorstwo nie b ę dzie żą da ł o odszkodowania. Powy ż sza okoliczno ść , przestarza ł y system zasilania w energi ę elektryczn ą Miasta Sulejówek oraz zapisy § 44 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku sk ł oni ł y przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne do wprowadzenia do umów zawieranych z odbiorcami zapisów o wy łą czeniu jego odpowiedzialno ś ci za ograniczenia albo wstrzymanie dostawy wody lub odbioru ś cieków. Miasto poinformowa ł o, ż e w celu ograniczenia skutków przerw w dostawie energii elektrycznej przez ZEW-T podstawowe obiekty przedsi ę biorstwa zosta ł y wyposa ż one w stacjonarne agregaty pr ą dotwórcze, jak równie ż wykorzystywane s ą przeno ś ne agregaty pr ą dotwórcze do awaryjnego zasilania obiektów w terenie, niemniej przy tak du ż ej ilo ś ci urz ą dze ń wodoci ą gowo – kanalizacyjnych nie ma mo ż liwo ś ci utrzymania ci ą g ł o ś ci pracy tych obiektów w sytuacji braku zasilania energetycznego obejmuj ą cego znaczny obszar miasta. Z uwagi na fakt, ż e w przypadku braku zasilania zewn ę trznego przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie tylko nie zyskuje nieuzasadnionych korzy ś ci, ale wr ę cz ponosi uci ąż liwo ś ci w postaci dodatkowych kosztów zwi ą zanych z awaryjnym zasilaniem urz ą dze ń wodoci ą gowo – kanalizacyjnych, nie mo ż na mówi ć o stosowaniu przez Miasto praktyk okre ś lonych w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Miasto zwróci ł o tak ż e uwag ę , ż e zgodnie z § 20 ust. 1 Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych w sprawach nieuregulowanych umow ą maj ą zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, a zatem tak ż e przepis art. 65 § 2 k.c. nakazuj ą cy, by w umowach raczej bada ć , jaki by ł zgodny zamiar stron i cel umowy, ani ż eli opiera ć si ę na jej dos ł ownym brzmieniu. Miasto podnios ł o, ż e skoro z § 4 ust. 1 i ust. 2 lit. d Umowy na dostaw ę wody i z § 4 ust. 1 i 3 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych jednoznacznie wynika, ż e obowi ą zkiem Us ł ugodawcy jest zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych oraz utrzymywanie ich w pe ł nej sprawno ś ci eksploatacyjnej, przeto nie jest mo ż liwa taka interpretacja § 5 ust. 1 lit. f Umowy na dostaw ę 4 wody i § 5 ust. lit. c Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, która dopuszcza ł aby brak odpowiedzialno ś ci Us ł ugodawcy za przerwy w zasilaniu energetycznym skutkuj ą ce ograniczeniem lub wstrzymaniem dostaw wody lub odbioru ś cieków. Taka interpretacja by ł aby bowiem sprzeczna ze zgodnym zamiarem stron nale ż ytego wype ł niania warunków umowy, jak i celem umowy, którym jest sprawne ś wiadczenie us ł ug przez Miasto. Nie jest zatem mo ż liwie obci ąż anie odbiorców kosztami przerw zasilania energetycznego, których przyczyny le ż a ł y po stronie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego, bowiem tego rodzaju sytuacje obj ę te s ą dyspozycj ą § 4 Umów , a odpowiedzialno ść przedsi ę biorstwa ewidentnie wynika z faktu niezapewnienia zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń do ś wiadczenia us ł ug w sposób ci ą g ł y i niezawodny. Odno ś nie do zarzutu sformu ł owanego w punkcie I. 2 sentencji niniejszej decyzji, Miasto o ś wiadczy ł o, i ż kwestionowane postanowienia maj ą na celu zrekompensowanie strat, jakie przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne i pozostali odbiorcy us ł ug ponie ś liby w zwi ą zku ze ś wiadomym uszkodzeniem wodomierza przez odbiorc ę . Miasto podkre ś li ł o, ż e nie dochodzi do stosowania przez nie praktyk, o których mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, gdy ż Miasto nie chce w takich sytuacjach zyska ć nieuzasadnionych korzy ś ci, a jedynie zrekompensowa ć straty poniesione przez ś wiadome i celowe dzia ł anie odbiorcy wyrz ą dzaj ą ce przedsi ę biorstwu szkod ę . Miasto podkre ś li ł o przy tym, ż e zastosowanie kwestionowanych zapisów umów wymaga uprzedniego wykazania istnienia po stronie odbiorcy przes ł anki winy, co jest wysoce uci ąż liwe. Jednocze ś nie Miasto wskaza ł o, ż e w okresie stosowania kwestionowanych wzorców umownych faktycznie nie korzysta ł o z zapisów § 8 ust. 4 Umowy na dostaw ę wody i § 8 ust. 6 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych . W pi ś mie z dnia 13 grudnia 2007 r., Miasto poinformowa ł o, i ż zobowi ą zuje si ę do przedstawiania nowym odbiorcom us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych projektów umów na dostaw ę wody i odbiór ś cieków komunalnych zawieraj ą cych zmiany postulowane przez Prezesa Urz ę du oraz do odpowiedniego aneksowania wszystkich dotychczas zawartych umów na dostaw ę wody i odbiór ś cieków komunalnych. Projekt nowej Umowy na dostaw ę wody oraz projekt nowej Umowy na odbiór ś cieków komunalnych Miasto przekaza ł o w za łą czeniu do pisma z dnia 26 lutego 2008 r. Pismem z dnia 22 lipca 2008 r. strona post ę powania zosta ł a zawiadomiona o zamkni ę ciu post ę powania dowodowego oraz mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy w siedzibie Urz ę du, z którego to uprawnienia strona skorzysta ł a w dniu 13 sierpnia 2008 r. Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji jest zak ł adem bud ż etowym utworzonym uchwa łą Rady Miejskiej w Sulejówku z dnia 18 lipca 1996 r. nr 202/XXVII/96 w celu zapewnienia w ł a ś ciwego funkcjonowania komunalnej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej w Mie ś cie Sulejówek. Dzia ł a w oparciu o Statut z dnia 2 czerwca 2003 r. przyj ę ty uchwa łą Rady Miasta Sulejówek nr 48/VII/03. Stosownie do § 4 Statutu, Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji realizuje swoje zadania m.in. poprzez prowadzenie dzia ł alno ś ci eksploatacyjnej obiektów wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wraz z sieciami, produkcj ę wody pitnej oraz odprowadzanie i unieszkodliwianie ś cieków z zachowaniem uwarunkowa ń technologicznych i zasad podanych w dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatowanych obiektów, wykonywanie us ł ug w zakresie rozbudowy sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz przy łą czy 5 i przykanalików, ś wiadczenie us ł ug w zakresie eksploatacji sieci oraz obiektów wodoci ą gowych i kanalizacyjnych oraz zawieranie umów i prowadzenie rozlicze ń finansowych z odbiorcami w zakresie gospodarki wodno- ś ciekowej. Na obszarze dzia ł ania tego przedsi ę biorstwa obowi ą zuje – jako akt prawa miejscowego – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku przyj ę ty uchwa łą nr 260/XLIX/05 z dnia 19 grudnia 2005. Przy zawieraniu z odbiorcami us ł ug umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne pos ł uguje si ę wzorem Umowy na dostaw ę wody i wzorem Umowy na odbiór ś cieków komunalnych. Na dzie ń 8 pa ź dziernika 2007 r. wed ł ug kontrolowanego przez Prezesa UOKiK wzoru Umowy na dostaw ę wody Miasto zawar ł o 2400 umów, za ś wed ł ug wzoru Umowy na odbiór ś cieków komunalnych 1025 umów. We wszystkich umowach z odbiorcami skonstruowanymi w oparciu o ww. wzorce zawarte zosta ł y postanowienia: - zgodnie, z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie lub wstrzymanie dostaw wody lub odbioru ś cieków wywo ł anych przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych (zarzut 1), - zgodnie, z którymi w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez odbiorc ę lub wykazania, ze uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy ilo ść pobranej wody lub odprowadzonych ś cieków nalicza si ę odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza (zarzut 2). Wed ł ug o ś wiadczenia Miasta, zawartego w pi ś mie z dnia 8 pa ź dziernik 2007 r., ż aden z odbiorców nie podj ął si ę dotychczas negocjowania warunków umowy, st ą d te ż postanowienia umowne kwestionowane w niniejszym post ę powaniu zawarte s ą we wszystkich umowach sporz ą dzonych w oparciu o kontrolowane wzorce. Prezes Urz ę du ustali ł , ż e w przedstawionych przez Miasto nowoopracowanych wzorcach Umowy na dostaw ę wod ę i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych , wszystkie postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urz ę du zosta ł y zmienione. Postanowienie § 5 ust. 1 lit. f dotychczasowego wzorca Umowy na dostaw ę wody zosta ł o zmodyfikowane w ten sposób, ż e wskazano, i ż Us ł ugodawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody, je ż eli zosta ł o ono wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych, niezawinionymi przez Us ł ugodawc ę i niezale ż nymi od niego (§ 5 ust. 1 lit. e nowego wzorca umowy). Analogiczn ą zmian ę wprowadzono do Umowy na odbiór ś cieków komunalnych. Dotychczasowe postanowienie § 5 ust. 1 lit c tego wzorca zast ą piono bowiem zapisem, zgodnie z którym Us ł ugodawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń kanalizacyjnych, niezawinionymi przez Us ł ugodawc ę i niezale ż nymi od niego (§ 5 ust. 1 lit. c nowego wzorca umowy). Kwestionowane przez Prezesa Urz ę du regulacje § 8 ust. 4 Umowy na dostaw ę wody i § 8 ust. 6 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, stosownie do których w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez Odbiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy ilo ść pobranej wody lub odprowadzonych ś cieków nalicza si ę 6 odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, zosta ł y usuni ę te ze wzorców. Analiza zmian dokonanych przez Miasto wykaza ł a zatem, i ż z wzoru Umowy na dostaw ę wody oraz wzoru Umowy na odbiór ś cieków komunalnych wyeliminowane zosta ł y postanowienia, których tre ść by ł a podstaw ą sformu ł owania zarzutów naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Miasto zobowi ą za ł o si ę stosowa ć nowe wzorce umów przy zawieraniu nowych umów, jak równie ż zobowi ą za ł o si ę , ż e dokona zmian we wszystkich dotychczas zawartych umowach wed ł ug kontrolowanego przez Prezesa Urz ę du wzoru Umowy na dostaw ę wody oraz wzoru Umowy na odbiór ś cieków komunalnych poprzez ich zast ą pienie umowami zawartymi wed ł ug wzorów przekazanych wraz z pismem z dnia 26 lutego 2008 r. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Naruszenie interesu publicznoprawnego. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, i ż w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tych jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Rozwini ę cie tre ś ci tego artyku ł u stanowi wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98, który stwierdza, ż e publicznoprawny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powoduje, ż e ma ona zastosowanie wówczas, gdy jest zagro ż ony lub naruszony interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. W wyroku S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony konkurencji i Konsumentów z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e: „interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swoich wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej- art. 7 k.p.a. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki, czy te ż grupy”. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów jednostkowych, a fakt naruszenia interesu publicznoprawnego powinien by ć w ka ż dej sprawie ustalony przez Prezesa Urz ę du w sposób indywidualny. Okoliczno ś ci ą umo ż liwiaj ą c ą podejmowanie przez Miasto dzia ł a ń b ę d ą cych przedmiotem postawionych w niniejszej sprawie zarzutów, jest niew ą tpliwie jego si ł a rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, bowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej na rynku pozycji dominuj ą cej narusza interes publiczny. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy praktyki eksploatacyjne urzeczywistniaj ą si ę 7 poprzez stosunki umowne. Zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym postanowienia zawarte s ą we wzorze Umowy na dostaw ę wody i wzorze Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, powszechnie wykorzystywanych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne w obrocie gospodarczym. Zakwestionowane dzia ł ania Miasta wymierzone s ą w szeroki kr ą g uczestników rynku, obejmuj ą cy wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców wody i dostawców ś cieków. Zatem nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Przedsi ę biorca Przy pomocy norm prawa antymonopolowego realizowana jest ochrona uczestników rynku przed antykonkurencyjnymi praktykami ze strony innych przedsi ę biorców. Przepisy okre ś laj ą ce zakaz stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zawarte w art. 6 i 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje si ę zatem jedynie do przedsi ę biorców i ich zwi ą zków. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod poj ę ciem „przedsi ę biorcy” nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) osob ę fizyczn ą , która posiada kontrol ę , w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oraz praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z ustaw ą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). W ł a ś ciwa dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ść gospodarcza to zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e Miasto Sulejówek jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Gmina, w tym tak ż e gmina posiadaj ą ca status miasta, jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), posiadaj ą c ą osobowo ść prawn ą . Do zada ń w ł asnych gminy nale ż y w szczególno ś ci zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty wynikaj ą cych z art. 7 tej ustawy, w tym m.in. z zakresu wodoci ą gów i zaopatrzenia w wod ę oraz kanalizacji (art. 7 ust. 1 pkt 3). Miasto Sulejówek ś wiadczy te us ł ugi poprzez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji – nieposiadaj ą c ą odr ę bnej osobowo ś ci prawnej jednostk ę organizacyjn ą dzia ł aj ą c ą w formie zak ł adu bud ż etowego utworzonego na podstawie uchwa ł y Rady Miasta Sulejówek nr 202/XXVII/96 z dnia 18 lipca 1996 r. Zgodnie ze Statutem Miejskiego Zak ł adu 8 Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku, stanowi ą cym za łą cznik do Uchwa ł y nr 48/VII/03 Rady Miasta Sulejówek z dnia 2 czerwca 2003 r., celem dzia ł alno ś ci tego Zak ł adu jest zapewnienie w ł a ś ciwego funkcjonowania komunalnej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej w Mie ś cie Sulejówek. Poniewa ż zadania w ł asne gminy s ą traktowane jako zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, nale ż y przyj ąć , i ż wskazana powy ż ej dzia ł alno ść Miasta Sulejówek w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę oraz odbioru ś cieków polega na ś wiadczeniu us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. W tym stanie rzeczy nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż Miasto Sulejówek posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy wykonywaniu za po ś rednictwem swojej jednostki organizacyjnej (Zak ł adu) opisanej wy ż ej dzia ł alno ś ci Miasto podlega zatem rygorom prawa antymonopolowego, a wi ę c jego dzia ł ania podlegaj ą ocenie w aspekcie zakazów stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . I.1. Ustalenie rynku w ł a ś ciwego. Zasadnicze znaczenie dla uczynienia przedsi ę biorcy zarzutu naruszenia art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma okre ś lenie rynku, na którym dany przedsi ę biorca dzia ł a. Jego ramy decyduj ą bowiem o tym, czy dany przedsi ę biorca posiada ć b ę dzie pozycj ę dominuj ą c ą , która jest niezb ę dn ą przes ł ank ą odpowiedzialno ś ci za naruszenie art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (m.in. rzeczy, us ł ugi). Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. Przedmiotem dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego jest m.in. dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody oraz us ł ugi zwi ą zane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ś cieków. Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków z uwagi na okoliczno ść , i ż us ł ugi te nie maj ą bliskich substytutów. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody i odprowadzania ś cieków rynek w aspekcie geograficznym ograniczony jest istniej ą c ą sieci ą wodoci ą gow ą i kanalizacyjna, a jego zasi ę g ma charakter lokalny i obejmuje teren Miasta Sulejówek. Rodzaj us ł ug ś wiadczonych przez Miasto, ze wzgl ę du na sieciowy charakter i zbyt kosztown ą duplikacj ę us ł ug, wyklucza dzia ł anie na przedmiotowym rynku innych przedsi ę biorców i w zwi ą zku z tym na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków Miasto dzia ł a w warunkach monopolu naturalnego. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e odbiorcy ww. us ł ug nie maj ą alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia poza wpi ę ciem si ę do sieci nale żą cej do Miasta. Poj ę cie alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia nie obejmuje swoj ą tre ś ci ą mo ż liwo ś ci zaspokojenia potrzeb zaopatrzeniowych we w ł asnym zakresie. Aby nowe ź ród ł o zaopatrzenia mog ł o by ć uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych, musi ono spe ł nia ć wymóg natychmiastowej dost ę pno ś ci bez 9 ponoszenia nak ł adów inwestycyjnych (wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000 r., sygn. akt XVII Ama 44/00). Takie alternatywne ź ród ł o dostaw wody dla odbiorców z terenu Miasta Sulejówek nie wyst ę puje. Tak wi ę c, rynek w uj ę ciu geograficznym obejmuje obszar Miasta Sulejówek. Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest wi ę c rynek us ł ug zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na obszarze Miasta Sulejówek. I.2. Ustalenie pozycji rynkowej Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Poj ę cie posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym okre ś la art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z jego tre ś ci ą przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne jest monopolist ą naturalnym, wype ł nia zatem norm ę art. 4 pkt 10 ustawy antymonopolowej. Poniewa ż na rynku w ł a ś ciwym uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , posiada si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale tak ż e dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od swoich kontrahentów i klientów, a w szczególno ś ci wykorzystywa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą do ich ekonomicznej eksploatacji. I.3. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 12 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub art. 9 ustawy (…), przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . W zwi ą zku z powy ż szym, dla zastosowania art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Miasto przepisu art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Sankcjonowaniu w trybie przewidzianym w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów podlega nie samo posiadanie na rynku pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie. Z faktu ustalenia, ż e dany podmiot zajmuje na rynku pozycj ę dominuj ą c ą wynika, ż e podmiot ten podlega ograniczeniom maj ą cym przeciwdzia ł a ć nadu ż ywaniu si ł y rynkowej wynikaj ą cym z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku 10 przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega – w my ś l art. 9 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy – na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Praktyka taka jest dzia ł aniem o charakterze eksploatacyjnym, polegaj ą cym na wyzyskiwaniu przez dominanta przewagi kontraktowej nad kontrahentami. Jej przejawem jest konieczno ść akceptowania przez nich warunków umów proponowanych przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego, które s ą obiektywnie nierównoprawne. Dominant wykorzystuje bowiem przymusow ą sytuacj ę kontrahenta wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, proponuj ą c mu zawarcie umowy, która w warunkach równowagi rynkowej – ze wzgl ę du na tre ść postanowie ń – nie zosta ł aby sfinalizowana. Dla uprawdopodobnienia stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej powy ż ej konieczne jest wykazanie kumulatywnego zaistnienia nast ę puj ą cych przes ł anek: a) uprawdopodobnienie narzucania okre ś lonych warunków umów, b) uprawdopodobnienie uci ąż liwego charakteru tych warunków, c) uprawdopodobnienie osi ą gania przez przedsi ę biorc ę narzucaj ą cego warunki nieuzasadnionych korzy ś ci. a) narzucanie warunków umów Do narzucania warunków umów dochodzi wówczas, gdy przedsi ę biorca, wykorzystuj ą c posiadan ą przewag ę ekonomiczn ą w warunkach niedostatecznej konkurencji na rynku, ogranicza swobod ę kszta ł towania tre ś ci umów ze strony kontrahentów dzia ł aj ą cych pod przymusem. Miasto Sulejówek – Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji ś wiadczy us ł ugi wodoci ą gowo – kanalizacyjne w warunkach wskazuj ą cych na dysponowanie potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim odbiorcom warunków umów. Sprzyja temu fakt, i ż przy zawieraniu umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne pos ł uguje si ę opracowanymi przez siebie wzorcami umownymi. Stosowanie wzorców przy zawieraniu jednorodzajowych umów o charakterze masowym, jakimi niew ą tpliwie s ą umowy o zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, wymaga aprobaty przez odbiorców ich warunków, które s ą z góry jednostronnie ustalane przez profesjonalist ę . Tre ść umów, do których przychylaj ą si ę us ł ugobiorcy, jest arbitralnie ustalana, za ś swoboda odbiorcy us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych w zakresie kszta ł towania warunków umownych jest tutaj wy łą czona. Zawarcie umowy nast ę puje bowiem przez przyst ą pienie do warunków ustalonych autorytatywnie przez dostawc ę us ł ug. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, wystarczaj ą c ą przes ł ank ą dla uznania, i ż nast ę puje narzucenie warunków umów adhezyjnych, jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju (por. E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 118). Podgl ą d taki jest równie ż utrwalony w orzecznictwie s ą dowym. W wyroku z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. akt XVII AmA 25/07, SOKiK uzna ł , ż e nale ż y przyj ąć , i ż warunki umów s ą kontrahentom narzucane, je ż eli zawarcie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nast ę puje w wyniku zaakceptowania warunków umowy przedstawionych we wzorcu umowy przez przedsi ę biorc ę , nie podlegaj ą cych indywidualnym negocjacjom. W takiej bowiem sytuacji Miasto – monopolista naturalny znajduje si ę w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do odbiorców wody, którzy nie maj ą c mo ż liwo ś ci wyboru, zmuszeni s ą korzysta ć z jego us ł ug, a co za tym idzie do akceptowania niekorzystnych dla nich zapisów (por. równie ż wyrok 11 SOKiK z dnia 22 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt AmA 80/04, wyrok SOKIK z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt XVII AmA 47/06, wyrok SOKiK z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt XVII AmA 58/06). Stanowisko to znajduje tak ż e swoje potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Apelacyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt VI ACa 939/07, stwierdzi ł , i ż uprawnione jest rozumowanie, ż e skoro zawarcie umowy z dominantem nast ę puje przez przyst ą pienie do warunków ustalonych przez niego w formularzu wzorcowym, to warunki umowne nie podlegaj ą negocjacjom. Jak wskaza ł S ą d, monopolistyczna pozycja rynkowa przedsi ę biorcy zmusza jego kontrahentów do akceptowania niekorzystnych zapisów oferty, co uzasadnia przyj ę cie, ż e warunki umów s ą przez niego narzucane kontrahentom. Zakwestionowane w toku niniejszego post ę powania warunki umów s ą stosowane przez Miasto wzgl ę dem wszystkich odbiorców korzystaj ą cych z us ł ug przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego i stanowi ą element stosowanych przez nie wzorów Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych. Odbiorca podpisuj ą c umow ę aprobuje warunki umowy z góry jednostronnie ustalone przez Miasto. Postanowienia umowne kwestionowane w niniejszym post ę powaniu zawarte s ą we wszystkich umowach sporz ą dzonych w oparciu o kontrolowany wzorzec. Wed ł ug o ś wiadczenia Miasta, wszyscy kontrahenci przedsi ę biorstwa przyst ą pili do umowy bez indywidualnego negocjowania jej postanowie ń . Fakt ten pozwala uzna ć za uprawdopodobnione, i ż w tym zakresie warunki Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych zosta ł y im przez sporz ą dzaj ą ce wzorce przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne narzucone. b) uci ąż liwy charakter warunków umów Za uci ąż liwy warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron stosunku – kontrahenta, ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków, zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy w warunkach istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c w sytuacji istnienia niczym nieskr ę powanej swobody kontraktowej, dominant by ł by w stanie wynegocjowa ć takie postanowienia umów (wyroki S ą du Antymonopolowego z 29 grudnia 1993 r., XVII Amr 68/93 oraz z 23 czerwca 1999 r. XVII Ama 28/99). c) nieuzasadnione korzy ś ci Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów w warunkach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron umowy i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w logicznym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy. Nieuzasadnione korzy ś ci mog ą pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Nale ż y podkre ś li ć , i ż sama mo ż liwo ść wyst ą pienia skutków praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (w tym przypadku faktycznego osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę nieuzasadnionych korzy ś ci z tytu ł u realizacji uci ąż liwych warunków umownych) nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla bytu praktyki nie jest bowiem konieczne wyst ą pienie 12 negatywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczy, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia takiego skutku. Praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest ju ż bowiem sama próba osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku okre ś lonego skutku (por. E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 97). Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie równie ż w orzecznictwie antymonopolowym. W wyroku z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. akt XVII AmA 25/07 SOKiK wskaza ł , ż e przes ł anka osi ą gania nieuzasadnionych korzy ś ci nie zostaje spe ł niona dopiero w sytuacji, gdy dane korzy ś ci zostan ą osi ą gni ę te. Wystarczaj ą cym jest bowiem fakt realnego zagro ż enia, i ż ziszczenie si ę okre ś lonych w danych zapisach okoliczno ś ci spowoduje uzyskanie przez przedsi ę biorc ę nieuzasadnionych korzy ś ci. W zwi ą zku z tym, S ą d ten, stan ął na stanowisku, ż e „zapis wy łą czaj ą cy odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą powoda wzgl ę dem kontrahenta za przerwy w dostawie wody spowodowane brakiem wody na uj ę ciu i przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych daje mu mo ż liwo ść takich nieuzasadnionych korzy ś ci” . Organ antymonopolowy ma zatem obowi ą zek ocenia ć zachowania przedsi ę biorcy od strony skutków, jakie zachowania te mog ą nawet hipotetycznie wywo ł a ć na rynku. Z tre ś ci art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika bowiem, ż e jej re ż imowi podlegaj ą nie tylko praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , które wywo ł a ł y b ą d ź aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Polski, ale równie ż praktyki, które cho ć by tylko hipotetycznie, mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. Takie te ż stanowisko wyrazi ł S ą d Najwy ż szy, który w wyroku z dnia 12 maja 1997 r. (sygn. akt I CKN 114/97) wskaza ł , ż e istota rozpoznawanej sprawy nie sprowadza si ę do tego, czy Miasto, któremu postawiono zarzut naruszenia ustawy antymonopolowej odnosi korzy ś ci z ca ł o ś ci prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz do tego, czy w zawieranych umowach zastrzega sobie nieuzasadnione korzy ś ci. Praktyka z pkt I.1 sentencji decyzji W ocenie Prezesa Urz ę du, zawarte w stosowanych przez przedsi ę biorc ę wzorcach umownych postanowienia, przewiduj ą ce wy łą czenie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody oraz odbioru ś cieków wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, maj ą charakter uci ąż liwy w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rozpatruj ą c uci ąż liwo ść kwestionowanych warunków umów, nale ż y po pierwsze podnie ść , i ż do umów, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zastosowanie znajduj ą nie tylko przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ale tak ż e przepisy Kodeksu cywilnego. Punktem wyj ś cia w ocenie uci ąż liwo ś ci analizowanego postanowienia umownego, s ą w takim razie przepisy zawarte w art. 471 i nast ę pne Kodeksu cywilnego reguluj ą ce odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą za szkod ę spowodowan ą niewykonaniem lub nienale ż ytym wykonaniem zobowi ą zania. Przepis ten stanowi, ż e d ł u ż nik zobowi ą zany jest do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Podstawowym obowi ą zkiem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego jest, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym 13 odprowadzaniu ś cieków, zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y i niezawodny. Nale ż y zauwa ż y ć równie ż , ż e analogiczne zobowi ą zanie do ci ą g ł ego i niezawodnego dostarczania wody oraz odprowadzania ś cieków znajduje si ę w ka ż dym z wzorców przedstawionych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne – w § 4 ust. 1 wzoru Umowy na dostaw ę wody i w § 4 ust. 1 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych. Zgodnie z re ż imem odpowiedzialno ś ci kontraktowej, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne jest zatem obowi ą zane naprawi ć szkod ę wynik łą z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania tego zobowi ą zania, a wi ę c powsta łą na skutek przerw w ś wiadczeniu us ł ug, je ż eli jest to nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które ono odpowiada, innymi s ł owy takich, które to przedsi ę biorstwo obci ąż aj ą . Zakres takich okoliczno ś ci obejmuje przede wszystkim dzia ł ania i zaniechania przedsi ę biorstwa nosz ą ce znamiona winy (tzn. zachowania umy ś lne lub b ę d ą ce skutkiem niedo ł o ż enia nale ż ytej staranno ś ci). Zakres przypadków, w których Miasto mo ż e w tre ś ci zawieranych umów uchyli ć si ę od odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania okre ś la cytowany ju ż art. 471 Kodeksu cywilnego. Jak wynika z jego tre ś ci, d ł u ż nik mo ż e uchyli ć si ę od odpowiedzialno ś ci okre ś lonej w tym przepisie pod warunkiem, ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Z dyspozycji art. 471 k.c. wynika, i ż na zobowi ą zanym do ś wiadczenia spoczywa ci ęż ar naprawienia szkody, gdy ta jest nast ę pstwem jego zawinionego dzia ł ania lub zaniechania. A contrario nie ponosi on odpowiedzialno ś ci, gdy niewykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem dzia ł ania lub zaniechania drugiej strony stosunku zobowi ą zaniowego lub jest niezale ż ne od stron umowy. W tym miejscu nale ż y podnie ść , ż e w stosunku prawnym opartym na umowie o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zastosowanie znajduje równie ż regulacja art. 474 k.c. W my ś l tego przepisu, d ł u ż nik odpowiedzialny jest jak za w ł asne dzia ł anie lub zaniechanie za dzia ł ania i zaniechania osób, z których pomoc ą zobowi ą zanie wykonywa, jak równie ż osób, którym wykonanie zobowi ą zania powierza. D ł u ż nik, jakim jest w tym przypadku Miasto, jako podmiot zobowi ą zany, odpowiada zatem zarówno za swoich zast ę pców, jak i pomocników tj. podmioty, które u ł atwiaj ą lub umo ż liwiaj ą przedsi ę biorstwu spe ł nienie ś wiadczenia. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne osobami trzecimi wyr ę cza si ę w ca ł o ś ci w wykonaniu swego zobowi ą zania czy te ż z ich pomocy korzysta tylko w ś ci ś le okre ś lonym zakresie np. w zakresie zapewnienia zasilania energetycznego urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Stosownie do przywo ł anej regulacji kodeksowej, d ł u ż nik ponosi ryzyko szkody powsta ł ej wskutek us ł ugi podmiotu, przy pomocy którego wykonuje swoje zobowi ą zanie, a zatem Miasto ś wiadcz ą ce na rzecz swoich odbiorców us ł ugi dostawy wody i odprowadzania ś cieków odpowiada za ewentualne ograniczenia lub wstrzymanie ś wiadczenia tych us ł ug, je ż eli wynikaj ą one z dzia ł a ń lub zaniecha ń jego kontrahentów. Zwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e za dzia ł ania osób trzecich wymienionych w art. 474 k.c. d ł u ż nik odpowiada jak za dzia ł ania w ł asne. Oznacza to, ż e za osoby te przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne odpowiada na tych samych zasadach, na jakich odpowiada wobec odbiorców w stosunkach zobowi ą zaniowych opartych na zawartych umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Poniewa ż przes ł ank ą odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa – jako d ł u ż nika – jest jego wina, przeto odpowiada ono równie ż za zawinione uchybienia swoich pomocników i podwykonawców. Tymczasem Miasto w tre ś ci stosowanych Umów zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź ograniczenie lub wstrzymanie odbioru ś cieków. Brzmienie zapisów zawartych przez przedsi ę biorstwo 14 w Umowie na dostaw ę wody i Umowie na odbiór ś cieków komunalnych nie wskazuje jednoznacznie, i ż maj ą one zastosowanie wy łą cznie do sytuacji, których nie obejmuje odpowiedzialno ść kontraktowa za dostawy w ś wietle art. 471 k.c. Nale ż y bowiem zauwa ż y ć , i ż przerwy w zasilaniu energetycznym mog ą by ć nast ę pstwem naruszania przez Miasto umów zawartych z dostaw ą energii np. zalegania z p ł atno ś ciami. Przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych mog ą by ć zatem nast ę pstwem zawinionych dzia ł a ń lub zaniecha ń przedsi ę biorstwa, co wskazuje, i ż powinny wi ą za ć si ę z jednoczesnym powstaniem u drugiej strony umowy roszczenia o naprawienie szkody. Sformu ł owanie postanowie ń umownych stwarza przedsi ę biorstwu mo ż liwo ść unikni ę cia odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej w ka ż dym przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania z powodu ograniczenia lub wstrzymania ś wiadczonych us ł ug wywo ł anych przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych bez wzgl ę du na przyczyny wyst ą pienia tych zak ł óce ń i ewentualnego zawinienia przez Miasto. Takie rozwi ą zanie jest dla odbiorców us ł ug zdecydowanie uci ąż liwe, gdy ż kszta ł tuje przekonanie o wy łą czaniu mo ż liwo ś ci dochodzenia od us ł ugodawcy roszcze ń odszkodowawczych w razie poniesienia szkody, gdy przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych powoduj ą ce ograniczenie lub wstrzymanie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków b ę d ą wynikiem jego zawinionych dzia ł a ń lub zaniecha ń . Nale ż y bowiem zauwa ż y ć ich tre ść art. 471 k.c. wskazuje na mo ż liwo ść dochodzenia odszkodowania za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Zatem zawarcie w umowie postanowie ń stoj ą cych w ewidentnej sprzeczno ś ci z dyspozycj ą art. 471 k.c. rodzi po stronie odbiorów przekonanie o wy łą czaniu odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa za ka ż dym razem, gdy przerwa w ś wiadczonych us ł ugach jest nast ę pstwem przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Dzia ł anie takie mo ż e wyczerpywa ć znamiona praktyki o której mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Takie stanowisko Prezesa Urz ę du koresponduje z aktualn ą lini ą orzecznicz ą , wyra ż on ą m.in. w wyroku SOKiK z dnia 22 wrze ś nia 2005 r. (sygn. XVII Ama 80/04) i wyroku S ą du Apelacyjnego z dnia 20 wrze ś nia 2007 r. (sygn. VI ACa 612/07). Dominant, by nie narazi ć si ę na zarzut nadu ż ywania swojej pozycji rynkowej, nie powinien w tre ś ci zawieranych umów uchyla ć si ę od odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za swoje zawinione zachowania. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ż aden odbiorca nie pozbawi ł by si ę dobrowolnie mo ż liwo ś ci dochodzenia rekompensaty, w sytuacji niespe ł nienia nale ż ycie ś wiadczenia przez Przedsi ę biorc ę . W konsekwencji dzia ł aj ą c w warunkach konkurencji na danym rynku i maj ą c do wyboru z jednej strony umowy zawieraj ą ce postanowienia ograniczaj ą ce odpowiedzialno ść przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne, z drugiej za ś umowy pozbawione tego rodzaju zapisów – odbiorca kieruj ą c si ę zabezpieczeniem w ł asnych interesów, z pewno ś ci ą wybra ł by wariant korzystniejszy w postaci umów, nie zawieraj ą cych ogranicze ń co do odpowiedzialno ś ci dostawcy. Prezes Urz ę du nie podziela stanowiska Miasta, ż e zapisy zawarte w § 5 ust. 1 lit. f Umowy na dostaw ę wody i § 5 ust. 1 lit. c Umowy na odbiór ś cieków komunalnych dotycz ą wy łą cznie przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, które s ą niezawinione i niezale ż ne od przedsi ę biorstwa. Takie ograniczenie nie zosta ł o wskazane w tre ś ci stosowanych umów, brak jest wi ę c podstaw dla twierdzenia, ż e przypadki przerw w zasilaniu energetycznym wynikaj ą ce z przyczyn zale ż nych i zawinionych przez Miasto nie s ą obj ę te dyspozycj ą tych przepisów. Zdaniem Prezesa UOKiK, nie mo ż na równie ż przychyli ć si ę do przedstawionej przez przedsi ę biorstwo interpretacji postanowie ń wy łą czaj ą cych jego odpowiedzialno ść 15 za ograniczenie albo wstrzymanie us ł ug wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Przede wszystkim wskaza ć nale ż y, i ż wbrew twierdzeniom Miasta, stosowane przez nie wzorce Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych w toku mniejszego post ę powania nie mog ą podlega ć wyk ł adni na podstawie art. 65 § 2 k.c. Przepis ten okre ś la bowiem sposób wyk ł adni umowy. Wzorzec stanowi ą cy podstaw ę do zawarcia umowy i b ę d ą cy szczególnego rodzaju o ś wiadczeniem woli, ale nie obj ę ty jeszcze konsensem stron, podlega wyk ł adni na podstawie art. 65 § 1 k.c. Wyklucza si ę w stosunku do niego mo ż liwo ść korzystania z regu ł y okre ś lonej w art. 65 § 2 k.c. (por. M. Bednarek „Wzorce umów w prawie polskim” C.H. Beck Warszawa 2005, str. 108; J. Haberko „Moc wi ążą ca wzorców umownych” Przegl ą d S ą dowy z 2007 r., nr 7-8, poz. 109). Dokonuj ą c oceny tre ś ci samych wzorców zredagowanych przez Miasto nie sposób bowiem ustali ć zgodnego zamiaru stron umowy i celu tej umowy. St ą d te ż argumentacj ę przedsi ę biorstwa odwo ł uj ą c ą si ę do tych okoliczno ś ci uzna ć nale ż y za chybion ą . Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e podstawowe znaczenie dla wyk ł adni postanowie ń wzorców stosowanych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne musz ą mie ć j ę zykowe regu ł y wyk ł adni. Faktem jest, ż e – jak wskazuje Miasto – postanowienia § 4 Umowy na dostaw ę wody i § 4 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych stanowi ą , podobnie jak art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, i ż obowi ą zkiem Us ł ugodawcy jest zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych i utrzymanie ich w sprawno ś ci eksploatacyjnej. Brzmienie tych zapisów nie zmienia jednak tre ś ci i znaczenia § 5 ust. 1 lit f Umowy na dostaw ę wody i § 5 ust. 1 lit. c Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, zgodnie z którymi przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź ograniczenie lub wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych. Zapisy okre ś laj ą ce przypadki, w których wy łą czona jest odpowiedzialno ść przedsi ę biorstwa, maj ą bowiem charakter szczególny w stosunku do ogólnych zapisów okre ś laj ą cych zakres obowi ą zków przedsi ę biorstwa. Wbrew twierdzeniom Miasta, uzasadniona jest zatem taka interpretacja zapisów tych Umów , ż e nawet w przypadku braku zasilania energetycznego zawinionego przez Miasto, mo ż e ono zwolni ć si ę od odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wzgl ę dem odbiorców. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, ż e § 5 ust. 1 Umowy na dostaw ę wody i § 5 ust. 1 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, okre ś laj ą ce przypadki, w których przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody lub odbioru ś cieków, w odniesieniu do przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w ż aden sposób nie odwo ł uj ą si ę do przes ł anki winy po stronie przedsi ę biorstwa, podczas gdy w odniesieniu do zanieczyszczenia wody czy awarii sieci wprost wskazuj ą , i ż odpowiedzialno ś ci ta jest wy łą czona w przypadku niezawinionego przez us ł ugodawc ę wyst ą pienia tych okoliczno ś ci. Powy ż sze dowodzi, i ż przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne redaguj ą c przedmiotowe wzorce umowne rozwa ż a ł o znaczenie wyst ą pienia po jego stronie przes ł anki winy i jej wp ł ywu na zakres jego odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej, co wskazuje, ż e sformu ł owanie kwestionowanych postanowie ń umownych, wy łą czaj ą cych odpowiedzialno ść przedsi ę biorstwa niezale ż nie od mo ż liwo ś ci przypisania mu zawiniania za przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń , nie jest przypadkowe. Dzia ł ania przedsi ę biorstwa nie legalizuje podnoszony przez nie fakt ograniczenia w umowach z ZEW-T mo ż liwo ś ci dochodzenia odszkodowania za przerwy w zasilaniu energetycznym, bo jak wskazano powy ż ej, przerwy te mog ą wynika ć nie tylko z arbitralnych i niezale ż nych od przedsi ę biorstwa decyzji ZEW-T, ale tak ż e z zawinionych dzia ł a ń 16 przedsi ę biorstwa jak np. nieterminowego regulowania p ł atno ś ci czy innego naruszania umów zawartych z tym kontrahentem. Równie ż istnienie na terenie Miasta Sulejówek przestarza ł ego systemu zasilania w energi ę elektryczn ą nie uzasadnia wprowadzenia do umów postanowie ń o tre ś ci kwestionowanej przez Prezesa Urz ę du. Wbrew twierdzeniom strony post ę powania, tre ś ci kwestionowanych postanowie ń nie uzasadnia tak ż e brzmienie § 44 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Sulejówku. Zgodnie z tym przepisem, us ł ugodawca ponosi odpowiedzialno ść za szkody powsta ł e w zwi ą zku z wstrzymaniem lub ograniczeniem ś wiadczenia us ł ug, chyba ż e nie ponosi winy. Przywo ł ana regulacja uzale ż nia zatem odpowiedzialno ść Przedsi ę biorstwa od wyst ą pienia przes ł anki winy, co w tre ś ci unormowania umownego nie znalaz ł o odzwierciedlenia. Zasadne jest zatem twierdzenie, ż e regulacja, jak zosta ł a zawarta w Umowie na dostaw ę wody i Umowie na odbiór ś cieków komunalnych ma charakter bezprawny, pozostaje bowiem w sprzeczno ś ci z przepisami Regulaminu, tj. z prawem powszechnie obowi ą zuj ą cym na terenie gminy. Powy ż ej przytoczone okoliczno ś ci ś wiadcz ą o uprawdopodobnieniu uci ąż liwego dla Odbiorców us ł ug charakteru § 5 ust. 1 lit f Umowy na dostaw ę wody i § 5 ust. lit. c Umowy na odbiór ś cieków komunalnych . Jednocze ś nie, w ocenie Prezesa Urz ę du, nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e zamieszczenie takich postanowie ń w umowach zawieranych z odbiorcami pozwala Przedsi ę biorstwu na osi ą ganie nieuzasadnionych korzy ś ci. Z tre ś ci stosowanych postanowie ń umownych wynika bowiem, i ż przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody oraz odbioru ś cieków spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Ze sformu ł owania tych zapisów nie wynika, ż e zwolnienie si ę z odpowiedzialno ś ci dotyczy wy łą cznie sytuacji, których nie obejmuje odpowiedzialno ść na podstawie art. 471 k.c. Brzmienie tych postanowie ń stwarza zatem przedsi ę biorstwu mo ż liwo ść unikni ę cia odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wzgl ę dem odbiorców w ka ż dym przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania z powodu obni ż enia jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wywo ł anego przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych bez wzgl ę du na przyczyny wyst ą pienia powy ż szych zak ł óce ń . Tak wi ę c niezale ż nie od tego, czy wymienione w zakwestionowanych zapisach okoliczno ś ci b ę d ą zawinione przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne lub jego kontrahentów, czy te ż b ę d ą nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które nie mo ż e ono ponosi ć odpowiedzialno ś ci, Miasto zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wobec odbiorców z tytu ł u szkód spowodowanych ograniczeniami w dostawie wody i odbiorze ś cieków. Takie rozwi ą zanie kwestii odpowiedzialno ś ci dostawcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy jest korzystniejsze od ogólnej zasady odpowiedzialno ś ci kontraktowej uj ę tej w art. 471 k.c. Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego w przypadku pogorszenia jako ś ci ś wiadczonych us ł ug na skutek przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych jest bez w ą tpienia dla przedsi ę biorstwa korzystne. Miasto nie musi bowiem liczy ć si ę z konieczno ś ci ą wyp ł acenia odszkodowania swojemu kontrahentowi w sytuacji, gdy zgodnie z ogóln ą zasad ą odpowiedzialno ś ci kontraktowej by ł by do tego zobowi ą zany. Mo ż liwo ść unikni ę cia przez Miasto odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy i wyp ł aty odbiorcom ewentualnego odszkodowania 17 uprawdopodabnia w zwi ą zku z tym mo ż liwo ść osi ą gania przez nie nieuzasadnionych korzy ś ci. Przy czym – w kontek ś cie przytoczonego wy ż ej orzecznictwa – bez znaczenia jest fakt, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne w rzeczywisto ś ci mog ł o nie osi ą ga ć korzy ś ci wynikaj ą cych z przedmiotowego postanowienia umownego. Z tego powodu na uwzgl ę dnienie nie zas ł uguje podnoszony przez stron ę post ę powania argument, i ż w przypadku braku zasilania energetycznego urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych Miasto faktycznie nie uzyskuje nieuzasadnionych korzy ś ci kosztem odbiorców m.in. z tego wzgl ę du, ż e zmuszone jest do ponoszenia dodatkowych uci ąż liwo ś ci w postaci zapewniania zasilania awaryjnego. Sam bowiem fakt realnego zagro ż enia, i ż ziszczenie si ę wskazanych w Umowach okoliczno ś ci spowoduje uzyskanie przez przedsi ę biorstwo nieuzasadnionych korzy ś ci, w sposób wystarczaj ą cy uzasadnia stawiany zarzut. Praktyka z pkt I.2 sentencji decyzji W ocenie Prezesa Urz ę du, za uci ąż liwe w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzna ć nale ż y postanowienia § 8 ust. 4 Umowy na dostaw ę wody oraz § 8 ust. 6 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych , zgodnie z którymi w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez Us ł ugobiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy ilo ść pobranej wody oraz ilo ść odprowadzonych ś cieków nalicza si ę odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, Miasto przyzna ł o sobie prawo do ustalenia nale ż no ś ci za wod ę i odprowadzone ś cieki odpowiednio do ilo ś ci wody, jaka mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez odbiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy. W ten sposób Miasto arbitralnie uregulowa ł o zasady ustalania ilo ś ci wody b ę d ą cej podstaw ą rozliczenia w wypadku zaistnienia opisanych powy ż ej okoliczno ś ci. Jednocze ś nie w tre ś ci umowy okre ś lono t ę ilo ść na maksymalnym mo ż liwym poziomie – w oderwaniu od faktycznego zu ż ycia wody i wysoko ś ci rzeczywi ś cie poniesionej szkody b ę d ą cej skutkiem niedotrzymania warunków umowy przez us ł ugobiorc ę , co zdaniem organu antymonopolowego ś wiadczy o uci ąż liwo ś ci rozpatrywanych postanowie ń umownych. Oceniaj ą c, czy taki sposób rozliczania odbiorców ma uci ąż liwy charakter, zwa ż y ć po pierwsze nale ż y, i ż ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ani rozporz ą dzenia wykonawcze do tej ustawy nie reguluj ą sposobu rozlicze ń w rozpatrywanych okoliczno ś ciach. Wobec powy ż szego w obliczu stwierdzonych przypadków zawinionych przez us ł ugobiorc ę dzia ł a ń Miasto powinno dochodzi ć naprawienia poniesionej szkody na zasadach ogólnych wynikaj ą cych z Kodeksu cywilnego. Nale ż y równie ż zauwa ż y ć , ż e ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę przewiduje okre ś lone sankcje wzgl ę dem odbiorców, którzy spe ł niaj ą przes ł anki zawarte w hipotezach kwestionowanych warunków umownych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, w razie stwierdzenia nielegalnego poboru wody, tj. mi ę dzy innymi przy celowo uszkodzonych wodomierzach, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne ma prawo odci ąć dostaw ę wody. Z kolei art. 28 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, ż e ten, kto uszkadza wodomierz g ł ówny, zrywa lub uszkadza plomby umieszczone na wodomierzach, a tak ż e wp ł ywa na zmian ę , zatrzymanie lub utrat ę w ł a ś ciwo ś ci lub funkcji metrologicznych wodomierza g ł ównego, podlega karze grzywny w wysoko ś ci do 5000 z ł . 18 Wymienione w umowie okoliczno ś ci, które skutkowa ć mog ą obci ąż eniem odbiorcy us ł ug kosztami dostarczonej wody lub odprowadzonych ś cieków wed ł ug ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego od ostatniego odczytu wodomierza, powinny by ć rozpatrywane na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego, w oparciu o zasady odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez sprawc ę z w ł asnej winy b ą d ź odpowiedzialno ś ci za szkod ę z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania. Z art. 6 k.c. wynika, ż e ci ęż ar dowodu co do wykazania przes ł anek odpowiedzialno ś ci za wyrz ą dzon ą dzia ł aniem us ł ugobiorcy szkod ę , obci ąż a poszkodowanego. Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne powinno zatem wykaza ć , ż e poniós ł szkod ę , wykaza ć wysoko ść tej szkody oraz udowodni ć istnienie zwi ą zku przyczynowego pomi ę dzy szkod ą a zawinionym dzia ł aniem us ł ugobiorcy. Rozpatrywane postanowienia umowne zwalniaj ą dostawc ę us ł ug z tego obowi ą zku, co stawia go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do kontrahentów – odbiorców us ł ug i przes ą dza ć mo ż e o uci ąż liwo ś ci warunków umów narzucanych przez Miasto odbiorcom us ł ug wodoci ą gowo - kanalizacyjnych. Abstrahuj ą c od mo ż liwo ś ci dochodzenia odszkodowania na zasadach okre ś lonych w przepisach Kodeksu cywilnego, wskaza ć nale ż y na regulacj ę § 18 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886), zgodnie z któr ą w razie stwierdzenia nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza g ł ównego ilo ść pobranej wody ustala si ę na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 3 miesi ę cy przed stwierdzeniem niesprawno ś ci dzia ł ania wodomierza, a gdy nie jest to mo ż liwe – na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w analogicznym okresie roku ubieg ł ego lub iloczynu ś redniomiesi ę cznego zu ż ycia wody w roku ubieg ł ym i liczby miesi ę cy nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ww. regulacja mo ż e pomocniczo s ł u ż y ć do okre ś lenia sposobu rozliczenia odbiorcy, który dopu ś ci ł si ę zawinionego zerwania, uszkodzenia plomby na wodomierzu lub uszkodzenia wodomierza. Niezale ż nie od powy ż szego dostawcy przys ł uguje mo ż liwo ść dochodzenia naprawienia wyrz ą dzonej przez odbiorc ę szkody na zasadach ogólnych. Nale ż y zatem uzna ć za uprawdopodobnione, ż e zapis § 8 ust. 4 Umowy na dostaw ę wody oraz zapis § 8 ust. 6 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych , zgodnie z którymi w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez odbiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy, ilo ść pobranej wody lub odebranych ś cieków nalicza si ę odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego od ostatniego odczytu wodomierza do dnia stwierdzenia zaistnia ł ej sytuacji, nosi znamiona uci ąż liwo ś ci, gdy ż jego skutki dla odbiorcy s ą oderwane od rzeczywistych strat ponoszonych przez dostawc ę w przypadku zaistnienia okoliczno ś ci w nich wskazanych. Nieuzasadnione korzy ś ci osi ą gane przez Miasto w sytuacjach opisanych w przytoczonych powy ż ej postanowieniach umownych polega ć mog ą na mo ż liwo ś ci obci ąż enia odbiorców kosztami us ł ugi, która nie zosta ł a na ich rzecz wykonana, co jest bezpo ś redni ą konsekwencj ą narzucenia w tre ś ci Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych zakwestionowanej zasady rozlicze ń . Dopuszczenie na podstawie umów mo ż liwo ś ci przyj ę cia przez dostawc ę za ł o ż enia, ż e w przypadkach okre ś lonych w zakwestionowanych postanowieniach umownych, ka ż dorazowo nast ę puje nieprzerwany, ca ł odobowy pobór wody, mo ż e prowadzi ć do nieuzasadnionych przychodów dostawcy us ł ug z tytu ł u zastrze ż enia zap ł aty za pobran ą wod ę lub odprowadzonych ś cieków stosownie do ilo ś ci wody, jaka mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego od 19 ostatniego odczytu wodomierza do dnia stwierdzenia zaistnia ł ej sytuacji. Dzi ę ki spornym postanowieniom umów Miasto ma ponadto mo ż liwo ść zwolnienia si ę z obowi ą zku udowodnienia, jak ą szkod ę ponios ł o, w tym, jaki by ł rzeczywisty lub domniemany pobór wody. Unikni ę cie kosztów i wysi ł ków zwi ą zanych z wykazaniem wysoko ś ci poniesionej szkody równie ż mo ż e by ć dla przedsi ę biorstwa ź ród ł em dodatkowych korzy ś ci, których osi ą gni ę cie jest rezultatem zastosowania zakwestionowanych przez organ antymonopolowy warunków umownych. Sygnalizowany przez Miasto fakt, i ż w praktyce nigdy nie dosz ł o do ustalenia nale ż no ś ci za wod ę lub odprowadzone ś cieki na zasadach okre ś lonych w ww. zapisach umownych, nie ma wp ł ywu na zasadno ść postawionego zarzutu. Jak ju ż bowiem wy ż ej wskazano zakazane w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyki dotycz ą nie tylko tych zachowa ń , które wywo ł a ł y b ą d ź aktualnie wywo ł uj ą negatywne skutki, ale równie ż takich, które cho ć by tylko hipotetycznie, mog ą takie negatywne skutki wywo ł a ć . Tym samym bez znaczenia pozostaje równie ż fakt, i ż – jak wskaza ł o Miasto – poprzez zawarcie wskazanych zapisów w Umowach nie d ąż y ono do uzyskiwania nieuzasadnionych korzy ś ci, ale do zrekompensowania poniesionych strat. St ą d osi ą ganie przez Miasto nieuzasadnionych korzy ś ci na skutek zamieszczenia w § 8 ust. 4 Umowy na dostaw ę wody i § 8 ust. 6 Umowy na odbiór ś cieków komunalnych postanowie ń , zgodnie z którym w przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez odbiorc ę lub wykazania, ż e uszkodzenie wodomierza nast ą pi ł o z jego winy, ilo ść pobranej wody lub odprowadzonych ś cieków nalicza si ę odpowiednio do ilo ś ci wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego od ostatniego odczytu wodomierza do dnia stwierdzenia zaistnia ł ej sytuacji, uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie stwierdzi ć nale ż y, i ż w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniono naruszenie przez Miasto zakazu zawartego w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wykazano, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne posiada na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków obejmuj ą cym teren Miasta Sulejówek pozycj ę dominuj ą c ą oraz uprawdopodobniono, i ż kwestionowane w niniejszym post ę powaniu postanowienia wzoru Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych przynosz ą mu nieuzasadnione korzy ś ci, maj ą charakter uci ąż liwy dla odbiorców i zosta ł y im narzucone. Takie rozstrzygniecie jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem antymonopolowym, w którym warunki umowne to ż same z tymi, który s ą przedmiotem powy ż szych rozwa ż a ń by ł y uznane za uci ąż liwe i przynosz ą ce przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci (wyrok S ą du Apelacyjnego z 28 lutego 2007 r., sygn. akt VI ACa 939/07). I.4. Zobowi ą zanie Przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Je ż eli, stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia ww. naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . W toku post ę powania Prezes UOKiK ustali ł , i ż wszystkie kwestionowane postanowienia wzoru Umowy na dostaw ę wody i wzoru Umowy na odbiór ś cieków 20 komunalnych zosta ł y zmienione w ten sposób, i ż nie naruszaj ą ju ż art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocze ś nie Miasto zobowi ą za ł o si ę , i ż przy zawieraniu nowych umów z odbiorcami b ę dzie stosowa ć nowe wzorce Umowy na dostaw ę wody i Umowy na odbiór ś cieków komunalnych, które zosta ł y przekazane Prezesowi Urz ę du wraz z pismem z dnia 26 lutego 2008 r. oraz, ż e dokona zmian we wszystkich dotychczas zawartych umowach stosownie do tre ś ci ww. nowych wzorców umownych. Zmiany wprowadzone do nowych wzorców umowy precyzuj ą , i ż wy łą czenie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorstwa za ograniczenia albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź odbioru ś cieków dotyczy jedynie takich przypadków przerw w zasilaniu urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, które wynikaj ą z przyczyn niezawinionych i niezale ż nych od Miasta. Taka regulacja pozostaje w zgodno ś ci z art. 471 k.c., który uzale ż nia odpowiedzialno ść d ł u ż nika od wyst ą pienia po jego stronie przes ł anki winy, jak równie ż z przepisem art. 474 k.c., który konstytuuje zasad ę odpowiedzialno ś ci d ł u ż nika „jak za dzia ł ania w ł asne” za dzia ł ania i zaniechania osób, z których pomoc ą zobowi ą zanie wykonuje. Nale ż y zatem uzna ć , ż e przyj ę te przez przedsi ę biorc ę rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e Miasto przejawi ł o inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji przedsi ę biorcy, z której wynika zamiar stosowania przy zawieraniu umów z odbiorcami nowych wzorców umownych, jak równie ż zamiar zmiany wszystkich umów zawartych na podstawie wzorów umownych kontrolowanych w niniejszym post ę powaniu. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e wystarczaj ą cym terminem na przeprowadzenie procesu aneksowania wszystkich umów zawartych dotychczas z odbiorcami jest okres ok. czterech miesi ę cy, dlatego te ż okre ś li ł termin wykonania tego zobowi ą zania na dzie ń 31 grudnia 2008 r. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach I.1.-I.2. sentencji niniejszej decyzji. II. 1. i 2. Zobowi ą zanie do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem Miasto zosta ł o zobowi ą zane do z ł o ż enia: 1. do dnia 10 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., 21 - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., 2. do dnia 10 stycznia 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2008 r., stosownie do wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 grudnia 2008 r. na podstawie wzorów Umów na dostaw ę wody i Umów na odbiór ś cieków komunalnych , za łą czonych do pisma Miasta z dnia 26 lutego 2008 r., St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach II.1.-II.2. sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Warszawie Maria Mrówka Otrzymuje: Miasto Sulejówek Miejski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji ul. Wodoci ą gowa 10 05-070 Sulejówek 22