RWR-44/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, dnia 23.09.2008 r. RWR-411-13/08/JB DECYZJA RWR 44/2008 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy w zwi ą zku z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. nr 134, poz. 939), po uprawdopodobnieniu w toku post ę powania antymonopolowego, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków – obejmuj ą cym obszar gminy Chocianów – polegaj ą cego na: 1. narzucaniu przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu; 2. narzucaniu przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych” oraz po przyj ę ciu przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie zobowi ą zania do zawierania z odbiorcami us ł ug umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wg nowych wzorców – uwzgl ę dniaj ą cych w ca ł o ś ci zastrze ż enia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – które zosta ł y za łą czone przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie do pisma z dnia 17.06.2008 r. (sygn. 3162/2008) najpó ź niej od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji jak i wprowadzenia zmian we wszystkich dotychczasowych umowach do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. poprzez wy łą czenie z ich tre ś ci kwestionowanego zapisu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania . 2 II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy w zwi ą zku z § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2007 r. nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 18 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, przy czym sprawozdanie powinno zawiera ć : − informacj ę o liczbie zawartych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w których zosta ł y wprowadzone zmiany zgodne ze wzorcami za łą czonymi przez ww. przedsi ę biorc ę do pisma z dnia 17.06.2008 r. (sygn. 3162/2008), − informacje dotycz ą ce ilo ś ci nowo zawartych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w okresie od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. w oparciu o przyj ę te do stosowania wzorce umowne, wraz z kopiami 3 przyk ł adowych umów zawartych w tym okresie, − informacj ę , czy wszyscy odbiorcy us ł ug posiadali w dniu 31 pa ź dziernika 2008 r. podpisane umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , których wzorce zosta ł y za łą czone przez ww. przedsi ę biorc ę do pisma z dnia 17.06.2008 r. (sygn. 3162/2008), je ż eli nie wszyscy, to jaki procent odbiorców nie posiada ww. nowych wzorców umów i z jakich przyczyn. Uzasadnienie W zwi ą zku z otrzyman ą w dniu 30 maja 2008 r. skarg ą konsumenta zamieszka ł ego w Chocianowie, dotycz ą cym podj ę cia przez Prezesa UOKiK interwencji w sprawie zawieranych z odbiorcami przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków organ antymonopolowy dokona ł m.in. analizy i oceny tre ś ci ww. umów pod k ą tem mo ż liwo ś ci naruszenia przez ww. przedsi ę biorc ę przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a w szczególno ś ci jej art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6. Poniewa ż analiza tre ś ci przedmiotowych umów da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 9 ust.1 i 2 pkt 6 ww. ustawy, wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego - w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków – obejmuj ą cym obszar gminy Chocianów - sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Tym samym, Prezes UOKiK – postanowieniem nr 166/2008 – wszcz ął w dniu 3.06.2008 r. post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie (dalej równie ż jako ,,PWK”) pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków – obejmuj ą cym obszar gminy Chocianów – polegaj ą cego na: 3 1. narzucaniu przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu”, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. narzucaniu przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. (Dowód : karty 1-3). W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa UOKiK z dnia 3.06.2008 r. o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego spó ł ka PWK – pismem z dnia 17.06. 2008 r. - poinformowa ł a organ antymonopolowy, i ż dokona zmiany we wszystkich umowach o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków tre ś ci kwestionowanych przez Prezesa UOKiK zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu” oraz ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”. W ich miejsce zostan ą wprowadzone zapisy, i ż ,, Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody lub odbioru ś cieków wywo ł ane brakiem wody na uj ę ciu na skutek dzia ł ania si ł y wy ż szej albo osoby trzeciej, za któr ą Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci” oraz ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane niezawinionymi przez Dostawc ę przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”. Spó ł ka stwierdzi ł a równie ż , i ż z dniem 15.06.2008 r. dokona ł a wykre ś lenia ww. zapisów ze wszystkich stosowanych dotychczas wzorców umów. PWK zaznaczy ł o tak ż e, i ż wyst ą pi równie ż do wszystkich odbiorców ze stosownymi aneksami likwiduj ą cymi kwestionowane przez Prezesa UOKiK zapisy. (Dowód : karty 38-40). W uzupe ł nieniu pisma z dnia 17.06.2008 r. Spó ł ka – w pi ś mie z dnia 20.06.2008 r. – wnios ł a o wydanie decyzji w trybie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. (Dowód : karta 92). 4 Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego : 1. Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo - Kanalizacyjne Sp. z o.o. z siedzib ą w Chocianowie jest przedsi ę biorc ą wpisanym do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000009336. Jedynym udzia ł owcem w Spó ł ce jest Gmina Chocianów. Do podstawowych zada ń spó ł ki PWK nale ż y ś wiadczenie us ł ug w zakresie m.in.: • poboru i uzdatniania wody, • dzia ł alno ś ci us ł ugowej w zakresie rozprowadzania wody, • odprowadzania ś cieków, • wywozu i unieszkodliwiania odpadów. (Dowód : odpis z KRS - karty 23-26 ). 2. Na terenie gminy Chocianów Spó ł ka jest jedynym dostawc ą wody (100% udzia ł u w rynku). Spó ł ka stosuje trzy wzorce umów o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków: - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z w ł a ś cicielem nieruchomo ś ci, - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z zarz ą dc ą lub w ł a ś cicielem budynku wielolokalowego, - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z indywidualnym odbiorc ą w budynku wielolokalowym. Przy zawieraniu umów dotycz ą cych zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków zawieranych z w ł a ś cicielem nieruchomo ś ci (budynku jednolokalowego), Uczestnik stosowa ł od dnia 2 stycznia 2003 r. do dnia 24 stycznia 2008 r. zapisy, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu” oraz ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”. Spó ł ka zawar ł a łą cznie 1398 ww. umów zawieraj ą cych kwestionowane przez organ antymonopolowy zapisy. Od stycznia s ą one sukcesywnie wymieniane (poprzez ich aneksowanie) na umowy zawieraj ą ce zapisy wg których ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody lub odbioru ś cieków wywo ł ane brakiem wody na uj ę ciu na skutek dzia ł ania si ł y wy ż szej albo osoby trzeciej, za któr ą Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci” oraz ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane niezawinionymi przez Dostawc ę przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”. Wg stanu na dzie ń 17.06.2008 r. pozosta ł o jeszcze do wymiany 1223 takich umów. Równie ż w tre ś ci umowy z dnia 2.01.2008 r. dotycz ą cej zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków zawartej z Chocianowsk ą Spó ł dzielni ą Mieszkaniow ą - Zarz ą dc ą 32 budynków wielolokalowych znajdowa ł y si ę ww. niedozwolone zapisy. Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawierane z innymi zarz ą dcami lub w ł a ś cicielami budynków wielolokalowych oraz indywidualnymi odbiorcami w budynkach wielolokalowych nie zawiera ł y kwestionowanych przez Prezesa UOKiK zapisów. (Dowód : karty 20-22 ). 5 3. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka – pismami z dnia 17.06.2008 r. i 20.06.2008 r. – poinformowa ł a organ antymonopolowy, i ż zobowi ą zuje si ę zmieni ć kwestionowane przez Prezesa UOKiK zapisy znajduj ą ce si ę w przedmiotowych wzorcach umownych. W nowo opracowanych wzorcach umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapis zgodnie z którym: ,, Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu”.” zosta ł zmieniony na zapis w my ś l którego: ,, Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody lub odbioru ś cieków wywo ł ane brakiem wody na uj ę ciu na skutek dzia ł ania si ł y wy ż szej albo osoby trzeciej, za któr ą Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci”. Natomiast zapis zgodnie z którym: ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”. zosta ł zmieniony na zapis w my ś l którego: ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane niezawinionymi przez Dostawc ę przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych” Jednocze ś nie, w za łą czeniu do pisma z dnia 17.06.2008 r. Spó ł ka przedstawi ł a nowe wzorce umów nie zawieraj ą ce kwestionowanych zapisów. (Dowód : karty 21-22, wzory umów karty 49-84 ). 4. Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę zako ń czy ć procedur ę zmiany (tj. zawarcia stosownych aneksów) we wszystkich zawartych umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przedmiotowych zapisów najpó ź niej do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. Jednocze ś nie Spó ł ka zwróci ł a si ę do Prezesa UOKiK o wydanie decyzji w trybie art. 12 ust. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. (Dowód : karty 21, 85). Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwa ż y ł co nast ę puje. 1. Okre ś lenie zarzutu. Spó ł ce PWK postawione zosta ł y zarzuty nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków – obejmuj ą cym obszar gminy Chocianów – polegaj ą cego na : 6 1. narzucaniu przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu”, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. narzucaniu przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w tre ś ci umów o dostaw ę wody i odprowadzenia ś cieków zapisów, zgodnie z którymi ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. Naruszenie interesu publicznego. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie (…) jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, czy w niniejszej sprawie wszcz ę cie i przeprowadzenie post ę powania antymonopolowego by ł o zasadne z punktu widzenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) celem regulacji w niej przyj ę tych jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (patrz wyroki z dnia 28.05.2001, sygn. akt XVII Ama 82/00; z dnia 4.07.2001, sygn. akt XVII Ama 108/00; z dnia 30.05.2001 r., sygn. akt XVII Ama 80/00; z dnia 6.06.2001, sygn. akt XVII Ama 78/00) i S ą du Najwy ż szego (wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CK 184/03). Tym samym nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochron ę praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron ę interesu publicznoprawnego, co ma miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. Czynnikiem umo ż liwiaj ą cym podejmowanie przez spó ł k ę PWK dzia ł a ń b ę d ą cych przedmiotem postawionych w niniejszej sprawie zarzutów jest niew ą tpliwie jej si ł a rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, bowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej na rynku pozycji dominuj ą cej narusza interes publiczny. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy, praktyki eksploatacyjne urzeczywistniaj ą si ę poprzez stosunki umowne, albowiem spó ł ka PWK pos ł uguje si ę w obrocie prawnym wzorcem umownym zawieraj ą cym zakwestionowane pod k ą tem 7 naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanowienia umowne. Nie budzi wi ę c w ą tpliwo ś ci, i ż w takich okoliczno ś ciach interwencja Prezesa UOKiK podj ę ta w formie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na gruncie ustawy o ochronie (…), sta ł a si ę konieczna i ma na celu ochron ę interesu spo ł ecznego mieszka ń ców gminy Chocianów. 3. Ustalenie rynku w ł a ś ciwego Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 9 ustawy o ochronie – rynku towarów, który ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów (...) panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (m.in. rzeczy, us ł ugi). Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Uczestnika post ę powania s ą us ł ugi zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków. Poniewa ż us ł ugi te nie maj ą substytutów, rynkiem produktowym w niniejszej sprawie jest rynek zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków . Spó ł ka jest jedynym przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym, oferuj ą cym us ł ugi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy Chocianów. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) rynek w aspekcie geograficznym wyznaczony jest przez znajduj ą c ą si ę na terenie gminy Chocianów sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą , poprzez któr ą dostarczana jest woda i odprowadzane s ą ś cieki. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e odbiorcy ww. us ł ug nie maj ą alternatywnego wyboru innego dostawcy wody i odbiorcy ś cieków. Poj ę cie alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia nie obejmuje swoj ą tre ś ci ą mo ż liwo ś ci zaspokojenia potrzeb zaopatrzeniowych we w ł asnym zakresie. Aby nowe ź ród ł o zaopatrzenia mog ł o by ć uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych musi ono spe ł nia ć wymóg natychmiastowej dost ę pno ś ci bez ponoszenia nak ł adów inwestycyjnych (Wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000 r., sygn akt XVII Ama 44/00). Takie alternatywne ź ród ł o dostaw wody dla odbiorców z terenu ww. gminy nie wyst ę puje. Tak wi ę c, rynek w uj ę ciu geograficznym obejmuje obszar gminy Chocianów. St ą d, rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie s ą us ł ugi zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na obszarze gminy Chocianów . 4. Ustalenie pozycji rynkowej Uczestnika post ę powania na rynku w ł a ś ciwym Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Próbuj ą c ustali ć , czy na rynku w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie Spó ł ka posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze definicj ę , zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o 8 ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z t ą definicj ą pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą Spó ł ki niezb ę dne jest wi ę c przes ą dzenie czy jego si ł a ekonomiczna umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od swych konkurentów i kontrahentów. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) rynek w aspekcie geograficznym wyznaczany jest przez sie ć wodno-kanalizacyjn ą nale żą c ą do Uczestnika post ę powania. Na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków na obszarze gminy Chocianów Uczestnik jest monopolist ą naturalnym (sieciowym), gdy ż jest dysponentem jedynej wyst ę puj ą cej tam sieci wodno- kanalizacyjnej. Z tego powodu, Uczestnik w stosunku do swoich odbiorców posiada pozycj ę monopolistyczn ą . Dysponuje zatem na tym rynku si łą ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów i klientów, a w szczególno ś ci wykorzystywa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą ich kosztem. 5. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9 ust 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz zobowi ą zanie przedsi ę biorcy do wykonania podj ę tych zobowi ą za ń , polegaj ą cych na zaniechaniu dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszenia ww. przepisu i termin wykonania tych zobowi ą za ń Zgodnie tre ś ci ą art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do wydania przez organ antymonopolowy decyzji zobowi ą zuj ą cej niezb ę dne jest uprawdopodobnienie – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz o którym mowa w art. 6 lub 9 ww. ustawy. Podkre ś li ć zatem nale ż y, ż e dla wydania tzw. decyzji zobowi ą zuj ą cej wystarczy uprawdopodobni ć w toku post ę powania antymonopolowego naruszenie zakazu wynikaj ą cego z art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie ma natomiast konieczno ś ci udowodnienia naruszenia przepisów ustawy, a w zwi ą zku z tym przeprowadzenia pe ł nego post ę powania dowodowego. Ró ż nica pomi ę dzy tymi dwoma instytucjami polega na tym, ż e uprawdopodobnienie nie daje pewno ś ci, lecz jedynie prawdopodobie ń stwo twierdzenia o jakim ś fakcie. Nale ż y wskaza ć , ż e uprawdopodobnienie zwolnione jest od zwyk ł ego formalizmu dowodowego. W wyroku z dnia 5 maja 1995 r. (sygn. akt: S.A./Wr 2223/94) Naczelny S ą d Administracyjny orzek ł , ż e „uprawdopodobnienie stanowi ś rodek zast ę pczy dowodu w znaczeniu ś cis ł ym, a zatem ś rodek nie daj ą cy pewno ś ci, lecz tylko wiarygodno ść (prawdopodobie ń stwo) twierdzenia o jakim ś fakcie [...]. Chodzi nie o przeprowadzenie dowodu na okoliczno ść podnoszonych przez Wnioskodawc ę zarzutów, lecz o wskazanie okoliczno ś ci wystarczaj ą cych dla powzi ę cia przekonania o prawdopodobie ń stwie zaistnienia podnoszonych okoliczno ś ci”. W niniejszej sprawie Uczestnik z ł o ż y ł swoje zobowi ą zanie do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń ju ż w pocz ą tkowej fazie post ę powania dowodowego, co pozwoli ł o, po dokonaniu analizy zgromadzonego materia ł u dowodowego, na jego zako ń czenie na wczesnym etapie. Oznacza to, ż e nie zosta ł o przeprowadzone pe ł ne post ę powanie dowodowe, a jedynie w stopniu umo ż liwiaj ą cym uprawdopodobnienie naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 9 I. W przedmiotowym post ę powaniu postawiono spó ł ce PWK zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez zamieszczenie w tre ś ci umów dotycz ą cych zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków zapisów, zgodnie z którymi: - ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane brakiem wody na uj ę ciu”, oraz ,,Dostawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych”, W toku post ę powania Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do zaniechania stosowania w tre ś ci ww. umów zakwestionowanych postanowie ń umownych. Uczestnik zobowi ą za ł si ę do wprowadzenia do obrotu nowych wzorców umów zawieraj ą cych zapisy w ca ł o ś ci uwzgl ę dniaj ą ce postawione zarzuty oraz zast ą pienia umów zawartych i wykonywanych umowami zawartymi w oparciu o zmienione wzorce. W opinii organu antymonopolowego przyj ę te przez Spó ł k ę zobowi ą zanie ma usun ąć opisane wy ż ej naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W my ś l art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów warunkiem na ł o ż enia przez organ antymonopolowy na przedsi ę biorc ę zobowi ą zania zmierzaj ą cego do zapobie ż enia naruszeniom, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy antymonopolowej jest uprawdopodobnienie naruszenia ww. przepisów na podstawie m.in. okoliczno ś ci sprawy lub informacji b ę d ą cych podstaw ą do wszcz ę cia post ę powania z urz ę du. W zwi ą zku z tym, dla zastosowania art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Spó ł k ę przepisów ww. ustawy poprzez rozwa ż enie wszystkich przes ł anek okre ś lonych w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do dwóch postawionych Spó ł ce zarzutów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Zachodzi zatem konieczno ść uprawdopodobnienia kumulatywnego spe ł nienia przez Uczestnika okre ś lonych w cytowanym powy ż ej zapisie czterech przes ł anek: 1. posiadania na rynku w ł a ś ciwym pozycji dominuj ą cej, 2. narzucania okre ś lonych warunków umów, 3. uci ąż liwy charakter tych warunków, 4. osi ą ganie przez przedsi ę biorc ę narzucaj ą cego warunki nieuzasadnionych korzy ś ci. Ad 1) Jak stwierdzono wy ż ej, spó ł ka PWK posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków obejmuj ą cym obszar gminy Chocianów. Tym samym pierwsza przes ł anka praktyki z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. 10 Ad 2) Drug ą przes ł ank ą niezb ę dn ą do uprawdopodobnienia stosowania przez Spó ł k ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest, aby okre ś lone warunki umów zosta ł y kontrahentom narzucone. Narzucanie warunków umów ma miejsce wówczas, gdy dominant wykorzystuj ą c posiadan ą si łę rynkow ą i sytuacj ę przymusow ą kontrahentów, wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nich okre ś lone zachowania. Ź ród ł em narzucania jest si ł a rynkowa przedsi ę biorstwa pozwalaj ą ca na jednostronne dyktowanie warunków umów kontrahentom. Uczestnik jako dostawca us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków zajmuje pozycj ę tzw. monopolisty naturalnego. Prowadzi swoj ą dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach, w których odizolowane od potencjalnych konkurentów zarówno barier ą kosztów niezb ę dnych dla uruchomienia dzia ł alno ś ci w danej dziedzinie, jak i ustanowion ą wcze ś niej struktur ą organizacyjn ą i technologiczn ą , dysponuje potencja ł em wystarczaj ą cym do narzucenia swoim odbiorcom warunków umowy. Narzucanie warunków umów w przedmiotowym przypadku wi ąż e si ę zatem z posiadan ą przez podmiot dominuj ą cy si łą rynkow ą i z adhezyjnym charakterem zawieranych umów tj. umów, które s ą zawierane przez przyst ą pienie, i w których nie przewiduje si ę indywidualnego negocjowania warunków umownych. W przypadku takich umów wystarczaj ą c ą przes ł ank ą do uznania, ż e nast ę puje narzucenie warunków umownych, jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju. Zakwestionowane w toku niniejszego post ę powania warunki umów s ą stosowane przez Spó ł k ę wzgl ę dem wszystkich odbiorców korzystaj ą cych z us ł ug przedsi ę biorstwa i stanowi ą element stosowanych przez przedsi ę biorstwo wzorców umownych o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Odbiorca podpisuj ą c umow ę aprobuje warunki umowy z góry jednostronnie ustalone przez dominanta. Innymi s ł owy przyst ę puje do umowy bez indywidualnego negocjowania jej postanowie ń . W umowie tego typu, gdzie dostawca jednostronnie ustala warunki ś wiadczenia us ł ug, odbiorca w ramach szeroko rozumianej swobody umów ma prawo przyj ąć ofert ę b ą d ź umowy nie zawrze ć i w tym w ł a ś nie zakresie mo ż na mówi ć o tym, ze dostawca us ł ug narzuca jej tre ść kontrahentowi. PWK znajduje si ę wi ę c w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do odbiorców wody, którzy nie maj ą c mo ż liwo ś ci wyboru zmuszeni s ą korzysta ć z jego us ł ug, a co za tym idzie do akceptowania niekorzystnych dla nich zapisów (por. wyrok SOKiK z dnia 7 lutego 2007 r, sygn. akt XVII AmA 58/06). W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy uzna ć nale ż y za oczywiste (uprawdopodobnione), i ż kwestionowane postanowienia umowne zosta ł y us ł ugobiorcom przez Uczestnika narzucone. Ad 3 i 4) W ramach postawionych w niniejszym post ę powaniu zarzutów spó ł ce PWK zarzucono stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonych w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą cych na narzucaniu odbiorcom us ł ug uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków poprzez zamieszczenie w ich tre ś ci postanowie ń , zgodnie z którymi us ł ugodawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug spowodowane: brakiem wody na uj ę ciu i przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. 11 Jak wykazano powy ż ej Uczestnik zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków obejmuj ą cym swoim zasi ę giem obszar gminy Chocianów. Dowiedziono równie ż , i ż w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy dosz ł o do narzucania przez Spó ł k ę warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Dla uprawdopodobnienia naruszenia przez Uczestnika zakazu okre ś lonego w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej konieczne jest zatem wykazanie, ż e kwestionowane warunki maj ą uci ąż liwy charakter i przynosz ą Spó ł ce nieuzasadnione korzy ś ci. Za uci ąż liwy uznaje si ę ka ż dy warunek umowy oznaczaj ą cy dla jednej ze stron ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Definicja ta odwo ł uje si ę do kryteriów obiektywnych – typowych relacji umownych wyst ę puj ą cych na rynku. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków umownych nale ż y rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c istnienia rzeczywistej swobody zawierania umów i kszta ł towania ich tre ś ci, dominant by ł by w stanie wynegocjowa ć takie postanowienia umowne. Punktem wyj ś cia w ocenie uci ąż liwo ś ci przedmiotowych warunków umów s ą przepisy o odpowiedzialno ś ci za szkod ę spowodowan ą niewykonaniem lub nienale ż ytym wykonaniem zobowi ą zania zawarte w art. 471 i n. k.c. Zgodnie z nimi d ł u ż nik zobowi ą zany jest do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. PWK w przedmiotowych umowach zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci za przerwy w dostawie wody spowodowane brakiem wody na uj ę ciu lub przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych. Brzmienie przedmiotowych postanowie ń stwarza PWK mo ż liwo ść zwolnienia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wzgl ę dem odbiorców w ka ż dym przypadku przerw lub ogranicze ń w dostawie wody b ę d ą cych nast ę pstwem braku wody na uj ę ciu lub przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych bez wzgl ę du na przyczyny wyst ą pienia tych zak ł óce ń . Tak wi ę c niezale ż nie od tego czy wymienione w zakwestionowanych zapisach sytuacje b ę d ą zawinione przez PWK, czy te ż b ę d ą nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które PWK nie jest odpowiedzialne, mo ż e ono zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wobec odbiorców z tytu ł u wstrzymania lub ograniczenia dostaw wody. Takie rozwi ą zanie kwestii odpowiedzialno ś ci dostawcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy jest korzystniejsze od ogólnej zasady odpowiedzialno ś ci kontraktowej uj ę tej w art. 471 k.c. Kwestionowane przez organ antymonopolowe zapisy s ą wi ę c zdecydowanie uci ąż liwe dla odbiorców, gdy ż pozbawiaj ą ich mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń odszkodowawczych od PWK w razie przerw w dostawie wody wówczas, gdy brak wody na uj ę ciu lub przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych b ę d ą zawinione przez PWK w nast ę pstwie jego dzia ł a ń lub zaniecha ń . Przedsi ę biorstwo ma wi ę c mo ż liwo ść zwolnienia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej w przypadku, gdy przerwy lub ograniczenia w dostawach wody b ę d ą nast ę pstwem przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodno - kanalizacyjnych spowodowanych np. zaleganiem us ł ugodawcy za p ł atno ś ci z tytu ł u dostaw energii wzgl ę dem przedsi ę biorstwa energetycznego lub brakiem wody na uj ę ciu z powodu nieodpowiedniej konserwacji lub eksploatacji urz ą dze ń wchodz ą cych w sk ł ad tych uj ęć . Sytuacj ę , w której ca ł e ryzyko niezrealizowania umowy o dostarczanie wody w zwi ą zku z brakiem wody na eksploatowanych przez PWK uj ę ciach wód oraz przerwami w zasilaniu energetycznym nale żą cych do PWK urz ą dze ń wodoci ą gowych obci ąż a odbiorców, nale ż y uzna ć za niedopuszczaln ą . 12 Maj ą c powy ż sze na uwadze stwierdzi ć nale ż y, ż e postanowienia umowne, na mocy których Przedsi ę biorstwo zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug wywo ł ane brakiem wody na uj ę ciu oraz przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowo – kanalizacyjnych, maj ą uci ąż liwy charakter. Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów narzuconych kontrahentowi w relacjach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń uczestników umowy. Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej PWK w ka ż dym przypadku przerw lub ogranicze ń w dostawie wody b ę d ą cych efektem braku wody na uj ę ciu lub przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych, jest bez w ą tpienia dla przedsi ę biorstwa korzystne. PWK nie musi bowiem liczy ć si ę z konieczno ś ci ą wyp ł aty odszkodowania swojemu kontrahentowi w sytuacji, gdy zgodnie z ogóln ą zasad ą odpowiedzialno ś ci kontraktowej by ł oby do tego zobowi ą zane. Mo ż liwo ść unikni ę cia przez PWK odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy i wyp ł aty odbiorcom ewentualnego odszkodowania nale ż y uzna ć za nieuzasadnion ą korzy ść . Ponadto mo ż liwa jest sytuacja, w której w razie przerw w dostawie energii elektrycznej zak ł ócaj ą cych lub uniemo ż liwiaj ą cych prac ę urz ą dze ń wodoci ą gowych, PWK wyst ą pi o odszkodowanie do dostawcy energii. Takie odszkodowanie b ę dzie wówczas dla dostawcy us ł ug dodatkow ą korzy ś ci ą . Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, ż e PWK w rzeczywisto ś ci mog ł a nie osi ą gn ąć korzy ś ci wynikaj ą cych z przedmiotowych postanowie ń umownych. Dla bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencje zdefiniowanej w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wystarczaj ą ca jest ju ż hipotetyczna mo ż liwo ść osi ą gni ę cia takich korzy ś ci przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego na rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Nieuzasadnione korzy ś ci mog ą bowiem pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Powy ż sze stanowisko Prezesa UOKiK zosta ł o w pe ł ni potwierdzone w dotychczasowym orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zdaniem SOKiK zarówno zapis wy łą czaj ą cy odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą Uczestnika wzgl ę dem kontrahentów (odbiorców) za ograniczenie albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź ograniczenie albo wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych daje mo ż liwo ść uzyskania takich nieuzasadnionych korzy ś ci. (por. wyrok SOKiK z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt XVII AmA 58/06). Maj ą c powy ż sze na uwadze uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione, naruszenie przez PWK zakazu zawartego w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie w tre ś ci wymienionych w sentencji decyzji umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków oraz umów o zaopatrzenie w wod ę zapisów. Tym samym zosta ł o uprawdopodobnione zaistnienie wszystkich przes ł anek koniecznych do uznania zachowa ń przedsi ę biorcy za praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę w rozumieniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej w odniesieniu do postawionego Uczestnikowi zarzutowi. Wykazano, ż e przedsi ę biorca posiada na rynku pozycj ę dominuj ą c ą , ż e zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu warunki umów zosta ł y narzucone odbiorcom us ł ug, oraz ż e warunki te mog ą mie ć uci ąż liwy charakter i 13 przynosi ć przedsi ę biorstwu nieuzasadnione korzy ś ci. Jednocze ś nie skar ż one przedsi ę biorstwo zobowi ą za ł o si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, poprzez zaniechanie stosowania w umowach zakwestionowanych w niniejszej decyzji postanowie ń i zast ą pienie wzorców umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nowymi wzorcami pozbawionymi spornych klauzul. Nale ż y uzna ć , ż e przyj ę te przez Spó ł k ę rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e przedsi ę biorca przejawi ł inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji spó ł ki PWK, z której wynika zobowi ą zanie do zawierania z odbiorcami us ł ug umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wg nowych wzorców jak i zmiany wszystkich dotychczasowych umów najpó ź niej do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. poprzez wy łą czenie z ich tre ś ci kwestionowanego zapisu. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II . Stosownie do art. 12 ust. 3 ww. ustawy W decyzji, o której mowa w ust. I Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorstwo obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu wykonania zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem, spó ł ka PWK zosta ł a w niniejszej sprawie zobowi ą zane do z ł o ż enia do dnia 18 listopada 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego przez nie w o ś wiadczeniu z dnia 25 kwietnia 2008 r. zobowi ą zania do dostarczenia odbiorcom us ł ug do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. – umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ść uwzgl ę dnia w ca ł o ś ci postawione w toku przedmiotowego post ę powania zarzuty nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucanie uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków . Sprawozdanie o stopniu realizacji zobowi ą zania powinno zawiera ć : − informacj ę o liczbie zawartych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w których zosta ł y wprowadzone zmiany zgodne ze wzorcami za łą czonymi przez ww. przedsi ę biorc ę do pisma z dnia 17.06.2008 r. (sygn. 3162/2008), − informacje dotycz ą ce ilo ś ci nowo zawartych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w okresie od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. w oparciu o przyj ę te do stosowania wzorce umowne, wraz z kopiami 3 przyk ł adowych umów zawartych w tym okresie, − informacj ę , czy wszyscy odbiorcy us ł ug posiadali w dniu 31 pa ź dziernika 2008 r. podpisane umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , których wzorce zosta ł y za łą czone przez ww. przedsi ę biorc ę do pisma z dnia 17.06.2008 r. (sygn. 3162/2008), je ż eli nie wszyscy, to jaki procent odbiorców nie posiada ww. nowych wzorców umów i z jakich przyczyn. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. 14 Organ antymonopolowy nie na ł o ż y ł na Uczestnika kary pieni ęż nej. Art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi bowiem, i ż w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 nie stosuje si ę art. 10 i 11 oraz art. 106 ust. 1, z zastrze ż eniem ust. 7. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszego decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: 1. Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gowo- Kanalizacyjne Sp. z o.o. ul. G ł ogowska 14 59-140 Chocianów