Numer decyzji
RWA-4/2015
Decyzja UOKiK RWA-4/2015
- Data decyzji
- 29 czerwca 2015
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DELEGATURA URZĘDU OC HRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW w Warszawie RWA - 411 - 1/14 / KS Warszawa, 29 czerwca 2015 r. DECYZJA nr RWA- 4/2015 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej usta wy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po uprawdopodobnieniu w toku postępowania antymonopolowego stosowania przez Gminę Siedlce praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania z biorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadza nia ścieków obejmującym obszar G miny Siedlce, poprzez narzucanie przyszłym odbiorcom usług uciążliwych i przynoszących Gminie Siedlce nieuzasadnione korzyści warunków umów przyłączenia do sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej poprzez zobowiązywanie do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestorów prywatnych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu , co m oże stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz po przyjęciu zobowiązania złożonego przez Gminę Siedlce do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wyżej wymienionym naruszeni om poprzez zaniechanie stosowania wzorców umów, na podstawie których inwestorzy prywatni są zobowiązani do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych 2 i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Gminę Siedlce obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji . II. Na podstawie art. 12 ust. 3 w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) oraz stosownie do tr eści art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Gminę Siedlce obowiązek przekazania , w terminie miesi ą ca od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałożonego w punkc ie I sentencji decyzji poprzez złożenie oświadczenia potwierdzające go zaniechanie stosowania wzor ców umów, na podstawie których inwestorzy prywatni są zobowiązani do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu . UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie (dalej również : Prezes UOKiK, Prezes Urzędu) przeprowadził postępowanie wyjaśniające , mające na celu wstępne ustale nie, czy w związku ze świadczeniem przez Gminę Siedlce (dalej również: Gmina) usług polegających na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz wykonywaniu inwestycji w zakresie rozbudowy infrastruktury wodocią gowo-kanalizacyjnej na terenie Gminy Siedlce nastąpiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (d alej także: uokik) . Wobec ustaleń dokonanych w ww. postępowani u wyjaśniający m, postanowieniem z dnia 20 lutego 2014 r. z ostało wszczęte z urzędu postępowanie antymonopolowe w związku z podejrzeniem nadużywania przez Gminę Siedlce pozycji dominującej na lokalnym rynku 3 organizowania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obejmującym obszar Gminy Siedlce, po legającego na narzucaniu przyszłym odbiorcom usług uciążliwych i przynoszących Gminie Siedlce nieuzasadnione korzyści warunków umów przyłączenia do sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej poprzez zobowiązywanie do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestorów prywatnych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu, co może naruszać art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi z dnia 10 marca 2014 r. na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego, a także w pismach składanych w trakcie postępowania antymonopolowego z dnia 18 listopada 2014 r. oraz 4 grudnia 2014 r., Gmina ustosunkowała się do postawionych zarzutów , składając zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym jej naruszeniom. Gmina zobowiązała się do niestosowania wzorców umów, na podstawie których inwestorz y prywatni są zobowiązani do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu . Gmina wyjaśniła również , iż umowy, na podstawie których inwestorzy prywatni przenosili nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce wybudowane przez siebi e odcinki sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, zawierane były na wniosek mieszkańców, w wyjątkowy ch i sporadycznych przypadkach, zmierzając wyłącznie do umożliwienia szybszego podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Gmina podkreśliła, że powyższe nieruchomości nie były zabudowane, bądź nie były przeznaczone na cele budowlane, w czasie, kiedy Gmina przeprowadzała inwestycje budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Gmina została poinformowana o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przez Prezesa Urzędu i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w siedzibie Urzędu oraz wyrażenia stanowiska przed wydaniem decyzji. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. 4 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje : Gmina Siedlce powierzyła wykonywanie zadań z za kresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach (dalej również: PWiK, Spółka), w której to Spółce Gmina posiada udziały mniejszościowe. PWiK zawiera z odbiorcami usłu g umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, wydaje warunki techniczne przyłączenia do sieci oraz w niewielkim zakresie prowadzi rozbudowę i modernizację sieci wodociągowo - kanalizacyjnej. Gmina Siedlce jest zaś głównym realizatorem inwestycji z zakresu budowy sieci wo dociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy Siedlce. Wybudowana przez Gminę sieć wodociągowa i sieć kanalizacyjna przekazywana jest przez Gminę aportem na rzecz PWiK w zamian za udziały w Spółce. Na terenie gminy Siedlce obowiązuje Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków przyjęty uchwałą Nr XXXVII/343/006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 r. Z ustaleń Prezesa UOKiK wynika , że w przypadku braku możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej Gmina przedstawia przys złym odbiorcom usług umowy, na podstawie których osoby chcące przyłączyć się do sieci gminnej są zobowiązywa ne do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustan awiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego ni eodpłatnej służebności przesyłu. Wyżej wymienione umowy zawierane są na podstawie opracowanego przez Gminę wzorca umowy pt.: „UMOWA NR../….”. W niniejszej umowie znajdują się następujące postanowienia: § 1 ust. 2: Inwestor oświadcza, iż zrzeka się wszelkich praw i roszczeń związanych z poniesionymi nakładami na wybudowanie sieci (wodociągowo -kanalizacyjnej); § 1 ust. 3 : Z uwagi na brak możliwości eksploatowania wybudowanego odcinak sieci, In westor po wybudowaniu przekaże nieodpłatnie na rzecz Gminy własność odcinka (sieci wodociągowo -kanalizacyjnej) oraz ustanawia na rzecz właściwego przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatną służebność przesyłu ; § 2 ust. 2 : W związku z zamiarem na rzecz Gminy darowizny, o której mowa w § 1 , Gmina zobowiązuje się przyjąć pod tytułem darowizny wybudowany odcinek sieci, po 5 wcześniejszym sprawdzeniu, iż wybudowany został zgodnie z udzielonymi warunkami technicznymi, oraz innymi wymogami technicznymi , obowiązującymi dla sieci. Prezes UOKiK ustalił, że ww. umowy Gmina zawiera od 2010 r. i od tego czasu zawarła […] umowy tego rodzaju. Na podstawie ww. umów inwestor zy prywatni przekaz ują nieodpłatnie na rzecz Gminy własność wybudowanych odcinków sieci w odociągowo - kanalizacyjnej oraz ustanawia ją na rzecz właściwego przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatną służebność przesyłu. Gmina przejm uje zaś w formie darowizny wybudowane w ten sposób odcinki sieci wodociągowo -kanalizacyjnej. Z ustaleń Prezesa UOKiK wynika, że przejmowane w powyższy sposób odcinki sieci wodociągowej i kanalizacyjnej są następnie przekazywane przez Gminę aportem na rzecz PWiK w zamian za udziały w ww. spółce . W Uchwale Nr XI/74/2011 Rady Gminy Siedlce z dnia 29 września 2 011 r. w sprawie wniesienia aportu i objęcia dodatkowych udziałów w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji w Siedlcach Gmina postanowiła o wniesieniu do PWiK wkładu niepieniężnego w postaci sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami i sieci wodociągowej z przyłączami o wartości 231.000,00 zł. Z załącznika nr 1 do ww. uchwały wynika, że sieć kanalizacyjna przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 297,0 mb długości i miała wartość 44 000,00 zł , zaś z załącznika nr 2 do ww. uchwały wynika, że sieć wodociągowa przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 571,0 mb długości i miała wartość 69 000,00 zł. W Uchwale Nr XXIV/2052012 Rady Gminy Siedlce z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie wniesienia aportu i objęcia dodatkowych udziałów w Przedsiębiorstw ie Wodociągów i Kanalizacji w Siedlcach Gmina postanowiła o wniesieniu do PWiK wkładu niepieniężnego w postaci sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami i sieci wodociągowej z przyłączami o wartości 409.000,00 zł. Z załącznika nr 1 do ww. uchwały wynika, że sieć wodociągowa przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 556,0 mb długości i miała wartość 89.500,00 zł, zaś z załącznika nr 2 do ww. uchwały wynika, że sieć kanalizacyjna przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 387,5 mb długości i miała wartość 69.500,00 zł. W odpowiedzi z dnia 10 marca 2014 r. na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego, a także w pismach składanych w trakcie postępowania antymonopolowego z dnia 18 listopada 2014 r. oraz 4 grudnia 2014 r., Gmina złożyła 6 zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym jej naruszenio m. Gmina zobowiązała się do niestosowania wzorców umów, na podstawie których inwestorzy prywatni są zobowiązani do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu . Gmina wskazała, iż w przypadku wydania przez Prezesa UOKiK decyzji zo bowiązaniowej w niniejszej sprawie, w ciągu 14 dni od jej otrzymania, złoży oświadczenie potwierdzające zaprzestanie stosowania zarzucanych jej praktyk. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje : W toku postępowania, w dniu 18 stycznia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945). Jednakże z art. 3 wskazanej powyżej ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego wynika, że do spraw, w których postępowanie wszczęto przed dniem wejścia w życie tej ustawy (to jest przed dniem 18 stycznia 2015 r.) stosuje się pr zepisy dotychczasowe, o ile przepisy art. 4, art. 7, art. 10 i art. 11 nie stanowią inaczej. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 31 grudnia 2014 r., podstawę rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu stanowią przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i k onsumentów stanowi, iż jeżeli w toku postępowania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. Stosownie do art. 12 ust. 2 uokik w decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 3 uokik w decyzji, o której mowa w art. 12 ust. 1, Prezes Urzędu nakłada na 7 przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realiz acji zobowiązań. W związku z powyższym, zastosowanie w przedmi otowej sprawie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga: 1. uprawdopodobnienia stosowania przez Gminę Siedlce praktyki ograniczającej konkurencję; 2. złożenia przez Gminę Sied lce zobowiązania do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym jej naruszeniom oraz przyjęcie ww. zobowiązania przez Prezesa UOKiK; 3. nałożenia na Gminę Siedlce obowiązku złożenia w wy znaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązania. Ad 1 . Uprawdopodobnienie stosowania praktyki ograniczającej konkurencję Interes publiczny Rozważenia w pierwszej kolejności wymaga kwestia, czy w sprawie niniejszej naruszony został interes publiczny. Zgodnie bowiem z opisanym w art. 1 ust. 1 celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, „ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów”. Przesłanka „interesu publicznego” została powiązana przez ustawodawcę z funkcją „ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów”. Ustalenie istnienia interesu publicznego stanowi przesłankę zastosowania co do zasady przepisów ustawy o ochronie (…) do konkretnego stanu faktycznego. Takie rozumienie znaczenia omawianej przesłanki potwierdza m.in. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 4 lipca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00), zgodnie z którym: „interes publiczny w postępowaniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. W każdej sprawie winien być on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji – Prezes Urzędu winien być w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zadań w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. ” . Obecnie dominująca linia orzecznicza utożsamia interes publiczny „z naruszeniem konkurencji lub wywołaniem (możliwością wywołania) na rynku niekorzystnych skutków” ( Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, Komentarz , pod red. prof. Tadeusza Skocznego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 49). 8 Sąd Najwyższy w u zasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) stwierdził, że naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalności równoczesnego uznania, że dochodzi do naruszenia interesu z biorowego, ,,jeżeli indywidualne pogwałcenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mogłoby w jakikolwiek sposób prowadzić do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywołują lub mogą wywołać zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Należy zatem stwierdzić, że nie każde naruszenie prawa w stosunkach cywilno prawnych kwalifikuje sprawę do postępowania w trybie ww. ustawy. Odmiennie niż to ma miejsce w postępowaniu cywilnym ukierunkowanym na ochronę praw podmiotowych stron, postępowanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochronę interesu publicznoprawnego, a więc ma to miejsce wtedy, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, bądź gdy wywołują one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagające ingerencji ze strony organów działających w trybie tej ustawy. Czynnikiem umożliwiającym podejmowanie przez Gminę działań będących przedmiotem postawionych w niniejszej sprawie zarzutów jest niewątpliwie jej siła rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczająca jest sama możliwość skierowania przez przedsiębiorcę swojego zachowania do określonej (na ogół nieoznaczonej) grupy podmiotów. W niniejszej sprawie zarzucona Gmin ie praktyka ma charakter eksploatacyjny i polega na zobowiązywan iu do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestorów prywatnych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego ni eodpłatnej służebności przesyłu. Działanie Gminy dotyczy wszystkich potenc jalnych odbiorców usług wodno - kanalizacyjnych, którzy zamierzają przyłączyć się do sieci. Nie budzi więc wątpliwości, iż w takich okolicznościach interwencja Prezesa Urzędu podjęta w formie wszczęcia postępowania antymonopolowego na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stała się konieczna i ma na celu ochronę interesu społecznego. 9 Strona postępowania Postępowanie antymonopolowe toczy się z udziałem osób mających przymiot strony. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie praktyk ograniczających konkurencję. Stron ą postępowania dotyczącego zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 ww. ustawy mogą być zaś przedsiębiorcy posiadający na rynku właściwym pozycję dominującą. Definicja legalna pojęcia „przedsiębiorca” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ilekroć w ww. usta wie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej , a także osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W przedmiotowej spra wie mamy do czynienia z organizowaniem przez Gminę Siedlce zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków. Wobec powyższego Gmina Siedlce posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i może być stroną postępowania przed Prezesem UOKiK. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t ekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm., dalej: u.z.z.w.) zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Wykonywanie zadań w tym obszarze gmina może powierzać osobom fizycznym bądź prawnym, na zasadach dowolności, ograniczonej obowiązującymi przepisami prawa, z tym, że niezależnie od przyjętych rozwiązań organizacyjnych, umów, porozumień czy form działania, gmina w żaden sposób nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności za ich realizację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1084/06). Tym samym uznać należy, że pomimo powierzenia przez Gminę Siedlce świadczenia usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach , to na Gminie spoczywa odpowiedzialność za organizację zadań o charakterze użyteczności publicznej w zakresie funkcjonowania wodociągów, zaopatrzenia w wodę i kanalizację. 10 W tym stanie rzeczy należy uznać Gminę Siedlce za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynek właściwy Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na rynku właściwym. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek właściwy jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki k onkurencji (art. 4 pkt 9 uokik). Przez towary należy rozumieć zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także rob oty budowlane (art. 4 pkt 7 uokik). Pojęcie rynku właściwego odnosi się przedmiotowo do wszystkich wyrobów (usług) jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od innych wyrobów (usług) w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zamiany. Rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości. Niezbędnym elementem rynku właściwego jest także jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są jednakowe dla wszystkich konkurentów. Działalność Gminy polega na organizowaniu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odp rowadzenia ścieków na obsz arze Gminy Siedlce. Zgodnie z art. 2 pkt 21 u.z.z.w. , „zbiorowe zaopatrzenie w wodę” to działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. Natomiast „zbiorowe odprowadzanie ścieków” to – w myśl art. 2 pkt 20 u.z.z.w. – działalność polegająca na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo -kanalizacyjne. Usługi w ww. zakresie świadczone są za pośrednictwem „sieci” , tj. przewodów wodociągowych lub kanalizacyjnych wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego (art. 2 pkt 7 powołanej u stawy u.z.z.w.). 11 Gmina Siedlce pełni rolę organizatora rynku ww. usług użyteczności publicznej m.in. w zakresie, w jakim ustala zasady przejmowania odcinków sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej wybudowanych ze środków własnych przez inwestorów prywatnych oraz zasady ustanawiania służebności przesyłu. Wskazane usługi o charakterze użyteczności publicznej nie posiadają substytutów, a Gmina, organizując je na wskazanym powyżej obszarze, nie spotyka się z żadną konkurencją. Wynika to przede wszystkim z uwarunkowań technologicznych i organizacyjnych dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Nieracjonalność kosztowa przedsięwzięcia polegającego na budowie równoległej sieci wodociąg owo-kanalizacyjnej na obszarze G miny Siedlce powoduje, iż brak jest alternatywnego systemu wodociągowo - kan alizacyjnego dla systemu pozostającego w dyspozycji Gminy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że rodzaj działalności prowadzonej przez Gminę w omawianym zakresie oraz jej zasięg geograficzny wyznaczają w niniejszej sprawie wymiar produktowy i terytor ialny rynku właściwego, o któr ym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynkiem właściwym w ujęciu produktowym jest rynek organizowania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Działalność ta , poza stricte dostarczaniem i sprzedażą ww. usług, wiąże się również z przyłączaniem do sieci przyszłych odbiorców oraz określaniem warunków tego przyłączenia. Natomiast pod względem geograficznym – z uwagi na technologię dostarczania wody i odprowadzania ścieków – za kres rynku właściwego wyznacza zasięg istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej eksploatowanej przez Spółkę, za pomocą której świadczy Gmina swoje usługi. W niniejszej sprawie rynek w ujęciu terytorialnym obejmuje teren Gminy Siedlce. Tak więc, rynkiem właściwym w niniejszej sprawie jest lokalny rynek organiz owania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Siedlce. Pozycja rynkowa Gminy Art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje pozycję dominującą jako pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym 12 zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. O pozycji rynkowej Gminy Siedlce w niniejszym postępowaniu przesądza sieć wodno - kanalizacyjna. Fakt, iż budowa alternatywnej sieci na ww. obszarze nie byłaby ekonomicznie opłacalna, a Gmina nie ma obowiązku udostępniania infrastruktury wodno -kanalizacyjnej podmiotom trzecim, sprawia, że rynek posiada cechy rynku monopolistycznego. Ponadto należy zaznaczyć, że usługa organizowania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odp rowadzania ścieków nie posiada substytutów. Skutkiem powyższego jest posiadanie przez Gminę siły ekonomicznej , przy użyciu której może zapobiegać nie tylko efektywnej konkurencji, ale i działać w dużym stopniu niezależnie od zachowania swych kontrahentów, a w szczególności eksploatować swoją pozycję rynkową ich kosztem. Tym samym Gmina Siedlce posiada pozyc ję dominującą na lokalnym rynku organizowania usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na terenie Gminy. Uprawdopodobnienie naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 uokik Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Nadużywanie pozycji dominującej polega w szczególności – w myśl art. 9 ust. 2 pkt 6 uokik – na narzucaniu przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści. Praktyka taka jest działaniem o charakterze eksploatacyjnym, polegającym na wyzyskiwaniu przez domin anta przewagi kontraktowej nad kontrahentami. Jej przejawem jest konieczność akceptowania przez nich warunków umów proponowanych przez przedsiębiorcę dominującego, które są obiektywnie nierównoprawne. Dominant wykorzystuje bowiem przymusową sytuację kontrahenta wynikającą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, proponując mu zawarcie umowy, która w warunkach konkurencji – ze względu na treść postanowień – nie zostałaby sfinalizowana. Dla uprawdopodobnienia stosowania praktyki ograniczającej konkurencję z definiowanej powyżej konieczne jest wykazanie kumulatywnego zaistnienia następujących przesłanek: 13 a) narzucania określonych warunków umów, b) uciążliw ego charakteru tych warunków, c) nieuzasadnion ych korzyści uzyskiwanych przez dominanta. Do narzucania w arunków umów dochodzi wówczas, gdy przedsiębiorca, wykorzystując posiadaną przewagę ekonomiczną w warunkach niedostatecznej konkurencji na rynku, ogranicza swobodę kształtowania treści umów ze strony kontrahentów działających pod przymusem. W ocenie Preze sa UOKiK, w relacjach łączących Gminę z odbiorcami organizowanych przez nią usług dochodzi do postawienia przez Gminę , jako podmiot dominujący , drugiej strony w sytuacji przymusowej. Gmina, zarządzając infrastrukturą wodociągowo - kanalizacyjną, w sytuacji braku możliwości przyłączenia do sieci przedstawia przyszłym odbiorcom usług umowy, na podstawie których osoby chcące przyłączyć się do sieci gminnej zobowiązują się do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu . Wspomniane umowy zawierane s ą na podstawie opracowanego przez Gminę wzorca umowy pt.: „UMOWA NR../….”. Treść ww. umów jest arbitralnie ustalana przez Gminę we wzorcach umownych, a odbiorca otrzymuje do podpisu gotową umowę . Nie ulega wątpliwości, iż osoba ubiegająca się o przyłą czenie do sieci stawiana jest w sytuacji przymusowej. Brak akceptacji ustalonych, we wzorcu umowy stosowanym przez Gminę, zasad wykonania przez i nwesto ra odcinka sieci wodociągowej i kanalizacyjnej , skutkowałaby bowiem brakiem możliwości przyłączenia do sieci i brakiem możliwości zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzania ścieków. W ocenie Prezesa Urzędu, Gmina organizuje usługi wodociągowo -kanalizacyjne w warunkach wskazujących na dysponowanie potencjałem niezbędnym do narzucenia przyszłym odbiorcom usług warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej. P rzez uciążliwy warunek należy rozumieć każdy warunek oznaczający dla jednej ze stron umowy ciężar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju. Ustalenia te powinny być dokonywane według kryteriów obiektywnych . Postawiony w niniejszej spr awie zarzut dotyczy nakładania na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, będącej własnością Gminy, 14 obowiązku poniesienia kosztów budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych i nieodpłatnego przekazania własności tych urządzeń Gminie przy jednoczesnym zrzeczeniu się wszelkich roszczeń wynikających z tego tytułu oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu . Dla oceny zatem, czy zakwestionowane warunki umowy ustalone przez Gminę są uciążliwymi warunkami przynoszącymi jej nieuzasadnione korzyści, konieczne jest w pierwszej kolejności rozważenie, czy koszty budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, o których mowa w art. 2 pkt 1 4 i 16 u.z.z.w. powinna pon osić osoba ubiegająca się o przyłączenie w ramach finansowania budowy przyłączy wodociągowych lub kanalizacyjnych, czy też przedsiębiorstwo w ramach finansowania urządzeń wodociągowo - kanalizacyjnych. Przepisy art. 2 u.z.z.w. wprowadzają pojęcia: przyłącza kanalizacyjnego (pkt 5) i wodociągowego (pkt 6), sieci (pkt 7), urządzeń kanalizacyjnych (pkt 14) i wodociągowych (pkt 16), z kolei art. 15 tej ustawy rozstrzyga, kto i na jakich warunkach dokonuje budowy, wyposażenia i utrzymania wymienionych tu przyłączy i urządzeń. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.z.z.w. realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lo kalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Art. 5 ust. 2 ww. ustawy stanowi natomiast m.in., że jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych przyłączy wodociągowych i przyłączy kanalizacyjnych. Pojęcie przyłącza wodociągowego, kanalizacyjnego oraz sieci określa zaś art. 2 pkt 5, 6 i 7 u.z.z.w. Zgodnie z definicją legalną tych pojęć : - przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej; - przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z w ewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zawore m za wodomierzem głównym; - sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego. 15 Art. 15 ust. 1 u.z.z.w. stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo -kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, o którym mowa w art. 21 u st. 1 ww. ustawy. Jednocześnie art. 5 ust. 1 u.z.z.w. nakłada na przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjne m.in. obowiązek zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody w sposób ciągły i niezawodny. Zgodnie natomiast z treścią art. 2 pkt 14 i 16 u.z.z.w.: - urządzenia kanalizacyjne to sieci kanalizacyjne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzenia ścieków do wód lub do zie mi or az urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki oraz przepompownie ścieków; - urządzenia wodociągowe to ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienia wody. Jak wynika z powyższych przepisów , osoba ubiegająca się o przyłączenie ma obowiązek wybudowania na własny koszt przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych. Natomiast budowa urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych (w których skład wchodzą sieci wodociągowe i kanalizacyjne) spoczywa co do zasady na przedsiębiorstwie wodociągowo - kanalizacyjnym. Jeżeli określone urządzenia nie były ujęte w planie wieloletnim i zostały wybudowane przez inwestora prywatnego, przysługuje mu roszcze nie o przejęcie ich własności za wynagrodzeniem przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, które przyłączyło urządzenia do swojej sieci. W myśl art. 31 ust. 1 u.z.z.w. osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo -kanalizacyjnemu na warunkach uzgodnionych w umowie. Celem tego przepisu jest uregulowanie stosunków finansowych i własnościowych powstałych nawet na wiele lat przed wejściem w życie tej ustawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt II CK 225/04). Z powołanego przepisu wynika, że prawo wyb oru przez inwestora kontrahenta jest ograniczone wskutek istniejącego stanu własnościowego urządzeń (sieci) na terenie g miny. Przepis art. 31 u.z.z.w., zamieszczony w rozdziale 16 zawierającym przepisy przejściowe, jednoznacznie rozstrzyga o możliwości przekazania istniejących urządzeń gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo -kanalizacyjnemu, niezależnie od daty ich wybudowania i sposobu korzystania przed przekazaniem. Celem tego przepisu jest uregulowanie stosunków własnościowych i finansowych istniejących także przed wejściem w życie ustawy. Każdy , kto wybudował wskazane w art. 31 u.z.z.w. urządzenia , może (...) korzystać z up rawnienia do ich przekazania, a gmina lub przedsiębiorstwo mogą odmówić przejęcia tego urządzenia tylko wówczas , gdy nie odpowiada ono właściwym parametrom technicznym określonym w odrębnych przepisach. Nałożony obowiązek zawarcia umowy o odpłatnym przekazaniu omawianych urządzeń stanowi ograniczenie zasady wolności umów (art. 353 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.; dalej: k.c. ) w odniesieniu do gminy lub przedsiębiorstwa będących naturalnymi monopolistami. Strony zachowują jednakże swobodę kształtowania treści umowy w odniesieniu do tytułu prawnego, na podstawie którego zobowiązany do zawarcia umowy podmiot będzie eksploatował określone urządzenia stanowiące element jego sieci. Art. 21 ust. 1 u.z.z.w. potwierdza możliwość korzystania przez przedsiębiorstwo – z innych niż własność – tytułów prawnych. Przesądzając o obowiązku odpłatnego przejęcia urządzenia, ustawa nakłada n a zobowiązany do zawarcia umowy podmiot obowiązek poniesienia ciężaru finansowego wynikającego z dokonanego przejęcia (wyrok Sądu Najwyższego z 2 lipca 2004 r. sygn. akt II CK 420/03). W wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. (sygn. akt II CK 404/03) Sąd Najwyższy podkreślił, iż osobie, która z własnych środków wybudowała urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne, przysługuje roszczenie o ich odpłatne nabycie przez gminę. Linia orzecznicza konsekwentnie odmawiająca przerzucenia na inwestorów prywatnych obowiązku sfinansowania budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej występuje również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych kwestionuje np. prawną dopuszczalność przerzucania w r egulaminach dostarczania wody i odprowadzania ścieków na odbiorców (inwestorów) kosztów budowy sieci. Przykładowo można powołać tezę wyroku Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (wyrok z 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Go 432/06), zgodnie z którą s przeczna z treścią art. 31 ust. 1 u.z.z.w. jest treść regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w którym nałożono na odbiorcę, za jego zgodą, obowiązek wybudowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych z własnych środków 17 Należy również podnieść, iż Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2011 r. (sygn. akt III CZP 26/11), podzielając pogląd odnośnie do obowiązku przejęcia urządzeń wodnych i kanalizacyjnych, upatruje tego obowiązku w znowelizowanym art. 49 ust. 2 k.c. Zgodnie z ww. przepisem o soba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca. Uchwała ta stanowi dodatkowy argument przemawiający za istnieniem prawnego obowiązku odpłatnego przejęcia urządzeń wodnych i kanalizacyjnych również przez gminy. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Prezesa Urzędu , nie ulega wątpliwości, iż w razie wybudowania za zgodą Gminy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych przez prywatnych inwestorów jest ona zobowiązana do poniesienia ciężaru finansowego ich przejęcia. W niniejszej sprawie Gmina Siedlce zdecydowała natomiast o nieodpłatnym przejmowaniu urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. W ocenie Prezesa UOKiK Gmina Siedlce może uzyskiwać nieuzasadnione korzyści wskutek nieodpłatne go przejmowania odcinków sieci wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych ze środków własnych inwestorów. W tym kontekście nieuzasadnione korzyści pojawiają się po stronie Gminy po wybudowaniu sieci przez inwestora. Z ustaleń Prezesa UOKiK wynika, że przejmowane w powyższy sposób odcinki sieci wodociągowej i kanalizacyjnej są następnie przekazywane przez Gminę aportem na rzec z PWiK w zamian za udziały w Spółce. Powyższe świadczy o bezpośrednich korzyściach, jakie Gmina może uzyskiwać poprzez narzucanie właścicielom nieruchomości omawianych warunków umów. Dla przykładu w Uchwale Nr XI/74/2011 Rady Gminy Siedl ce z dnia 29 wrześn ia 2011 r. w sprawie wniesienia aportu i objęcia dodatkowych udziałów w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji w Siedlcach Gmina postanowiła o wniesieniu do PWiK wkładu niepieniężnego w postaci sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami i sieci wodocią gowej z przyłączami o wartości 231.000,00 zł. Z załącznika nr 1 do ww. uchwały wynika, że sieć kanalizacyjna przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 297,0 mb długości i miała wartość 44 000,00 zł , zaś z załącznika nr 2 do ww. uchwały wynika, że sieć wodociągowa przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 571,0 mb długości i miała wartość 69 000,00 zł. 18 Natomiast w Uchwale Nr XXIV/2052012 Rady Gminy Siedlce z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie wniesienia aportu i objęcia dodatkowych udziałów w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji w Siedlcach Gmina postanowiła o wniesieniu do PWiK wkładu niepieniężnego w postaci sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami i sieci wodociągowej z przyłączami o wartości 409.000,00 zł. Z załącznika nr 1 do ww. uchwały wynika, że sieć wodociągowa przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 556,0 mb długości i miała wartość 89.500,00 zł, zaś z załącznika nr 2 do ww. uchwały wynika, że sieć kanalizacyjna przekazana nieodpłatnie na rzecz Gminy wynosiła 387,5 mb długości i miała wartość 69.500,00 zł. Tym samym, w ocenie Prezesa Urzędu, nieodpłatne przejmowanie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych może przynosić Gminie nieuzasadnione korzyści. Odnosząc się do zobowiązywania przez Gminę prywatnych inwestorów do us tanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu, wskazać należy natomiast , że sieć wodociągowa lub kanalizacyjna może być posadowiona i przebiegać przez nieruchomości należące do osób trzecich. Jakkolwiek ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu nie m a charakteru obligatoryjnego, a obciążenie nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności przesyłu za odpłatnością nie następuje z mocy prawa, lecz w wyniku umowy, orzeczenia sadowego albo decyzji administracyjnej, to biorąc pod uwagę silną pozycję Gminy działającej w warunkach monopolu sieciowego i jej przewagę kontraktową nad kontrahentami, narzucanie w umowach zawieranych na podstawie jednostronnie opracowanych wzorców umów bezwzględnej, nieograniczonej w czasie i nieodpłatnej służebności przesyłu na rzecz PWiK, w ocenie Prezesa UOKiK, stanowić może nie tylko o wymuszeniu określonych zachowań na kontrahencie, ale także stanowić może dla Gminy źródło nieuzasadnionych korzyści. W świetle wszystkich przedstawionych powyżej okoliczności uznać należy, iż w niniejszej sprawie uprawdopodobniono nadużywanie przez Gminę Siedlce pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obejmującym obszar Gminy Siedlce, poprzez narzucanie przyszłym odbiorcom usług uciążliwych i przynoszących Gminie Siedlce nieuzasadnione korzyści warunków umów przyłączenia do sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej poprzez zobowiązywanie do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych przez 19 inwestorów prywatnych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ad 2. Zobowiązanie Gminy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanych jej naruszeniom W odpowiedzi z dnia 10 marca 2 014 r. na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego, a także w pismach składanych w trakcie postępowania antymonopolowego z dnia 18 listopada 2014 r. oraz 4 grudnia 2014 r., Gmina złożyła zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym jej naruszenio m. Gmina zobowiązała się do niestosowania wzorców umów, na podstawie których inwestorzy prywatni są zobowiązywani do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu. Z uwagi na powyższe, w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać, że przyjęte przez Gminę rozwiązania są równoznaczne z podjęciem działań zmierzających do zapobieżenia uprawdopodobnionym w toku niniejszego postępowania naruszeniom art. 9 uokik. Z tego też względu istnieje możliwość skorzystania z instrumentu prawn ego przewidzianego art. 12 ust. 1 uokik. Stosownie zaś do przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „w decyzji (…) Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań”. Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu zobowiązał Gminę do wykonania złożonego przez nią zobowiązania w terminie dwóch tygo dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Wyznaczając powyższy termin , Prezes Urzędu uwzględnił propozycję Gminy Siedlce, biorąc pod uwagę możliwość przeprowadzenia przez Gminę czynności, do których została zobowiązana. W ocenie Prezesa Urzędu, wyznaczony termin jest wystarczający do wykonania nałożonego na Gminę zobowiązania. Stąd też należało orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 20 Ad 3 . Zobowiązanie do złożenia sprawozdania o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 12 ust. 3 ustaw y o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Zgodnie z powołanym przepisem Gmina została zobowiązana do przekazania w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I sentencji decyzji poprzez złożenie oświadczenia potwierdzającego zaniechanie stosowania wzorców umów, na podstawie których inwestorzy prywatni są zobowiązani się do przenoszenia nieodpłatnie na rzecz Gminy Siedlce własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków oraz ustanawiania na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego nieodpłatnej służebności przesyłu . Stąd należało orzec jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Pouczenie: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 101) od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie, które wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie do Sądu Okręg owego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie Dorota Grudzień -Barbachowska /podpis/
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RWA-411-1/14/KS
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 36.00 POBÓR, UZDATNIANIE I DOSTARCZANIE WODY 37.00 ODPROWADZANIE I OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW
- Region
- Mazowieckie
- Strony
- Gmina Siedlce,
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów