RWA-7/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-56/2/2003/GM Warszawa, dn. 27 czerwca 2003 r. DECYZJA Nr RWA – 7/2003 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania antymonopolowego, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: a) uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie na skutek niepobierania od spó ł ki Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzu, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 1 stycznia 2003 r. b) uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie na skutek niepobierania od spó ł ki Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzu op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 1 stycznia 2003 r. c) uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym w Warszawie na skutek niepobierania od Przedsi ę biorstwa Us ł ug Pogrzebowych „Requiem” w Konstancinie-Jeziornej, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzu op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 1 stycznia 2003 r. II. Na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 44.222,20 z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci cztery tysi ą ce dwie ś cie dwadzie ś cia dwa z ł ote 20/100 ), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE W trakcie prowadzonego z urz ę du post ę powania wyja ś niaj ą cego, maj ą cego na celu wst ę pne ustalenie, czy poprzez dzia ł ania podejmowane przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie (dalej: MPUK) w zakresie ś wiadczenia us ł ug cmentarnych nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, Prezes Urz ę du uzyska ł informacje, i ż Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie (dalej: ZCK), który jest zak ł adem bud ż etowym Miasta Sto ł ecznego Warszawy, pobiera op ł aty „za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu”, okre ś lone w cennikach op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych w Warszawie jedynie od niektórych wykonawców grobów. Zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK Nr 20/01 z dnia 28 maja 2001 r. (zmienianym zarz ą dzeniami Nr 6/02 z dnia 22 kwietnia 2002 r. oraz Nr 9/02 z dnia 14 czerwca 2002 r.) zosta ł y ustalone wysoko ś ci op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych w Warszawie: Cmentarza Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Po ł udniowego. Zgodnie z cennikami op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego oraz Cmentarza Wojskowego Pow ą zki, z tytu ł u nadzoru nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu (ziemnego lub murowanego) oraz z tytu ł u nadzoru nad wykonaniem przez wykonawc ę nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, ZCK pobiera op ł aty od wszystkich wykonawców z wy łą czeniem MPUK. Natomiast zgodnie z cennikami op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego, ZCK pobiera op ł aty z tytu ł u nadzoru nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu (ziemnego lub murowanego) od wszystkich wykonawców – z wy łą czeniem Przedsi ę biorstwa Us ł ug Pogrzebowych „Requiem” w Konstancinie-Jeziornej (dalej: „Requiem”). Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutów UOKiK, ZCK wyja ś ni ł , i ż w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, wykonuje na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy okre ś lone czynno ś ci zwi ą zane z nadzorem i kontrol ą wykonania grobów przez przedsi ę biorców pogrzebowych. Pobierane przez niego z tego tytu ł u op ł aty stanowi ą wi ę c wynagrodzenie za te dzia ł ania. Natomiast fakt niepobierania od MPUK 2 i „Requiem” op ł at za nadzór nad wykonaniem nowego grobu oraz (w przypadku MPUK) za nadzór nad wykonaniem nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, uzasadniony jest w ocenie ZCK faktem, i ż MPUK oraz „Requiem” pe ł ni ą , na podstawie umów z ZCK, funkcj ę „organizatorów pogrzebów”, w ramach której wykonuj ą cz ęść us ł ug cmentarnych na tych cmentarzach. Przedsi ę biorcy ci posiadaj ą w ł asne s ł u ż by, przy pomocy których sprawuj ą cz ęś ciowy nadzór nad wykonawstwem grobów, który normalnie wykonywaliby pracownicy ZCK. Koszty ograniczonego nadzoru sprawowanego przez inspektorów ZCK, s ą wkalkulowane w ustalone w umowach rycza ł towe wynagrodzenie ZCK (pismo ZCK z dnia 12 listopada 2002 r., s. 1-2). ZCK poinformowa ł równie ż , i ż przygotowywany jest projekt nowego cennika op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy, w którym nie przewiduje si ę dalszego stosowania op ł aty za „nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu”. ZCK planuje natomiast wprowadzenie uiszczanej przez wykonawców grobów op ł aty za „przygotowanie i sprawdzenie prawid ł owo ś ci wykonania” grobu. Ww. op ł at ę ponosi ć maj ą wszystkie osoby, b ę d ą ce wykonawcami grobów na terenie cmentarzy komunalnych w Warszawie. Wzi ą wszy pod uwag ę stanowisko ZCK oraz wszystkie uzyskane informacje, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2003 r. zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, post ę powanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez ZCK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej: I. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie na skutek niepobierania od spó ł ki Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzu, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; II. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie na skutek niepobierania od spó ł ki Miejskie Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Warszawie, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzu, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ww. ustawy; III. na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym w Warszawie na skutek niepobierania od Przedsi ę biorstwa Us ł ug Pogrzebowych „Requiem” w Konstancinie-Jeziornej, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzu, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c 3 ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ww. ustawy. Prezes Urz ę du powiadomi ł ZCK o zaliczeniu w poczet materia ł u dowodowego niniejszego post ę powania informacji uzyskanych w trakcie prowadzonego z urz ę du post ę powania wyja ś niaj ą cego, maj ą cego na celu m.in. ustalenie, czy w zwi ą zku ze stosowaniem na terenie Warszawy op ł at za korzystanie z cmentarzy mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego (znak RWA-56/10/2002/GM), przekazanych w pi ś mie ZCK z dnia 12 listopada 2002 r., a tak ż e informacji zawartych w pi ś mie ZCK z dnia 17 czerwca 2002 r. (znak ZCK/DEK/66/1159/02), przekazanym w zwi ą zku z prowadzonym przed Prezesem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powaniem antymonopolowym dotycz ą cym wysoko ś ci op ł at za korzystanie z kaplic pogrzebowych na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu (pismo UOKiK z dnia 16 stycznia 2003 r.). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, ZCK poinformowa ł , i ż jego celem nigdy nie by ł o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . ZCK podtrzyma ł wyja ś nienia z ł o ż one w czasie post ę powania wyja ś niaj ą cego, a ponadto podkre ś li ł , i ż w jego ocenie niepobierania od MPUK i „Requiem” op ł at za nadzór nad wykonaniem nowego grobu oraz (w przypadku MPUK) za nadzór nad wykonaniem nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu by ł o przynajmniej cz ęś ciowo rekompensowane ponoszeniem przez tych przedsi ę biorców na rzecz ZCK innych op ł at, których nie ponosili pozostali przedsi ę biorcy pogrzebowi. Wed ł ug ZCK postawiony mu zarzut ograniczania konkurencji nie znajduje potwierdzenia w zaistnia ł ych faktach. Nie obserwuje si ę bowiem wzrostu ilo ś ci ceremonii pogrzebowych organizowanych przez MPUK i „Requiem” w stosunku do wykonywanych przez innych organizatorów pogrzebów. Na potwierdzenie ZCK przekaza ł informacje o ilo ś ci grobów wykonanych i nadbudowanych b ą d ź podbudowanych przez MPUK oraz „Requiem” oraz przez innych przedsi ę biorców w 2001 r. i w 2002 r. (za łą czniki nr 7,8 i 9 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). ZCK poinformowa ł równie ż , i ż ju ż od pocz ą tku 2002 r. prowadzi ł prace nad zmian ą zakwestionowanych przez UOKiK cenników op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy. Nowe cenniki op ł at za korzystanie z cmentarzy wesz ł y w ż ycie w dniu 1 stycznia 2003 r. Jak zapewni ł ZCK, na podstawie ww. nowych cenników, MPUK oraz „Requiem” ponosz ą obecnie takie same op ł aty cmentarne jak inni przedsi ę biorcy pogrzebowi. Tym samym usta ł a, wed ł ug ZCK, przyczyna wszcz ę cia przez Urz ą d post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie. W zwi ą zku z tym ZCK zwróci ł si ę o rozwa ż enie celowo ś ci kontynuowania post ę powania antymonopolowego i jego ewentualne umorzenie (pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r. oraz z dnia 5 marca 2003 r.). Pismem z dnia 4 kwietnia 2003 r. ZCK zosta ł poinformowany o zaliczeniu w poczet materia ł u dowodowego niniejszego post ę powania informacji zawartych w pi ś mie ZCK z dnia 10 lutego 2003 r. (sygn. ZCK/DEK/273/’03), przekazanym w zwi ą zku z innym post ę powaniem prowadzonym przed Prezesem Urz ę du. Pismem z dnia 22 kwietnia 2003 r. ZCK przekaza ł o posiadane dane dotycz ą ce wysoko ś ci osi ą gni ę tych przychodów i wyników finansowych za 2002 r. Maj ą c na uwadze, ż e przedstawione w ramach niniejszego post ę powania informacje i dokumenty stanowi ą materia ł dowodowy wystarczaj ą cy do oceny sprawy, Prezes Urz ę du 4 zawiadomi ł ZCK o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w niniejszej sprawie. Prezes Urz ę du poinformowa ł ZCK równie ż o przed ł u ż eniu, z powodu konieczno ś ci dokonania analizy i ko ń cowej oceny materia ł ów dowodowych zgromadzonych w toku przedmiotowego post ę powania, terminu zako ń czenia post ę powania do dnia 27 czerwca 2003 r. (pismo UOKiK z dnia 29 maja 2003 r.). W dniu 5 czerwca 2003 r. w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie stawili si ę Panowie Janusz Lewandowski i Pawe ł Matyjaszek, upowa ż nieni przez ZCK do zapoznania si ę z materia ł em dowodowym zebranym w aktach post ę powania. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. Stosownie do ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23 poz. 295 ze zm.) oraz orzecznictwa antymonopolowego, w ramach dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z chowaniem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę rynek us ł ug cmentarnych i rynek us ł ug pogrzebowych (por.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 14 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 11/95; z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99 oraz z dnia 25 wrze ś nia 2000 r., sygn. akt XVII Ama 76/99, oraz wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt XVII Ama 49/02). Przy czym rynek us ł ug pogrzebowych obejmuje wykonywane na rzecz indywidualnych odbiorców us ł ugi zwi ą zane z pochówkiem (tzn. m.in. przygotowanie zw ł ok do pochówku, transport zw ł ok, pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, wykonywanie grobów, stawianie pomników, ekshumacje). Natomiast rynek us ł ug cmentarnych obejmuje czynno ś ci zwi ą zane z utrzymaniem i prawid ł owym funkcjonowaniem cmentarza. Do czynno ś ci tych nale żą : czynno ś ci porz ą dkowe (m.in. piel ę gnacja zieleni, utrzymanie czysto ś ci, konserwacja urz ą dze ń cmentarnych), czynno ś ci zwi ą zane z rozbudow ą infrastruktury cmentarza, czynno ś ci administracyjne (zwi ą zane z nadzorem architektonicznym, sanitarnym, porz ą dkowym, prowadzeniem ksi ą g cmentarnych, pobieraniem op ł at, udost ę pnianiem infrastruktury cmentarza, przechowaniem zw ł ok). Ś wiadczenie us ł ug cmentarnych nale ż y do zada ń w ł asnych gminy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie cmentarzy komunalnych. Us ł ugi cmentarne ś wiadczone s ą na rzecz spo ł eczno ś ci Gminy (Miasta) w celu umo ż liwienia jej cz ł onkom korzystania z cmentarza i jego urz ą dze ń w zwi ą zku z pochówkiem zmar ł ych. Cmentarze komunalne zgodnie z ustaw ą o samorz ą dzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 1996 r. nr 13, poz. 74 ze zm.) stanowi ą mienie gminy. Tym samym gminie przys ł uguje do tych obiektów prawo w ł asno ś ci w rozumieniu art. 140 k.c. Natomiast przepisy ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych nak ł adaj ą na organy samorz ą du terytorialnego obowi ą zek sprawowania nadzoru nad cmentarzami w zakresie wynikaj ą cym z tej ustawy oraz z przepisów wykonawczych do niej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, nadzór nad przestrzeganiem jej przepisów oraz przepisów wykonawczych do ustawy sprawuj ą starostowie, wójtowie, burmistrzowie (prezydenci miast) oraz w ł a ś ciwi miejscowo inspektorzy sanitarni. Miasto Sto ł eczne Warszawa ś wiadczy us ł ugi cmentarne przy pomocy zak ł adu bud ż etowego dzia ł aj ą cego pod nazw ą Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych w Warszawie, który zgodnie ze statutem, stanowi ą cym za łą cznik do Uchwa ł y nr 455/LXXIII/2001 Zarz ą du m.st. 5 Warszawy z dnia 21 sierpnia 2001 r., sprawuje zarz ą d nast ę puj ą cymi cmentarzami komunalnymi w Warszawie: Cmentarzem Komunalnym Pó ł nocnym, Cmentarzem Komunalnym Po ł udniowym oraz Cmentarzem Wojskowym Pow ą zki (por.: za łą cznik nr 4 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, w celu wykonywania zada ń gmina mo ż e zawiera ć umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarz ą dowymi. Niektóre zadania zwi ą zane z wykonywaniem zarz ą du cmentarzami komunalnymi m.st. Warszawy ZCK realizuje przy pomocy przedsi ę biorców pogrzebowym, na podstawie umów zawieranych z przedsi ę biorcami wy ł onionymi w drodze post ę powania przetargowego (por.: za łą cznik nr 11 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki ś wiadczenie niektórych us ł ug cmentarnych ZCK powierzy ł MPUK na podstawie umowy nr DOK/88/98 z dnia 24 czerwca 1998 r. (za łą cznik nr 10 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Obecnie MPUK ś wiadczy te us ł ugi na mocy umowy nr DOK/59/01 z dnia 23 kwietnia 2002 r. (za łą cznik nr 4 do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Upowa ż nia ona MPUK do ś wiadczenia na terenie ka ż dego z wymienionych wy ż ej cmentarzy komunalnych nast ę puj ą cych us ł ug pogrzebowych i cmentarnych: • obs ł uga sal ceremonialnych i sal po ż egna ń w domach przedpogrzebowych; • obs ł uga przechowalni zw ł ok na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym; • organizacja nabo ż e ń stw ż a ł obnych i ceremonii ś wieckich, w tym z opraw ą muzyczn ą ; • kopanie i murowanie grobów; • przewóz zw ł ok do grobu, w tym z asyst ą ; • pochowanie zw ł ok i urn z prochami w grobie, uformowanie mogi ł y; • pochowanie szcz ą tków ludzkich w tym szcz ą tków pooperacyjnych; • ekshumacja zw ł ok i szcz ą tków; • ustawianie i renowacja nagrobków, liternictwo; • organizacja us ł ug fotograficznych i „video”; • inne czynno ś ci, które mog ą by ć wprowadzone do wykonywania na podstawie aneksu do niniejszej umowy (§ 4 ust. 1 umowy nr DOK/59/01 – za łą cznika do pisma MPUK z dnia 18 wrze ś nia 2002 r.). ZCK udost ę pni ł MPUK do wykorzystania domy przedpogrzebowe na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki, w których odbywaj ą si ę ceremonie ż a ł obne (por.: za łą cznik nr 1 do umowy nr DOK/59/01 – za łą cznik do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Do zakresu uprawnie ń MPUK, jako dzier ż awcy domów przedpogrzebowych na terenie wymienionych cmentarzy, nale ż y ustalanie wysoko ś ci op ł at za korzystanie z pomieszcze ń w domach przedpogrzebowych, uiszczanych przez klientów MPUK oraz przez innych przedsi ę biorców, którzy chcieliby ś wiadczy ć w ww. domach przedpogrzebowych us ł ugi zwi ą zane z organizacj ą ceremonii ż a ł obnych. Zgodnie z § 5 ust. 1 umowy nr DOK/59/01, ceny ś wiadczonych przez MPUK na terenie Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego oraz Cmentarza Wojskowego Pow ą zki us ł ug pogrzebowych i cmentarnych, podawane s ą do wiadomo ś ci ZCK. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 3 ww. umowy, ceny pobierane przez MPUK za ś wiadczone us ł ugi cmentarne, tj. obs ł ug ę sal ceremonialnych i sal po ż egna ń oraz organizacje nabo ż e ń stw ż a ł obnych ś wieckich i ceremonii ż a ł obnych wymagaj ą ka ż dorazowego zatwierdzenia przez ZCK przed ich wprowadzeniem. Umowa nr DOK/59/01 nak ł ada równie ż na MPUK obowi ą zek u ż ytkowania dzier ż awionych obiektów cmentarnych zgodnie z ich przeznaczeniem, a tak ż e wykonywania i ponoszenia kosztów bie żą cych napraw i konserwacji dzier ż awionego komunalnego mienia cmentarnego (§ 10 ww. umowy), a tak ż e inne obowi ą zki dotycz ą ce sposobu eksploatacji 6 poszczególnych sk ł adników mienia cmentarnego, które zosta ł y szczegó ł owo okre ś lone w regulaminie ceremonii pogrzebowych, regulaminie kopania i murowania grobów oraz regulaminie obs ł ugi przechowalni zw ł ok, stanowi ą cych za łą czniki do umowy nr DOK/59/01 (za łą czniki do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Zgodnie § 12 ust. 1 umowy nr DOK/59/01, MPUK uiszcza na rzecz ZCK miesi ę czn ą op ł at ę z tytu ł u umo ż liwienia mu ś wiadczenia us ł ug w domach przedpogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. W 2002 r. ww. ponoszona przez MPUK op ł ata zrycza ł towana wynosi ł a w skali miesi ą ca od 32.250 z ł do 29.650 z ł (w pa ź dzierniku 2002 r.). Od dnia 1 stycznia 2003 r. miesi ę czna zrycza ł towana op ł ata kszta ł tuje si ę na poziomie 33.960 z ł (pismo ZCK z dnia 10 lutego 2003 r.). Ponadto z tytu ł u dzier ż awy obiektów zlokalizowanych w domu przedpogrzebowym MPUK uiszcza miesi ę czna op ł at ę w wysoko ś ci 4.002 z ł (za łą cznik nr 6 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r., pkt 3.4). Równie ż wcze ś niejsza umowa mi ę dzy ZCK i MPUK (umowa nr DOK/88/98 z dnia 24 czerwca 1998 r.) przewidywa ł a obowi ą zek uiszczania przez MPUK na rzecz ZCK op ł aty zrycza ł towanej z tytu ł u eksploatacji obiektów i pomieszcze ń wchodz ą cych w sk ł ad mienia komunalnego na tych cmentarzach. W wysoko ś ci tej op ł aty zrycza ł towanej, w aneksie nr 11 do umowy nr DOK/88/98 okre ś lonej na 28.612,37 z ł , uwzgl ę dniono podatek od nieruchomo ś ci (w wysoko ś ci 1.043 z ł ), koszty energii elektrycznej (w wysoko ś ci 4.706,43 z ł ), koszty ogrzewania pomieszcze ń (w wysoko ś ci 14.025,79 z ł ), koszty ogrzewanie ciep ł ej wody (w wysoko ś ci 4.494,05 z ł ) oraz koszty nadzoru (w wysoko ś ci 4.343,10 z ł ) (aneks nr 11 do umowy nr DOK/88/98 – za łą cznik nr 10 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Na wezwanie do przekazania kalkulacji zawieraj ą cej wszystkie sk ł adniki uiszczanej przez MPUK op ł aty zrycza ł towanej, okre ś lonej w § 12 ust. 1 umowy nr DOK/59/01 z dnia 23 kwietnia 2001 r., ZCK wyja ś ni ł , i ż wysoko ść tej op ł aty zosta ł a ustalona w oparciu o informacje na temat miesi ę cznych kosztów eksploatacji domów przedpogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki, pomniejszony o warto ść przychodu ZCK z tytu ł u najmu pomieszcze ń w tych domach przedpogrzebowych oraz z innych ź róde ł , m.in. z najmu pawilonów przycmentarnych, handlu stacjonarnego i okazjonalnego, parkingów. Maj ą c na uwadze systematyczne coroczne zmniejszanie si ę ilo ś ci ceremonii pogrzebowych wykonywanych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki ZCK d ąż y ł do uzyskania znacznie op ł aty wy ż szej od tej, któr ą MPUK uiszcza ł na podstawie poprzedniej umowy nr DOK/88/98 (por.: za łą cznik nr 5 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r. oraz pismo ZCK z dnia 10 lutego 2003 r., pkt 2). Na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym ś wiadczenie niektórych us ł ug cmentarnych ZCK powierzy ł „Requiem” na podstawie zawartej w dniu 31 sierpnia 1999 r. umowy nr DOK/155/’99r. (za łą cznik do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). W my ś l powo ł ywanej umowy „Requiem” zosta ł o upowa ż nione do ś wiadczenia na terenie Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego nast ę puj ą cych us ł ug pogrzebowych i cmentarnych: • obs ł uga sal ceremonialnych w domu przedpogrzebowym; • obs ł uga przechowalni zw ł ok; • organizacja nabo ż e ń stw ż a ł obnych i ceremonii ś wieckich; • organizacja us ł ug foto i video; • kopanie i murowanie grobów; • przewozy zw ł ok do grobów; • pochowanie i dochowanie zw ł ok w grobie, uformowanie mogi ł y; • ekshumacja zw ł ok; 7 • wykonywanie nagrobków, liternictwa i ich renowacja. • inne czynno ś ci, które mog ą by ć wprowadzone do wykonywania na podstawie aneksu do niniejszej umowy (§ 4 umowy nr DOK/155/’99r.). ZCK udost ę pni ł „Requiem” do wykorzystania dom przedpogrzebowy na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym (por.: § 6 umowy nr DOK/155/’99r – za łą cznik do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Umowa nak ł ada na „Requiem” obowi ą zek u ż ytkowania dzier ż awionych obiektów cmentarnych zgodnie z ich przeznaczeniem, a tak ż e wykonywania i ponoszenia kosztów bie żą cych napraw i konserwacji dzier ż awionego komunalnego mienia cmentarnego (§ 10 ww. umowy), a tak ż e inne obowi ą zki zwi ą zane z eksploatacj ą poszczególnych sk ł adników mienia cmentarnego, które zosta ł y szczegó ł owo okre ś lone w regulaminie cmentarza, regulaminie wykonywania ceremonii pogrzebowych, regulaminie obs ł ugi przechowalni zw ł ok, regulaminie kopania i murowania grobów (§ 11 ww. umowy). Strony ustali ł y, i ż „Requiem” b ę dzie uiszcza ć na rzecz ZCK na zasadach ogólnych, okre ś lonych w cenniku op ł at za korzystanie z cmentarza, op ł aty z tytu ł u korzystania ze sk ł adników mienia cmentarnego nieuj ę tych w niniejszej umowie (§ 12 ust. 5 ww. umowy). Ustalono równie ż , i ż „Requiem” b ę dzie uiszcza ć na rzecz ZCK op ł at ę od ka ż dego wykonanego przez tego przedsi ę biorc ę pochowku, rozumianego jako „ z ł o ż enie zw ł ok lub szcz ą tków zw ł ok do grobu bez wzgl ę du na zakres zwi ą zanych z tym us ł ug i czynno ś ci pogrzebowo-cmentarnych ” (§ 12 ust. 1 ww. umowy). Z wyja ś nie ń ZCK wynika, i ż ta op ł ata pe ł ni analogiczn ą funkcj ę , jak okre ś lona w umowie nr DOK/59/01 op ł ata zrycza ł towana, uiszczana przez MPUK z tytu ł u korzystania z mienia cmentarnego na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki. Natomiast ze wzgl ę du na to, i ż Cmentarz Komunalny Po ł udniowy, na którym dzia ł a „Requiem”, jest w okresie tzw. „rozruchu cmentarza”, tzn. w czasie, kiedy wykonywana jest na nim ma ł a ilo ść ceremonii, wszystkie za ł o ż enia do okre ś lania op ł at uiszczanych na rzecz ZCK przez „Requiem” ró ż ni ą si ę od tych przyj ę tych dla MPUK. Ma ł a ilo ść ceremonii pogrzebowych na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym przy wysokich kosztach eksploatacji domu przedpogrzebowego i terenów grzebalnych powoduje, ż e nie mo ż na by ł o obci ąż y ć „Requiem” obowi ą zkiem uiszczania jednolitej zrycza ł towanej op ł aty za korzystanie z mienia cmentarnego. Przerzucenie na „Requiem” pe ł nych kosztów eksploatacji domu przedpogrzebowego na niniejszym cmentarzu oznacza ł oby bowiem, ż e za ś wiadczenie jednej ceremonii ż a ł obnej w domu przedpogrzebowym musia ł oby ono odprowadza ć na rzecz ZCK op ł at ę w wysoko ś ci 2.452 z ł . W ocenie ZCK ż aden potencjalny organizator pogrzebów nie zgodzi ł by si ę na uiszczanie tak wysokiej op ł aty za mo ż liwo ść ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych i cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym. Dlatego na obecny okres „rozruchu cmentarza” ZCK ustali ł wysoko ść op ł aty uiszczanej na jego rzecz przez organizatora pogrzebów (tzn. „Requiem”) w oderwaniu od rzeczywistych kosztów eksploatacji domu przedpogrzebowego na niniejszym cmentarzu i przyj ął op ł at ę od ka ż dego zorganizowanego pochówku. Jak wynika z wyja ś nie ń ZCK, jej wysoko ść uwzgl ę dnia koszt przygotowania miejsca do pochówku, pochowania zw ł ok i korzystania z sali ceremonialnej (w wysoko ś ci 170 z ł ), koszt korzystania z wózków typu melex (w wysoko ś ci 7,00 z ł ) oraz koszt przechowywania zw ł ok w ch ł odni (w wysoko ś ci 16,00 z ł ) (pismo ZCK z dnia 10 lutego 2003 r., pkt 4). Przepisy ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych oraz rozporz ą dzenie Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 20 pa ź dziernika 1972 r. w sprawie urz ą dzania cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowaniu zmar ł ych (Dz. U. Nr 47 poz. 299 ze zm.) nak ł adaj ą na gmin ę obowi ą zek sprawowania nadzoru nad wykonaniem grobów na cmentarzach i okre ś laj ą zakres tego 8 nadzoru. ZCK wykonuje na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy okre ś lone czynno ś ci zwi ą zane z nadzorem i kontrol ą wykonania grobów przez przedsi ę biorców pogrzebowych. W zwi ą zku z wykonywanym przez ZCK nadzorem nad cmentarzami komunalnymi m.st. Warszawy, na mocy uchwa ł y nr 13/CXXXIV/97 Zarz ą du m.st. Warszawy z dnia 21 stycznia 1997 r. (zmienionej uchwa łą Zarz ą du m.st. Warszawy Nr 40/XLVIII/2000 z dnia 15 lutego 2000 r.) Dyrektor ZCK zosta ł upowa ż niony do samodzielnego ustalania op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych w m.st. Warszawie oraz op ł at zwi ą zanych z wykorzystaniem pozosta ł ego mienia m.st. Warszawy, zarz ą dzanego przez ZCK (§ 1 ust. 1 ww. uchwa ł y). O wprowadzanych op ł atach ZCK mia ł informowa ć Zarz ą d m.st. Warszawy (§ 1 ust. 2 ww. uchwa ł y). Obecnie upowa ż nienie Dyrektora ZCK do ustalania op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych w m.st. Warszawie wynika z pe ł nomocnictwa Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 lutego 2003 r. (znak PW/0113/1077/03). W niniejszym pe ł nomocnictwie Dyrektor ZCK zosta ł upowa ż niony do sk ł adania o ś wiadcze ń woli w imieniu miasta sto ł ecznego Warszawy w sprawach praw i zobowi ą za ń maj ą tkowych w zakresie dzia ł alno ś ci statutowej okre ś lonej w statucie ZCK (por.: za łą czniki nr 1 i 2 do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). Dyrektor ZCK ustala op ł aty za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy w drodze zarz ą dzenia. Zarz ą dzeniem Nr 20/01 z dnia 28 maja 2001 r. Dyrektor ZCK wprowadzi ł cenniki op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego. Zgodnie z nimi ZCK pobiera od przedsi ę biorców op ł aty za nadzór nad wykonaniem nowego grobu (ziemnego lub murowanego) oraz z tytu ł u nadzoru nad wykonaniem przez wykonawc ę nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego (za łą czniki do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Na podstawie cennika op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego (stanowi ą cy za łą cznik nr 1 do ww. zarz ą dzenia) wprowadzono: • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu ziemnego tradycyjnego (w wysoko ś ci 170 z ł ) oraz grobu dziecinnego lub urnowego (w wysoko ś ci 70 z ł ) (pkt 6.7.04 cennika); • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu murowanego tradycyjnego (w wysoko ś ci 280 z ł ) oraz grobu urnowego (w wysoko ś ci 150 z ł ) (pkt 6.7.05 cennika); • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego murowanego rodzinnego (w wysoko ś ci 170 z ł ) (pkt 6.7.06 cennika). Na podstawie cennika op ł at za korzystanie z Cmentarza Wojskowego Pow ą zki (stanowi ą cy za łą cznik nr 2 do ww. zarz ą dzenia) wprowadzono: • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu ziemnego tradycyjnego (w wysoko ś ci 170 z ł ) oraz grobu dziecinnego (w wysoko ś ci 70 z ł ) (pkt 6.5.03 cennika); • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu murowanego tradycyjnego (w wysoko ś ci 280 z ł ) oraz grobu urnowego (w wysoko ś ci 150 z ł ) (pkt 6.5.04 cennika); • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego murowanego rodzinnego (w wysoko ś ci 170 z ł ) i murowanego-ziemnego (w wysoko ś ci 190 z ł ) (pkt 6.5.05 cennika). 9 Na podstawie cennika op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego (stanowi ą cy za łą cznik nr 3 do ww. zarz ą dzenia) wprowadzono: • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu ziemnego tradycyjnego (w wysoko ś ci 170 z ł ) oraz grobu dziecinnego lub urnowego (w wysoko ś ci 70 z ł ) (pkt 6.7.03 cennika); • op ł at ę za nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu murowanego tradycyjnego (w wysoko ś ci 280 z ł ) oraz grobu urnowego (w wysoko ś ci 150 z ł ) (pkt 6.7.05 cennika). Zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK Nr 6/02 z dnia 22 kwietnia 2002 r. zmieniono tre ść cennika op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego. Natomiast zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK Nr 9/02 z dnia 14 czerwca 2002 r. zmieniono tre ść cennika op ł at za korzystanie z Cmentarza Wojskowego Pow ą zki. Powy ż sze zmiany nie dotyczy ł a jednak ż e wymienionych wy ż ej op ł at zwi ą zanych z nadzorem nad wykonaniem grobu b ą d ź nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu. Sprawowany przez ZCK nadzór nad wykonaniem przez wykonawc ę nowego grobu (ziemnego lub murowanego) oraz nad wykonaniem nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego obejmuje nast ę puj ą ce czynno ś ci: (1) sprawdzenie mo ż liwo ś ci u ż ycia danego usytuowania do pogrzebu, (2) wytyczenie miejsca na urz ą dzenie nowego grobu i sprawdzenie otoczenia grobu, (3) bie żą ce sprawdzanie prowadzonych wykopów pod grób ziemny i murowany, w tym warunków gruntowych i wodnych, (4) uczestniczenie przy za ł o ż eniu przez wykonawc ę pierwszej warstwy posadowienia grobu murowanego, (5) sprawdzanie na bie żą co zgodno ś ci wymiarów budowanego grobu z przepisami ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych oraz regulaminem kopania i murowania grobów ZCK, (6) sprawdzanie g łę boko ś ci wykopów przy dochowaniu do grobów ziemnych, (7) sprawdzanie zabezpiecze ń wykopów (szalunków) oraz s ą siednich grobów oraz drzew i krzewów, (8) dokonywanie odbioru gotowych grobów oraz sprawdzanie uporz ą dkowania terenu po zako ń czeniu robót, (9) sprawdzanie, czy roboty murarskie s ą wykonywane przy u ż yciu w ł a ś ciwych materia ł ów, (10) demonta ż i ponowny monta ż nagrobka przy przygotowaniu grobu do dochowa ń do istniej ą cych grobów, (11) zasklepianie grobów i usypywanie mogi ł , (12) sprawdzanie dost ę pu do nowych grobów ziemnych i zabezpieczanie ich kraw ę dzi balami, (13) sprawdzanie istniej ą cego grobu ziemno-murowanego w zwi ą zku z jego podbudow ą lub nadbudow ą oraz w zwi ą zku z podbudow ą istniej ą cego grobu murowanego, z demonta ż em i ponownym monta ż em nagrobka, (14) nadzór nad robotami zwi ą zanymi z przekszta ł caniem grobów ziemnych (w tym dziecinnych) na groby rodzinne murowane (za łą cznik nr 2 pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Pomimo wezwania do przed ł o ż enia jednostkowych kalkulacje op ł at za nadzór nad wykonaniem grobu oraz za nadzór nad wykonaniem nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu – odr ę bnie dla ka ż dej z op ł at okre ś lonych w obowi ą zuj ą cych do dnia 1 stycznia 2003 r. cennikach dla ww. trzech cmentarzy komunalnych, ZCK nie przekaza ł takich kalkulacji. Poinformowa ł natomiast, i ż op ł aty te obowi ą zuj ą na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym ju ż od dnia 15 wrze ś nia 1999 r. Ich wysoko ść ZCK oszacowa ł posi ł kuj ą c si ę wysoko ś ci ą kosztów eksploatacji domu przedpogrzebowego na tym cmentarzu oraz kosztami utrzymania ca ł ego cmentarza. Ustalona w ten sposób op ł ata za nadzór nad wykonaniem grobu stanowi ró ż nic ę mi ę dzy ww. kosztami eksploatacyjnymi a przychodami uzyskiwanymi przez ZCK z tytu ł u wykonywanych ceremonii oraz z tytu ł u op ł at kancelaryjno-administracyjnych. W ten sposób op ł ata za nadzór nad wykonaniem grobów oszacowana zosta ł a na ok. 167 – 170 z ł , „co stanowi ok. 15% op ł at z cennika, a w odniesieniu do rodzaju grobu i wykonywanych 10 czynno ś ci kwota nadzoru b ę dzie na plus lub na minus” (za łą cznik nr 5 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Oszacowane w 1999 r. koszty nadzoru nad wykonaniem grobu na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym ZCK przyj ął w 2000 r. jako obowi ą zuj ą ce na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki (pismo ZCK z dnia 22 kwietnia 2003 r., s. 1). Tym samym op ł aty z tytu ł u korzystania z urz ą dze ń i mienia zosta ł y ustalone na tym samym poziomie na wszystkich cmentarzach komunalnych m. st. Warszawy. ZCK poinformowa ł równie ż , i ż przy ustalaniu op ł at za nadzór nad wykonaniem grobu oraz za nadzór nad wykonaniem nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu nie dokonuje ż adnych szczegó ł owych kalkulacji kosztów, np. opartych o ewidencj ę ksi ę gow ą ponoszonych kosztów dla ka ż dej pozycji uj ę tej w cenniku op ł at za korzystanie z cmentarzy. Przy ustalaniu wysoko ś ci tych op ł at dla wszystkich trzech cmentarzy komunalnych posi ł kuje si ę jedynie ustaleniami odno ś nie ś redniej op ł aty cennikowej pobieranej przy pochowaniach i dochowaniach oraz przychody z tytu ł u nadzoru dla Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego. Dodatkowo przy okre ś laniu wysoko ś ci niniejszych op ł at ZCK uwzgl ę dnia równie ż czas pracy inspektorów nadzoru cmentarza konieczny dla zrealizowania danej czynno ś ci cennikowej oraz ś rednia stawk ę godzinow ą wraz z pochodnymi do wynagrodze ń pracowników zatrudnionych na cmentarzach oraz narzut kosztów po ś rednich (pismo ZCK z dnia 22 kwietnia 2003 r., s. 2-3). Na mocy wprowadzonych zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK nr 20/01 cenników op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego oraz Cmentarza Wojskowego Pow ą zki, ZCK wy łą czy ł MPUK z obowi ą zku uiszczania, pobieranej od innych przedsi ę biorców pogrzebowych, op ł aty z tytu ł u nadzoru nad wykonywanymi przez niego grobami oraz nadbudow ą i podbudow ą istniej ą cych grobów. Równie ż we wprowadzonym tym samym zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK cenniku op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego, ZCK wy łą czy ł „Requiem” z obowi ą zku uiszczania op ł at z tytu ł u nadzoru nad wykonaniem nowego grobu. W uzasadnieniu niepobierania od MPUK i „Requiem” op ł at stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ZCK wyja ś ni ł , i ż jako zak ł ad bud ż etowy m.st. Warszawy ZCK pozyskuje ś rodki na utrzymanie cmentarzy wy łą cznie z op ł at za korzystanie z cmentarzy oraz przychodów z dzier ż awy mienia komunalnego. Rezygnacja przez ZCK z pobierania op ł at za nadzór nad wykonaniem grobu oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy grobu podyktowane by ł o tym, i ż przedsi ę biorcy ci wykonuj ą , na podstawie umów z ZCK, niektóre czynno ś ci z zakresu us ł ug cmentarnych. Jak wyja ś ni ł ZCK, zarówno MPUK jak i „Requiem” posiadaj ą w ł asne s ł u ż by, które sprawuj ą cz ęś ciow ą kontrol ę zgodno ś ci z przepisami wykonywanych przez siebie grobów. W zwi ą zku z tym nadzór ZCK jest ograniczony jedynie do niektórych czynno ś ci: (1) sprawdzenia mo ż liwo ś ci u ż ycia danego usytuowania do pogrzebu, (2) wytyczenia miejsca na urz ą dzenie nowego grobu i sprawdzenia otoczenia grobu, (3) dokonania odbioru gotowych grobów oraz sprawdzania uporz ą dkowania terenu po zako ń czeniu robót, (4) sprawdzania istniej ą cego grobu ziemno-murowanego w zwi ą zku z jego podbudow ą lub nadbudow ą i podbudow ą istniej ą cego grobu murowanego, z demonta ż em i ponownym monta ż em nagrobka, (5) nadzoru nad robotami zwi ą zanymi z przekszta ł caniem grobów ziemnych (w tym dziecinnych) na groby rodzinne murowane (pismo ZCK z dnia 12 listopada 2002 r., s. 2 oraz za łą cznik nr 3 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). ZCK podniós ł , i ż koszty sprawowanego przez inspektorów ZCK ograniczonego nadzoru nad wykonaniem grobów oraz nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu przez MPUK oraz „Requiem” s ą wkalkulowane w rycza ł towe wynagrodzenie ZCK, ustalone w umowach z tymi przedsi ę biorcami (pismo ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Wed ł ug ZCK rezygnacja z pobierania od tych dwóch przedsi ę biorców op ł at za nadzór nad wykonaniem 11 grobu „ by ł o przynajmniej cz ęś ciowo rekompensowane op ł atami na rzecz ZCK, wynikaj ą cymi z zawartymi z tymi firmami umów ” (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r., s. 1). Na mocy zarz ą dzenia nr 33/02 Dyrektora ZCK z dnia 23 grudnia 2002 r. anulowane zosta ł y cenniki op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy, wprowadzone zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK nr 20/01 z dnia 28 maja 2001 r., zmienianym w drodze zarz ą dze ń Dyrektora ZCK nr 6/02 oraz nr 9/02 (za łą cznik do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). Zgodnie z § 2 zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 33/02, z dniem 1 stycznia 2003 r. wprowadzone zosta ł y nowe cenniki op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych w m.st. Warszawie (za łą czniki nr 1, 2 i 3 do zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 33/02). W powy ż szych cennikach w miejsce dotychczasowych op ł at za nadzór nad wykonaniem grobu oraz nadbudowy lub podbudowy grobu wprowadzone zosta ł y „op ł aty za czynno ś ci zwi ą zane z przygotowaniem i sprawdzeniem prawid ł owo ś ci wykonania przez Wykonawc ę nowego grobu oraz przebudowy grobu istniej ą cego” (por.: pkt 6.3.01-04 cenników op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego). Zgodnie z tre ś ci ą obowi ą zuj ą cych obecnie cenników op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy, MPUK oraz „Requiem”, jak równie ż ż aden inny przedsi ę biorca prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie tych cmentarzy, nie jest zwolniony z obowi ą zku uiszczania na rzecz ZCK op ł at, ponoszonych przez pozosta ł ych przedsi ę biorców (por. pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r. oraz za łą czniki do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Post ę powanie antymonopolowe, podobnie jak ka ż de inne post ę powanie administracyjne, toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu stron ą jest ka ż dy, czyjego interesu prawnego lub obowi ą zku dotyczy post ę powanie, lub kto żą da czynno ś ci organu ze wzgl ę du na swój interes prawny lub obowi ą zek. Natomiast zgodnie z art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stron ą post ę powania jest ka ż dy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub naruszenie innych przepisów ustawy. Przy pomocy norm prawa antymonopolowego realizowana jest ochrona uczestników rynku przed antykonkurencyjnymi praktykami ze strony innych przedsi ę biorców. Przepisy okre ś laj ą ce zakaz stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zawarte w art. 5 i 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje si ę zatem jedynie do przedsi ę biorców i ich zwi ą zków. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsi ę biorc ę nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu. ZCK jest jednostk ą organizacyjn ą – zak ł adem bud ż etowym m.st. Warszawy. Zgodnie ze statutem, stanowi ą cym za łą cznik do Uchwa ł y nr 455/LXXIII/2001 Zarz ą du m.st. 12 Warszawy z dnia 21 sierpnia 2001 r., zarz ą dza Cmentarzem Komunalnym Pó ł nocnym, Cmentarzem Komunalnym Po ł udniowym oraz Cmentarzem Wojskowym Pow ą zki (za łą cznik nr 4 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Do kompetencji ZCK nale ż y ustalanie op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych w m.st. Warszawie (za łą czniki nr 1 i 2 do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). Dzia ł alno ść zwi ą zana z zaspokojeniem zbiorowych potrzeb wspólnoty w sprawach cmentarzy gminnych, tzn. m.in. organizowania i ś wiadczenia us ł ug cmentarnych, nale ż y zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorz ą dzie gminnym, do zada ń w ł asnych gminy. Poniewa ż zadania w ł asne gminy s ą traktowane jako zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, nale ż y przyj ąć , i ż dzia ł alno ść ZCK polega na organizowaniu us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci, a tak ż e zgodnie z ustalonym orzecznictwem antymonopolowym, zak ł ad bud ż etowy, jako jednostka organizacyjna gminy niemaj ą ca osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ca lub ś wiadcz ą ca us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu ustawy o dzia ł alno ś ci gospodarczej – mie ś ci si ę niew ą tpliwie w powy ż szej definicji przedsi ę biorcy (por. m.in. wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 13/95 i z dnia 31 stycznia 1996 r., sygn. akt XVII Amr 51/95 oraz wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 28/02). W tym stanie rzeczy nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż ZCK posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy wykonywaniu opisanej wy ż ej dzia ł alno ś ci ZCK podlega tym samym niew ą tpliwie rygorom prawa antymonopolowego i jego dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Mo ż liwo ść postawienia przedsi ę biorcy zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę uzale ż niona jest od tego, czy przedsi ę biorca ten ma autonomi ę woli w zakresie prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci i mo ż e samodzielnie decydowa ć o stosowaniu b ą d ź niestosowaniu danej praktyki (por.: wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 28/02). Post ę powanie w niniejszej sprawie, która dotyczy okre ś lonych w cennikach op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych zasad odp ł atno ś ci za nadzór nad wykonaniem grobów oraz nadbudowy lub podbudowy grobów, zosta ł o wszcz ę te i by ł o prowadzone przeciwko ZCK, który samodzielnie ustala i stosuje cenniki tych op ł at (por.: uchwa ł a nr 13/CXXXIV/97 Zarz ą du m.st. Warszawy z dnia 21 stycznia 1997 r. oraz pe ł nomocnictwo Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 lutego 2003 r.; znak PW/0113/1077/03 – za łą czniki nr 1 i 2 do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). Tym samym nale ż y stwierdzi ć , i ż ZCK odpowiada za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w powy ż szym zakresie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, którego dotyczy powo ł any wy ż ej przepis, ujawnia si ę na rynku w ł a ś ciwym. Dominacja rynkowa nie wyst ę puje przy tym na rynku pojmowanym ogólnie (w znaczeniu ekonomicznym), rozumianym jako ogó ł stosunków zachodz ą cych mi ę dzy podmiotami uczestnicz ą cymi w procesach wymiany towarowej. Zatem stwierdzenie, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , b ę dzie w ostatecznym rachunku determinowa ł o ustalenie rynku, na jakim okre ś lona praktyka ma miejsce (por. m.in.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 26 pa ź dziernika 1994 r., sygn. akt XVII Amr 24/94 oraz 13 z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 55/97). Przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 8 ww. ustawy). Przy czym przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ww. ustawy). Nale ż y zauwa ż y ć , i ż poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Stosownie do ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych oraz powo ł ywanego wy ż ej orzecznictwa antymonopolowego, w ramach dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z pochówkiem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę rynek us ł ug cmentarnych , obejmuj ą cy czynno ś ci zwi ą zane z utrzymaniem i prawid ł owym funkcjonowaniem cmentarza, oraz rynek us ł ug pogrzebowych , obejmuj ą cy wykonywane na rzecz indywidualnych odbiorców us ł ugi zwi ą zane z pochówkiem. Niniejsza sprawa dotyczy dzia ł alno ś ci ZCK, który zarz ą dza cmentarzami komunalnymi m.st. Warszawy i sprawuje nadzór nad korzystaniem z tych cmentarzy („Zasady funkcjonowania cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy” – za łą cznik do pisma ZCK z dnia 12 listopada 2002 r.). Jako zarz ą dca odpowiedzialny za prawid ł owe funkcjonowanie Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego ZCK ś wiadczy us ł ugi cmentarne, m.in. poprzez ustalanie op ł at za korzystanie z tych cmentarzy komunalnych (za łą czniki nr 1 i 2 do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). Nale ż y wobec tego stwierdzi ć , i ż rynkiem produktowym w niniejszej sprawie jest rynek us ł ug cmentarnych . Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi rynek geograficzny do obszaru „na którym, ze wzgl ę du na ich [towarów] rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji” (art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Z orzecznictwa antymonopolowego wynika, i ż w wymiarze geograficznym zarówno rynek us ł ug pogrzebowych jak i rynek us ł ug cmentarnych maj ą charakter lokalny i s ą ograniczone do terenu okre ś lonego cmentarza. W wyroku z dnia 21 stycznia 1998 r. S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , i ż „pod wzgl ę dem terytorialnym rynek us ł ug cmentarnych nale ż y zaliczy ć do rynku lokalnego. Przynajmniej zasadniczo us ł ugi cmentarne zaspokajaj ą potrzeby spo ł eczno ś ci lokalnej” (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 51/97). W cytowanym wyroku S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż „w ś wietle do ś wiadczenia ż yciowego o wyborze cmentarza, jako miejsca pochówku, w niewielkim stopniu decyduj ą elementy konkurencji pomi ę dzy administratorami poszczególnych cmentarzy. Wybór cmentarza jest w zasadniczej mierze determinowany szczególnymi wzgl ę dami – wol ą osoby zmar ł ej, wyznaniowym charakterem cmentarza, istnieniem grobów osób bliskich, presti ż em cmentarza itp. Powy ż sze wzgl ę dy prowadz ą do wniosku, ż e w sytuacji istnienia w gminie (mie ś cie) dwóch lub wi ę cej cmentarzy, s ą one w niewielkim stopniu substytutywne z punktu widzenia osób zlecaj ą cych pogrzeb. Zatem za lokalny rynek us ł ug cmentarnych nale ż y zasadniczo uzna ć obszar danego cmentarza. 14 Przedsi ę biorca pe ł ni ą cy tam na zasadzie wy łą czno ś ci, funkcj ę administratora cmentarza, jako niespotykaj ą cy si ę z konkurencj ą innego przedsi ę biorcy, posiada pozycj ę monopolistyczn ą ” (por. równie ż wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt XVII Ama 49/00). Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze okoliczno ś ci za rynki w ł a ś ciwe w niniejszej sprawie nale ż y uzna ć : • lokalny rynek us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie; • lokalny rynek us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie; • lokalny rynek us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym w Warszawie. Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Próbuj ą c ustali ć , czy na tak wyodr ę bnionych rynkach ZCK posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze jej definicj ę , zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z t ą definicj ą pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą ZCK niezb ę dne jest wi ę c przes ą dzenie czy jego si ł a ekonomiczna umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od swych konkurentów i kontrahentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du pozycj ę rynkow ą , która wskazuje na si łę ekonomiczn ą ZCK wyznacza okoliczno ść , i ż posiada on wy łą czne uprawnienie do ustalania i stosowania cenników op ł at za korzystanie z cmentarzy na z Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym, Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki oraz Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym. Ceny te obowi ą zuj ą przedsi ę biorców, którzy chcieliby ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe na terenie niniejszych cmentarzy. Jak wykazano w niniejszej decyzji, na podstawie pe ł nomocnictwa Zarz ą du m.st. Warszawy, a obecnie Prezydenta m.st. Warszawy, ZCK samodzielnie ustala cenniki op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy (za łą czniki do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). W tym stanie rzeczy bezsprzeczne jest, i ż ZCK autonomicznie kszta ł towa ł zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du zasady odp ł atno ś ci za nadzór nad wykonaniem grobu oraz za nadzór nad wykonaniem nadbudowy i podbudowy istniej ą cego grobu, okre ś lonych w obowi ą zuj ą cych do dnia 1 stycznia 2003 r. cennikach op ł at za korzystanie z: Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego, wprowadzone zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK Nr 20/01 z dnia 28 maja 2001 r. (zmienianym zarz ą dzeniami Dyrektora ZCK Nr 6/02 z dnia 22 kwietnia 2002 r. oraz Nr 9/02 z dnia 14 czerwca 2002 r.). W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż ZCK posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnych rynkach us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie, Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie oraz Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym w Warszawie. Sam fakt posiadania pozycji dominuj ą cej nie stanowi jeszcze naruszenia prawa. Bezprawne jest dopiero nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę tej pozycji. Nadu ż ycie przez 15 przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej nie musi tym samym wyst ę powa ć na rynku, na jakim przedsi ę biorca zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą . W polskim i europejskim orzecznictwie antymonopolowym uwa ż a si ę , i ż nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na jednym rynku produktu mo ż e równie ż skutkowa ć ograniczeniem konkurencji na innym rynku produktowym (por. m.in.: wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 12 lutego 1993 r., sygn. akt XVII Amr 33/92 oraz wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 6 marca 1974 r. w po łą czonych sprawach C-6 i 7/73 Instituto Chemioterapico Italiano S.p.S. and Commercial Solvents v. Corporation of the European Communities) . Podobna sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której ZCK nadu ż y ł posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynkach us ł ug cmentarnych zwi ą zanych bezpo ś rednio z administrowaniem Cmentarzem Wojskowym Pow ą zki, Cmentarzem Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym, ingeruj ą c w mechanizmy konkurencji na innym rynku – rynku us ł ug pogrzebowych. W ocenie Prezesa Urz ę du dzia ł anie ZCK polegaj ą ce na niepobieraniu od MPUK na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki oraz od „Requiem” na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzach, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego stanowi ł o praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje si ę nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. Praktyka ta ma charakter antykonkurencyjny, a jej istot ą jest dyskryminowanie przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę niektórych swoich kontrahentów. Niniejszy przepis ma za zadanie ochron ę uczestników obrotu gospodarczego wchodz ą cych w relacje handlowe z przedsi ę biorc ą posiadaj ą cym pozycj ę dominuj ą c ą , przed skutkami nadu ż ywania przez niego swojej si ł y rynkowej (por.: E. Modzelewska-Wachal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 108). Zró ż nicowanie warunków umów dla poszczególnych kontrahentów powinno mie ć uzasadnienie w wysoko ś ci ponoszonych kosztów, b ą d ź w innych racjonalnych okoliczno ś ciach. Art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi odpowiednik art. 82 ust. 2 lit. c Traktatu ustanawiaj ą cego Wspólnot ę Europejsk ą . W pi ś miennictwie dotycz ą cym niniejszego przepisu prawa wspólnotowego podkre ś la si ę , i ż na przedsi ę biorcy posiadaj ą cym na rynku pozycj ę dominuj ą c ą spoczywa obowi ą zek równego traktowania swoich kontrahentów. Oznacza to, i ż zakazane jest tym samym okre ś lanie przez dominanta w podobnych umowach z porównywalnymi przedsi ę biorcami warunków sprzeda ż y b ą d ź zakupu towarów w sposób nieuzasadniony wzgl ę dami ekonomicznymi. Nadu ż ycie pozycji w sposób okre ś lony w art. 82 ust. 2 lit. c Traktatu ustanawiaj ą cego Wspólnot ę Europejsk ą wi ąż e si ę z tak ą sytuacj ą , gdy przedsi ę biorca nie potrafi uzasadni ć ró ż nicowania swoich kontrahentów wzgl ę dami ekonomicznymi, tzn. ponoszonymi przez tego przedsi ę biorc ę kosztami (por.: R. Whish: Competition Law. 4 th edition, Butterworths 2001, s. 658-659). Wed ł ug Prezesa Urz ę du niepobieranie przez ZCK od MPUK oraz „Requiem”, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu 16 ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, nie mia ł o uzasadnienia w wysoko ś ci ponoszonych kosztów, ani w innych racjonalnych okoliczno ś ciach. Opisane wy ż ej zró ż nicowanie warunków wykonywania us ł ug pogrzebowych ZCK uzasadni ł tym, i ż MPUK oraz „Requiem”, które zosta ł y zwolnione z ponoszenia niektórych op ł at cmentarnych, pe ł ni ł y na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy funkcj ę tzw. „organizatorów pogrzebów”. Jak podniós ł ZCK, w ramach tej funkcji wykonywali oni niektóre us ł ugi cmentarne, w tym niektóre czynno ś ci zwi ą zane z nadzorem nad wykonywanymi przez siebie grobami oraz ich podbudow ą lub nadbudow ą . W tym stanie rzeczy ZCK pe ł ni ł tylko ograniczony nadzór nad grobami wykonywanymi przez tych przedsi ę biorców. Koszty takiego ograniczonego nadzoru ZCK by ł y „ przynajmniej cz ęś ciowo ” uwzgl ę dnione w op ł atach uiszczanych MPUK i „Requiem” w zwi ą zku z pe ł nieniem funkcji „organizatorów pogrzebów” (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Wed ł ug Prezesa Urz ę du podnoszone przez ZCK okoliczno ś ci nie usprawiedliwiaj ą zwolnienia MPUK i „Requiem” z obowi ą zku ponoszenia, na równi z innymi przedsi ę biorcami pogrzebowymi, op ł at za nadzór nad wykonaniem nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż zgodnie z twierdzeniem ZCK, MPUK i „Requiem” wykonywali przy pomocy swoich pracowników niektóre czynno ś ci wchodz ą ce w sk ł ad nadzoru nad wykonywanymi przez siebie grobami oraz ich nadbudow ą i podbudow ą (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Ani MPUK, ani „Requiem” nie zast ę powali tym samym ZCK w ca ł o ś ci w pe ł nieniu czynno ś ci zwi ą zanych z ww. nadzorem. Sprawowanie przez ZCK jedynie ograniczonego nadzoru nad wykonaniem grobów b ą d ź ich podbudow ą i nadbudow ą przez MPUK i „Requiem”, w ż adnej mierze nie uzasadnia ł o wi ę c ca ł kowitej rezygnacji z pobierania od tych przedsi ę biorców op ł at za czynno ś ci ZCK. Ponoszony przez ZCK fakt wykonywania przez MPUK oraz „Requiem” niektórych czynno ś ci zwi ą zanych z nadzorem nad wykonywanymi przez siebie grobami oraz ich podbudow ą i nadbudow ą móg ł by najwy ż ej stanowi ć ewentualn ą podstaw ę do rekompensaty przez ZCK kosztów, które ci przedsi ę biorcy ponosili w zwi ą zku z wykonywaniem ww. czynno ś ci w zast ę pstwie ZCK, ale nie ca ł kowitego zwolnienia z pobierania omawianych op ł at. Niepobierania od MPUK i „Requiem”, stosowanych wobec innych przedsi ę biorców, op ł at nie usprawiedliwia podnoszona przez ZCK okoliczno ść „ przynajmniej cz ęś ciowego ” uwzgl ę dnienia kosztów ograniczonego nadzoru ZCK nad wykonaniem grobów przez MPUK i „Requiem” w op ł atach uiszczanych przez nich na podstawie umów, zgodnie z którymi pe ł ni ą na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy funkcj ę „organizatorów pogrzebów”, tzn. w umowie z MPUK nr DOK/59/01 oraz w umowie z „Requiem” nr DOK/155/’99r (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.). Ju ż sama próba usprawiedliwiania ró ż nicowania przez ZCK przedsi ę biorców pogrzebowych poprzez lakoniczne i wysoce nieprecyzyjne twierdzenie o „ przynajmniej cz ęś ciowym ” uwzgl ę dnieniu ponoszonych przez ZCK kosztów nadzoru nad wykonaniem grobów przez MPUK i „Requiem” w umowach zawartych z tymi przedsi ę biorcami rodzi w ą tpliwo ś ci co do rzetelno ś ci argumentów ZCK. Taka argumentacja dowodzi jednocze ś nie, i ż pomimo podtrzymywanej tezy o nienaruszeniu regu ł konkurencji, sam ZCK nie jest przekonany, czy op ł aty ponoszone przez MPUK i „Requiem” na podstawie umów nr DOK/59/01 oraz nr DOK/155/’99r rzeczywi ś cie rekompensowa ł y koszt nadzoru ZCK nad wykonywanymi przez tych przedsi ę biorców grobami oraz ich nadbudow ą i podbudow ą . 17 Fakt ponoszenia przez MPUK (na podstawie § 12 ust. 1 umowy nr DOK/59/01) oraz „Requiem” (na podstawie § 12 ust. 1 umowy nr DOK/155/’99r) op ł at na rzecz ZCK nie usprawiedliwia zwolnienia ich z obowi ą zku ponoszenia op ł at za nadzór, wynikaj ą cych z cenników op ł at za korzystanie z cmentarza komunalnych, obowi ą zuj ą cych na podstawie zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 20/01 (zmienionego zarz ą dzeniami Dyrektora ZCK nr 6/02 i nr 9/02). Jak wykazano wy ż ej, MPUK oraz „Requiem” prowadz ą na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawie dzia ł alno ść na dwóch obszarach – wykonuj ą us ł ugi pogrzebowe oraz ś wiadcz ą na podstawie umów z ZCK niektóre us ł ugi zwi ą zane z administrowaniem mieniem cmentarnym, w tym z obs ł ug ą domów przedpogrzebowych na tych cmentarzach. Za mo ż liwo ść wykonywania ww. us ł ug cmentarnych wnosz ą do ZCK op ł aty, zgodnie z powo ł ywanymi umowami. Ponoszone przez MPUK oraz „Requiem” op ł aty na rzecz ZCK s ą wi ę c przedmiotowo zwi ą zane ze ś wiadczonymi przez tych przedsi ę biorców us ł ugami cmentarnymi i stanowi ą zap ł at ę dla ZCK za mo ż liwo ść ś wiadczenia niektórych us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy. Nie s ą one jednak w ż aden sposób funkcjonalnie powi ą zane z faktem ś wiadczenia przez MPUK i „Requiem” us ł ug pogrzebowych (wykonywania grobów oraz ich nadbudowy lub podbudowy). Niezale ż nie od powy ż szego, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż przekazane przez ZCK materia ł y obrazuj ą ce sposób, w jaki ZCK ustala ł o wysoko ść op ł at uiszczanych przez MPUK oraz „Requiem”, nie pozostawiaj ą w ą tpliwo ś ci, i ż op ł aty te nie uwzgl ę dnia ł y wszystkich kosztów ograniczonego nadzoru ZCK nad wykonywanymi przez tych przedsi ę biorców grobami oraz ich nadbudow ą i podbudow ą . Przekazane przez ZCK informacje i wyja ś nienia, a w szczególno ś ci analiza pt. „Koszty ograniczonego nadzoru ZCK uwzgl ę dnione w umowach z MPUK i „Requiem” (za łą cznik nr 6 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r.), wskazuj ą jednoznacznie, i ż okre ś lona w § 12 ust. 1 umowy nr DOK/59/01 zrycza ł towana op ł ata za korzystanie przez MPUK z mienia cmentarnego na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym oraz Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki nie uwzgl ę dnia ł a kosztów sprawowania przez MPUK cz ęś ciowego nadzoru nad wykonywaniem grobów i ich nadbudowy lub podbudowy, a jedynie – zgodnie z nazw ą , jak ą jej nadano w umowie nr DOK/59/01 – koszty zwi ą zane bezpo ś rednio z eksploatacj ą domów przedpogrzebowych na ww. cmentarzach. Jak wynika z wyja ś nie ń ZCK, wysoko ść ww. op ł aty zosta ł a ustalona w oparciu o informacje na temat miesi ę cznych kosztów eksploatacji domów przedpogrzebowych i nadzoru nad wykonanymi ceremoniami pogrzebowymi na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki, pomniejszonych o warto ść przychodu ZCK z tytu ł u najmu pomieszcze ń w tych domach przedpogrzebowych oraz z innych ź róde ł , m.in. z najmu pawilonów przycmentarnych, handlu stacjonarnego i okazjonalnego, parkingów (za łą czniki nr 5 i 6 do pisma ZCK z dnia 3 lutego 2003 r. oraz pismo ZCK z dnia 10 lutego 2003 r., pkt 2). Oznacza to, i ż nie uwzgl ę dnia ona wszystkich kosztów wykonywania przez ZCK ograniczonego nadzoru nad wykonywaniem grobów przez MPUK. Równie ż op ł aty uiszczane na rzecz ZCK przez „Requiem”, na mocy umowy nr DOK/155/’99r., nie uwzgl ę dniaj ą – wbrew twierdzeniom ZCK – kosztów nadzoru nad wykonaniem grobów przez „Requiem”. Tym samym fakt ich ponoszenia przez tego przedsi ę biorc ę nie mo ż e stanowi ć usprawiedliwienia zwolnienia go z obowi ą zku wnoszenia op ł at za nadzór nad wykonaniem grobu i nadbudowy b ą d ź podbudowy grobu, wynikaj ą cych z cennika op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego, obowi ą zuj ą cego na podstawie zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 20/01 (zmienionego zarz ą dzeniami Dyrektora ZCK 18 nr 6/02 i nr 9/02). Na podstawie umowy nr DOK/155/’99r „Requiem” uiszcza na rzecz ZCK op ł at ę od ka ż dego wykonanego przez tego przedsi ę biorc ę pochowku, rozumianego jako „ z ł o ż enie zw ł ok lub szcz ą tków zw ł ok do grobu bez wzgl ę du na zakres zwi ą zanych z tym us ł ug i czynno ś ci pogrzebowo-cmentarnych ” (§ 12 ust. 1 ww. umowy). Jak wynika z wyja ś nie ń ZCK, op ł ata ta jest ustalona w oderwaniu od rzeczywistych kosztów eksploatacji domu przedpogrzebowego na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym, gdy ż przerzucenie na „Requiem” tych kosztów w ca ł o ś ci oznacza ł oby, ż e za ś wiadczenie jednej ceremonii ż a ł obnej w domu przedpogrzebowym „Requiem” musia ł oby odprowadza ć na rzecz ZCK op ł at ę w wysoko ś ci 2.452 z ł . Poniewa ż w ocenie ZCK ż aden potencjalny organizator pogrzebów nie zgodzi ł by si ę na uiszczanie tak wysokiej op ł aty za mo ż liwo ść ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych i cmentarnych na niniejszym cmentarzu, ustalona zosta ł a op ł ata od jednego pochówku jedynie w wysoko ś ci od 212 z ł do 233 z ł netto (w zale ż no ś ci od ilo ś ci pochówków wykonanych w ci ą gu miesi ą ca) (por.: pismo ZCK z dnia 10 lutego 2003 r., pkt 4 oraz § 12 umowy nr DOK/155/’99r). Powy ż sze okoliczno ś ci ś wiadcz ą , i ż op ł ata uiszczana przez „Requiem” na podstawie umowy nr DOK/155/’99r zosta ł a okre ś lona na poziomie jedynie 8% op ł aty, która pokrywa ł aby rzeczywiste koszty eksploatacji domu przedpogrzebowego. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż op ł ata, która wed ł ug przedstawionych przez ZCK wyja ś nie ń i oblicze ń nie uwzgl ę dnia wszystkich kosztów eksploatacji domu przedpogrzebowego na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym, nie uwzgl ę dnia tym bardziej innych kosztów: w tym kosztów zwi ą zanych ze sprawowanym przez ZCK ograniczonym nadzorem nad wykonaniem grobu i nadbudowy b ą d ź podbudowy grobu. Nale ż y podkre ś li ć , i ż pomimo wezwania UOKiK (pismo z dnia 16 stycznia 2003 r.). ZCK nie wskaza ł konkretnych kosztów ograniczonego nadzoru , sprawowanego przez ZCK nad grobami wykonywanymi przez MPUK i „Requiem”. Brak takiej kalkulacji tym bardziej podwa ż a wiarygodno ść zapewnie ń ZCK, i ż koszty te s ą uwzgl ę dnione w op ł atach uiszczanych na podstawie umowy z MPUK nr DOK/59/01 oraz umowy z „Requiem” nr DOK/155/’99r. Wobec przedstawionych wy ż ej okoliczno ś ci sprawy, samo zapewnienie ZCK, i ż ww. op ł aty uwzgl ę dniaj ą koszty ograniczonego nadzoru ZCK nale ż y uzna ć za go ł os ł owne. ZCK nie mo ż e skutecznie dowodzi ć skalkulowania kosztów ograniczonego nadzoru nad ww. czynno ś ciami w innych op ł atach pobieranych od MPUK i „Requiem”, przy jednoczesnym braku kalkulacji kosztów wykonania tych czynno ś ci. Niepobieraj ą c od MPUK oraz „Requiem”, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego ZCK nie wzi ęł o pod uwag ę , i ż na przedsi ę biorcy posiadaj ą cym pozycj ę dominuj ą c ą na rynku spoczywa obowi ą zek dope ł nienia szczególnej staranno ś ci w uk ł adaniu stosunków handlowych z poszczególnymi kontrahentami, tak by nie stwarza ł o to tym przedsi ę biorcom zró ż nicowanych warunków konkurencji. Chc ą c pozosta ć w zgodzie z regu ł ami konkurencji ZCK nie mog ł o okre ś la ć zasad wykonywania us ł ug pogrzebowych w sposób uprzywilejowuj ą cy niektórych przedsi ę biorców. ZCK deklarowa ł , i ż zwalniaj ą c MPUK i „Requiem” z obowi ą zku uiszczania niektórych op ł at za korzystanie z cmentarzy nie mia ł na celu naruszenia regu ł konkurencji. Jednak pomimo tych deklaracji ZCK nie stworzy ł przejrzystych zasad pobierania od MPUK i „Requiem” op ł at za wykonywany ograniczony nadzór nad wykonaniem grobów, który zapewni ł by równe warunki ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych wszystkim przedsi ę biorcom. Tym samym ZCK nie zadba ł o to, by nie dosz ł o do naruszenia regu ł konkurencji. 19 Zwalniaj ą c MPUK (na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym i na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki) oraz „Requiem” (na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym) z obowi ą zku uiszczania op ł at stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców, ZCK stworzy ł MPUK oraz „Requiem” uprzywilejowane warunki konkurencji w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy w stosunku do pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych te us ł ugi. Tym samym umo ż liwi ł im ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych bez konieczno ś ci kalkulowania w ich ostatecznej cenie op ł at za nadzór ZCK, do których ponoszenia byli zobligowani wszyscy pozostali przedsi ę biorcy. Dla osób zlecaj ą cych wykonanie grobu b ą d ź jego nadbudow ę lub podbudow ę na którym ś z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy wybór oferty przedsi ę biorcy innego ni ż MPUK i „Requiem” zawsze oznacza ł by konieczno ść poniesienia kosztu wi ę kszego ni ż przy skorzystaniu z us ł ug ś wiadczonych przez MPUK lub „Requiem”. Bowiem korzystaj ą c z oferty innego przedsi ę biorcy, klient musia ł by ponie ść w cenie us ł ugi tego przedsi ę biorcy koszt op ł aty za nadzór, której nie ponosili wymienieni wy ż ej przedsi ę biorcy, uprzywilejowani przez ZCK. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci, które niezbicie ś wiadcz ą , i ż ZCK naruszy ł zakaz stosowania w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, ZCK nadu ż y ł o swojej pozycji na rynkach us ł ug cmentarnych, oddzia ł uj ą c negatywnie na stan konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych. St ą d za udowodnione nale ż y uzna ć stosowanie przez ZCK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niepobieranie przez ZCK od MPUK i „Requiem”, na podstawie cenników wprowadzonych zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK nr 20/01 (zmienionym zarz ą dzeniami Dyrektora ZCK nr 6/02 i nr 9/02) stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, stanowi ł o równie ż naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji (art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy). Okre ś lony w powo ł ywanym przepisie zakaz nak ł ada na przedsi ę biorców obowi ą zek takiego dzia ł ania, by nie stwarza ł o to innym uczestnikom obrotu towarowego barier ograniczaj ą cych ich mo ż liwo ść skutecznego konkurowania w warunkach gospodarki rynkowej. Niniejsza praktyka ma wi ę c charakter antykonkurencyjny i okre ś la sytuacj ę , w której przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku negatywnie oddzia ł uje na stan konkurencji na rynku. Okre ś lona w art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę mo ż e wywo ł ywa ć skutki zarówno na rynku, na którym dzia ł a przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą , jak i na innych rynkach (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt XVII Ama 45/00). Analizuj ą c stosowane przez ZCK zasady pobierania op ł at za nadzór nad wykonaniem grobu lub jego nadbudow ą lub podbudow ą w aspekcie zakazu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, nale ż y 20 mie ć na wzgl ę dzie, ż e ZCK pe ł ni funkcj ę zarz ą dcy cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy. W zwi ą zku z tym jest on uprawniony na zasadzie wy łą czno ś ci do okre ś lania i pobierania op ł at za korzystanie z tych cmentarzy. Oznacza to, i ż przedsi ę biorcy pogrzebowi, chc ą cy wykonywa ć us ł ugi na cmentarzach administrowanych przez ZCK, musz ą uiszcza ć ustalone przez ZCK op ł aty za korzystanie z cmentarzy. Niepobieranie przez ZCK od MPUK oraz „Requiem” niektórych op ł at za korzystanie z cmentarzy prowadzi ł o do polepszenia ich sytuacji konkurencyjnej wzgl ę dem pozosta ł ych przedsi ę biorców, gdy ż w koszcie ś wiadczonych us ł ug nie musieli oni kalkulowa ć op ł at, które na rzecz ZCK ponosili ich konkurenci. Faktowi stosowania przez ZCK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie przeczy podnoszona przez ZCK okoliczno ść , i ż na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy nie zaobserwowano wzrostu ilo ś ci ceremonii pogrzebowych organizowanych przez MPUK i „Requiem” w stosunku do wykonywanych przez innych organizatorów w okresie, gdy od MPUK i „Requiem” nie pobierano ww. op ł at za korzystanie z cmentarzy (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r., s. 1). Opisane dzia ł anie ZCK powodowa ł o bezsprzecznie skutek w postaci os ł abienia konkurencyjno ś ci przedsi ę biorców pogrzebowych w stosunku do dwóch uprzywilejowanych przedsi ę biorców: MPUK oraz „Requiem”. Za ś wiadczenie swoich us ł ug na cmentarzach zarz ą dzanych przez ZCK musieli oni bowiem ponosi ć op ł aty, z których MPUK oraz „Requiem” zostali zwolnieni. Niew ą tpliwie musia ł o to skutkowa ć obni ż eniem zdolno ś ci do akumulacji zysku. To z kolei obni ż a ł o ich zdolno ść do dalszego rozwoju dzia ł alno ś ci i bardziej skutecznego konkurowania z pozosta ł ymi uczestnikami rynku. Natomiast MPUK oraz „Requiem”, dzi ę ki zwolnieniu z ponoszenia na rzecz ZCK kosztów nadzoru, uzyska ł y w efekcie lepsze warunki ku temu, by skutecznie umacnia ć swoj ą pozycj ę na rynku. Prowadzone w niniejszej sprawie post ę powanie dowiod ł o, i ż ZCK wykorzystywa ł o uprawnienie do autonomicznego kszta ł towania cenników op ł at za korzystanie z cmentarzy by kszta ł towa ć op ł aty za nadzór nad wykonaniem grobu oraz za wykonanie nadbudowy i podbudowy grobu w sposób korzystny jedynie dla dwóch przedsi ę biorców, wykonuj ą cych cz ęść jego kompetencji w zakresie zarz ą dzania cmentarzami komunalnymi m.st. Warszawy u ł atwiaj ą cy tym przedsi ę biorcom konkurowanie w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych zwi ą zanych z wykonaniem grobów. ZCK w sposób nieuczciwy ogranicza ł o konkurencyjno ść innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym, Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki orz Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym. Na skutek niepobierania od MPUK i „Requiem” op ł at za nadzór okre ś lonych w cennikach op ł at za korzystanie z cmentarzy, stanowi ą cych za łą czniki do zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 20/01, ZCK nadu ż y ł o swojej pozycji rynkowej przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych. St ą d za udowodnione nale ż y uzna ć stosowanie przez ZCK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie cenników op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy tj. Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki i Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego, wprowadzonych zarz ą dzeniem Dyrektora ZCK nr 20/01 (zmienionego zarz ą dzeniami Dyrektora ZCK nr 6/02 i nr 9/02), ZCK nie pobiera ł o od MPUK oraz od „Requiem”, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi 21 pogrzebowe na ww. cmentarzach, op ł at za nadzór nad wykonaniem nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego – do dnia 1 stycznia 2003 r. Od tego dnia zacz ęł y obowi ą zywa ć nowe cenniki op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy (za łą czniki nr 1, 2 i 3 do zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 33/02 z dnia 23 grudnia 2002 r.). W powy ż szych cennikach w miejsce op ł at za nadzór nad wykonaniem nowego grobu ziemnego i murowanego oraz nadbudowy lub podbudowy grobu istniej ą cego wprowadzone zosta ł y op ł aty za czynno ś ci zwi ą zane z przygotowaniem i sprawdzeniem prawid ł owo ś ci wykonania przez Wykonawc ę nowego grobu oraz przebudowy grobu istniej ą cego (por.: pkt 6.3.01-04 cenników op ł at za korzystanie z Cmentarza Komunalnego Pó ł nocnego, Cmentarza Wojskowego Pow ą zki oraz Cmentarza Komunalnego Po ł udniowego). ZCK pobiera powy ż sze op ł aty od wszystkich przedsi ę biorców pogrzebowych. MPUK oraz „Requiem”, jak równie ż ż aden inny przedsi ę biorca prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie tych cmentarzy, nie jest zatem obecnie zwolniony z obowi ą zku uiszczania op ł at za korzystanie z cmentarzy, ponoszonych przez wszystkich pozosta ł ych przedsi ę biorców (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r. oraz za łą czniki do pisma ZCK z dnia 5 marca 2003 r.). W tym stanie rzeczy wprowadzone na mocy zarz ą dzenia Dyrektora ZCK nr 33/02 cenniki op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy nie zwalniaj ą ju ż MPUK oraz „Requiem” z obowi ą zku uiszczania stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców op ł at. Oznacza to, i ż z dniem 1 stycznia 2003 r. ZCK zaprzesta ł o stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Okoliczno ść , i ż przedsi ę biorca zaniecha ł zarzucanych mu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę nie stanowi podstawy umorzenia prowadzonego przeciwko niemu post ę powania antymonopolowego, o co wnosi ł ZCK (pismo ZCK z dnia 3 lutego 2003 r., s. 2). W przypadku zaprzestania przez przedsi ę biorc ę naruszania przepisów ustawy Prezes Urz ę du wydaje natomiast decyzj ę , o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 10 ust. 1 niniejszej ustawy, nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy albo zwi ą zku przedsi ę biorców przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 5 lub w art. 8, w szczególno ś ci z powodu trwa ł ego zmniejszenia ich udzia ł u w rynku. W takim przypadku Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania (art. 10 ust. 2 ustawy). W zwi ą zku z powy ż szym, w sprawie stosowania tych praktyk przez ZCK nale ż a ł o, stosownie do art. 10 ust. 2 ww. ustawy, wyda ć decyzj ę uznaj ą c ą za okre ś lone w art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ww. ustawy, praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę nadu ż ywanie przez ZCK pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Pó ł nocnym w Warszawie, rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Wojskowym Pow ą zki w Warszawie oraz rynku us ł ug cmentarnych na Cmentarzu Komunalnym Po ł udniowym w Warszawie – na skutek niepobierania od MPUK oraz „Requiem”, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, stwarzaj ą c w ten sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji i stwierdzaj ą c ą zaniechanie ich stosowania z dniem 1 stycznia 2003 r. 22 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y do dziedziny prawa publicznego, a prawo to ma na celu ochron ę interesu ogólnospo ł ecznego. Zgodnie z tre ś ci ą art. 1 ust. 1 tej ustawy, okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowane w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. W czasie post ę powania i przy wydawaniu decyzji Prezes Urz ę du jest tym samym rzecznikiem interesu publicznego. Wynika to równie ż z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – m.in. z art. 7 k.p.a. Decyzja administracyjna mo ż e bowiem dotyczy ć nie tylko stron, lecz jej skutki mog ą rozci ą ga ć si ę tak ż e na inne osoby – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 57). W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. Publicznoprawny charakter ustawy oznacza, ż e nie wszystkie zachowania przedsi ę biorców i ich zwi ą zków, nawet formalnie podlegaj ą ce literze prawa, uzasadniaj ą uruchomienie przewidzianych przez ni ą instrumentów. Powinno to nast ę powa ć tylko wówczas, gdy w nast ę pstwie zachowa ń naruszaj ą cych ustaw ę zagro ż ony jest interes ogólnospo ł eczny. Naruszenie za ś tego interesu ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy te dzia ł ania wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska (por.: wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 stycznia 1991 r., sygn. akt XV Ama 8/90; S. Gronowski: Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1996, s. 1-2). Poj ę cie naruszenia interesu publicznoprawnego nie mo ż e by ć jednak pojmowane w sposób mechaniczny i oceniane ilo ś ciowo. W niniejszej sprawie dowiedziono, i ż ZCK stosowa ł praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę wp ł ywaj ą c w sposób istotny na stan konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych. Niepobieranie przez ZCK od MPUK i „Requiem” stosowanych wobec innych przedsi ę biorców op ł at za korzystanie z cmentarza wywiera ł o negatywny skutek na stan konkurencji na rynku. Stwarza ł o bowiem MPUK i „Requiem” uprzywilejowane warunki ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych w stosunku do pozosta ł ych uczestników gry rynkowej, uniemo ż liwiaj ą c innym przedsi ę biorcom konkurowanie z MPUK i „Requiem” w oparciu o przejrzyste kryteria rynkowe. W tym stanie rzeczy bezsprzeczne jest w ocenie Prezesa Urz ę du, i ż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesu publicznego. Stosownie do art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1.000 do 5.000.000 euro, jednak nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego przez karanego przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enie kary, je ż eli dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W przypadku stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu praktyk, o którym mowa w art. 5 lub 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . W niniejszej sprawie udowodniono ZCK stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnych rynkach us ł ug 23 cmentarnych na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy, na skutek niepobierania od MPUK oraz „Requiem”, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzach, op ł at za korzystanie z cmentarza, stwarzaj ą c tym sposób przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurencji oraz przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Opisane dzia ł ania ZCK stanowi ł y praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , okre ś lone w art. 8 ust. 2 pkt. 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Charakter i uci ąż liwo ść stosowanych przez ZCK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w pe ł ni uzasadniaj ą , zdaniem Prezesa Urz ę du, na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 101 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie obejmowa ł o co najmniej nieumy ś lno ść . Konieczno ść brania pod uwag ę przes ł anki winy w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wynika bezpo ś rednio z tre ś ci tego przepisu. Pozostaje jednak w zgodzie z orzecznictwem Trybuna ł u Konstytucyjnego, który w orzeczeniu z dnia 1 marca 1994 r. zwróci ł uwag ę , i ż „w odniesieniu do kary administracyjnej dla jej wymierzenia musi wyst ą pi ć subiektywny element zawinienia. Podmiot nie dope ł nia obowi ą zku administracyjnego, musi wi ę c mie ć mo ż liwo ść obrony i wykazywania, ż e niedope ł nienie obowi ą zku jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które nie ponosi odpowiedzialno ś ci” (por.: orzeczenie Trybuna ł u Konstytucyjnego z dnia 1 marca 1994 r.; sygn. U. 7/93). Taka wyk ł adnia art. 101 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy pozostaje te ż w zgodzie z zasadami stosowania kar pieni ęż nych, które obowi ą zuj ą we wspólnotowym prawie konkurencji. Zgodnie z art. 23 ust. 2 lit. a Rozporz ą dzenia Rady Unii Europejskiej z dnia 16 grudnia 2002 r. (Dz. Urz. WE nr L 1 z dnia 4 stycznia 2003 r.) Komisja mo ż e w drodze decyzji na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą na przedsi ę biorców lub zwi ą zki przedsi ę biorców, je ż eli umy ś lnie lub nieumy ś lnie naruszaj ą zakazów okre ś lonych w art. 81 lub 82 Traktatu. Na okoliczno ść , i ż Prezes Urz ę du jest zobligowany do wykazywania zaistnienia po stronie przedsi ę biorcy subiektywnych przes ł anek umy ś lno ś ci lub nieumy ś lno ś ci wskazuje si ę równie ż w pi ś miennictwie antymonopolowym (szerzej na ten temat: M. Król-Bogomilska: Kary pieni ęż ne w prawie antymonopolowym, Warszawa 2001, s. 88-90). Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak ZCK. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny mie ć mo ż liwo ść przewidzenia, ż e podejmowane przez nie dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Niepobieraj ą c od MPUK oraz „Requiem”, stosowanych wobec pozosta ł ych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na cmentarzach komunalnych m.st. Warszawy, op ł at za nadzór nad wykonaniem: nowego grobu ziemnego, nowego grobu murowanego oraz (w przypadku MPUK) nadbudowy lub podbudowy istniej ą cego grobu tradycyjnego, ZCK powinien by ł i móg ł przewidzie ć , i ż takie zachowanie w nieuchronny sposób prowadzi do pope ł nienia deliktu antymonopolowego polegaj ą cego na stosowaniu uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych zró ż nicowane warunki konkurencji. 24 Opisane we niniejszej decyzji dzia ł ania ZCK nie mog ł y si ę kojarzy ć z niczym innym, jak tylko z nieuchronno ś ci ą nast ę pstwa w postaci naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 101 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1.000 do 5.000.000 euro. Oznacza to, ż e ww. ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa UOKiK., który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 101-103, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ść uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 104 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Maj ą c na uwadze znaczny stopie ń naruszenia interesu publicznoprawnego, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na ZCK kar ę w wysoko ś ci 11.000 euro , co stanowi równowarto ść 44.222,20 z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci cztery tysi ą ce dwie ś cie dwadzie ś cia dwa z ł ote 20/100 ). Nak ł adaj ą c kar ę w ustalonej wy ż ej wysoko ś ci, Prezes Urz ę du wyszed ł z za ł o ż enia, i ż powinna ona mie ć charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny. Na ł o ż ona na ZCK kara pieni ęż na powinna przyczyni ć si ę do zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez ZCK w przysz ł o ś ci regu ł konkurencji. Musi si ę ona równocze ś nie przyczyni ć do zmiany polityki innych przedsi ę biorców sprawuj ą cych zarz ą d nad cmentarzami. Musi by ć ostrze ż eniem na tyle uci ąż liwym, aby skutecznie zapobiega ć próbom pojawienia si ę w przysz ł o ś ci takich niekorzystnych zjawisk. Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , i ż okoliczno ść naruszenia regu ł konkurencji jest szczególnie dotkliwa dla funkcjonowania rynku, gdy naruszaj ą cym jest przedsi ę biorca pe ł ni ą cy rol ę organizatora rynku (w niniejszej sprawie jest to rynek us ł ug pogrzebowych). Od sprawuj ą cego tak ą funkcj ę nale ż y wymaga ć szczególnej wra ż liwo ś ci na sprawy ochrony konkurencji oraz konieczno ś ci tworzenia przez niego klarownych zasad dzia ł alno ś ci innych przedsi ę biorców na organizowanym przez niego rynku. Na wysoko ść kary pieni ęż nej wywiera wp ł yw okoliczno ść zaniechania przez przedsi ę biorc ę zarzucanej mu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (por.: wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 16 listopada 1994 r., sygn. akt XVII Amr 31/94). W zwi ą zku z tym, przy wa ż eniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej na ł o ż onej w niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , i ż po podj ę ciu przez Prezesa Urz ę du pierwszych kroków w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przez ZCK zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , a jeszcze przed formalnym wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego, ZCK samodzielnie i dobrowolnie zaniecha ł stosowania zarzucanych mu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Jeszcze przed podj ę ciem przez Prezesa Urz ę du pierwszych kroków w przedmiotowej sprawie, ZCK deklarowa ł przygotowywanie zmiany kwestionowanych w niniejszej sprawie cenników op ł at za korzystanie z cmentarzy komunalnych m.st. Warszawy. Warto ść euro zosta ł a przeliczona wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonych przez Narodowy Bank Polski 31 grudnia 2002 r. – Tabela nr 251/A/NBP/2002, stosownie do art. 115 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym warto ść euro, o której mowa w przepisach ww. ustawy podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary. Kurs ten wynosi ł 4,0202 z ł . ZCK przekaza ł o dane dotycz ą ce przychodów i wyników finansowych za 2002 r. (pismo ZCK z dnia 22 kwietnia 2003 r.). Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZCK, 25 w 2002 r. przedsi ę biorca ten osi ą gn ął przychód netto z dzia ł alno ś ci w wysoko ś ci 12.244.486,51 z ł (bez uwzgl ę dnienia dotacji przedmiotowej Wojewody Mazowieckiego, przekazanej do ZCK na realizacj ę prac na obiektach grobownictwa wojennego). Tym samym wymierzona przez Prezesa Urz ę du kara stanowi ą ca 0,36 % przychodu ZCK w roku 2002 mie ś ci si ę w granicach wyznaczonych przez art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara w wysoko ś ci 11.000 euro stanowi jednocze ś nie 0,22 % kary maksymalnej, przewidzianej za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urz ę du kara w tej wysoko ś ci jest odpowiednia do okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem niniejszej Delegatury. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów — kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Otrzymuje: Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych ul. Pow ą zkowska 43/45 01-797 Warszawa 26