RWA-8/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-50/26/2002/MS Warszawa, dn. 15 lipca 2003 r. DECYZJA Nr RWA - 8/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172; z 2003 r. Nr 6, poz. 68), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Mariana Osipiuka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą PPH OMAK Handel Zagraniczny Export – Import w Bia ł ej Podlaskiej w sprawie uznania za ograniczaj ą ce konkurencj ę i nakazania zaniechania praktyki: • okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku opakowa ń Carlsberg Okocim S.A. poprzez narzucanie nieuczciwych warunków odbioru opakowa ń zwrotnych wycofanych z obrotu przez Carlsberg Okocim S.A.; • okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku opakowa ń Carlsberg Okocim S.A. poprzez uzale ż nianie odbioru opakowa ń od zawarcia umowy, która przyniesie Carlsberg Okocim S.A. nieuzasadnione korzy ś ci. UZASADNIENIE W dniu 4 pa ź dziernika 2002 r. wp ł yn ął do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie wniosek Mariana Osipiuka prowadz ą cego dzia ł alno ść pod nazw ą P.P.H. OMAK Handel Zagraniczny Export – Import w Bia ł ej Podlaskiej (dalej: Wnioskodawca; Omak) w sprawie nakazania Carlsberg Okocim S.A. (dalej: Carlsberg; Spó ł ka) w Warszawie zaniechania nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez zakazanie narzucania Marianowi Osipiukowi nieuczciwych warunków odbioru opakowa ń zwrotnych wycofanych z obrotu przez Carlsberg i uzale ż nianiu odbioru opakowa ń od zawarcia umowy, która przyniesie Carlsberg nieuzasadnione korzy ś ci, które to praktyki mog ą stanowi ć naruszenie przepisów art. 8 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e Wnioskodawca nie przedstawi ł we wniosku informacji pozwalaj ą cych na ustalenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie, którego okre ś lenie determinuje posiadan ą na nim pozycj ę , a tym samym stanowi wyznacznik si ł y rynkowej przedsi ę biorstwa, co za ś pozwala na ocen ę czy przedsi ę biorca dysponuje w stosunkach ze swoimi kontrahentami przewag ą kontraktow ą w zakresie negocjowania warunków wspó ł pracy, Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie zwróci ł si ę do Wnioskodawcy o uzupe ł nienie i skonkretyzowanie wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w szczególno ś ci w zakresie ustalenia rynku relewantnego w sprawie. Wnioskodawca – w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du – uzupe ł ni ł wniosek i okre ś li ł rynek, na którym w przedmiotowej sprawie Spó ł ka posiada pozycj ę dominuj ą c ą , jako rynek opakowa ń stosowanych przez Spó ł k ę . Wnioskodawca zarzuci ł Spó ł ce, i ż przeprowadzaj ą c akcj ę wymiany opakowa ń z wzoru standardowego na nowy wzór, nie dotrzyma ł a deklarowanych zapewnie ń o sukcesywnej wymianie wszystkich opakowa ń starego wzoru. Wymiana bowiem mia ł a przebiega ć w ten sposób, ż e przy zakupie towaru w nowych opakowaniach przyjmowane b ę d ą butelki starego wzoru. Jednak ż e, ostatecznie na wymian ę przyj ę to tylko niewielk ą cz ęść opakowa ń starego wzoru. W konsekwencji Omak zmuszony zosta ł do kosztownego przechowywania znacznej ilo ś ci bezu ż ytecznych opakowa ń . Wnioskodawca podniós ł tak ż e, i ż w dniu 12 wrze ś nia 2002 r. Spó ł ka przekaza ł a Wnioskodawcy projekt Umowy, na podstawie której Spó ł ka mia ł aby odebra ć nieodp ł atnie opakowania starego wzoru znajduj ą ce si ę w magazynie Omak. Poniewa ż projekt Umowy przewiduje zapis zawieraj ą cy stwierdzenie, i ż Umowa nie dotyczy opakowa ń do zwrotu których obowi ą zany jest Wnioskodawca, zdaniem Omak zawarcie Umowy w brzmieniu okre ś lonym przez Spó ł k ę , doprowadzi ł oby do uzyskania przez Carlsberg nieuzasadnionych korzy ś ci w wysoko ś ci co najmniej 561.759,30 z ł (jest to kwota zobowi ą za ń Wnioskodawcy z tytu ł u nierozliczonych opakowa ń nowego wzoru, która zosta ł a wyliczona przez Spó ł k ę w pi ś mie z dnia 25 lutego 2002 r.). W opinii Wnioskodawcy wskazane wy ż ej dzia ł ania Spó ł ki stanowi ą praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę polegaj ą ce na: - nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku opakowa ń stosowanych przez Carlsberg poprzez narzucanie nieuczciwych warunków odbioru opakowa ń zwrotnych wycofanych z obrotu przez Spó ł k ę , co wype ł nia dyspozycj ę art. 8 ust. 2 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - uzale ż nianiu odbioru opakowa ń od zawarcia umowy, która przyniesie Carlsberg nieuzasadnione korzy ś ci, co wype ł nia dyspozycj ę art. 8 ust. 2 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e ani z wniosku o wszcz ę cie post ę powania, ani z za łą czonych do niego dokumentów nie wynika ł o w sposób jednoznaczny, ż e w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2002 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne 2 ustalenie, czy poprzez dzia ł ania polegaj ą ce na narzuceniu dystrybutorom nieuczciwych warunków odbioru opakowa ń zwrotnych wycofanych z obrotu przez Carlsberg Okocim S.A. z siedzib ą w Warszawie, nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Zgodnie bowiem z art. 85 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przed wydaniem postanowienia o wszcz ę ciu lub decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du mo ż e przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce, o którym mowa w art. 43, maj ą ce na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Przedmiotowe post ę powanie zamkni ę to w dniu 11 lipca 2003 r. W oparciu o zebrany w powy ż szym trybie materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą , której przedmiot dzia ł ania obejmowa ł mi ę dzy innymi hurtowy obrót piwem (za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej z dnia 25 wrze ś nia 2002 r.). Miejscem wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej w tym zakresie by ł a hurtownia we Wroc ł awiu. Wnioskodawca w dniu 24 stycznia 2001 r. zawar ł z przedsi ę biorstwem Browar Okocim S.A. w Brzesku umow ę dystrybucyjn ą w zakresie sprzeda ż y – dystrybucji produktów oferowanych przez ów browar. W dniu 29 pa ź dziernika 2001 r. Browar Okocim S.A. zmieni ł nazw ę na Carlsberg Okocim S.A. i wówczas nast ą pi ł o tak ż e przeniesienie siedziby Spó ł ki do Warszawy. W pocz ą tkowym okresie wspó ł pracy Wnioskodawcy ze Spó ł k ą , wyroby Carlsberg sprzedawane by ł y w opakowaniach zwrotnych, mi ę dzy innymi w znormalizowanych butelkach (typu euro). Praktyk ą stosowan ą we wzajemnych kontaktach handlowych pomi ę dzy Wnioskodawc ą a Carlsberg by ł zwrot pustych opakowa ń w chwili odbioru kolejnej partii towaru. Na taki stan rzeczy przemo ż ny wp ł yw mia ł zró ż nicowany termin zwrotu pustych opakowa ń przez kontrahentów Wnioskodawcy. W marcu 2001 roku Carlsberg rozpocz ął sprzeda ż swoich produktów w opakowaniach nowego rodzaju (z „Raportu rocznego 2001”, opublikowanego na stronie internetowej www.carlsberg-okocim.pl wynika, i ż proces wymiany skrzynek i butelek wi ą za ł si ę dla Spó ł ki z wydatkami rz ę du 8 mln z ł ). G ł ównym za ł o ż eniem procesu wymiany opakowa ń by ł odbiór opakowa ń typu euro znajduj ą cych si ę u kontrahentów, a stanowi ą cych w ł asno ść Spó ł ki. Wymiany dokonywano w ten sposób, i ż przy zakupie towaru w nowych opakowaniach nast ę powa ł zwrot opakowa ń starego wzoru. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, i ż jedynie niewielka cz ęść opakowa ń starego wzoru znajduj ą ca si ę w posiadaniu Omak zosta ł a przyj ę ta przez Carlsberg na wymian ę . W tej sytuacji Wnioskodawca zmuszony by ł do sk ł adowania 1.700.000 sztuk butelek starego wzoru, a tak ż e innych opakowa ń , których przyj ę cia Spó ł ka odmawia ł a. W dniu 23 pa ź dziernika 2001 r. Marsza ł ek Województwa Lubelskiego wyda ł decyzj ę zezwalaj ą c ą na wyprzeda ż zapasów piwa znajduj ą cych si ę w hurtowni Wnioskodawcy. Po tym fakcie Omak zaprzesta ł prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie handlu hurtowego piwem. Z przekazanych przez Omak dokumentów wynika, i ż zmiany we wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej, polegaj ą cej na okre ś leniu przedmiotu dzia ł alno ś ci gospodarczej jako nie obejmuj ą cej hurtowego obrotu piwem, w pozosta ł ym za ś zakresie bez zmian, dokonano w dniu 23 wrze ś nia 2002 r. Po dacie zako ń czenia faktycznej wspó ł pracy ze Spó ł k ą , Omak zlikwidowa ł cz ęść opakowa ń typu euro sprzedaj ą c je drobnym producentom piwa. Wi ę ksza cz ęść opakowa ń starego wzoru (812.700 sztuk) pozosta ł a w magazynie wroc ł awskiego oddzia ł u Omak. 3 W zwi ą zku z zaprzestaniem wspó ł pracy Wnioskodawcy ze Spó ł k ą , w dniu 24 stycznia 2002 r. Carlsberg wypowiedzia ł Wnioskodawcy umow ę dystrybucyjn ą i nast ę pnie (pismo Carlsberg z dnia 25 lutego 2002 r.) poinformowa ł go o zobowi ą zaniu z tytu ł u nierozliczonych opakowa ń nowego wzoru zamykaj ą cym si ę kwot ą 561.759,30 z ł , na co sk ł adaj ą si ę : palety euro – 2.366 sztuk, palety fin – 5 sztuk, pojemnik a/20 – 34.125 sztuk, butelka 0,5 l (nowy wzór) – 689.398 sztuk. Po uzyskaniu informacji o obci ąż eniu go kwot ą stanowi ą c ą równowarto ść nie zwróconych opakowa ń , Wnioskodawca wystawi ł Spó ł ce faktur ę , w której wykaza ł ilo ść i warto ść posiadanych opakowa ń (faktura z dnia 21 stycznia 2002 r.). W zwi ą zku z likwidacj ą oddzia ł u we Wroc ł awiu, na podstawie umowy z dnia 22 sierpnia 2002 r. Wnioskodawca sprzeda ł prawo wieczystego u ż ytkowania gruntu wraz ze znajduj ą cym si ę tam budynkiem. Obci ąż ony wysokimi kosztami sk ł adowania opakowa ń , Omak podejmowa ł próby negocjacji w przedmiocie zwrotu opakowa ń starego typu, podkre ś laj ą c w ich trakcie, i ż domaga si ę kompensaty tych opakowa ń z opakowaniami nowego wzoru b ę d ą cymi na saldzie opakowa ń Omak. Spó ł ka odmówi ł a odbioru opakowa ń sk ł adowanych na terenie magazynu we Wroc ł awiu, twierdz ą c, i ż nie stanowi ą one przedmiotu jej w ł asno ś ci (pismo Spó ł ki z dnia 26 sierpnia 2002 r.). W kolejnym pi ś mie Wnioskodawca wyrazi ł zgod ę na odbiór starych opakowa ń , bez ich kompensaty z nowymi opakowaniami (pismo Omak z dnia 9 wrze ś nia 2002 r.). W dniu 12 wrze ś nia 2002 r. Carlsberg wystosowa ł pismo, w którym wyrazi ł ch ęć nieodp ł atnego odbioru opakowa ń starego typu. Za łą cznik do owego pisma stanowi ł projekt umowy, który przewidywa ł usuni ę cie bezwarto ś ciowych, wycofanych z obrotu handlowego opakowa ń na koszt Spó ł ki, jednak ż e bez mo ż liwo ś ci kompensaty opakowa ń starego typu z nie zwróconymi przez Wnioskodawc ę opakowaniami nowego typu. Z uzyskanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, i ż do chwili z ł o ż enia o ś wiadczenia przez Kancelari ę Prawn ą prowadz ą c ą sprawy s ą dowe Spó ł ki (o ś wiadczenie z dnia 27 stycznia 2003 r.), Spó ł ka nie wyst ę puje w charakterze strony pozwanej w ż adnej sprawie z powództwa osób trzecich zg ł aszaj ą cych zastrze ż enia co do sposobu, w jaki Carlsberg prowadzi wymian ę opakowa ń . Wnioskodawca podniós ł , i ż w momencie, w którym Spó ł ka rozpocz ęł a wymian ę opakowa ń , wszyscy dystrybutorzy Carlsberg zostali poinformowani, i ż b ę dzie dokonywana sukcesywna wymiana opakowa ń starego wzoru w ten sposób, i ż przy zakupie towaru w nowych opakowaniach b ę d ą przyjmowane wszystkie opakowania starego wzoru. Wed ł ug Wnioskodawcy by ł y to jedynie deklaracje bez pokrycia, albowiem na wymian ę przyj ę to jedynie niewielk ą cz ęść opakowa ń starego wzoru. W tej sytuacji Omak zobowi ą zany by ł do zwrotu pobranych wraz z towarem opakowa ń nowego wzoru, jednocze ś nie Spó ł ka odmawia ł a przyjmowania oferowanych do zwrotu opakowa ń starego wzoru. Wnioskodawca zarzuci ł Spó ł ce, i ż zrezygnowa ł a ona z odbioru opakowa ń starego typu stanowi ą cych jej w ł asno ść , poniewa ż wycofane opakowania starego wzoru sta ł y si ę odpadami opakowaniowymi, co do których spoczywa na Carlsberg obowi ą zek ich utylizacji, zgodnie z ustaw ą z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. Nr 63, poz. 638 ze zm.). Wnioskodawca wskazuje, i ż aktualnie, wobec zmiany wzoru opakowa ń stare opakowania nie maj ą warto ś ci handlowej. Omak wyja ś nia, i ż w ostatnim okresie wspó ł pracy kupowa ł od Carlsberg piwo w opakowaniach nowego typu, w takiej postaci odsprzedawa ł je dalszym odbiorcom. W zamian odbiorcy zwracali mu opakowania starego wzoru. Wnioskodawca podnosi, i ż p ł ac ą c odbiorcom piwa za butelki starego wzoru wed ł ug cen stosowanych przez Spó ł k ę , poniós ł wymiern ą szkod ę , której przyczyn, nale ż y jego zdaniem doszukiwa ć si ę w nie do ko ń ca przemy ś lanej i zorganizowanej akcji zmiany wzorów opakowa ń . Zdaniem Wnioskodawcy, dzia ł ania Spó ł ki uzasadniaj ą postawienie jej zarzutu 4 nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku opakowa ń stosowanych przez Spó ł k ę . Wnioskodawca stwierdzi ł , i ż w momencie zawierania umowy dystrybucyjnej pomi ę dzy Wnioskodawc ą a Spó ł k ą , pozycj ę Spó ł ki na rynku nale ż a ł o rozpatrywa ć w kontek ś cie jej dzia ł ania na rynku piwa. Sytuacja ta uleg ł a jednak zmianie w wyniku przeprowadzonego procesu wymiany opakowa ń zwrotnych. Do momentu wymiany Carlsberg u ż ywa ł standardowych znormalizowanych butelek 0,5 l. Opakowania wprowadzone do obrotu przez Spó ł k ę w wyniku procedury wymiany na tyle odró ż niaj ą si ę od opakowa ń stosowanych przez innych producentów piwa, i ż niemo ż liwe sta ł o si ę dokonywanie przez dystrybutorów zwrotu opakowa ń stosowanych przez inne browary. Zdaniem Wnioskodawcy ma to decyduj ą ce znaczenie w wypadku hurtowych dystrybutorów wyrobów produkowanych przez Spó ł k ę , którzy zobowi ą zani s ą na podstawie zawartych ze Spó ł k ą umów do zwracania opakowa ń kaucjonowanych, wy łą cznie to ż samych z opakowaniami w których uczestnik sprzedaje piwo. W zakresie zasad wyznaczania rynku w ł a ś ciwego w sprawie, Wnioskodawca powo ł a ł si ę na orzecznictwo S ą du Antymonopolowego (obecnie: S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów), zgodnie z którym rynek w ka ż dej sprawie winien by ć okre ś lony w mo ż liwie najbardziej szczegó ł owy sposób. Omak zaznaczy ł , i ż istotne znaczenie w sprawie maj ą uwarunkowania rynkowe zwi ą zane z wprowadzeniem przez wszystkich producentów swoich w ł asnych wzorów opakowa ń . Taka sytuacja skutkowa ł a ograniczeniem mo ż liwo ś ci zbytu butelek starego wzoru. Zatem, w opinii Wnioskodawcy, uzasadnione jest twierdzenie o powstaniu swoistego rynku produktowego, obejmuj ą cego rynek opakowa ń stosowanych przez Spó ł k ę . Zdaniem Omak, dopiero takie okre ś lenie rynku pozwala na wyznaczenie pozycji Spó ł ki i dokonania oceny jej zachowania w aspekcie naruszenia art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spó ł ka nie ustosunkowa ł a si ę do metodologii wyznaczenia rynku relewantnego w sprawie, stwierdzaj ą c, i ż cywilnoprawny charakter sporu wyklucza w ł a ś ciwo ść Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiotowej sprawie. Odnosz ą c si ę do zarzutów Wnioskodawcy, Spó ł ka podnios ł a, i ż proces wymiany opakowa ń rozpocz ął si ę w marcu 2001 r. i trwa ł do ko ń ca 2002 r. Tak d ł ugi okres wymiany spowodowany by ł faktem sukcesywnej wymiany opakowa ń dla poszczególnych marek piwa produkowanych przez Spó ł k ę . Przed rozpocz ę ciem wymiany ka ż dy z kontrahentów Carlsberg posiada ł saldo opakowa ń typu euro. Procedura wymiany opakowa ń zak ł ada ł a, i ż Spó ł ka przyjmie wszystkie opakowania typu euro b ę d ą ce na saldzie klientów. Informacje uzyskane z rynku wykaza ł y, i ż potrzebna jest dodatkowa wymiana. Limity dla poszczególnych kontrahentów by ł y przyznawane w bezpo ś rednich negocjacjach, na podstawie miesi ę cznej wielko ś ci zakupów i ilo ś ci obs ł ugiwanych punktów detalicznych (w przypadku hurtu i podhurtu). Na tej podstawie przyznano Wnioskodawcy dodatkowy limit w wysoko ś ci 12.000 skrzynek i 240.000 butelek. Butelka nowego wzoru zosta ł a zastrze ż ona w Urz ę dzie Patentowym, podczas gdy butelka starego typu (euro) stanowi ł a opakowanie znormalizowane w krajach europejskich i by ł a powszechnie u ż ywana przez producentów piwa. Szczegó ł owe informacje dotycz ą ce sposobu i terminu wymiany opakowa ń by ł y przekazywane podczas bezpo ś rednich spotka ń Regionalnych Dyrektorów Sprzeda ż y lub Regionalnych Kierowników Sprzeda ż y z kontrahentami. Spó ł ka wyja ś ni ł a tak ż e, i ż poinformowa ł a o zasadach wymiany na pi ś mie. Spó ł ka podnios ł a równie ż , i ż zgodnie z procedur ą wymiany opakowa ń dokona ł a kompensaty opakowa ń typu euro zwróconych jej w ramach dodatkowego limitu z opakowaniami nowego wzoru. Carlsberg przyj ął wszystkie opakowania do wysoko ś ci salda klienta, czyli te, które by ł y jego w ł asno ś ci ą , oraz dodatkowo do wysoko ś ci przyznanego klientowi limitu. Carlsberg wyja ś nia, i ż nie jest zobowi ą zany do odbioru od Wnioskodawcy 5 wszelkich opakowa ń jakie on posiada. Zdaniem Spó ł ki, Wnioskodawca d ąż y do przerzucenia w ł asnego obowi ą zku w zakresie zagospodarowania posiadanych opakowa ń na Spó ł k ę . Z zapisów umowy dystrybucyjnej, której stronami by ł Wnioskodawca i Spó ł ka, wynika, i ż Carlsberg jest w ł a ś cicielem opakowa ń , w których sprzedaje swój produkt. Jednak ż e, w opinii Spó ł ki, nie oznacza to, i ż ma ona obowi ą zek odebrania wszelkich opakowa ń znajduj ą cych si ę w magazynie Wnioskodawcy w momencie zako ń czenia przez niego dzia ł alno ś ci w zakresie hurtowego obrotu piwem. Carlsberg podnosi, i ż stosownie do stanu salda nierozliczonych opakowa ń wed ł ug stanu na dzie ń 24 stycznia 2002 r., Wnioskodawca zwróci ł Spó ł ce wszystkie butelki starego typu, które zosta ł y mu wydane w okresie wspó ł pracy, zatem nie istnia ł y podstawy do przyj ę cia od Wnioskodawcy butelek starego wzoru. Odnosz ą c si ę za ś do kwestii uchylania si ę przez Spó ł k ę od obowi ą zków wynikaj ą cych z ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, Carlsberg wyja ś ni ł , i ż na mocy przepisów powo ł anej ustawy obowi ą zki w zakresie zagospodarowania posiadanych opakowa ń ci ążą nie tylko na w ł a ś cicielach opakowa ń , ale tak ż e na ich posiadaczach. Podkre ś lenia wymaga równie ż fakt, i ż Carlsberg proponowa ł odbiór i utylizacj ę butelek starego wzoru znajduj ą cych si ę w posiadaniu Wnioskodawcy (pismo Carlsberg z dnia 12 wrze ś nia 2002 r.). Odnosz ą c si ę do zarzutu Wnioskodawcy, i ż poniós ł on wymiern ą szkod ę poprzez fakt, i ż sprzedaj ą c piwo ju ż w nowych opakowaniach, przyjmowa ł w zamian od kontrahentów stare butelki, której przyczyny upatruje w nie do ko ń ca przemy ś lanej i zorganizowanej akcji zmiany wzorów opakowa ń , Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż Wnioskodawca wymieniaj ą c opakowania nowego typu, na opakowania starego wzoru w obrocie ze swoimi kontrahentami czyni ł to na w ł asne ryzyko. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Przy ocenie charakteru danej sprawy, nale ż y przede wszystkim odwo ł a ć si ę do zasadniczego celu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, o którym mowa w art. 1 ww. ustawy stanowi ą cym, i ż „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Zgodnie z brzemieniem przywo ł anego przepisu, podstawow ą przes ł ank ą wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego jest istnienie interesu publicznego, który wymaga ochrony. Tak okre ś lona przes ł anka pozwala przyj ąć , ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje zatem zastosowanie wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony by ł interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki funkcjonowa ć mo ż e prawid ł owo, gdy zapewniona jest mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Ustawa zatem chroni konkurencj ę jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w tym rozumieniu nale ż y uzna ć jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku, a wi ę c gdy nie dotycz ą interesów pojedynczego przedsi ę biorcy. Ingerencja organów dzia ł aj ą cych na podstawie ustawy ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniona jest tylko wówczas, gdy s ł u ż y ł y ochronie tak poj ę tej konkurencji. Celem ustawy nie jest ochrona indywidualnego przedsi ę biorcy. Indywidualne prawa podmiotowe uczestników obrotu gospodarczego podlegaj ą ochronie w trybie dochodzenia roszcze ń przed s ą dem powszechnym. Nale ż y podkre ś li ć , i ż dorobek orzeczniczy S ą du Antymonopolowego (obecnie: S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów) powsta ł y pod rz ą dami uchylonej ustawy o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów w zakresie wyk ł adni poj ę cia „interesu publicznego” pozostaje aktualny. W wyroku z dnia 24 stycznia 1991 r. sygn. akt XV Amr 8/90, s ą d stwierdzi ł , i ż „naruszenie interesu 6 publicznoprawnego mo ż e przyk ł adowo mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku wzgl ę dnie gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą w rynku inne niekorzystne zjawiska”. Kolejn ą wskazówk ą , jak ą Prezes Urz ę du, winien bra ć pod rozwag ę oceniaj ą c charakter danej sprawy, jest wyrok z dnia 21 wrze ś nia 1994 r., sygn. akt. XVII Amr 21/94, gdzie s ą d stwierdzi ł , i ż „ustawa antymonopolowa nie jest jedynym aktem normatywnym ukierunkowanym na przeciwdzia ł anie nadu ż yciom przez podmioty gospodarcze swych praw podmiotowych przy zawieraniu i wykonywaniu umów. Niezale ż nie bowiem od trybu i orzekania o konsekwencjach praktyk monopolistycznych, przewidzianego w ustawie antymonopolowej, stwierdzenie konsekwencji niewa ż no ś ci w ca ł o ś ci i w cz ęś ci (art. 8 ust. 2 ustawy, art. 58 § 1 i 3 kc), mo ż e nast ą pi ć w sprawie mi ę dzy stronami tej umowy, jako przes ł anka rozstrzygni ę cia o roszczeniu z niej wynikaj ą cym.” W wyroku z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt. I CKN 1217/99), S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę to do roszcze ń indywidualnych (...)”. W przedmiotowym orzeczeniu s ą d dokona ł tak ż e istotnych rozwa ż a ń na temat wyk ł adni poj ę cia „praktyka”: „z natury rzeczy praktyka obejmuje wielo ść zachowa ń , ich powtarzalno ść i to w ró ż nych stanach faktycznych.” Nie jest zatem praktyk ą jednostkowe zachowanie si ę dotycz ą ce okre ś lonej osoby, przy jednoczesnym odmiennym zachowaniu si ę w stosunku do innych osób o takim samym stanie faktycznym. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, i ż ewentualne nieprawid ł owo ś ci w dzia ł aniach Spó ł ki nie dotykaj ą szerszego kr ę gu uczestników rynku. Ź ród ł o sporu w przedmiotowej sprawie stanowi saldo nierozliczonych opakowa ń , które Spó ł ka przedstawi ł a Wnioskodawcy w momencie zako ń czenia wzajemnej wspó ł pracy. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, i ż kontrahenci Carlsberg nie zg ł aszali zastrze ż e ń do sposobu w jaki Spó ł ka prowadzi wymian ę opakowa ń . Zatem, w opinii Prezesa Urz ę du, przyczyny roszcze ń Wnioskodawcy nale ż y poszukiwa ć we wzajemnych relacjach handlowych ze Spó ł k ą , których nie nale ż y jednak wi ą za ć z pozycj ą rynkow ą Spó ł ki. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż kwestia prawid ł owo ś ci wyznaczenia rynku nie ma znaczenia dla rozstrzygni ę cia w przedmiotowej sprawie, ze wzgl ę du na cywilistyczny aspekt badanej sprawy, wy łą czaj ą cy w ł a ś ciwo ść Prezesa Urz ę du. Reasumuj ą c, celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest wspieranie rozwoju konkurencji. Zawarty w ustawie zespó ł norm prawnych s ł u ż y rozwojowi i ochronie wolnej konkurencji przed jej ograniczeniami maj ą cymi swoje ź ród ł o w autonomii prywatnej. Prawo to wyznacza publicznoprawne granice swobody dzia ł alno ś ci gospodarczej i swobody umów w celu kreowania lub przestrzegania nieskr ę powanego dokonywania wyborów gospodarczych na rynku przez jego uczestników (por. wyrok SN z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. I CKN 1002/99). Prezes Urz ę du sprawuje piecz ę nad mo ż liwo ś ci ą dokonywania swobodnych wyborów gospodarczych przez przedsi ę biorców. Jako ż e ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Prawo antymonopolowe zajmuje si ę zachowaniami ograniczaj ą cymi konkurencj ę , a wiec godz ą cymi w swobod ę konkurowania. Czym innym jest za ś praktyka godz ą ca w uczciwo ść konkurowania, której ochrona nast ę puje w drodze post ę powania s ą dowego. Tymczasem w sprawie b ę d ą cej przedmiotem wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego nie sposób dopatrzy ć si ę naruszenia interesu publicznego, gdy ż skutki wzajemnej wspó ł pracy pomi ę dzy Spó ł k ą i Wnioskodawc ą nie dotykaj ą szerszego kr ę gu uczestników rynku. 7 Zdaniem Prezesa Urz ę du, niniejsza sprawa maj ą c charakter indywidualny nie podlega kognicji Prezesa Urz ę du. Kwestia rozlicze ń za opakowania zwrotne, w opinii Prezesa Urz ę du, mo ż e stanowi ć jedynie kwesti ę sporn ą , która jako roszczenie cywilno-prawne mo ż e zosta ć skierowana przez Wnioskodawc ę do rozpatrzenia przez s ą d powszechny. Przes ą dza to o braku mo ż liwo ś ci domagania si ę ochrony prawnej na gruncie ustawy antymonopolowej. Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazów okre ś lonych w ww. ustawie. Wobec powy ż szego orzeka si ę , jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje: Pan Andrzej Kuta Pe ł nomocnik Mariana Osipiuka P.P.H. OMAK Handel Zagraniczny Export - Import z siedzib ą w Bia ł ej Podlaskiej Kancelaria Adwokacka – Andrzej Kuta ul. Brzeska 16 21-500 Bia ł a Podlaska 8