RWR-11/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Waloñska 3-5 tel. (0-71) 34 05 920, fax (0-71) 34 05 922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 565 s- 8/02/WS Wroc ł aw, 10.06.2003 r. Decyzja Nr RWR 11/2003 Na podstawie : art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. Nr 86, poz. 804), oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18, poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : nie stwierdza si ę stosowania przez Andrzeja Prasznica prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Andrzej Prasznic” z siedzib ą przy ul. Rogowskiej 125, 54-440 Wroc ł aw, praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w.w. ustawy, polegaj ą cych na narzucaniu cen nadmiernie wygórowanych za udost ę pnianie kaplic cmentarnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu, tj. a) na cmentarzu Osobowice – w wysoko ś ci 273,40 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 283,90 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą – do 30 czerwca 2002 r., za ś od 1 lipca 2002 r. w wysoko ś ci 288,00 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 289,00 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą , oraz b) na cmentarzu Grabiszyn – 267 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 288,10 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą – do 30 czerwca 2002 r., za ś od 1 lipca 2002 r. w wysoko ś ci 288 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 289,00 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą . Uzasadnienie 1. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, uzyska ł w drugiej po ł owie 2002 r. informacje o mo ż liwych nieprawid ł owo ś ciach w funkcjonowaniu najwi ę kszych wroc ł awskich cmentarzy komunalnych. W szczególno ś ci zarzuty dotyczy ł y nadmiernie wygórowanych cen za udost ę pnianie kaplic cmentarnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na cmentarzach komunalnych Osobowice i Grabiszyn we Wroc ł awiu. W wyniku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego (sygn. akt RWR 565w-7/02/WS) ustalono, i ż ceny udost ę pniania kaplic cmentarnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w innych wi ę kszych miastach Polski s ą przewa ż nie zdecydowanie ni ż sze, co mog ł o sugerowa ć mo ż liwo ść naruszenia ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”. 1.1. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2002 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie administracyjne przeciwko Andrzejowi Prasznicowi prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Andrzej Prasznic” z siedzib ą we Wroc ł awiu, pod zarzutem narzucania cen nadmiernie wygórowanych za udost ę pnianie kaplic cmentarnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na cmentarzach komunalnych Osobowice i Grabiszyn we Wroc ł awiu, tj. a) na cmentarzu Osobowice – w wysoko ś ci 273,40 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 283,90 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą – do 30 czerwca 2002 r., za ś od 1 lipca 2002 r. w wysoko ś ci 288,00 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 289,00 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą , oraz b) na cmentarzu Grabiszyn – 267 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 288,10 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą – do 30 czerwca 2002 r., za ś od 1 lipca 2002 r. w wysoko ś ci 288 z ł za kaplic ę wraz z o ś wietleniem i 289,00 z ł za kaplic ę z o ś wietleniem i muzyk ą co mog ł o narusza ć art. 8 ust. 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy. 1.2. W odpowiedzi na stawiane zarzuty A. Prasznic pismami z dnia 3 wrze ś nia i 3 grudnia 2002 r. stwierdzi ł , i ż nie zgadza si ę z zarzutem stosowania cen nadmiernie wygórowanych. 2. Przeprowadzone przez organ antymonopolowy post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 2.1. Uczestnik prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Andrzej Prasznic” z siedzib ą we Wroc ł awiu. Przedmiotem dzia ł alno ś ci gospodarczej s ą „us ł ugi pogrzebowe i dzia ł alno ść pokrewna” dowód - za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej k. 8 akt g ł ównych. Na terenie Wroc ł awia znajduje si ę sze ść cmentarzy komunalnych : a) Cmentarz Osobowice, b) Cmentarz Grabiszyn, c) Cmentarz Psie Pole, d) Cmentarz Paw ł owice, e) Cmentarz Jerzmanowo, f) Cmentarz Le ś nica. Domy przedpogrzebowe na Cmentarzach Paw ł owice i Jerzmanowo nie s ą wynajmowane przedsi ę biorcom pogrzebowym. Wszelkie formalno ś ci zwi ą zane z wykorzystaniem domów przedpogrzebowych za ł atwiane s ą bezpo ś rednio z kierownikami cmentarzy. Dom przedpogrzebowy (ma ł a kapliczka) na Cmentarzu Le ś nica nie jest przystosowany do przeprowadzania ceremonii pogrzebowych i z tego powodu nie jest wynajmowany do przeprowadzania pogrzebów dowód – pismo ZCK k. 301-303 i 304. Jedynymi cmentarzami komunalnymi, na których oddano w najem domy przedpogrzebowe, s ą Cmentarze Osobowice, Grabiszyn i Psie Pole dowód – pismo Gminy k. 19 za ł . nr 1, t.1. 2 2.2. Cmentarze komunalne b ę d ą ce w ł asno ś ci ą Gminy Wroc ł aw, znajduj ą si ę bezpo ś rednio w strukturze Zarz ą du Cmentarzy Komunalnych, b ę d ą cego jednostk ą organizacyjn ą Gminy. W dniu 4 marca 1997 r. Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych, dzia ł aj ą c na podstawie Uchwa ł y Nr 478/96 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia, og ł osi ł przetarg nieograniczony na obs ł ug ę domu przedpogrzebowego wraz z przechowalni ą zw ł ok na Cmentarzu Komunalnym Osobowice oraz Cmentarzu Komunalnym Grabiszyn. Przetarg wygra ł Andrzej Prasznic, prowadz ą cy dzia ł alno ść pogrzebow ą w postaci „Zak ł adu Us ł ug Pogrzebowych Andrzej Prasznic” dowód – dokumentacja przetargowa – za ł . 2 i 3 do akt sprawy. W wyniku przetargu zawarte zosta ł y odno ś nie ka ż dego z cmentarzy dwa rodzaje umów : umowy najmu domu przedpogrzebowego oraz umowy obs ł ugi domu przedpogrzebowego. W odniesieniu do Cmentarza Komunalnego Osobowice zawarte zosta ł y : a) Umowa najmu Nr 31/01-NP/202-0006/97 z dnia 22 kwietnia 1997 r. Przedmiotem tej umowy by ł najem domu przedpogrzebowego oraz pomieszczenia publicznego W.C. na Cmentarzu. Odno ś nie rodzaju prowadzonej w domu przedpogrzebowym przez najemc ę dzia ł alno ś ci, umowa zawiera ł a odes ł anie do umowy obs ł ugi domu przedpogrzebowego (§ 4). Strony ustali ł y miesi ę czny czynsz najmu w wysoko ś ci 38,38 z ł , pomno ż ony przez ilo ść wykonanych pogrzebów w danym miesi ą cu i po doliczeniu podatku VAT w wysoko ś ci 22%.Wysoko ść ceny jednostkowej, b ę d ą cej podstaw ą naliczania czynszu, mia ł a by ć aktualizowana raz w roku wska ź nikiem wzrostu cen towarów i us ł ug, podanym przez GUS. Umowa zawarta zosta ł a na czas oznaczony, tj. od 1 lipca 1997 r. do 30 czerwca 2002 r. b) Umowa Nr 29/01/202-0006/97 z dnia 22 kwietnia 1997 r. Przedmiotem tej umowy by ł o z jednej strony udost ę pnienie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych terenu cmentarza wraz z mieniem komunalnym, z drugiej za ś – zobowi ą zanie si ę A. Prasznica do ś wiadczenia na rzecz ludno ś ci m.in. obs ł ugi sali ceremonialnej. Zgodnie z § 11 umowy, ceny za udost ę pnienie sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym zawiera ł Za łą cznik nr 4. W dacie podpisania umowy cena za przedmiotow ą us ł ug ę wynosi ł a 133 z ł za udost ę pnienie (ods ł ug ę ) sali wraz z muzyk ą na czas do 25 min., oraz 128 – bez muzyki. Ceny mog ł y ulec zmianie (podwy ż szeniu) w przypadku podwy ż szenia zasi ł ku pogrzebowego i nie wi ę cej ni ż o kwot ę wyliczon ą o procentowy wska ź nik tego zasi ł ku. W praktyce po publikacji powy ż szego wska ź nika zmiany cen nast ę powa ł y zawsze i to o maksymaln ą jego wysoko ść . Na dzie ń 30 czerwca 2002 r. wysoko ść ceny wynios ł a 274,00 z ł za sal ę ceremonialn ą wraz z o ś wietleniem i 284,61 z ł za sal ę ceremonialn ą z o ś wietleniem i muzyk ą (Aneks Nr 19- A/29/01/202-0006/2002 z dnia 28.02.2002 r.). Zmiany cen odbywa ł y si ę zawsze w drodze aneksu, stosownie do zapisu § 11 ust. 3 umowy („ Us ł ugobiorca przed wprowadzeniem nowego cennika na us ł ugi podstawowe zobowi ą zany jest do uzgodnienia z Us ł ugodawc ą : wysoko ś ci wzrostu ceny; terminu jego wprowadzenia do stosowania ”). Umowa zawarta zosta ł a na czas okre ś lony, tj. od 1 lipca 1997 r. do 30 czerwca 2002 r. dowód – dokumentacja umów – za ł 4, 5 i 13 do akt g ł ównych, pismo Wiceprezydenta Wroc ł awia k. 13-14 akt g ł ównych. W odniesieniu do Cmentarza Komunalnego Grabiszyn zawarte zosta ł y : 3 a) Umowa najmu Nr 30/NP.-02/202-0006/97 z dnia 17 kwietnia 1997 r. Przedmiotem tej umowy by ł najem domu przedpogrzebowego oraz pomieszczenia publicznego W.C. na Cmentarzu Grabiszyn. Odno ś nie rodzaju prowadzonej w domu przedpogrzebowym przez najemc ę dzia ł alno ś ci, umowa zawiera ł a odes ł anie do umowy obs ł ugi domu przedpogrzebowego (§ 4). Strony ustali ł y miesi ę czny czynsz najmu w wysoko ś ci 36,89 z ł , pomno ż ony przez ilo ść wykonanych pogrzebów w danym miesi ą cu i po doliczeniu podatku VAT w wysoko ś ci 22%.Wysoko ść ceny jednostkowej, b ę d ą cej podstaw ą naliczania czynszu, mia ł by ć aktualizowana raz w roku wska ź nikiem wzrostu cen towarów i us ł ug, podanym przez GUS. Umowa zawarta zosta ł a na czas oznaczony, tj. od 1 lipca 1997 r. do 30 czerwca 2002 r. b) Umowa Nr 27/02/202-0006/97 z dnia 17 kwietnia 1997 r. Przedmiotem tej umowy by ł o tak ż e z jednej strony udost ę pnienie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych terenu cmentarza wraz z mieniem komunalnym, z drugiej za ś – zobowi ą zanie si ę A. Prasznica do ś wiadczenia na rzecz ludno ś ci m.in. obs ł ugi sali ceremonialnej. Zgodnie z § 11 umowy, ceny za udost ę pnienie sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym zawiera ł Za łą cznik nr 4. W dacie podpisania umowy cena za przedmiotow ą us ł ug ę wynosi ł a 135 z ł za udost ę pnienie (ods ł ug ę ) sali wraz z muzyk ą na czas do 25 min., oraz 125 – bez muzyki. Ceny mog ł y ulec zmianie (podwy ż szeniu) w przypadku podwy ż szenia zasi ł ku pogrzebowego i nie wi ę cej ni ż o kwot ę wyliczon ą o procentowy wska ź nik tego zasi ł ku. W praktyce po publikacji powy ż szego wska ź nika zmiany cen nast ę powa ł y zawsze i to o maksymaln ą jego wysoko ść . Na dzie ń 30 czerwca 2002 r. wysoko ść ceny wynios ł a 267,60 z ł za sal ę ceremonialn ą wraz z o ś wietleniem i 288,16 z ł za sal ę ceremonialn ą z o ś wietleniem i muzyk ą (Aneks Nr 19- A/27/02/202-0006/2002 z dnia 28.02.2002 r.). Zmiany cen odbywa ł y si ę zawsze w drodze aneksu, stosownie do zapisu § 11 ust. 3 umowy („ Us ł ugobiorca przed wprowadzeniem nowego cennika na us ł ugi podstawowe zobowi ą zany jest do uzgodnienia z Us ł ugodawc ą : wysoko ś ci wzrostu ceny; terminu jego wprowadzenia do stosowania ”). Umowa zawarta zosta ł a na czas okre ś lony, tj. od 1 lipca 1997 r. do 30 czerwca 2002 r. dowód – dokumentacja umów – za ł 6, 7 i 13 do akt g ł ównych, pismo Wiceprezydenta Wroc ł awia k. 13-14 akt g ł ównych A. Prasznic zawar ł tak ż e analogiczne umowy dotycz ą ce Cmentarza Komunalnego Psie Pole. 2.3. W czerwcu 2002 r. Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych przeprowadzi ł przetargi nieograniczone na obs ł ug ę domu przedpogrzebowego wraz z przechowalni ą zw ł ok na Cmentarzu Komunalnym Osobowice oraz Cmentarzu Komunalnym Grabiszyn. Przetargi ponownie wygra ł Andrzej Prasznic dowód – dokumentacja przetargowa - za ł 11 i 12 do akt sprawy. W wyniku przetargu zawarte zosta ł y odno ś nie ka ż dego z cmentarzy ponownie dwa rodzaje umów : umowy najmu domu przedpogrzebowego oraz umowy obs ł ugi domu przedpogrzebowego. W odniesieniu do Cmentarza Komunalnego Osobowice zawarte zosta ł y: a) Umowa najmu Nr 5/NP-01/202-0006/2002 z dnia 27 czerwca 2002 r. Przedmiotem tej umowy by ł najem domu przedpogrzebowego oraz pomieszczenia publicznego W.C. na Cmentarzu. Odno ś nie rodzaju prowadzonej w domu przedpogrzebowym przez najemc ę dzia ł alno ś ci, umowa zawiera ł a odes ł anie do umowy obs ł ugi domu przedpogrzebowego (§ 6). Strony ustali ł y miesi ę czny czynsz najmu w wysoko ś ci 152,00 z ł , pomno ż ony przez ilo ść 4 wykonanych ceremonia ł ów pogrzebowych w danym miesi ą cu i po doliczeniu podatku VAT. Wysoko ść ceny jednostkowej, b ę d ą cej podstaw ą naliczania czynszu, mia ł a by ć aktualizowana dwa razy w roku wska ź nikiem zmian zasi ł ku pogrzebowego na podstawie dwóch ostatnich Komunikatów Prezesa ZUS (§ 5). Umowa zawarta zosta ł a na czas oznaczony, tj. „ na czas wa ż no ś ci umowy nr 16/01/202-0006/2002 z dnia 27.06.2002 r. na obs ł ug ę domu przedpogrzebowego na terenie Cmentarza Komunalnego Oddzia ł -Osobowice ” (§ 2), b) Umowa Nr 16/01/202-0006/2002 z dnia 27 czerwca 2002 r. Przedmiotem tej umowy by ł o z jednej strony udost ę pnienie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych terenu cmentarza Osobowice wraz z mieniem komunalnym, z drugiej za ś – zobowi ą zanie si ę A. Prasznica do ś wiadczenia na rzecz ludno ś ci m.in. obs ł ugi sali ceremonialnej. Zgodnie z § 11 umowy, ceny za udost ę pnienie sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym zawiera ł Za łą cznik nr 4. W dacie podpisania umowy cena za przedmiotow ą us ł ug ę wynosi ł a 289 z ł za udost ę pnienie (ods ł ug ę ) sali wraz z muzyk ą na czas do 25 min., oraz 288 z ł – bez muzyki. Ceny mia ł y by ć waloryzowane wska ź nikiem zmiany zasi ł ku pogrzebowego na podstawie dwóch ostatnich Komunikatów Prezesa ZUS (§ 11 ust.2). Zmiany cen odbywa ł y si ę zawsze w drodze aneksu, stosownie do zapisu § 11 ust. 3 umowy („ Us ł ugodawca mo ż e wprowadzi ć nowe ceny na us ł ugi podstawowe, dopiero po podpisaniu aneksu zmieniaj ą cego je, jednak nie mog ą by ć one wy ż sze, ni ż w powy ż szym aneksie ”). Umowa zawarta zosta ł a na okres pi ę ciu lat, tj. od 1 lipca 2002 r. do 30 czerwca 2007 r. dowód – dokumentacja umów – za ł . 10 do akt g ł ównych. W odniesieniu do Cmentarza Komunalnego Grabiszyn zawarte zosta ł y : a) Umowa najmu Nr 6/NP-02/202-0006/2002 z dnia 27 czerwca 2002 r. Przedmiotem tej umowy by ł najem domu przedpogrzebowego oraz pomieszczenia publicznego W.C. na Cmentarzu. Odno ś nie rodzaju prowadzonej w domu przedpogrzebowym przez najemc ę dzia ł alno ś ci, umowa zawiera ł a odes ł anie do umowy obs ł ugi domu przedpogrzebowego (§ 6). Strony ustali ł y miesi ę czny czynsz najmu w wysoko ś ci 65,00 z ł , pomno ż ony przez ilo ść wykonanych ceremonia ł ów pogrzebowych w danym miesi ą cu i po doliczeniu podatku VAT. Wysoko ść ceny jednostkowej, b ę d ą cej podstaw ą naliczania czynszu, mia ł a by ć aktualizowana dwa razy w roku wska ź nikiem zmian zasi ł ku pogrzebowego na podstawie dwóch ostatnich Komunikatów Prezesa ZUS (§ 5). Umowa zawarta zosta ł a na czas oznaczony, tj. „ na czas wa ż no ś ci umowy nr 17/02/202-0006/2002 z dnia 27.06.2002 r. na obs ł ug ę domu przedpogrzebowego na terenie Cmentarza Komunalnego Oddzia ł -Grabiszyn ” (§ 2), b) Umowa Nr 17/02/202-0006/2002 z dnia 27 czerwca 2002 r. Przedmiotem tej umowy by ł o z jednej strony udost ę pnienie przez Zarz ą d Cmentarzy Komunalnych terenu cmentarza Grabiszyn wraz z mieniem komunalnym, z drugiej za ś – zobowi ą zanie si ę A. Prasznica do ś wiadczenia na rzecz ludno ś ci m.in. obs ł ugi sali ceremonialnej. Zgodnie z § 11 umowy, ceny za udost ę pnienie sali ceremonialnej w domu przedpogrzebowym zawiera ł Za łą cznik nr 4. W dacie podpisania umowy cena za przedmiotow ą us ł ug ę wynosi ł a 289 z ł za udost ę pnienie (ods ł ug ę ) sali wraz z muzyk ą na czas do 25 min., oraz 288 z ł – bez muzyki. Ceny mia ł y by ć waloryzowane wska ź nikiem zmiany zasi ł ku pogrzebowego na podstawie dwóch ostatnich Komunikatów Prezesa ZUS (§ 11 ust.2). Zmiany cen odbywa ł y si ę zawsze w drodze aneksu, stosownie do zapisu § 11 ust. 3 umowy („ Us ł ugodawca mo ż e wprowadzi ć nowe ceny na us ł ugi podstawowe, dopiero po podpisaniu aneksu zmieniaj ą cego je, jednak nie mog ą by ć one wy ż sze, ni ż w powy ż szym aneksie ”). Umowa zawarta zosta ł a na okres pi ę ciu lat, tj. od 1 lipca 2002 r. do 30 czerwca 2007 r. 5 dowód - dokumentacja umów – za ł . 10 do akt g ł ównych. 2.4. Celem porównania cen za udost ę pnianie sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych organ antymonopolowy przeprowadzi ł ogólnopolskie badanie stawek op ł at w najwi ę kszych miastach. Wyniki badania ilustruj ą tabele nr 1 – 5 stanowi ą ce za łą cznik do decyzji. Tabele te zawieraj ą analiz ę cen za udost ę pnienie domów przedpogrzebowych (kaplic) w miastach metropolitalnych na terenie Polski w latach 2002-2003 a) Tabela nr 1 zawiera analiz ę cen za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w miastach metropolitalnych na terenie Polski w latach 2002-2003 i obejmuje łą cznie analiz ę cen na 46 najwi ę kszych cmentarzach. Z zestawienia wynika, i ż ceny stosowane na terenie Wroc ł awia nale żą do zdecydowanie najwy ż szych w Polsce. Wy ż sze s ą jedynie ceny stosowane na Cmentarzu Pó ł nocnym w Warszawie. Przyk ł adowo cena w Olsztynie jest 7,2 razy ni ż sza od ceny we Wroc ł awiu, w Bydgoszczy - 5,6 razy ni ż sza, w Gda ń sku – 4,7 razy ni ż sza, w Krakowie – 4,4 razy ni ż sza, w Rzeszowie – 4 razy ni ż sza, w Ł odzi (cmentarz „Szczeci ń ska”) – 2,8 razy ni ż sza, w Warszawie (Cmentarz Po ł udniowy) – 1,9 razy ni ż sza, w Opolu – 1,7 razy ni ż sza. Zestawienie wskazuje tak ż e, i ż do liderów w zakresie wysoko ś ci cen nale żą cztery miasta, tj. Pozna ń , Katowice, Wroc ł aw oraz Warszawa. Ró ż nica cenowa w stosunku do Wroc ł awia zawiera si ę w granicach plus 10,7% (czyli jest wy ż sza-Pozna ń ) do minus 14,3% (czyli jest ni ż sza-Cmentarz Pó ł nocny w Warszawie). b) Tabela nr 2 zawiera zestawienie ś rednich cen udost ę pnienia sal ceremonialnych w domach przedpogrzebowych w najwi ę kszych miastach. Zdecydowanym liderem cenowym pozostaje Wroc ł aw, gdzie ś rednia cena na cmentarzach Osobowice i Grabiszyn w lipcu 2002 r. wynios ł a 288 z ł , za ś w marcu 2003 r. – 280,02 z ł . Dla porównania – analogiczne ceny w Olsztynie wynios ł y odpowiednio 37 i 39 z ł , w Krakowie – 58 i 64 z ł , w Ł odzi – 133 i 150 z ł , w Warszawie 165 i 235 z ł , w Katowicach za ś – 223 z ł . Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) waha si ę , odno ś nie analizy na lipiec 2002 r., od 87,2% (Olsztyn) do 13,2% (Pozna ń ). W przypadku analizy dotycz ą cej marca 2003 r. ró ż nice cen minimalnie malej ą – od 86,1% (Olsztyn) do 10,7% (Pozna ń ). c) Tabela nr 3 zawiera analiz ę wysoko ś ci cen za udost ę pnienie domów przedpogrzebowych (kaplic) w stosunku do ceny ś redniej w miastach metropolitalnych. Na podstawie zebranych danych organ antymonopolowy ustali ł , i ż ś rednia cena udost ę pnienie domów przedpogrzebowych w lipcu 2002 r. wynios ł a 140 z ł , za ś w marcu 2003 r. – 142 z ł . Ś rednie ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) s ą ok. dwukrotnie wy ż sze od ś redniej krajowej. Zdecydowanie wy ż sze od ś redniej krajowej s ą równie ż ś rednie ceny w Szczecinie (o 53,6% w lipcu 2002 r. i o 51,4% w marcu 2003 r.), Katowicach (o 59,3% w lipcu 2002 r. i o 57% w marcu 2003 r.) oraz w Poznaniu (o 78,6% w lipcu 2002 r. i o 76,1% w marcu 2003 r.). d) Tabele nr 4 i nr 5 zawieraj ą analiz ę ilo ś ci cmentarzy (kaplic) w danym przedziale cenowym do ilo ś ci cmentarzy ogó ł em. Wydzielono trzy przedzia ł y cenowe, tj. do 110 z ł , od 110 do 220 z ł oraz od 220 do 330 z ł . W lipcu 2002 r. (Tabela nr 4) 5 cmentarzy (12 % ogó ł u badanych cmentarzy) znalaz ł o si ę w najwy ż szym przedziale cenowym (w tym Osobowice i Grabiszyn), za ś w marcu 2003 r. (Tabela nr 5) 6 cmentarzy (13% ogó ł u) znalaz ł o si ę w najwy ż szym przedziale cenowym (w tym nadal Osobowice i Grabiszyn) dowód – badania rynkowe – za ł . nr 1 tom 2, k. 65-191 akt g ł ównych. 6 2..5. Ilo ść pochówków oraz wykonanych ceremonia ł ów pogrzebowych w 2002 r. na terenie cmentarzy komunalnych we Wroc ł awiu : - Osobowice - 2194 - Grabiszyn - 1104 - Paw ł owice - 65 - Jerzmanowo - 118 - Le ś nica - 4 - Psie Pole - 338 - łą cznie - 3823 Łą cznie na cmentarzach Osobowice i Grabiszyn ilo ść pochówków wynios ł a w 2002 r. 3298, co stanowi 86,3% ogó ł u pochówków na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu, za ś łą cznie na cmentarzach Osobowice, Grabiszyn, Psie Pole – 3636, co stanowi 95,1% ogó ł u ceremonii na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu dowód – pismo ZCK k. 304. Ilo ść wykonanych ceremonii z u ż yciem domu przedpogrzebowego na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu : - Osobowice - 2180 - Grabiszyn - 1074 - Paw ł owice - 0 - Jerzmanowo - 110 - Le ś nica - 0 - Psie Pole - 775 - łą cznie - 4139 Łą cznie na cmentarzach Osobowice i Grabiszyn ilo ść wykonanych ceremonii z u ż yciem domu przedpogrzebowego wynios ł a w 2002 r. 3254, co stanowi 78,6% ogó ł u ceremonii na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu, za ś łą cznie na cmentarzach Osobowice, Grabiszyn, Psie Pole – 4029, co stanowi 97,3% ogó ł u ceremonii na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu. dowód – pismo ZCK k. 304. 2.6. Organ antymonopolowy kilkakrotnie wzywa ł A. Prasznica do przed ł o ż enia kalkulacji ceny udost ę pniania domów przedpogrzebowych. Pocz ą tkowo najemca odmówi ł stwierdzaj ą c, i ż nie mia ł obowi ą zku sporz ą dzania takich dokumentów w post ę powaniu przetargowym, nast ę pnie za ś przes ł a ł pismem z dnia 3 grudnia 2002 r. wyliczenia za okres jedynie czterech miesi ę cy, tj. lipiec – pa ź dziernik 2002 r. Zaprezentowane tabele stanowi ą jedynie ko ń cow ą sum ę kosztów i przychodów bez podania ich szczegó ł owej struktury (brak kosztów jednostkowych), za ś u ż yte w nich oznaczenia wymaga ł y wyja ś nienia (np. pod poz. „liczba kaplic” podano za lipiec 2002 cyfr ę 76, za sierpie ń 2002 cyfr ę 78 itd – podczas gdy kaplic A. Prasznic posiada nie wi ę cej ni ż 3). Podobne zastrze ż enia dotyczy ł y pozycji innych np. liczba ch ł odni, koszty pe ł ne i in. Pomimo wezwania, A. Prasznic nie przed ł o ż y ł szczegó ł owej kalkulacji ceny, jak równie ż nie wyja ś ni ł znaczenia u ż ytych oznacze ń zawartych w pi ś mie z dnia 3 grudnia 2002 r. 7 dowód – pisma Urz ę du k. 1-2, 19, 47, pisma A. Prasznica k. 6-7,37, 43-46 akt g ł ównych, k. 12 za ł . nr 1, t.1. 3. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje : 3.1. Art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej okre ś la, i ż praktyk ą monopolistyczn ą jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez m.in. bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych. Do stwierdzenia zatem praktyki monopolistycznej z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej zachowanie przedsi ę biorcy (podmiotu gospodarczego) musi spe ł nia ć przes ł anki: - posiadanie pozycji dominuj ą cej, - narzucanie cen, - nieuczciwy charakter tych cen, w tym nadmiernie wygórowany. Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek w uj ę ciu produktowym oraz rynek w uj ę ciu geograficznym. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej ilekro ć w ustawie mowa jest o rynku w ł a ś ciwym - rozumie si ę przez to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji, Organ antymonopolowy przyj ął , i ż rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu produktowym jest rynek udost ę pniania domów przedpogrzebowych na cmentarzach komunalnych do wykonywania ceremonii pogrzebowych. Natomiast rynkiem w uj ę ciu geograficznym s ą cmentarze komunalne we Wroc ł awiu. Art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy (podmiotu gospodarczego), która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Jak wykaza ł o przeprowadzone post ę powanie administracyjne, udzia ł A. Prasznica w rynku udost ę pniania domów przedpogrzebowych (kaplic cmentarnych) na cmentarzach komunalnych we Wroc ł awiu, mierzony liczb ą ceremonii pogrzebowych wykonanych na nich, wynosi 97,3%. Powszechnie przyjmuje si ę w doktrynie, i ż udzia ł rynkowy wynosz ą cy powy ż ej 80% jest ju ż wyrazem pozycji monopolistycznej przedsi ę biorcy. Pozycja monopolistyczna jest kwalifikowan ą pozycj ą dominuj ą c ą , st ą d te ż pierwsza przes ł anka zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona z uwagi na du ż y udzia ł rynkowy A. Prasznica, zbli ż ony do 100%. 3.2. Organ antymonopolowy uznaje w warunkach niniejszej sprawy, i ż przes ł anka polegaj ą ca na narzucaniu cen zosta ł a spe ł niona. Przedsi ę biorcy pogrzebowi, którym A. Prasznic udost ę pnia sal ę w domu przedpogrzebowym do odbycia ceremonii pogrzebowej, nie maj ą ż adnej mo ż liwo ś ci uzyskania cen innych, ani ż eli cennikowych. Przewaga kontraktowa A Prasznica nad tymi podmiotami jest przy tym oczywista. Wynika st ą d wniosek, i ż A. Prasznic eksploatuje posiadan ą przewag ę kontraktow ą nad uczestnikami rynku popytowego, które to 8 dzia ł anie zakwalifikowane by ć mo ż e jako narzucanie im w istocie cen udost ę pniania domu przedpogrzebowego do odbycia ceremonii pogrzebowej. 3.3. W sprawie nie zosta ł a natomiast spe ł niona przes ł anka wyst ą pienia cen nadmiernie wygórowanych. Przede wszystkim wskaza ć nale ż y, i ż ustawa nie zawiera definicji legalnej poj ęć „cena nieuczciwa” czy te ż „cena nadmiernie wygórowana”. W praktyce orzecznictwo uznaje, i ż ceny nieuczciwe manifestuj ą si ę m.in. w cenie nadmiernie wygórowanej. Cena ta wyst ę puje wówczas, gdy ró ż ni si ę nadmiernie od op ł at pobieranych przez konkurentów dzia ł aj ą cych w podobnych warunkach na innych rynkach (wyroki : z 26.02.1993 r. XVII Amr 35/92, „Wokanda” 1993, nr 7; z 7.10.1998 r., XVII Ama 45/98 – El ż bieta Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, Komentarz, TWIGGER, W-wa 2002, s. 102, teza 15). „Nadmierno ść ” ró ż nicy okre ś lana jest w literaturze przedmiotu na 20-30% w stosunku do cen konkurentów na rynkach podobnych. Pomocne mo ż e by ć równie ż ustalenie wysoko ś ci mar ż y zysku. Gdyby ta mar ż a znacznie przekracza ł a wysoko ść mar ż innych konkurentów, a przy tym jego cena ra żą co przewy ż sza ł aby ceny tych konkurentów – wówczas stosowanie cen nadmiernie wygórowanych mo ż na by ł oby uzna ć za niew ą tpliwe. Dla oceny, czy stosowana cena ma charakter ceny nadmiernie wygórowanej stosuje si ę zasadniczo trzy wska ź niki : a) powi ą zanie ceny z uzasadnionymi kosztami w ł asnymi (uzasadnione koszty jednostkowe), b) wska ź niki rentowno ś ci dzia ł alno ś ci gospodarczej, a w ś ród nich mar ż a zysku brutto (okre ś lona jako stosunek przychodów ze sprzeda ż y do kosztów w ł asnych), c) stosunkowe porównywanie cen tych samych produktów na rynkach równoleg ł ych; jest to kryterium najwa ż niejsze w sprawach z zakresu cen nadmiernie wygórowanych, gdy ż firmy potrafi ą dowolnie swoje koszty modyfikowa ć tak, aby ogranicza ć wska ź niki rentowno ś ci przy ustalaniu wysokiego poziomu cen. St ą d we wspó ł czesnych przemys ł ach rzadko wska ź niki rentowno ś ci s ą miernikiem ceny nadmiernie wygórowanej. W takich okoliczno ś ciach w ł a ś ciwie jedynym takim miernikiem pozostaje analiza porównawcza cen takich samych towarów na rynkach równoleg ł ych i porównywalnych. Metoda porównawcza akceptowana jest tak ż e przez orzecznictwo s ą dowych organów antymonopolowych (np. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 10 marca 1999 r. sygn. akt XVII Ama 86/98). W sprawie niniejszej organ antymonopolowy nie uzyska ł od A. Prasznica wiarygodnych danych dotycz ą cych kalkulacji cen us ł ugi, a wi ę c jego uzasadnionych kosztów jednostkowych. Przedsi ę biorca pocz ą tkowo zaprzecza ł , jakoby w ogóle kalkulacje sporz ą dzi ł , po czym przed ł o ż y ł kalkulacj ę (pismo z 3 grudnia 2002 r.) jedynie za okres czterech miesi ę cy, tj. lipiec – pa ź dziernik 2002, zawieraj ą c ą w istocie sum ę ko ń cow ą kosztów i przychodów bez podania ich struktury (kosztów jednostkowych). Kalkulacja ta nie mo ż e by ć podstaw ą oceny zysków i strat przedsi ę biorcy, a w konsekwencji poczynienia ustale ń co do wysoko ś ci mar ż y zysku A. Prasznica na przedmiotowej us ł udze w poszczególnych okresach czasu obj ę tych badaniem. W tej sytuacji organ antymonopolowy oceni ł , i ż przeszkody stawiane przez przedsi ę biorc ę dostarczeniu struktury kosztów us ł ugi (szczegó ł owej kalkulacji za poszczególne okresy obowi ą zywania umów) przemawiaj ą za uznaniem, ż e wysoko ść przedmiotowych cen nie znajduje uzasadnienia w podstawie kosztowej (domniemanie na podstawie art. 233 § 2 k.p.c. w zw. z art. 81 ustawy o przeciwdzia ł aniu …). Skoro tak, organ antymonopolowy opar ł si ę w dalszej cz ęś ci rozwa ż a ń g ł ównie na analizie porównawczej cen A. Prasznica z cenami innych przedsi ę biorców na rynkach porównywalnych. 3.4. Wskaza ć nale ż y na niejednoznaczno ść przes ł anek uznania cen stosowanych przez A. Prasznica za nadmiernie wygórowane. Analizuj ą c tabel ę nr 3 (analiza wysoko ś ci cen za 9 udost ę pnienie domów przedpogrzebowych w stosunku do ceny ś redniej w miastach metropolitalnych) stwierdzi ć nale ż y, i ż ś rednia cena na cmentarzach Osobowice i Grabiszyn kszta ł tuje si ę na poziomie 200% ś redniej ceny krajowej. Z kolei tabele nr 1 i nr 2 wskazuj ą , i ż ró ż nice wysoko ś ci pomi ę dzy cenami A. Prasznica i najwy ż szymi cenami przedsi ę biorców na rynkach porównywalnych wahaj ą si ę od ok. 10 – 15% (np. cena w Poznaniu jest o 10,7% ni ż sza od ceny we Wroc ł awiu, w Katowicach – o 7,9% ni ż sza za ś w Warszawie -Cmentarz Po ł udniowy – o 14,3% wy ż sza). Powy ż sze prowadzi do konkluzji, i ż w chwili obecnej ceny za udost ę pniania domów przedpogrzebowych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na cmentarzach komunalnych Osobowice i Grabiszyn, aczkolwiek najwy ż sze w kraju (wy łą czaj ą c Cmentarz Pó ł nocny oraz Pow ą zki w Warszawie), nie mo ż na uzna ć za „nadmierne” wygórowane – a skoro tak, ostatnia przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy nie zosta ł a spe ł niona. Powy ż sza konkluzja wynika z faktu, i ż ró ż nica w wysoko ś ci cen na cmentarzach komunalnych w Katowicach, Poznaniu i Warszawie nie dochodzi do kwalifikowanego poziomu 20-30%. Wy ż sze ceny w stosunku do innych przedsi ę biorców o 10-20% nie jest jeszcze wystarczaj ą cym kryterium ceny nadmiernie wygórowanej. Z drugiej jednak strony trzeba zaznaczy ć , ż e w stosunku do miast porównywalnych do Wroc ł awia, tj. do cen za udost ę pnianie domów przedpogrzebowych w Gda ń sku i Krakowie s ą to ceny a ż o 4,7 i 4,4 razy wy ż sze. Niew ą tpliwie ceny wroc ł awskie s ą pochodn ą pozycji monopolistycznej, jak ą zajmuje A. Prasznic na rynku udost ę pniania domów przedpogrzebowych do wykonania ceremonii pogrzebowych we Wroc ł awiu. Niezale ż nie jednak od powy ż szej konstatacji godzi si ę podnie ść , i ż nie jest wykluczone ponowne wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego odno ś nie narzucania cen nadmiernie wygórowanych na cmentarzach Osobowice i Grabiszyn. Wszcz ę cie takiego post ę powania nast ą pi ć mo ż e w razie zmiany stanu faktycznego sprawy spowodowanego np. powstaniem ró ż nicy pomi ę dzy cenami na tych cmentarzach a cenami innych przedsi ę biorców na rynkach podobnych, na kwalifikowanym poziomie wynosz ą cym 20-30%. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż wobec nie spe ł nienia przes ł anki „nadmiernego” wygórowania cen za udost ę pnianie domów przedpogrzebowych do wykonywania ceremonii pogrzebowych na cmentarzach komunalnych Osobowice i Grabiszyn, organ antymonopolowy nie stwierdzi ł w petitum decyzji stosowania przez A. Prasznica praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdzia ł aniu (…). Od decyzji niniejszej s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura UOKiK we Wroc ł awiu, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje : Pan Andrzej Prasznic 10 11 Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych ul. Rogowska 125 54-440 Wroc ł aw Analiza cen za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w miastach metropolitalnych na terenie Polski w latach 2002-2003 Tabela nr 1 Nazwa cmentarza Cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) – VII 2002 Cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) – III 2003 Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) – VII 2002 (w %) Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) – III 2003 (w %) Zakres us ł ugi Dwa cmentarze komunalne w Olsztynie 37 z ł 39 z ł 87,2% 86,1% Cmentarz Centralny w Gda ń sku 40 z ł 40 z ł 86.1% 85,7% Pi ęć cmentarzy komunalnych w Bydgoszczy 50 z ł 50 z ł . 82,6% 82,1% Dwa cmentarze komunalne w Krakowie 58 z ł 64 z ł 79,9% 77,1% Cmentarz Ł ostowicki w Gda ń sku 60 z ł 60 z ł 79,2% 79,9% Pozosta ł e siedem cmentarzy komunalnych w Gda ń sku 64 z ł 64 z ł 77,8% 77,2% Trzy cmentarze komunalne w Rzeszowi e 70 z ł 70 z ł . 75,7% 75% podstawowy (o ś wietlenie, muzyka) Dwa cmentarze komunalne w Kielcach 80 z ł 80 z ł 72,2% 71,4% Dwa cmentarze komunalne w Lublinie b.d. 95 z ł b.d. 67% Cmentarz komunalny w Ł odz i („Szczeci ń ska”) 100 z ł 100 z ł 65,3% 64,3% Cmentarz komunalny w Bia ł ymstoku 110 z ł 110 z ł 61,8% 60,7% Cmentarz komunalny Po ł udniowy w Antoninie, gm. Piaseczno (obs ł uguje Warszaw ę ) 150 z ł 150 z ł 48% 55,8% Cmentarz komunalny w Ł odzi „Do ł y” 150 z ł 150 z ł 48% 48% Nazwa cmentarza Cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) – VII 2002 Cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) – III 2003 Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) – VII 2002 (w %) Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) – III 2003 (w %) Zakres us ł ugi Cmentarz komunalny w Ł odzi „Zarzew”, 150 z ł 200 z ł 48% 28,6% Trzy cmentarze komunalne w Opolu 160 z ł 160 z ł 44,4% 42.9% Cmentarz komunalny w Katowicach 187 z ł - kaplica o pow. 53m 2 187 z ł - kaplica o pow. 53m 2 35.1% 33,2% Cmentarz komunalny Kie ł czów – Wroc ł aw 199,70 z ł 194,48 30,7% 30,5% Pi ęć cmentarzy komunalnych w Szczecinie 215 z ł 215 z ł 25,4% 23,2% Dwa cmentarze komunalne w Poznaniu (Junikowo i Mi ł ostowo) 250 z ł 250 z ł 13,2% 10,7% Cmentarz komunalny w Katowicach 258 z ł - kaplica o pow. 368m 2 258 z ł – kaplica o pow. 368m 2 10,4% 7,9% Cmentarz komunalny Osobowice - Wroc ł aw 288 z ł 280,02 z ł 0% 0% O ś wietlenie b/muzyki O ś wietlenie z muzyk ą Cmentarz komunalny Grabiszyn - Wroc ł aw 288 z ł 280,02 z ł 0% 0% O ś wietlenie b/muzyki O ś wietlenie z muzyk ą Cmentarz Komunalny Pó ł nocny w Warszawie 180 z ł . 320 z ł . 37.5% -14,3% Ź ród ł o : opracowanie w ł asne na podstawie dokumentów ź ród ł owych (badania rynkowe – za ł . nr 1 tom 2, k. 65-191 akt g ł ównych) 13 Tabela nr 2 Miasto Ś rednia cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) – VII 2002 Ś rednia cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) – III 2003 Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) – VII 2002 (w %) Ró ż nica w cenach za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny we Wroc ł awiu (Osobowice i Grabiszyn) – III 2003 (w %) Zakres us ł ugi Olsztyn 37 z ł 39 z ł 87,2% 86,1% Bydgoszcz 50 z ł 50 z ł . 82,6% 82,1% Kraków 58 z ł 64 z ł 79,9% 77,1% Gda ń sk 60 z ł 60 z ł 79,2% 79,9% Rzeszów 70 z ł 70 z ł . 75,7% 75% podstawowy (o ś wietlenie, muzyka) Kielce 80 z ł 80 z ł 72,2% 71,4% Lublin b.d. 95 z ł b.d. 67% Bia ł ystok 110 z ł 110 z ł 61,8% 60,7% Ł ód ź 133 z ł 150 z ł 53,8% 46,4% Opole 160 z ł 160 z ł 44,4% 42,9% Warszawa 165z ł . 235 z ł . 42,7% 16,1% Wroc ł aw - Kie ł czów 199,70 z ł 194,48 30,7% 30,5% Szczecin 215 z ł 215 z ł 25,4% 23,2% Katowice 223 z ł 223 z ł 22,6% 20,4% Pozna ń 250 z ł 250 z ł 13,2% 10,7% Wroc ł aw – ( Osobowice i Grabiszyn) 288 z ł 280,02 z ł 0% 0% O ś wietlenie b/muzyki O ś wietlenie z muzyk ą Ź ród ł o : opracowanie w ł asne na podstawie dokumentów ź ród ł owych (badania rynkowe – za ł . nr 1 tom 2, k. 65-191 akt g ł ównych) 14 Tabela nr 3 Miasto Ś rednia cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w miastach metropolitalnych – VII 2002 Ś rednia cena za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w miastach metropolitalnych – III 2003 Wysoko ść ceny za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny ś redniej w miastach metropolitalnych (140 z ł .) VII 2002 (w%) Wysoko ść ceny za udost ę pnienie domu przedpogrzebowego (kaplicy) w stosunku do ceny ś redniej w miastach metropolitalnych (142 z ł .) III 2003 (w%) Zakres us ł ugi Olsztyn 37 z ł 39 z ł 26,4% 27,5% Bydgoszcz 50 z ł 50 z ł . 35,7% 35,2% Kraków 58 z ł 64 z ł 41,4% 45,1% Gda ń sk 60 z ł 60 z ł 42,9%% 42,3% Rzeszów 70 z ł 70 z ł . 50% 49,3% podstawowy (o ś wietlenie, muzyka) Kielce 80 z ł 80 z ł 57,1% 56,3% Lublin b.d. 95 z ł b.d. 66,9% Bia ł ystok 110 z ł 110 z ł 78,6% 77,5% Ł ód ź 133 z ł 150 z ł 95% 105,6% Opole 160 z ł 160 z ł 114,3% 112,7% Warszawa 165 235 z ł . 117,9% 165,5% Wroc ł aw - Kie ł czów 199,70 z ł 194,48 142,9% 136,7% Szczecin 215 z ł 215 z ł 153,6% 151,4% Katowice 223 z ł 223 z ł 159,3% 157% Pozna ń 250 z ł 250 z ł 178,6% 176,1% Wroc ł aw – ( Osobowice i Grabiszyn) 288 z ł 280,02 z ł 205,7% 197,2% O ś wietlenie b/muzyki O ś wietlenie z muzyk ą Cena ś rednia 140 z ł . 142 z ł . X X Ź ród ł o : opracowanie w ł asne na podstawie dokumentów ź ród ł owych (badania rynkowe – za ł . nr 1 tom 2, k. 65-191 akt g ł ównych) 15 Tabela nr 4 Cena za udost ę pnienie kaplicy – VII 2002 (w z ł .) Ilo ść cmentarzy (kaplic) Ilo ść cmentarzy (kaplic) w danym przedziale cenowym do ilo ś ci cmentarzy ogó ł em (w %) 39 z ł do 110 24 56 40 z ł 110 - 220 14 32 50 z ł . 220 - 330 5 12 60 z ł Razem 43 100 64 z ł Ź ród ł o : opracowanie w ł asne na podstawie dokumentów ź ród ł owych (badania rynkowe – za ł . nr 1 tom 2, k. 65-191 akt g ł ównych) 16 Tabela nr 5 Cena za udost ę pnienie kaplicy – III 2003 (w z ł .) Ilo ść cmentarzy (kaplic) Ilo ść cmentarzy w danym przedziale cenowym do ilo ś ci cmentarzy ogó ł em (w %) 39 z ł do 110 26 58 40 z ł 110 - 220 13 29 50 z ł . 220 - 330 6 13 60 z ł Razem 45 100 64 z ł Ź ród ł o : opracowanie w ł asne na podstawie dokumentów ź ród ł owych (badania rynkowe – za ł . nr 1 tom 2, k. 65-191 akt g ł ównych) 17