RWR-15/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-9/04/JB Wroc ł aw, dn 02.03.2004 r. Decyzja RWR 15/2004 Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko spó ł ce ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” Sp. z o. o. z siedzib ą w K ł odzku, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” Sp. z o. o. z siedzib ą w K ł odzku, praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, poprzez nadu ż ywanie przez ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w K ł odzku polegaj ą ce na : - narzuceniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych spó ł ce ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” nieuzasadnione korzy ś ci, w wyniku wliczania do ceny za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków, wynikaj ą cej z taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, dodatkowej op ł aty us ł ugi inkasa w wysoko ś ci 3,66 z ł . (brutto) miesi ę cznie. Uzasadnienie I . Do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł a w dniu 17.07.2003 r. skarga konsumencka na stosowany od dnia 1 stycznia 2003 r. przez spó ł k ę ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” Sp. z o.o. z siedzib ą w K ł odzku - zwane dalej ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” lub Spó ł ka - sposób pobierania op ł at za wod ę i ś cieki, polegaj ą cy na doliczaniu do wystawianych faktur za wod ę i ś cieki dodatkowej op ł aty inkasa w wysoko ś ci 3,66 z ł . brutto. 2 1.1. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej Prezesem UOKiK lub organem antymonopolowym - postanowieniem Nr 291 z dnia 22.07.2003 r. wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie ustalenia, czy sposób rozliczania op ł at za zu ż ycie wody stosowany przez ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” mo ż e stanowi ć naruszenie przepisów ww. ustawy. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ww. ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Poniewa ż analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie mog ł o nast ą pi ć naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, postanowiono wszcz ąć post ę powanie antymonopolowe. 1.2. Wobec powy ż szego Prezes UOKiK postanowieniem Nr 341 z dnia 24.09.2003 r. wszcz ął w interesie publiczno-prawnym post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ycia przez ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w K ł odzku polegaj ą cego na : - narzuceniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych spó ł ce ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” nieuzasadnione korzy ś ci, w wyniku wliczania do ceny za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków, wynikaj ą cej z taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, dodatkowej op ł aty us ł ugi inkasa w wysoko ś ci 3,66 z ł . (brutto) miesi ę cznie. co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 powo ł anej wy ż ej ustawy. 1.3. W odpowiedzi na stawiane zarzuty Uczestnik wyja ś ni ł , i ż sk ł adaj ą c wniosek taryfowy w dniu 22.04.2003 r. Spó ł ka prawid ł owo przyj ęł a za podstaw ę do kalkulowania cen za wod ę i ś cieki wykonanie kosztów w zakresie dostaw wody i odprowadzania ś cieków w okresie 25.10.2002 r. – 31.03.2003 r., które nie zawieraj ą kosztów zwi ą zanych z prowadzeniem odczytów i windykacji dokonywanymi poza granic ą dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstwa wodno-kanalizacyjnego. Zgodnie z ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001 r o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747) oraz z zatwierdzonym przez Rad ę Miejsk ą Regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, Spó ł ka dostarcza i rozprowadza wod ę do wodomierzy g ł ównych, za ś w ł a ś ciciel lub zarz ą dca swoimi urz ą dzeniami rozprowadza ja po budynku. Spó ł ka twierdzi, i ż nigdy nie stosowa ł a praktyk monopolistycznych, bowiem cena dostawy wody i odbioru ś cieków jest jednakowa dla budynków jednolokalowych i wielolokalowych, a ró ż nica polega na pobieraniu nale ż no ś ci za wykonan ą dodatkow ą us ł ug ę inkasa od korzystaj ą cych z lokali w budynkach wielolokalowych. Spó ł ka nie pobiera powy ż szej op ł aty (3,66 z ł . brutto) za rozliczenie wodomierza g ł ównego. II. Przeprowadzone przez Urz ą d post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego : 2.1. Spó ł ka Wodoci ą gi K ł odzkie Sp. z o.o. powsta ł a z przekszta ł cenia zak ł adu bud ż etowego Gminy Miejskiej K ł odzko na podstawie Uchwa ł y nr XLV 269/2001 Rady Miejskiej w K ł odzku z dnia 8.06.2001. Wszystkie udzia ł y w ww. Spó ł ce posiada Gmina Miejska K ł odzko. Do podstawowych zada ń ZBGKiM nale ż y ś wiadczenie us ł ug w zakresie m.in.: • poboru i uzdatniania wody, • dzia ł alno ś ci us ł ugowej w zakresie rozprowadzania wody, • odprowadzania ś cieków, • bada ń i analiz technicznych. (Dowód : sprawa RWR 561-W-6/03/JB k. 14-40 ). 3 2.2. Po wej ś ciu w ż ycie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków spó ł ka ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” sporz ą dzi ł a wniosek taryfowy i z ł o ż y ł a go w dniu 22.04.2003 r. do Burmistrza Miasta K ł odzka i Rady Gminy Miejskiej K ł odzko. Wniosek taryfowy zosta ł pozytywnie zweryfikowany przez Burmistrza, czego potwierdzeniem jest sporz ą dzenie projektu uchwa ł y o zatwierdzenie przedmiotowych taryf i przekazanie go do zatwierdzenia przez Rad ę Miejsk ą w K ł odzku. W dniu 23.06.2003 r. odby ł o si ę posiedzenie Rady Miejskiej na której poddano pod g ł osowanie projekt uchwa ł y. Ze wzgl ę du na negatywny wynik g ł osowania Uchwa ł a nie zosta ł a podj ę ta. Niemniej jednak Rada Miejska w K ł odzku nie podj ęł a równie ż uchwa ł y odmawiaj ą cej zatwierdzenia ww. Uchwa ł y. Wobec powy ż szego przedmiotowe taryfy wesz ł y w ż ycie w trybie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków. W dniu 24.06.2003 r. ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” og ł osi ł y wej ś cie przedmiotowych taryf w ż ycie od dnia 1.07.2003 r. (Dowód : k. 41-71, sprawa RWR 561-W-6/03/JB k. 4, 5, 42, 48, 49,). 2.4. W dniu 1.01.2003 r. spó ł ka ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” wprowadzi ł a do wystawianych faktur za wod ę i ś cieki dodatkow ą op ł at ę us ł ugi inkasa. Powy ż sza op ł ata (3,66 z ł . brutto) jest doliczana do wystawianych faktur u ż ytkownikom lokali w budynkach wielolokalowych, na podstawie zawartych z nimi umów o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków (zawieraj ą cych m.in. op ł at ę us ł ugi inkasa). Spó ł ka ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” nie dolicza automatycznie przedmiotowej op ł aty wszystkim korzystaj ą cym z lokali w budynkach wielolokalowych na terenie miasta K ł odzka, a jedynie tym z którymi zawar ł a stosowne umowy cywilno-prawne. Spó ł ka podpisa ł a 1850 umów z korzystaj ą cymi z lokali na prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków i do tylu faktur jest doliczana op ł ata us ł ugi inkasa, natomiast 6852 lokale w budynkach wielolokalowych na terenie K ł odzka rozliczane s ą przez w ł a ś cicieli b ą d ź zarz ą dców i korzystaj ą cych z tych lokali op ł ata us ł ugi inkasa nie dotyczy. Tak wi ę c, Spó ł ka zawiera z zarz ą dcami budynków wielolokalowych umowy o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków (bez op ł at za us ł ug ę inkasa), a z korzystaj ą cymi z lokali umowy o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków (z op ł at ą za us ł ug ę inkasa). Umowy o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków zawierane s ą przez Spó ł k ę z korzystaj ą cymi z lokali na wniosek w ł a ś ciciela lub zarz ą dcy budynku wielolokalowego. Jednocze ś nie, ka ż dej ze stron przys ł uguje prawo jej rozwi ą zania z jednomiesi ę cznym wyprzedzeniem. (Dowód : k. 82 - 127, 132-136, sprawa RWR 561-W-6/03/JB k. 4, 5, 42, 48, 49). 2.5. Kalkulacja op ł aty us ł ugi inkasa: - prowadzenie ewidencji odbiorcy i aktualizacja danych, windykacja - 0,47 z ł . - rozliczenie zu ż ycia wody i odbioru ś cieków (wg wodomierza lub wg liczby osób zamieszka ł ych) - 0.94 z ł . - wystawienie faktury VAT i dowodu wp ł aty - 0,49 z ł . - wysy ł ka list zwyk ł y – 1,10 z ł . - VAT nale ż ny (22 %) - 0,66 z ł . - CENA - 3,66 z ł . (Dowód : RWR 561-W-6/03/JB k.79-82). 4 Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu zwa ż y ł co nast ę puje: Spó ł ce,,Wodoci ą gi K ł odzkie” postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w K ł odzku polegaj ą ce na: narzuceniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych spó ł ce ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” nieuzasadnione korzy ś ci, w wyniku wliczania do ceny za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków, wynikaj ą cej z taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, dodatkowej op ł aty us ł ugi inkasa w wysoko ś ci 3,66 z ł . (brutto) miesi ę cznie. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa UOKiK, ze w danej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art.1 ust.1 ww. ustawy „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Antymonopolowego. W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzil, ze „post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczyc spraw jednostkowych”. Podobnie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 4.07.2001 (sygn. akt XVII Ama 108/00) s ą d antymonopolowy zaj ął stanowisko, ż e: „interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien byc on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes UOKiK winien by ć w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nie okre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę . A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa UOKiK przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zostal naruszony interes publicznoprawny, a nie wy łą cznie interes prawny jednostki, czy grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego wypowiada si ę Sad Antymonopolowy w dwóch kolejnych wyrokach: z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00) i z dnia 6.06.2001 (sygn. akt XVII Ama 78/00), gdzie wyra ź nie podkre ś la poj ę cie interesu publicznego jako „dotycz ą cego ogó ł u” a nie tylko okre ś lonej grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu. Takie samo stanowisko wyrazi ł S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (syg. I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Zawsze decyduje o tym naruszenie przez przedsi ę biorc ę , w nast ę pstwie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , interesu publicznoprawnego. Ochrona wolnej konkurencji dokonuje si ę bowiem w interesie publicznym - a wi ę c co do zasady - nie w interesie stron stosunków umownych. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochrone praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron ę interesu publicznoprawnego, a wi ę c ma to miejsce wtedy gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników 5 rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. Niew ą tpliwie w niniejszej sprawie organ antymonopolowy wyst ę puje w ochronie interesu publicznoprawnego, bowiem skutkami dzia ł a ń spó ł ki ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” w zakresie stosowania op ł aty us ł ugi inkasa jest dotkni ę ta znaczna cz ęść mieszka ń ców - korzystaj ą cych z lokali w budynkach wielolokalowych - na terenie K ł odzka. Istota praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zakazanej art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą ), sprowadza si ę do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Ogólny zakaz wyra ż ony w ust. 1 art. 8 precyzuje jego ust. 2 pkt 6 wskazuj ą c jeden z przyk ł adów nadu ż ywania tej pozycji, polegaj ą cy na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Naruszenie zatem przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Do uznania praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , zachowanie przedsi ę biorcy musi łą cznie spe ł nia ć cztery przes ł anki : 1. posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku, 2. narzucanie warunków umowy, 3. uci ąż liwo ść warunków umowy, 4. nieuzasadnione korzy ś ci osi ą gni ę te przez przedsi ę biorc ę kosztem kontrahenta, wynikaj ą ce z poprzednich przes ł anek. Ad 1. Art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40% . Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego, zdefiniowanego w art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem S ą du Antymonopolowego w sprawach o stosowanie praktyk monopolistycznych, nale ż y d ąż y ć do mo ż liwie w ą skiej segmentacji rynku. Im w ę ziej, bardziej szczegó ł owo, jak wskazuje S ą d Antymonopolowy w orzeczeniu z dnia 4 pa ź dziernika 1993 r. (sygn. akt XVII Amr 29/93, Wokanda 1994 r. Nr 3) uda si ę wyodr ę bni ć rynek, tak w uj ę ciu produktowym (przedmiotowym), jak i terytorialnym, tym wi ę kszy w nim udzia ł mo ż e mie ć okre ś lony przedsi ę biorca, co wyznacza poziom jego dominacji i zarazem wskazuje ograniczenia jakie stwarza mu ustawa antymonopolowa. W przeciwnym bowiem przypadku trudno by ł oby znale źć podmiot o pozycji dominuj ą cej co powodowa ł oby, i ż ograniczenia antymonopolowe straci ł yby sens. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Uczestnika post ę powania jest us ł uga dostawy wody i odprowadzania ś cieków. Tak wi ę c w aspekcie produktowym spó ł ka ,,Wodoci ą gi K ł odzkie” operuje na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków. 6 Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) rynek w aspekcie geograficznym wyznaczany jest przez sie ć wodno-kanalizacyjn ą nale żą c ą do Uczestnika post ę powania. Na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w K ł odzku Uczestnik jest monopolist ą naturalnym (sieciowym), gdy ż jest w ł a ś cicielem (dysponentem) jedynej wyst ę puj ą cej tam sieci wodno-kanalizacyjnej. To w ł a ś nie dzi ę ki sieci, Uczestnik w stosunku do swoich odbiorców posiada pozycj ę monopolu naturalnego. Na tak wyznaczonym rynku w ł a ś ciwym Uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , w zwi ą zku z czym zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą . Posiada zatem na tym rynku si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą ich kosztem. W zwi ą zku z powy ż szym zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej, tj. posiadanie pozycji dominuj ą cej. Spe ł nienie przez Uczestnika powy ż szej przes ł anki potwierdzone jest tak ż e w orzecznictwie S ą du Antymonopolowego (np. wyrok S.A. z dnia 7 pa ź dziernika 1998 r. sygn. akt XVII Ama 44/98), który stanowi, i ż do podmiotów posiadaj ą cych pozycj ę tzw. naturalnego monopolisty odnosz ą si ę zakazy nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Ad 2. Druga przes ł anka tego artyku ł u - narzucanie warunków umowy - musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez podmiot dominuj ą cy posiadaj ą cy si łę rynkow ą . W niniejszej sprawie – zdaniem Prezesa UOKiK- nie wyst ą pi ł fakt narzucania przez ,,Wodociagi K ł odzkie” warunków zawieranych umów o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków zawieraj ą cych m.in. zapis o wprowadzeniu przedmiotowej op ł aty us ł ugi inkasa. Powy ż sze umowy cywilno – prawne zawierane s ą przez Spó ł k ę z korzystaj ą cymi z lokali dobrowolnie, na wniosek w ł a ś ciciela lub zarz ą dcy budynku wielolokalowego. Jednocze ś nie, ka ż dej ze stron przys ł uguje prawo jej rozwi ą zania z jednomiesi ę cznym wyprzedzeniem. Umowy te zawierane s ą oprócz umów o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków zawieranych przez Spó ł k ę z w ł a ś cicielami lub zarz ą dcami budynków wielolokalowych. W tym miejscu nale ż y zaakcentowa ć , i ż nie ma obowi ą zku zawierania ze spó ł k ą ,,Wodociagi K ł odzkie” umów o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków i wi ę kszo ść lokali w budynkach wielolokalowych na terenie K ł odzka rozliczana jest bezpo ś rednio przez w ł a ś cicieli b ą d ź zarz ą dców. Na brak wyst ę powania w niniejszej sprawie przes ł anki narzucenia przez Spó ł k ę warunków umowy zawieraj ą cej op ł at ę us ł ugi inkasa ś wiadczy m.in. fakt, i ż Wodoci ą gi K ł odzkie” zawar ł y jedynie 1850 umów z korzystaj ą cymi z lokali o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków i do tylu faktur jest doliczana op ł ata us ł ugi inkasa, natomiast 6852 lokale w budynkach wielolokalowych na terenie K ł odzka rozliczane s ą przez w ł a ś cicieli b ą d ź zarz ą dców i korzystaj ą cych z tych lokali op ł ata us ł ugi inkasa nie dotyczy. W tym miejscu organ antymonopolowy pragnie zaakcentowa ć , i ż stosowanie przez Spó ł k ę przedmiotowej op ł aty nie jest sprzeczne z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i odprowadzeniu ś cieków. Powy ż sze stanowisko Prezesa UOKiK znajduje potwierdzenie w wyroku S ą du Antymonopolowego z dnia 15 maja 1996r. ( sygn. akt XVII Amr 22/96), w którym– opieraj ą c si ę na rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1986 r. w sprawie urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę i urz ą dze ń kanalizacyjnych oraz op ł at za wod ę i wprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 47, poz. 234 ze zm.), orzek ł , i ż obowi ą zek dostawcy wody w zakresie jej dostawy ko ń czy si ę do zaworu g ł ównego za wodomierzem lub miejscem na jego zamontowanie, b ę d ą ce punktem zdawczo-odbiorczym w stosunkach z odbiorc ą wody. W szczególno ś ci brak jest podstaw do żą dania od przedsi ę biorstwa 7 jako dostawcy, aby zawiera ł o bezpo ś rednio z lokatorami umowy o dostaw ę wody i rozlicza ł o z nimi jej zu ż ycie, gdy ż w istocie swojej realizacja tego żą dania oznacza ł aby na ł o ż enie na przedsi ę biorstwo obowi ą zków nie zwi ą zanych z jego zadaniami jako dostawcy wody . W wyroku z dnia 8 listopada 2000 r. ( sygn. akt XVII Ama 20/00), orzekaj ą c w oparciu o rozporz ą dzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę i urz ą dze ń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania op ł at za wod ę i wprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm.), S ą d Antymonopolowy równie ż stan ął na stanowisku, i ż wyra ż enie przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowe zgody na rozliczanie si ę bezpo ś rednio z najemcami traktowa ć nale ż y jako uprawnienie dostawcy wody a nie jego obowi ą zek . Powy ż sze orzeczenia S ą du znajduj ą równie ż odzwierciedlenie w stanowisku Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie komunalnej gospodarki wodnej. W powy ż szym stanowisku stwierdza si ę , i ż ,,bezpodstawne s ą roszczenia zbiorowego odbiorcy wody, by dostawca, z którym zawar ł on umow ę , by ł zobowi ą zany do rozliczania si ę z odbiorcami indywidualnymi (mieszka ń cami budynków spó ł dzielczych i komunalnych). Dostawca mo ż e wchodzi ć w bezpo ś rednie stosunki umowne z najemcami mieszka ń i dokonywa ć odczytów podliczników zu ż ycia wody, je ż eli za t ę czynno ść b ę dzie przys ł ugiwa ć mu dodatkowa odr ę bna op ł ata. ” (El ż bieta Modzelewska – W ą chal ,,Warunki umów o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków” , UNIVERS D.K.M. Sp. z o.o. Zielona Góra 2000 r. s. 83) Stan prawny ukszta ł towany zosta ł podobnie po wej ś ciu w ż ycie w dniu 14 stycznia 2002r. ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i odprowadzeniu ś cieków. Powy ż sza – obecnie obowi ą zuj ą ca - ustawa nie wprowadza istotnych zmian do sposobu dokonywania rozlicze ń za dostawy wody do budynków, w tym kwestii wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy dostawc ą wody a odbiorcami indywidualnymi (mieszka ń cami budynków spó ł dzielczych i komunalnych). Art. 6 wspomnianej ustawy stanowi, i ż dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug. W ust ę pie 5 art. 6 ustawodawca przewidzia ł generaln ą zasad ę , w oparciu o któr ą nale ż y zawiera ć umowy o dostaw ę wody. Zgodnie z ta zasad ą , je ż eli nieruchomo ść jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, umowa zawierana jest z w ł a ś cicielem budynku lub z zarz ą dc ą nieruchomo ś ci wspólnej. Ustawodawca zawar ł równie ż wyj ą tek od cytowanej wy ż ej regu ł y: na wniosek w ł a ś ciciela lub zarz ą dcy budynku wielolokalowego, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne zawiera umowy z korzystaj ą cymi z lokali osobami je ż eli: - wszystkie lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zujacymi warunkami technicznymi w sposób uzgodniony z przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym, - mo ż liwy jest odczyt wskaza ń wodomierzy, - wnioskodawca ustala sposób rozlicze ń ró ż nic wskaza ń miedzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach oraz zasady ich utrzymania, - uzgodniony zosta ł przez strony sposób przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł ócania dostaw wody w pozosta ł ych lokalach; w szczególno ś ci przez mo ż liwo ść przerwania dostarczania wody do lokalu rozumie si ę równie ż za ł o ż enie plomb na zamkni ę tych zaworach odcinaj ą cych dostarczanie wody do lokalu. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i odprowadzeniu ś cieków, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e wyrazi ć zgod ę na zawarcie umów z korzystaj ą cymi z lokali osobami, równie ż w przypadku, gdy nie s ą spe ł nione warunki, o których mowa w ust. 6. Nie jest to jednak obowi ą zek dostawcy wody lecz jego uprawnienie. 8 Tak wi ę c wprowadzenie przez Spó ł k ę przedmiotowej op ł aty us ł ugi inkasa by ł o zgodne z ww. przepisami prawnymi. Nie by ł o równie ż narzucone korzystaj ą cym z lokali po ł o ż onych w budynkach wielolokalowych na terenie K ł odzka w sposób jednostronny , ale odby ł o si ę na podstawie dobrowolnie zawartych - pomi ę dzy Spó ł k ą a korzystaj ą cymi z ww. lokali - umów cywilno-prawnych (na wniosek w ł a ś ciciela lub zarz ą dcy budynku) o prowadzenie odczytów i rozlicze ń wody i ś cieków. W zwi ą zku z tym uzna ć nale ż y, i ż nie zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad 3 i 4. Z uwagi na to, i ż nie zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów brak jest podstaw do stwierdzenia stosowania zarzucanej Uczestnikowi praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Niemniej jednak organ antymonopolowy dodatkowo stwierdza, i ż nie zosta ł a równie ż spe ł niona ww. trzecia i czwarta przes ł anka praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zakazanej powy ż szym artyku ł em. Na podstawie przedstawionej powy ż ej (w pkt 2) analizy prawnej nie mo ż na bowiem uzna ć , i ż wprowadzenie przedmiotowej op ł aty us ł ugi inkasa stanowi warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju oraz, i ż op ł ata ta przynosi Spó ł ce nieuzasadnione korzy ś ci. W tym miejscu nale ż y zaakcentowa ć , i ż pobierana przez Spó ł k ę op ł ata za dodatkowo ś wiadczon ą us ł ug ę inkasa (3,66 z ł . brutto) nie jest nadmiernie wygórowana, bowiem zawiera jedynie poniesione przez Spó ł k ę koszty w ł asne (bez mar ż y zysku) zwi ą zane wy łą cznie ze ś wiadczeniem przez ni ą przedmiotowej us ł ugi. Tym samym nie jest ona ź ród ł em nieuzasadnionych korzy ś ci. Wobec powy ż szego, i ż nie zosta ł y spe ł nione trzy ostatnie przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 6 ochronie konkurencji ustawy o i konsumentów, tj.: narzucanie warunków umowy, uci ąż liwo ść warunków umowy oraz nieuzasadnione korzy ś ci osi ą gni ę te przez przedsi ę biorc ę kosztem kontrahenta, brak jest podstaw do stwierdzenia stosowania zarzucanej Uczestnikowi praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Maj ą c powy ż sze na uwadze postanowiono jak na wst ę pie. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kpc - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura UOKiK we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje : Wodoci ą gi K ł odzkie Sp. z o.o. ul. Piastowska 14 B 57-300 K ł odzko