RWR-16/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ął wniosek Marzanny i Ryszarda Tatarzy ń skich, prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przewozy Autokarowe, Marzanna i Ryszard Tatarzy ń scy z Wroc ł aw, 9.03.2004 r. RWR 531-S-1/03/AG/ DECYZJA RWR 16/2004 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Marianny Tatarzy ń skiej i Ryszarda Tatarzy ń skiego – prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przewozy Autokarowe Marianna i Ryszard Tatarzy ń scy w Gorzowie Wlkp. przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie Wlkp. – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej wy ż ej ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów pasa ż erskich, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w wyniku stosowania cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci i nakazuje zaniechania jej stosowania . II. na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie Wlkp. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 50.000 z ł , p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE 2 iedzib ą w Gorzowie Wlkp., ul. D ą broszy ń ska 33, zwanej dalej Przewo ź nikiem stanku w Lipkach Wielkich, chocia ż przystanków w t cztery. Zdaniem wnioskodawcy, którego zezwolenie na ś wiadczenie s ł ug przewozowych na ww. trasie nie obejmuje trzeciego i czwartego przystanku, owo a ł aniu runków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w yniku stosowania cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie wnioskodawca od lipca 2002 r. zaniecha ł ś wiadczenia us ł ug na ceny biletów stosowane na tej trasie przez uczestnika nie uleg ł y mianie. Ponadto uczestnik podniós ł , i ż nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku rzewozów osobowych, a spór z wnioskodawc ą sprowadza si ę tylko do jednej linii jako Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w Gorzowie Wlkp. Spó ł ka z pry ego pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Pa ń stwowej s Prywatnym, o wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie Wlkp., ul. Mieszka I 39, zwanego dalej PKS. 1. We wniosku z dnia 21.01.2003 r. Przewo ź nik postawi ł zarzut, i ż PKS stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę poprzez stosowanie na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie cen biletów ni ż szych, ni ż na innych trasach tej samej d ł ugo ś ci, celem wyeliminowania konkurencji w postaci wnioskodawcy. W uzasadnieniu wnioskodawca poda ł , i ż PKS, jako firma znacznie od niego wi ę ksza, na rynku przewozów pasa ż erskich w powiecie gorzowskim posiada pozycj ę dominuj ą c ą , a obni ż one ceny biletów stosuje tylko na trasach, na których wyst ę puje konkurencja; na trasach nie obs ł ugiwanych przez innych przewo ź ników, stosuje ceny wy ż sze. Ponadto PKS stosuje tzw. „promocyjne” ceny biletów na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie tylko do pierwszego i drugiego przy tej miejscowo ś ci jes u ograniczenie „promocji” nie jest przypadkowe, a ma na celu zmuszenie wnioskodawcy do rezygnacji ze ś wiadczenia us ł ug. Dowód: karty 1-5. 2. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 25.03.2003 r. wszcz ął antymonopolowe post ę powanie administracyjne przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki nadu ż ywania przez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów pasa ż erskich, polegaj ą cej na przeciwdzi ukszta ł towaniu si ę wa w poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej wy ż ej ustawy. Dowód: karty 33-36. 3. W odpowiedzi na stawiane zarzuty, PKS zaprzeczy ł o jakoby stosowa ł o praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę . Uczestnik stosuje ró ż norodn ą polityk ę cenow ą na swoich liniach, ale na ż adnej nie stosuje cen zani ż onych i nie ma na celu eliminacji konkurencji. Pomimo, i ż przedmiotowej trasie, z p autobusowej. Dowód: karty 37-39. Przeprowadzone przez Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. PKS ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą zosta ł o za ł o ż one w dniu 28 grudnia 1999 roku, po watyzacji przedsi ę biorstwa pa ń stwow 3 Przedmiotem dzia ł alno ś ci PKS jest kraju i za granic ą , wozów towarowych krajowych i zagranicznych, prowadzenie spedycji krajowej i zagranicznej, organizowanie imprez turystycznych, owe osób i organizacja imprez sportowo- Wlkp. – Lipki Wielkie wnioskodawca obs ł ugiwa ł od stopada 2000 r. na podstawie zezwolenia nr 0000588 na wykonywanie krajowego arobkowego przewozu osób przewozami regularnymi z dnia 23.10.2000 r. Od 13 lipca em Wlkp. a tymi przystankami wynosi odpowiednio: 25, 26, 28 i 30 km. Trasa st obs ł ugiwana tylko przez uczestnika i wnioskodawc ę . Wnioskodawca wykonywa ł w Lipkach Wielkich – zatem d ł ugo ść wspólnej trasy zestrzeni lat 2000- 2003. Tab. 1. Zestawie w jednorazowych w przedziale 2 km w latach 2000- 3 w cenniku o oraz na trasie Gorzów Wlkp. Li . Komunikacji Samochodowej w Gorzowie Wlkp. m.in: • wykonywanie us ł ug przewozowych w zakresie pasa ż erskiej komunikacji samochodowej w • wykonywanie prze • • • prowadzenie dzia ł alno ś ci us ł ugowej, remontowej i handlowej zwi ą zanej z bran żą motoryzacyjn ą , Dowód: karty 41-50. 2. Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przewozy Autokarowe, Marzanna i Ryszard Tatarzy ń scy w Gorzowie Wlkp. Przedmiotem dzia ł alno ś ci wnioskodawcy s ą przewozy autokar rekreacyjnych. Tras ę Gorzów li z 2002 r. Przewo ź nik Prywatny zaprzesta ł dzia ł alno ś ci na przedmiotowej trasie z powodu braku op ł acalno ś ci dalszej dzia ł alno ś ci. Dowód: karty 38,160,165-167. 3. W miejscowo ś ci Lipki Wielkie znajduj ą si ę cztery przystanki. Odleg ł o ść pomi ę dzy Gorzow je kursy tylko do drugiego przystanku wynosi ł a 26 km. Poni ż ej (Tab. 1) przedstawiona jest historia cen biletów dla przedmiotowej trasy, stosowanych przez strony post ę powania na pr nie cen biletó gólnym 1-25 km i 26-30 200 pki Wielkie S PK Cennik ogólny ó i W Przewo ź nik Prywatny Trasa Gorz w Wlkp. – Lipk ielkie Data Wydarzenie 21-25 km 26-30 km 21-25 km (do 1-go p w 26-30 km (do 2-go p w 25-28 km rzystanku Lipkach) rzystanku Lipkach) stycze ń poszczególnych tras 4,40 z ł 5,00 z ł 4,40 z ł 5,00 z ł - 2000 r. brak cennika dla sierpie ń 2000 r. zm ak 4,80 z ł 5,50 z ł 4,80 z ł 5,50 z ł - iana cen – br cennika dla poszczególnych tras listopad 2000 r. 4,80 z ł 5,50 z ł 4,80 z ł 5,50 z ł 4,70 z ł wej ś cie na rynek Przewo ź nika Prywatnego 4 stycze ń t 4,80 z ł 5,50 z ł 4,10 z ł 4,60 z ł 4,70 z ł 2001 r. wprowadzenie na rasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie cen promocyjnych (15%) luty 2001 r. okre ś lenie czasu trwan ocji do 30 czerwca 2001 r. ia ww. prom 5,20 z ł 5,90 z ł 4,40 z ł 5,00 z ł 4,70 z ł c 15% d 001 r. zerwiec 2001 r. przed ł u ż enie czasu trwania ww. promocji o 31.12.2 5,20 z ł 5,90 z ł 4,40 z ł 5,00 z ł 4,70 z ł s 4,70 z ł tycze ń 2002 r. zmiana cen 5,50 z ł 6,20 z ł 4,10 z ł 4,60 z ł m wprowadzenie przez PK ch kursów 4,70 z ł arzec 2002 r. S 14 dodatkowy 5,50 z ł 6,20 z ł 4,10 z ł 4,60 z ł lipiec 2002 r. Prywatnego z rynku rezygnacja Przewo ź nika 5,50 z ł 6,20 z ł 4,10 z ł 4,60 z ł - luty 2003 r. podwy ż ka cen 5,80 z ł 6,50 z ł 4,40 z ł 5,00 z ł - kwiecie ń 2003 r. podwy ż ka cen 6,00 z ł 6,80 z ł 4,60 z ł 5,20 z ł - Dowód: karty 164,183-186, 203, 226, 228, 237, 239, 248-258, 275-277, 280, 289-293, 296, 303, 307, 321-313, 318, 32 4, 330-331, 335-336, 341, 348, 354-355. podwy ż ka - ceny wzros ł y ś rednio o 9,5% i wynosi ł y odpowiednio 4,80 i 5,50 z ł . ocze ś nie wprowadzono odr ę bne cenniki dla wybranych 37 kursów na – Zielona Góra, Mi ę dzychód – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – iebo ch w tych kursach wynosi ł y: 4,80 z ł (odleg ł o ść 21- eg ł o ść 26-30 km), czyli by ł y wy ż sze ni ż dla przedmiotowej trasy ednio Jak wida ć , w roku 2000 r. na wszystkich trasach obs ł ugiwanych przez PKS obowi ą zywa ł y te same ceny biletów jednorazowych, które dla odleg ł o ś ci 21-25 km wynosi ł y 4,40 z ł , a dla odleg ł o ś ci 26-30 km wynosi ł y 5,00 z ł . W sierpniu 2000 r. nast ą pi ł a Dowód: karty 226-247. W styczniu 2001 r., tj. w dwa miesi ą ce po wej ś ciu na rynek Przewo ź nika Prywatnego, zarz ą dzeniem Nr 11/2000 Prezesa Zarz ą du PKS, uczestnik po raz pierwszy wyodr ę bni ł tras ę Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie, wprowadzaj ą c dla przejazdów na tej trasie promocyjne ceny biletów ni ż sze o 15 % od cen obowi ą zuj ą cych na pozosta ł ych trasach. Dowód: karty 248-255. W lutym 2001 r. zarz ą dzeniem Prezesa Zarz ą du PKS Nr 3/2001 ww. promocja przed ł u ż ona zosta ł a do 30 czerwca 2001 r., a ceny biletów podniesiono ś rednio o 8 % do poziomu 5,20 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 5,90 (odleg ł o ść 26-30 km) w cenniku ogólnym oraz odpowiednio do poziomu 4,40 z ł i 5,00 z ł w cenniku dla trasy Gorzów Wlkp. – Lipki Wielie. Jedn trasach: Gorzów Wlkp. Ś w dzin, Mi ę dzyrzecz – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Zb ą szynek, Mi ę dzyrzecz – Trzciel, Zielona Góra – Sul ę cin, a tak ż e: Mi ę dzychód – Pozna ń , Mi ę dzychód – Szamotu ł y. Ceny biletów jednorazowy 25 km) i 5,50 (odl ś r o 9,5 %. Dowód: karty 256-274. 5 i ę c spad ł y ś rednio o 7,41 % w stosunku ł y zatem ni ż sze ś rednio o 30,46 % od cen z cennika ogólnego . na Góra – Sul ę cin ceny wzros ł y ku do cen poprzednich, tj. do poziomu odpowiednio 5,00 i 5,80 Nat edzia ł ach, tj. 21-25 km i 26-30 km dla przejazdów do h za Lipkami Wielkimi, obs ł ugiwanych w ramach jednej linii komun o poziomu z ł , a wi ę c ceny te wzros ł y ś rednio o 4,27 % w stosunku do cen obnie jak dla tras nych tras ni ż trasa Gorzów Wlkp. – ipki Wielkie, ceny biletów jednorazowych na tej trasie by ł y najni ż sze. wyszczególnionych tras, gdy ż W czerwcu 2001 r. aneksem do ww. zarz ą dzenia przed ł u ż ono promocj ę cen biletów na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie do 31 grudnia 2001 r., st ą d wynika, i ż promocja trwa ł a przez ca ł y 2001 rok. Dowód: karta 275. W styczniu 2002 r. zarz ą dzeniem Prezesa Zarz ą du PKS Nr 27/2001 ceny biletów zosta ł y zmienione. W cenniku ogólnym ceny biletów wynosi ł y 5,50 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 6,20 (odleg ł o ść 26-30 km), tj. wzros ł y ś rednio o ok. 5,45 % w stosunku do cen poprzednich. W cenniku dla trasy Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie w ww. przedzia ł ach ceny te wynosi ł y odpowiednio 4,10 i 4,60 z ł , a w do cen poprzednich – by Jednocze ś nie dla wybranych kursów na trasach: Gorzów Wlkp. – Zielona Góra, Mi ę dzychód – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Ś wiebodzin, Mi ę dzyrzecz – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Zb ą szynek, Mi ę dzyrzecz – Trzciel, Zielo ś rednio o 4,8% w stosun z ł . omiast dla wybranych kursów na trasach Mi ę dzychód – Pozna ń oraz Mi ę dzychód – Szamotu ł y, ceny biletów pozosta ł y bez zmian. Dowód: karty 276-311. W marcu 2002 r. na przedmiotowej trasie PKS uruchomi ł o 14 dodatkowych kursów, których godziny odjazdów mia ł y kilkuminutowe (2-5 minut) wyprzedzenie w stosunku do godzin odjazdu Prywatnego Przewo ź nika. Dowód: karty 183-186. W lipcu 2002 r. wnioskodawca zrezygnowa ł z prowadzenia dzia ł alno ś ci przewozowej na przedmiotowej trasie. Natomiast pó ł roku pó ź niej, tj. w lutym 2003 r., zarz ą dzeniem Prezesa PKS Nr 1/2003, uczestnik podniós ł ceny biletów. W cenniku ogólnym ceny wzros ł y ś rednio o 5,14 % i wynosi ł y 5,80 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 6,50 (odleg ł o ść 26-30 km). W cenniku dla trasy Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie ceny wynosi ł y odpowiednio 4,40 i 5,00 z ł , tj. wzros ł y ś rednio o 8 %. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , i ż ceny w odpowiednich prz miejscowo ś ci po ł o ż onyc ikacyjnej, ustalono na poziomie odpowiednio 5,00 i 5,80 z ł . Na trasach Mi ę dzychód – Pozna ń oraz Mi ę dzychód – Szamotu ł y ceny biletów jednorazowych wzros ł y do poziomu 5,00 i 5,80 z ł . Natomiast na trasach Gorzów Wlkp. – Zielona Góra, Mi ę dzychód – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Ś wiebodzin, Mi ę dzyrzecz – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Zb ą szynek, Mi ę dzyrzecz – Trzciel, Zielona Góra – Sul ę cin ceny wzros ł y do poziomu 5,50 i 6,20 z ł . Dowód: karty 312-334. W kwietniu 2003 r. zarz ą dzeniem Prezesa PKS Nr 10/2003 podniesiono ś rednio o 6,6 % ceny biletów jednorazowych w cenniku ogólnym - do poziomu 6,00 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 6,80 (odleg ł o ść 26-30 km), natomiast dla przedmiotowej trasy – d odpowiednio 4,60 i 5,20 poprzednich. Dla miejscowo ś ci po ł o ż onych za lipkami Wielkimi ustalono ceny na poziomie 5,20 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 6,20 (odleg ł o ść 26-30 km), pod Mi ę dzychód – Pozna ń oraz Mi ę dzychód – Szamotu ł y. Z kolei dla tras Gorzów Wlkp. – Zielona Góra, Mi ę dzychód – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Ś wiebodzin, Mi ę dzyrzecz – Zielona Góra, Mi ę dzyrzecz – Zb ą szynek, Mi ę dzyrzecz – Trzciel, Zielona Góra – Sul ę cin ceny biletów jednorazowych wzros ł y do poziomu odpowiednio 5,80 i 6,50 z ł . Dowód: karty 335-358. Pomimo wyodr ę bnienia z cennika ogólnego in L Nale ż y zauwa ż y ć , i ż ceny biletów na analizowanej trasie nie wzros ł y do poziomu cennika ogólnego, ani nawet do poziomu cen dla innych 6 renta mog ł oby ta ć si ę tak ustalony, wej ś cia na rynek, tj., na tras ę Gorzów Wlkp. – Lipki odawcy. ywa ł by ł y na dwóch liniach: a ł e – nr zezwolenia 0000639, - Gorzów Wlkp. – Go ś cim – Drezdenko – nr zezwolenia 0000700/1. ywa ł 20 kursów, . Organ antymonopolowy przeprowadzi ł analiz ę udzia ł u PKS i Przewo ź nika nego w przewozie osób na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie w oparciu o nast ę pu a spornej trasie, Udzia ł w przewozach na analizowanej trasie liczb ykonywan na ursów (Ta ) s as o: wi l rs p óln p nik , w wa h h r. na trasie Gorzów Wlkp. – i ro D wtedy wznowienie dzia ł alno ś ci przez usuni ę tego z rynku jedynego konku s znów op ł acalne. A wi ę c poziom cen nie jest przypadkowy, tylko aby stworzy ć barier ę ponownego Wielkie, innego przewo ź nika, w tym wniosk 4. W roku 2002 PKS w dni robocze na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie wykon 45 kursów. Kursy te wykonywane - Gorzów Wlkp. – Santok – Lipki M ****** tajemnica przedsi ę biorstwa Dowód: karty 182-185, 187-190, 195-197. 5. W 2002 r. wnioskodawca w dni robocze na spornej trasie wykon ****** tajemnica przedsi ę biorstwa Dowód: karty143, 146-159, 162, 203-204. 6 Prywat j ą ce kryteria: a) liczba kursów wykonywanych na spornej trasie w dni robocze, b) ś redniodzienna liczba osób przewiezionych n c) ś redniomiesi ę czna liczba sprzedanych biletów jednorazowych na spornej trasie, d) dzienna zdolno ść przewozowa na spornej trasie. Ad a) mierzony ą w ych niej k b. 2 rozk ł ada i ę n t ę puj ą c Tab. 2. Zesta 2000 - 2002 enie iczby ku ów oszczeg Lipki W ych elkie. rzewo ź ów ykony nyc w latac Dni bocze ni ś wi ą teczne 2 00 00 00 0 0 0 0 r. 2 1 r. 2 2 r. 20 0 r. 20 1 r. 20 2 r. Przewo % % % Udzia ł % Kursy Udzia ł % Kursy Udzia ł % ź nik Kursy Udzia ł Kursy Udzia ł Kursy Udzia ł Kursy PKS 75% 28 66,7% 30 68,2% 45 69% 12 0% 12 0% 12 Przewo ź nik Prywatny 14 33,3% 14 31,8% 20 31% 0 100% 0 100% 4 25% Razem 42 100% 44 100% 65 100% 12 100% 12 100% 1 6 100% Ź ród ł o: opracowanie UOKiK na podstawie kart 162, 183-195. Jak wida ć , pod wzgl ę dem liczby wykonywanych na przedmiotowej trasie kursów, dzia ł PKS w rynku w dni robocze wynosi ł 66,7% w roku 2000, 68,2% w roku 2001 i roku 2002, podczas gdy wnioskodawca zajmowa ł odpowiednio 33,3%, 31,8% i 31% ry Ad b) u 69% w nku. W dni wolne natomiast udzia ł PKS w latach 2000-2001 wynosi ł 100%, gdy ż wnioskodawca wykonywa ł przewozy tylko w dni robocze. W roku 2002, gdy Przewo ź nik Prywatny wprowadzi ł kursy w dni ś wi ą teczne, a tym samym uzyska ł 25% rynku, PKS posiada ł 75% udzia ł u. 7 ku poprzedniego kryterium, pod wzgl ę dem ś redniej czby biletów sprzedawanych miesi ę cznie na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie (Tab. S posiada zdecydowanie wi ę kszy udzia ł w rynku (85%), podczas gdy sprzeda ż d d) j ą cych na jeden wozokilometr na spornej trasie (Tab. 6). Przychody ą kwoty dop ł at organów samorz ą dowych do przejazdów ulgowych w y u ś rednione, bowiem eksploatacja typowego autobusu ywan dzia ł alno ść ł o 0,49 z ł dop ł aty (Tab. 7). W roku 2002 kwota dop ł aty rzypadaj ą ca na 1 wozokilometr na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie wynios ł a 0,43 iadanych danych, kwota dop ł aty do 1 wozokilometra w 2001 r Je ś li udzia ł w rynku mierzony jest ś redni ą liczb ą pasa ż erów przewo ż onych dziennie na spornej trasie (Tab. 3), to udzia ł PKS wynosi 94%, podczas gdy wnioskodawca osi ą ga 6%. ****** tajemnica przedsi ę biorstwa Ad c) Podobnie, jak w przypad li 4), PK wnioskodawcy stanowi wszystkich biletów jednorazowych sprzedanych na przedmiotowej trasie. ****** tajemnica przedsi ę biorstwa A Kryterium dziennej zdolno ś ci przewozowej (Tab. 5) ukazuje bezsprzecznie, i ż na spornej trasie PKS posiada znacznie wi ę kszy potencja ł przewozowy. ****** tajemnica przedsi ę biorstwa 7. W trakcie post ę powania Urz ą d dokona ł porównania kosztów i przychodów przypada wzgl ę dniaj u ś rodkach PKS. Koszty za ś zosta ł u ż ego w przewozach pasa ż erskich s ą w przybli ż eniu jednakowe na ka ż dej linii przewozowej, a wyst ę puj ą ce ró ż nice w jednostkowych kosztach zmiennych, b ę d ą cych funkcj ą przejechanych kilometrów, nie zmieniaj ą si ę w zale ż no ś ci od linii w sposób istotny. ****** tajemnica przedsi ę biorstwa W roku 2001 ró ż nica pomi ę dzy przychodem a kosztem jednostkowym PKS wynios ł a 0,39 z ł , podczas gdy wnioskodawca poniós ł strat ę w wysoko ś ci 0,10 z ł na 1 wozokilometr. W 2002 r. zysk jednostkowy PKS wyniós ł 0,13 z ł , a wi ę c by ł trzykrotnie ni ż szy ni ż w roku poprzednim. Wnioskodawca przy utrzymaniu kosztów na poziomie z roku 2001 uzyska ł wy ż sze obroty i zysk w wysoko ś ci 0,09 z ł na 1 wozokilometr. Z uzyskanych oblicze ń wynika, i ż w roku 2001 wnioskodawca prowadzi ł deficytow ą , stosuj ą c ceny biletów, które niedostatecznie pokrywa ł y koszty, za ś w roku 2002 zysk by ł minimalny, niemal na granicy kosztów. Natomiast przychód PKS, przypadaj ą cy na jeden wozokilometr na spornej trasie, pomimo zmniejszenia w roku 2002 w stosunku do roku 2001, by ł wy ż szy ni ż koszt jednego wozokilometra, pod warunkiem, i ż do przychodów zaliczone zostan ą dop ł aty organu samorz ą dowego z tytu ł u realizacji uprawnie ń do biletów ulgowych oraz do przejazdów bezp ł atnych. W roku 2001 ww. dop ł ata stanowi ł a ok. 20% ogó ł u przychodów PKS. Na 1 wozokilometr przypad p z ł . Z uwagi na ró ż norodno ść pos . zosta ł a wyliczona dla ca ł o ś ci przejazdów PKS, podczas gdy w 2002 r. kwot ę dop ł aty wyliczono bezpo ś rednio dla przedmiotowej trasy. W ocenie Urz ę du jednak kwoty dop ł at przypadaj ą ce na 1 wozokilometr na poszczególnych trasach mo ż na uzna ć za zbli ż one. 8 ***** tajemnica przedsi ę biorstwa p ł at, poniewa ż nie zawar ł stosownej umowy w m zakresie z Urz ę dem Marsza ł kowskim Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze. ów zwa ż y ł , co nast ę puje: ń w celu ochrony P e S e kon och • ł a ś ciwy); ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą odr ę bniono * Wnioskodawca prowadzi ł w tym czasie przewozy uwzgl ę dniaj ą c ulgi ustawowe, jednak ż e nie otrzymuj ą c z tego tytu ł u do ty Dowód: karta 428. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsument I Art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Przepis art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż ma ona zastosowanie, gdy wymaga tego interes publiczny. Powy ż sze sformu ł owanie wyklucza atem mo ż liwo ść podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a z interesów indywidualnych. W niniejszej sprawie konkurencja pomi ę dzy stronami post ę powania, zw ł aszcza w zakresie cen biletów, wywo ł uje powa ż ne skutki dla szerokiego kr ę gu uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci korzystaj ą cy z us ł ug obu przewo ź ników, co oznacza, i ż do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy maj ą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . rz dmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygni ę cie czy ceny biletów pobierane przez PK za przewóz osób na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie s ą cenami, które prz ciwdzia ł aj ą ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju kurencji. Przes ł ankami dla stwierdzenia tej praktyki (art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ronie konkurencji i konsumentów) s ą : posiadanie przez PKS pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie (rynek w • nadu ż ywanie tej pozycji maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, w tym przypadku wyra ż aj ą ce si ę stosowaniem przez PKS cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez poj ę cie rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na przeznaczenie, cen ę oraz ł a ś ciwo w oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek produktowy oraz rynek geograficzny. Oba te rynki musz ą by ć oznaczone przez Prezesa Urz ę du. Dla rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy za rynek produktowy przyj ę to przewóz osób omunikacj ą autobusow ą . Natomiast odno ś nie rynku geograficznego, wy k w ą ski rynek lokalny, którym jest trasa autobusowa pomi ę dzy miejscowo ś ciami Gorzów Wlkp. i Lipki Wielkie. Za takim wyodr ę bnieniem rynku w ł a ś ciwego przemawia fakt, i ż tylko na tak wydzielonym subrynku dochodzi do bezpo ś redniej rywalizacji obu 9 ielkie. do 94%, w zale ż no ś ci od etody liczenia wska ź nika udzia ł u w rynku. Z uwagi na liczb ę wykonywanych kursów zatem, bior ą c pod uwag ę powy ż szy udzia ł PKS w rynku oraz inne kryteria, w tym . woju konkurencji. Daje na PKS przewag ę kosztow ą w stosunku do nowych, ma ł ych przewo ź ników, co ujawnia przewo ź ników. Zatem rynkiem w ł a ś ciwym w rozpatrywanej sprawie jest przewóz osób komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki W Art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z analizy przeprowadzonej przez organ antymonopolowy (Tab. 2 – Tab. 5) wynika, i ż udzia ł PKS na zakre ś lonym wy ż ej rynku wynosi od 69% m udzia ł w rynku PKS wynosi 69% przy 31 % udziale Przewo ź nika Prywatnego. Przy pomiarze wed ł ug ś redniej miesi ę cznej liczby sprzedanych biletów jednorazowych oraz dziennej zdolno ś ci przewozowej PKS posiada 85% rynku. Natomiast bior ą c pod uwag ę kryterium ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów, uwzgl ę dniaj ą cego pasa ż erów z biletami miesi ę cznymi, udzia ł ten wynosi 94%. A cenowe zachowania, niezale ż ne od konkurentów i konsumentów, na ww. rynku PKS posiada bezsprzecznie pozycj ę dominuj ą c ą . W rezultacie, w ocenie Prezesa Urz ę du, zosta ł a spe ł niona pierwsza przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezb ę dna dla dalszej oceny dzia ł a ń uczestnika post ę powania antymonopolowego. Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Narusza prawo dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nie wszystkie jednak zachowania przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą maj ą posta ć takich praktyk, a tylko takie, które naruszaj ą przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Kwesti ą sporn ą i kluczow ą dla stwierdzenia praktyki antykonkurencyjnej w prowadzonej sprawie jest ustalenie, czy obni ż aj ą c stopniowo ceny biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie a ż do momentu, w którym konkurent zosta ł zmuszony do opuszczenia rynku, a nast ę pnie stopniowe podnosz ą c te ceny, PKS nadu ż ywa posiadanej przez siebie pozycji dominuj ą cej na zakre ś lonym wy ż ej rynku. Wolna konkurencja oznacza otwarty dost ę p do rynku na równych prawach dla wszystkich przedsi ę biorców. Przedsi ę biorcy rywalizuj ą o to, aby w drodze oferowania lepszych cen lub warunków ś wiadczenia us ł ug pozyska ć jak najwi ę ksz ą liczb ę kontrahentów. Mechanizmy rynkowe funkcjonuj ą efektywniej, gdy na rynku dzia ł a wi ę cej przedsi ę biorców i nie wyst ę puj ą na nim ż adne bariery wej ś cia. W okoliczno ś ciach rozpatrywanej sprawy bariery takie niew ą tpliwie istniej ą . Dla ma ł ych przedsi ę biorców, decyduj ą cych si ę na prowadzenie us ł ug przewozu pasa ż erów, powa ż n ą barier ę stanowi ekonomika skali, z której korzysta PKS nie dopuszczaj ą c do roz o si ę w mo ż liwo ś ci obrony swojej pozycji na rynku poprzez schodzenie z cenami znacznie poni ż ej poziomu dotychczasowego (normalnego), a ż do poziomu, do którego nie mog ą zej ść mniejsze firmy konkurencyjne z uwagi na wy ż sze koszty ca ł kowite. Wy ż sze koszty innych przewo ź ników s ą za ś wynikiem ma ł ej skali prowadzonej dzia ł alno ś ci. Opisany wy ż ej mechanizm w pe ł ni odnajdujemy w analizowanej sprawie. 10 ów ś rodkami publicznego amorz ą dy województw rzewo ź nik, który: ansporcie drogowym, wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o ) stosuje kasy rejestruj ą ce posiadaj ą ce pozytywn ą opini ę ministra w ł a ś ciwego do spraw ach walki onkurencyjnej, o ile cena taka nie zejdzie poni ż ej kosztów wytworzenia towaru lub naganny pod warunkiem, i ż nie s ą to tzw. ceny rabie ż cze (predatory pricing). Z takimi cenami mamy do czynienia, gdy przedsi ę biorca dnie z tym stem za praktyk ę antykonkurencyjn ą uznaje si ę równie ż sprzeda ż po cenie poni ż ej Na zachowanie rynkowe PKS ma równie ż wp ł yw fakt otrzymywania od Urz ę du Marsza ł kowskiego dotacji z tytu ł u realizacji przejazdów na podstawie ustawowych uprawnie ń do przejazdów ulgowych i bezp ł atnych. Zgodnie z art. 8a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazd transportu zbiorowego (j.t. Dz. U. 2002 r. Nr 175 poz. 1440 ze zm.) finansowanie ustawowych uprawnie ń do ulgowych przejazdów nale ż y do zada ń samorz ą dów województw, jako zadanie z zakresu administracji rz ą dowej, a s przekazuj ą przewo ź nikom wykonuj ą cym krajowe przewozy pasa ż erskie dop ł aty do tych przewozów z tytu ł u stosowania obowi ą zuj ą cych ustawowych ulg. Uprawniony do otrzymywania tych dop ł at jest natomiast p 1) posiada zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym tr transporcie drogowym (Dz. U. 2001 r. Nr 125 poz. 1371 ze zm.), 2 finansów publicznych, które umo ż liwiaj ą okre ś lenie kwoty dop ł at z podzia ł em na poszczególne kategorie ulg ustawowych, 3) zawar ł umow ę z samorz ą dem województwa, okre ś laj ą c ą zasady przekazywania dop ł at. Z dotacji tych, w przeciwie ń stwie do PKS, nie korzysta wnioskodawca. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e poziom cen to podstawowy czynnik generuj ą cy wp ł ywy ze sprzeda ż y biletów, a jednocze ś nie istotny element konkurencji. Zasadniczo, w ś wietle prawa konkurencji dopuszczalne jest obni ż anie ceny towaru lub us ł ugi w ram k ś wiadczenia us ł ugi. Np. w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.) w art. 15 ust. 1 pkt. 1, za czyn nieuczciwej konkurencji uznaje si ę utrudnianie innym przedsi ę biorcom dost ę pu do rynku przez sprzeda ż towarów lub us ł ug poni ż ej kosztów ich wytworzenia lub ś wiadczenia albo odsprzeda ż poni ż ej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsi ę biorców . Analizuj ą c zachowania PKS na gruncie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , sam fakt obni ż ania cen biletów jako element walki konkurencyjnej maj ą cej zwi ę kszy ć sprzeda ż nie jest g ustala ceny na tak niskim poziomie, ż e równie efektywny konkurent, lecz maj ą cy mniejsze zasoby finansowe lub mniejsz ą gotowo ść do ponoszenia strat z powodu wojny cenowej, jest zmuszony do wyj ś cia z rynku. Jedynym celem przedsi ę biorcy stosuj ą cego takie ceny staje si ę eliminacja konkurenta i pó ź niejsze podwy ż szenie cen do poprzedniego lub wy ż szego poziomu. Metod ą pomocn ą do stwierdzenia, czy stosowane przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą ceny maj ą charakter zakazanych cen grabie ż czych, jest analiza kosztowo-cenowa, znana w literaturze przedmiotu jako test Areeda-Turnera. Zgodnie z t ą metod ą cenami grabie ż czymi s ą ceny, które kszta ł tuj ą si ę poni ż ej ś rednich kosztów zmiennych (tj. kosztów uzale ż nionych od wielko ś ci produkcji). Skutkiem finansowym sprzeda ż y po zani ż onej cenie jest wyst ę powanie strat, które generuj ą koszty sta ł e oraz cz ęść kosztów zmiennych przypadaj ą c ą na dan ą jednostk ę produkcji. Zgo te ś rednich kosztów ca ł kowitych (tj. kosztów sta ł ych i zmiennych), ale wy ż szej od ś rednich kosztów zmiennych. Ceny takie mog ą wyeliminowa ć z rynku konkurenta, który jest 11 . W porównaniu z kosztem jednostkowym, który w roku 2001 r. yniós ł 2,40 z ł , gdyby nie dotacja, PKS zanotowa ł by bowiem strat ę w wysoko ś ci 0,10z ł tkowych ydatków, zwi ą zanych z zakupem kas fiskalnych do sprzeda ż y biletów miesi ę cznych. ) i utrzymywania tych cen przez ca ł y rok. j lub zbli ż onej ł ugo ś ci by ł y jednakowe, okre ś lone w jednym cenniku. Za bilet na tras ę o d ł ugo ś ci 21-25 oraz na wybranych kursach cz ęś ciowo okrywaj ą cych si ę z t ą tras ą , promocyjne, tj. ni ż sze o 15 % od cen z cennika ogólnego, ceny biletów. Ceny biletów na przedmiotowej trasie wynosi ł y 4,10 z ł (odleg ł o ść 21-25 równie wydajny co przedsi ę biorca dominuj ą cy, ale który nie wytrzyma konkurencji z powodu zbyt ma ł ych zasobów finansowych (zob. wyrok ETS z dnia 3 lipca 1991 r. w sprawie C-62/86 AKZO Chemie BV p-ko Komisja Wspólnot Europejskich). W rozpatrywanej sprawie, przy uwzgl ę dnieniu dotacji z tytu ł u realizacji uprawnie ń do przejazdów ulgowych, w ł a ś ciwie nie mo ż na mówi ć o sprzeda ż y przez PKS us ł ug poni ż ej ich kosztów ca ł kowitych. Wp ł ywy ze sprzeda ż y biletów s ą bowiem wy ż sze ni ż koszty dzia ł alno ś ci przewozowej, i to zarówno na ca ł ej dzia ł alno ś ci przewozowej, jak równie ż na wydzielonej przez organ antymonopolowy dla potrzeb niniejszego post ę powania, trasie. Gdyby jednak ż e uczestnik nie otrzymywa ł dop ł at samorz ą dowych, które faktycznie pokrywaj ą cz ęść strat oraz stanowi ą jedyny zysk przedsi ę biorstwa, nie móg ł by on pozwoli ć sobie na tak znaczne obni ż enie cen biletów, jak to mia ł o miejsce w rozpatrywanej sprawie w na ka ż dym wozokilometrze. Z kolei w roku 2002, w wyniku obni ż enia cen biletów na przedmiotowej trasie do poziomu 4,10 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 4,60 (odleg ł o ść 26-30 km) i utrzymywania tych cen przez ca ł y rok, przychód jednostkowy liczony bez dotacji wyniós ł 1,98 z ł , co przy koszcie jednostkowym 2,28 z ł spowodowa ł o strat ę w wysoko ś ci 0,30 z ł (patrz Tab. 7). Co prawda, bez dop ł at, nieop ł acalne by ł oby równie ż dla PKS stosowanie biletów ulgowych, które generuj ą ni ż sze przychody. Fakt, ż e uczestnik post ę powania stosuje ulgi i otrzymuje z tego tytu ł u dotacje, daje mu przewag ę konkurencyjn ą nad Przewo ź nikiem Prywatnym, który takiej dotacji nie otrzymuje, pomimo stosowania biletów ulgowych, poniewa ż jak sam to t ł umaczy, wymaga ł oby to od niego poniesienia doda w Zatem to otrzymywane dotacje pozwoli ł y uczestnikowi obni ż a ć ceny biletów do poziomu eliminuj ą cego konkurencj ę , a mimo to utrzymywa ć rentowno ść prowadzonej dzia ł alno ś ci. Istnieje zatem domniemanie faktyczne, ż e gdyby nie dotacje, PKS nie by ł oby zdolne do obni ż enia cen na wyznaczonym rynku do poziomu 4,10 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 4,60 (odleg ł o ść 26-30 km Test Areeda-Turnera nie zawsze jednak jest wystarczaj ą cy do stwierdzenia praktyki cen grabie ż czych. Nale ż y zbada ć równie ż m. in. intencje przedsi ę biorcy stosuj ą cego nagle ceny odbiegaj ą ce od poziomu normalnego, okoliczno ś ci ich wprowadzenia, udzia ł przedsi ę biorcy w rynku oraz czy takie zachowania cenowe w rzeczywisto ś ci ograniczaj ą lub eliminuj ą konkurencj ę . W niniejszej sprawie, w momencie wej ś cia Prywatnego Przewo ź nika na rynek, tj. w listopadzie 2000 r., ceny biletów PKS na wszystkich trasach o tej same d km (odpowiadaj ą cej d ł ugo ś ci trasy z Gorzowa wlkp. do 1-go przystanku w Lipkach Wielkich) pasa ż erowie p ł acili 4,80 z ł , za ś na tras ę o d ł ugo ś ci 26-30 km (odpowiadaj ą cej d ł ugo ś ci trasy z Gorzowa Wlkp. do 2-go przystanku w Lipkach Wielkich) – 5,50 z ł . Prywatny Przewo ź nik obs ł ugiwa ł tras ę Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie tylko do drugiego przystanku, pobieraj ą c za przejazd trasy tej d ł ugo ś ci (26 km) cen ę 4,70 z ł . Walka cenowa pomi ę dzy stronami post ę powania rozpocz ęł a si ę w styczniu 2001 r., kiedy PKS wprowadzi ł o na przedmiotowej trasie p 12 e wynosi ł y odpowiednio 4,40 i 5,00 z ł , podczas gdy na pozosta ł ych asach ceny wynosi ł y odpowiednio 5,20 z ł i 5,90 z ł . Cena konkurenta pozostawa ł a bez h, a wi ę c wynosi ł y odpowiednio 5,50 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) raz 6,20 z ł (odleg ł o ść 26-30 km). Ceny na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie by ł y ą cej traty. W efekcie PKS pozosta ł na wyznaczonym rynku jedynym przewo ź nikiem, co da ł o dwóch przewo ź ników. Stanowisko rezesa Urz ę du jest tutaj zgodne z wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i ygn. akt XVII Ama 103/01). km) oraz 4,60 z ł (odleg ł o ść 26-30 km), podczas gdy na pozosta ł ych trasach ceny wynosi ł y odpowiednio 4,80 z ł i 5,50 z ł . Zatem za przejazd na przedmiotowej trasie odleg ł o ś ci wynosz ą cej 25 km, pasa ż er zap ł aci ł 4,10 z ł , podczas gdy przeje ż d ż aj ą c t ę sam ą odleg ł o ść na innej trasie, zap ł aci ł 4,80 z ł . Miesi ą c pó ź niej, tj. w lutym 2001 r., ceny biletów nieznacznie wzros ł y i na przedmiotowej trasi tr zmian. Jednocze ś nie w tym samym zarz ą dzeniu Nr 3/2001 Prezesa Zarz ą du PKS w sprawie cen biletów przed ł u ż ono czas trwania ww. promocji do 30 czerwca 2001 r. W dniu 18 czerwca 2001 r. aneksem do ww. zarz ą dzenia promocja zosta ł a przed ł u ż ona do 31 grudnia 2001 r. W styczniu 2002 r. ceny na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie ponownie spad ł y do poziomu ze stycznia 2001 r., tj. do poziomu 4,10 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) oraz 4,60 z ł (odleg ł o ść 26-30 km), podczas gdy ceny z cennika ogólnego wzros ł y o ok. 5,5% w stosunku do cen poprzednic o wi ę c ś rednio o 30,46 % ni ż sze od cen z cennika ogólnego. Ponadto, w marcu 2002 r. uczestnik uruchomi ł na tej trasie 14 dodatkowych kursów, których godziny odjazdów mia ł y kilkuminutowe (2-5 minut) wyprzedzenie w stosunku do godzin odjazdu Prywatnego Przewo ź nika. Wnioskodawca przez ca ł y czas prowadzenia przewozów na przedmiotowej trasie stosowa ł t ą sam ą cen ę , skalkulowan ą na granicy op ł acalno ś ci, przy za ł o ż eniu niemalej ą cej liczby klientów. Wprowadzenie przez PKS zani ż onych cen biletów spowodowa ł o zmniejszenie liczby pasa ż erów i w konsekwencji straty Przewo ź nika Prywatnego. W wyniku tego, w lipcu 2002 r. wnioskodawca zmuszony by ł zaprzesta ć prowadzenia dzia ł alno ś ci na spornej trasie, jako nierentownej, a wr ę cz przynosz s efekty pó ł roku pó ź niej, tj. w lutym 2003 r., gdy po raz pierwszy podniós ł ceny biletów na tej trasie (z 4,10 z ł przy odleg ł o ś ci 21-25 km i 4,60 z ł przy odleg ł o ś ci 26-30 km do odpowiednio 4,40 z ł i 5,00 z ł ). W kwietniu 2003 r. za ś ceny te wzros ł y ponownie, do poziomu do 4,60 z ł (odleg ł o ść 21-25 km) i 5,20 z ł (odleg ł o ść 26-30 km). Konkluduj ą c, obni ż anie przez PKS cen biletów na wybranej trasie, skoordynowane w czasie z wej ś ciem na rynek nowego przewo ź nika, uruchomienie nowych kursów, wyprzedzaj ą cych minimalnie godziny odjazdów konkurenta, a nast ę pnie wprowadzenie podwy ż ek po opuszczeniu przez konkurenta rynku, wyra ź nie ś wiadcz ą o tym, ż e dzia ł ania te by ł y zamierzone i w skutkach mia ł y charakter antykonkurencyjny. W efekcie takiego dzia ł ania konkurent wypad ł z rynku, a konsumenci zostali pozbawieni mo ż liwo ś ci wyboru, jak ą daje funkcjonowanie na rynku konkurencji. Rynek za ś zosta ł ca ł kowicie opanowany przez jednego przewo ź nika, a ceny ś wiadczonych us ł ug s ą wy ż sze ni ż w okresie dzia ł ania na rynku w ł a ś ciwym P Konsumentów, który stwierdzi ł : „Przejawem nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na rynku ze strony przewo ź nika jest pobieranie cen poni ż ej obowi ą zuj ą cej go taryfy, na granicy op ł acalno ś ci us ł ugi przewozowej, celem wyeliminowania z rynku konkurenta” (Wyrok z dnia 17 lipca 2002 r., s 13 w ą tras ę . ównie ż jako usprawiedliwienie dla powy ż szych zachowa ń Wielkie promocji i przewozy na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki Wielkie od lat - nie jest zatem ienteli. ie konkurencji i onsumentów, tj. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie kszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. A 5 000 000 euro, jednak nie wi ę kszej i ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia . ustawy, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych rzepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15). na na ł o ż enie niniejsz ą decyzj ą kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du wzi ął przede szystkim pod uwag ę szczególnie antykonkurencyjny charakter zachowania uczestnika pasa ż erskich, które nale ż y potraktowa ć jako dzia ł anie subiektywne, ś wiadome i celowo nakierowane na ograniczanie i eliminacj ę konkurencji ***** tajemnica przedsi ę biorstwa Warto zauwa ż y ć , i ż wzrost cen biletów po wyeliminowaniu Przewo ź nika Prywatnego z rynku, nast ą pi ł do poziomu ni ż szego ni ż dla tras obj ę tych cennikiem ogólnym (jak przedstawiono to na str. 5 decyzji), tj. do poziomu, który utrudnia powrót konkurenta na przedmioto Prezes Urz ę du kwestionuje r cenowych, zastosowanie przez PKS na trasie Gorzów Wlkp. – Lipki cenowej. Otó ż w danym przypadku przes ł anki wprowadzenia promocji nie wyst ą pi ł y, poniewa ż : - PKS prowadz nowym uczestnikiem rynku, - us ł ugi przewozu pasa ż erów na ww. trasie nie s ą produktem nowym, - PKS nie by ł o zmuszone te ż do stosowania zani ż onych cen biletów w celu wyró ż nienia si ę na rynku, spostrze ż enia go jako nowego przewo ź nika i zdobycia w ł asnej kl Ponadto, z uwagi na roczny okres trwania promocji, ceny stosowane na przedmiotowej trasie nie kwalifikuj ą si ę do nazywania ich promocyjnymi. Promocja bowiem to okres trwaj ą cy zwykle od kilku do kilkunastu tygodni. Natomiast uczestnik prowadzi ł j ą przez ca ł y 2001 r., a nawet d ł u ż ej, cho ć od 2002 r. ju ż nie pod has ł em „promocja”. Bior ą c pod uwag ę wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, nale ż y uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka wymieniona w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochron k u zatem, w ocenie Prezesa UOKiK, spe ł nione zosta ł y łą cznie wszystkie wymagane przes ł anki dla zakwalifikowania dzia ł a ń PKS jako praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...). II Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1 000 do n kary, je ż eli dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. Przez „przychód” nale ż y przy tym rozumie ć przychód uzyskany w roku podatkowym poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie ww p Bior ą c pod uwag ę znaczny stopie ń naruszenia interesu publicznego w wyniku stosowania opisanych w decyzji praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na PKS kar ę pieni ęż n ą . Decyduj ą c si ę w na lokalnym rynku przewozów na wymienionym rynku, ze szkod ą dla pozosta ł ych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. * 14 tosownie do tre ś ci art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – kar ę 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i onsumentów w zwi ą zku z art. 479 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje dwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i onsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem rezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk trzymuj ą : S pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie : NBP O/O Warszawa nr : 51101010100078782231000000. Zgodnie z tre ś ci ą art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 28 k o K P O Ryszard Tatarzy ń scy 3 2) Adwokat Stanis ł aw Ż ytkowski ul. Mieszka I 39 66-400 Gorzów Wlkp. 1) Marzanna i Przewozy Autokarowe ul. D ą broszy ń ska 3 66-400 Gorzów Wlkp.