RWR-20/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, dnia 05. 04.2004 r. RWR 411-6 /04/JM/13/ DECYZJA RWR 20/ 2004 Na podstawie : I . art. 104 k.p.a. i art. 9 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) , po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wszcz ę tego na wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS w Zgorzelcu, ul. Okrzei 1 przeciwko Zak ł adowi Us ł ug Komunalnych w Pie ń sku, ul. Ko ś ciuszki 4, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania tego zak ł adu polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych poprzez : - pobieraniu tylko od wnioskodawcy op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, - pobieranie op ł aty za nadzór pracownika administratora nad czynno ś ci ą kopania grobu wykonywan ą przez wnioskodawc ę , i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania, II . art. 104 k.p.a. i art. 11 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) , po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wszcz ę tego na wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS w Zgorzelcu, ul. Okrzei 1 przeciwko Zak ł adowi Us ł ug Komunalnych w Pie ń sku, ul. Ko ś ciuszki 4, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie stwierdza si ę stosowania przez ten Zak ł ad praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych poprzez : - pobieraniu tylko od wnioskodawcy op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, - pobieranie op ł aty za nadzór pracownika administratora nad czynno ś ci ą kopania grobu wykonywan ą przez wnioskodawc ę , - III. art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy o ochronie (...), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) , po rozpatrzeniu wniosku z ł o ż onego w dniu 4 czerwca 2003 r. oraz uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego prowadzonego na wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS w Zgorzelcu, ul. Okrzei 1 przeciwko Zak ł adowi Us ł ug Komunalnych w Pie ń sku, ul. Ko ś ciuszki 4: - zobowi ą zuje si ę Zak ł ad Us ł ug Komunalnych do zwrotu Markowi Górce, prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS, kosztów w kwocie 511,80 (s ł ownie: pi ęć set jedena ś cie z ł otych osiemdziesi ą t groszy). UZASADNIENIE Do Prezesa Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ął wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł adu Pogrzebowego VEDIUS w Zgorzelcu, zwanego dalej “VEDIUS”, o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Zak ł adowi Us ł ug Komunalnych w Pie ń sku, zwanego dalej “ZUK”. 1. We wniosku z dnia 6.06.2003 r. (data wp ł ywu) wnioskodawca postawi ł ZUK zarzut stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , wymienionych w art. 8 ust. 2 pkt 3, 4 i 5 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej “ustaw ą o ochronie (...)”. W uzasadnieniu wnioskodawca podniós ł , i ż Rada Gminy w Pie ń sku podj ęł a w dniu 20.03.2003 r. uchwa łę nr VI/37/03 w sprawie wysoko ś ci op ł at za us ł ugi cmentarne i pogrzebowe ś wiadczone na rzecz osób prawnych i fizycznych na cmentarzach komunalnych w mie ś cie i gminie Pie ń sk. Na tej podstawie za ka ż dorazowy wjazd autokarawanem na teren cmentarzy komunalnych jedynie od osób zamawiaj ą cych us ł ug ę pogrzebow ą w VEDIUS pobierana jest stosowna op ł ata. Ponadto przy ka ż dorazowym kopaniu grobu VEDIUS zmuszony jest do uiszczania op ł aty za nadzór pracownika administratora, co podwy ż sza cen ę jego us ł ugi. 2. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej “Prezesem Urz ę du”, wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w 2 sprawie stosowania przez Zak ł ad Us ł ug Komunalnych w Pie ń sku, ul. Ko ś ciuszki, praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych poprzez : - pobieranie tylko od wnioskodawcy op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, - pobieranie op ł aty za nadzór pracownika administratora nad czynno ś ci ą kopania grobu wykonywan ą przez wnioskodawc ę , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3, 4 i 5 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie (...). 3. W uzupe ł nieniu wniosku VEDIUS poda ł , i ż jego zdaniem naruszeniem art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...) jest na ł o ż enie na niego op ł at z tytu ł u wjazdu na teren cmentarza. Op ł at takich nie pobiera si ę od innych przedsi ę biorców oraz osób fizycznych zlecaj ą cych wykonanie us ł ugi pogrzebowej ZUK. Dlatego, jego zdaniem, wszelkie koszty sta ł e i rycza ł towe winne by ć uj ę te w op ł acie za miejsce pod grób. Natomiast wprowadzenie obowi ą zku p ł acenia przez VEDIUS za nadzór wykonywany przez pracownika ZUK przy czynno ś ci kopania grobu narusza zapis naruszeniem art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy o ochronie (...). Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego : 1. Marek Górka prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS zosta ł wpisany do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Zgorzelec pod numerem 001028/90. Przedmiotem jego dzia ł ania s ą m.in. us ł ugi pogrzebowe. (dowód : karta 4, 56) 2. ZUK jest zak ł adem bud ż etowym gminy, dzia ł aj ą cym na podstawie statutu zatwierdzonego przez Rad ę Miasta i Gminy uchwa łą nr XVI/107/91 z dnia 29.10.1991 r. Uchwa ł ami Rady z dnia 15.10.1994 r. i 15.03.1999 r. wprowadzono do statutu poprawki i uzupe ł nienia. Aktualnie obowi ą zuj ą cy jego tekst zatwierdzony zosta ł w dniu 3.04.2003 r. Zadaniem tego zak ł adu jest ś wiadczenie us ł ug komunalnych, a w szczególno ś ci zarz ą d cmentarzem komunalnym. Terenem dzia ł ania zak ł adu jest miasto i gmina Pie ń sk oraz obszar innych gmin (§ 1 pkt 3 i § 3 statutu). Zgodnie ze statutowymi uprawnieniami sprawuje on zarz ą d na trzech cmentarzach komunalnych tj. na terenie jedynego cmentarza komunalnego w Pie ń sku oraz na dwóch cmentarzach znajduj ą cych si ę we wsiach D ł u ż yna Dolna i Ż arki Ś rednie. (dowód : 17, 20-22, 26, 61, 126-131) 3. ZUK jest samorz ą dn ą jednostk ą podleg łą Radzie Gminy. Ź ród ł em jej finansowania s ą op ł aty pobierane za us ł ugi komunalne wykonywane przez zak ł ad oraz dotacje z bud ż etu gminy. Zak ł ad nie posiada osobowo ś ci prawnej, a dzia ł alno ść prowadzi na podstawie planu zatwierdzonego przez Dyrektora Zak ł adu oraz Zarz ą d Miasta i Gminy. (dowód : karta nr 20, 22) 3 4. Dla cmentarzy komunalnych w gminie i mie ś cie Pie ń sk zosta ł przez Burmistrza Miasta i Gminy w Pie ń sku ustanowiony regulamin, który obowi ą zuje od kwietnia 2003 r. Zgodnie z jego pkt 8 “Czynno ś ci zwi ą zane z pochowaniem zw ł ok polegaj ą ce na wykopaniu grobu, transporcie trumny ze zw ł okami z kaplicy cmentarnej do grobu, z ł o ż eniu trumny do grobu lub grobowca i zasypaniu grobu wykonuje ekipa pogrzebowa administracji cmentarza. Za zgod ą administracji cmentarza czynno ś ci powy ż sze mog ą by ć wykonane przez inne ekipy gwarantuj ą ce zachowanie powagi i porz ą dku ceremonii pogrzebowej. Wykonanie us ł ugi polegaj ą cej na wykopaniu grobu przez inne ekipy odbywa ć si ę b ę dzie za zgod ą administracji cmentarza w miejscu przez ni ą wskazanym i pod nadzorem pracownika reprezentuj ą cego administracj ę . Warunkiem dopuszczenia do czynno ś ci kopania grobu b ę dzie przed ł o ż enie administracji cmentarza kopii dokumentów potwierdzaj ą cych posiadanie przez osoby kopi ą ce grób odpowiedniego szkolenia BHP przy pracach ziemnych a tak ż e za ś wiadczenie o stanie zdrowia umo ż liwiaj ą cym prac ę przy wykopach ziemnych”. Za nadzór pracownika reprezentuj ą cego administracj ę cmentarza nad czynno ś ciami kopania grobu wykonywanymi przez inn ą ekip ę oraz za wjazd na cmentarz innych ekip w celu wykonania us ł ugi pogrzebowej administrator cmentarza pobiera op ł aty w wysoko ś ci ustalonej przez Rad ę Miejsk ą w Pie ń sku (pkt 8.3 regulaminu). (dowód karta nr 26-28, 61, 104, 120-122) 5. W poprzednim regulaminie, obowi ą zuj ą cym do kwietnia 2003 r., nie by ł o zapisów dotycz ą cych nadzoru pracownika administratora na wykonywanymi przez innych przedsi ę biorców pogrzebowych czynno ś ciami kopania grobu. Wskazano jedynie w jego punkcie 5, i ż „szczegó ł owy sposób post ę powania przy chowaniu zw ł ok okre ś la Rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki Terenowej oraz Zdrowia z dnia 20.10.1972 r. (Dz.U. nr 47)”. Wprowadzono równie ż wymóg zgody administratora cmentarza na: • wjazd na teren cmentarza ró ż nymi ś rodkami transportu, • wykonywanie nagrobków, ł awek, ogrodze ń , nasadze ń krzewów i drzew itp., • rezerwacj ę terenu pod przysz ł y grób (pkt 10). (dowód: karta nr 123-125) 6. Uchwa łą Rady Miejskiej w Pie ń sku z dnia 20.03.2003 r. nr VI/37/03 w sprawie wysoko ś ci op ł at za us ł ugi cmentarne i pogrzebowe ś wiadczone na rzecz osób prawnych i fizycznych na cmentarzach komunalnych w mie ś cie i gminie Pie ń sk ustalono m.in. nast ę puj ą ce op ł aty: - za nadzór pracownika administratora nad kopaniem grobu przez osoby prawne i fizyczne - 94 z ł , - za wjazd (wej ś cie) na cmentarz w celu dowiezienia zw ł ok, wykonania us ł ugi pogrzebowej, kopania grobu - 30 z ł . Uchwa ł a ta wesz ł a w ż ycie w dniu po up ł ywie 14 dni od dania podj ę cia tj. 3.04.2003 r. (dowód : karta 23-25, 111-113) 7. Z przedstawionych przez ZUK kalkulacji kosztów nadzoru przez pracownika administratora cmentarza nad wykonywaniem prac zwi ą zanych z kopaniem grobu, zasypywaniem go i uformowaniem mogi ł y przez inne osoby i podmioty gospodarcze przyj ę to, ż e przeci ę tny czas wykonywania ww. czynno ś ci wynosi 6 godzin, a koszt godzinowy roboczogodziny to 15,64 z ł . Zatem op ł ata za nadzór kszta ł tuje si ę na poziomie 94 z ł . (dowód : karta 115) 4 8. Wprowadzenie nakazu nadzoru pracownika administratora nad czynno ś ci ą kopania grobu wykonywan ą przez innego przedsi ę biorc ę lub rodzin ę zmar ł ego ZUK uzasadnia wymogami Rozporz ą dzenia Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdrowia i Opieki Zdrowotnej z dnia 20.10.1972 r. w sprawie urz ą dzania cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowaniu zmar ł ych, a tak ż e przepisami Kodeksu Pracy (Dzia ł 10, Rozdz. 1, art. 207 § 1 i 2) w zwi ą zku z rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6.02.2003 r. w sprawie bezpiecze ń stwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. nr 47, poz. 401 – rozdz. 10, § 146 i 147). Czynno ś ci takiego nadzoru wykonywane s ą przez pracownika ZUK tylko w przypadku kopania grobu przez innego przedsi ę biorc ę pogrzebowego. Natomiast, gdy t ę czynno ść wykonuje ZUK, nie zachodzi taka potrzeba, gdy ż pracownik aktualnie znajduj ą cy si ę na zewn ą trz wykopu nadzoruje i ubezpiecza pracownika znajduj ą cego si ę w wykopie. (dowód : karta nr 17, 45-46, 61-62, 103-104) 9. Us ł uga nadzoru nad czynno ś ci ą kopania grobu wprowadzona zosta ł a w momencie gdy inni przedsi ę biorcy wyrazili ch ęć wykonywania tej us ł ugi. Warunki geologiczne na terenie cmentarzy w gminie Pie ń sk zmuszaj ą do szczególnej ostro ż no ś ci w czasie kopania grobu, gdy ż grunt jest piaszczysty, sypki i lu ź ny. Dlatego te ż czynno ść ta musi by ć wykonywana przez pracowników posiadaj ą cych odpowiednie kwalifikacje i pod fachowym nadzorem. Ponadto nadzoruj ą cy pracownik ma obowi ą zek: • wskaza ć miejsce po ł o ż enia grobu, • dopilnowa ć aby grób mia ł odpowiednie wymiary, • dopilnowa ć , aby zosta ł a zachowana odpowiednia odleg ł o ść od s ą siednich grobów, • dopilnowa ć oby przy kopaniu grobu ziemia z wykopu sk ł adowana by ł a na wskazanym miejscu oraz aby nie powsta ł uszczerbek „w innych grobach”, • sprawdzi ć czy pracownicy wykonuj ą cy wykop przeszli szkolenia BHP oraz posiadaj ą badania lekarskie. Cena za nadzór pracownika ZUK nad czynno ś ci ą kopania grobu, naliczana dla innych podmiotów, jest wliczona w cen ę zespolon ą naliczan ą przez ZUK w przypadku kopania przez nich grobu i obejmuje koszt kopania grobu oraz koszt nadzoru. Zatem zgodnie z cennikiem, który wszed ł w ż ycie w kwietniu 2003 r., winna ona wynosi ć : - w miesi ą cach letnich (kwiecie ń -pa ź dziernik) - § 2 ust. 1 i 3 cennika dla osoby doros ł ej 291 z ł lub 389 z ł , dla dziecka 190,50 z ł , - w miesi ą cach zimowych (listopad-marzec) - § 2 ust. 2 i 3 cennika dla osoby doros ł ej 493 z ł lub 544 z ł , dla dziecka 293 z ł . (dowód : karta nr 17, 24, 46-48) 10. Op ł ata za wjazd karawanu na teren cmentarza zosta ł a wprowadzona dopiero Uchwa łą Rady Miejskiej w Pie ń sku z dnia 20.03.2003 r., nr VI/37/03). Pomimo tego ZUK pobra ł j ą od VEDIUS ju ż w miesi ą cach lutym i grudniu 2002 r., jak równie ż w roku 2003 r. Wed ł ug faktur z dnia 14.02.2002 r. nr FK/2002/219 oraz z dnia 13.12.2002 r. nr FK/2002/3787 ZUK naliczy ł VEDIUSOWI za wjazd na cmentarz po 52 z ł . Natomiast ZUK nie obci ąż a ł swoich klientów op ł at ą za wjazd na cmentarz, 5 gdy ż dopiero od lipca 2003 r. posiada karawan powsta ł y z przebudowanego samochodu typu “Nysa”. Jak dotychczas wyst ą pi ł tylko jeden przypadek przewozu zw ł ok tym karawanem i rodzinie zmar ł ego zosta ł a naliczona odpowiednia op ł ata w kwocie 30 z ł . (dowód : karta nr 45, 49, 54, 57-60, 62) 11. Z przedstawionych przez ZUK przyk ł adowych faktur wynika, i ż przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść na terenie cmentarzy komunalnych w Pie ń sku i we wsiach D ł u ż yna Dolna i Ż arki Ś rednie, b ę d ą cych w zarz ą dzie ZUK, obci ąż ani byli nast ę puj ą cymi kwotami : Tabela nr 1 Nazwa przedsi ę biorcy czynno ść 2002 r. 16.01.- 2.04.03 r. 3.04.- 31.12.03 r. 1-31. 01.04 r. VEDIUS wjazd na cmentarz kopanie grobu ZUK wjazd na cmentarz kopanie grobu Inni wjazd na cmentarz kopanie grobu [tajemnica przedsi ę biorstwa] ZUK od miesi ą ca lipca 2003 r. zacz ął obci ąż a ć niektórych swoich klientów op ł at ą za wjazd autokarawanu na cmentarz. Tabela nr 2 Ilo ść wykonanych pochówków przez ZUK w stosunku do ilo ś ci uiszczonych op ł at za wjazd karawanu na cmentarz Nazwa przedsi ę biorcy 1.01.-20.06. 2003 r. 21.06.-13.10. 2003 r. 14.10.-31.12. 2003 r. 01-31.01. 2004 r. pochówki op ł ata za nadzór [tajemnica przedsi ę biorstwa] (dowód : karta nr 29, 45, 49, 57-60, 62-64, 78-89, 105, 132-174) 12. Na terenie cmentarzy komunalnych w Pie ń sku i we wsiach D ł u ż yna Dolna i Ż arki Ś rednie, znajduj ą cych si ę pod zarz ą dem ZUK, us ł ugi pogrzebowe wykonuje zarz ą dca i VEDIUS. W okresie od 1.01.2002 r. do 31.01.2004 r. zosta ł y wykonane nast ę puj ą ce czynno ś ci: 6 Tabela nr 3 Ilo ść wykonanych pochówków wg ZUK Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. 2003 r. 01.2004 r. Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS ZUK Inni przedsi ę biorcy Rodzina zmar ł ego ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 4 Ilo ść wykonanych pochówków uwzgl ę dniaj ą c dane VEDIUS Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. 2003 r. 01.2004 r. Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS ZUK Inni przedsi ę biorcy Rodzina zmar ł ego ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 5 Ilo ść uiszczonych op ł at za wjazd karawanu wg ZUK Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. 2003 r. 01.2004 r. Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS ZUK Inni przedsi ę biorcy Rodzina zmar ł ego ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 6 Ilo ść uiszczonych op ł at za wjazd karawanu uwzgl ę dniaj ą c dane VEDIUS Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. 2003 r. 01.2004 r. Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS ZUK Inni przedsi ę biorcy Rodzina zmar ł ego ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] 7 Tabela nr 7 Ilo ść uiszczonych op ł at za nadzór pracownika nad czynno ś ci ą kopania grobu Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. 2003 r. 01.2004 r. Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS ZUK Inni przedsi ę biorcy Rodzina zmar ł ego ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Fakt, ż e ani VEDIUS ani te ż inny przedsi ę biorca pogrzebowy nie poniós ł do tej pory op ł aty za nadzór pracownika wynika z tego, i ż do ł y pogrzebowe kopa ł tylko i wy łą cznie ZUK. (dowód : karta nr 29, 43, 55, 63-64, 99, 105) 12. W celu zbadania, czy w pobliskich miejscowo ś ciach zarz ą dcy cmentarzy komunalnych równie ż pobieraj ą op ł aty za nadzór ich pracownika nad czynno ś ci ą kopania grobu wykonywan ą przez innych przedsi ę biorców pogrzebowych, Prezes wyst ą pi ł do w ł a ś cicieli cmentarzy komunalnych w Lubaniu, Boles ł awcu, W ę gli ń cu, Gozdnicy i Zawidowie. Z uzyskanych odpowiedzi wynika, i ż w ż adnej w ww. pi ę ciu miejscowo ś ci nie jest pobierana op ł ata za nadzór pracownika. Natomiast przedsi ę biorcy pogrzebowi uiszczaj ą op ł at ę za wjazd karawanem na teren cmentarza jedynie w Zawidowie (w kwocie 60 z ł ) i Boles ł awcu (20 z ł ). W pozosta ł ych miejscowo ś ciach pobierane s ą op ł aty za wjazd na teren cmentarza z materia ł ami do budowy nagrobka ( W ę gliniec, Luba ń ) lub transport trumny ze zw ł okami wózkiem z domu pogrzebowego do grobu i z ł o ż enie nad otwartym grobem (Luba ń ). (dowód: karta nr 97-98, 175-180, 183, 185-187, 195-196) Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje : I. Podstaw ą do zastosowania przepisów ww. ustawy jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ż e w wyniku sporu pomi ę dzy stronami dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art.1 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsumentów”. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Antymonopolowego. W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzi ł , ż e „post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych”. Podobnie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 4.07.2001 (sygn. akt XVII Ama 108/00) s ą d antymonopolowy zaj ął stanowisko, ż e: „interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien by c on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urz ę du winien by c w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada n 8 w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nie okre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup e . A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie wy łą cznie interes prawny jednostki, czy grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego wypowiada si ę S a d Antymonopolowy w dwóch kolejnych wyrokach: z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00) i z dnia 6.06.2001 (sygn. akt XVII Ama 78/00), gdzie wyra ź nie podkre ś la poj ę cie interesu publicznego jako „dotycz ą cego ogó ł u” a nie tylko okre ś lonej grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu. Takie samo stanowisko wyrazi ł S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (sygn. I CKN 1217/98) stwierdzi l , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno- prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Zawsze decyduje o tym naruszenie przez przedsi ę biorc ę , w nast ę pstwie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , interesu publicznoprawnego. Ochrona wolnej konkurencji dokonuje si ę bowiem w interesie publicznym - a wi ę c co do zasady - nie w interesie stron stosunków umownych. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochron e praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron e interesu publicznoprawnego, a wi ę c ma to miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestnik ó w rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. Obci ąż anie jedynie VEDIUS op ł at ą za wjazd karawanu na teren cmentarza oraz konieczno ść uiszczania przez niego op ł aty za nadzór pracownika ZUK nad kopaniem grobu narusza prawa konsumentów, którzy zlecaj ą c wykonanie us ł ug pogrzebowych VEDIUS, obci ąż ani s ą dodatkow ą op ł at ą za ww. czynno ś ci, chocia ż takiej op ł aty nie ponosz ą zleceniodawcy ZUK. Tym samym nast ę puje tutaj ró ż nicowanie mieszka ń ców gminy, którzy za te same czynno ś ci ponosz ą ró ż ne op ł aty tylko z tego wzgl ę du, i ż zlecili ich wykonanie VEDIUS, a nie ZUK. Takie stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z lini ą orzecznicz ą S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który uzna ł , i ż skutki dzia ł ania przedsi ę biorstwa pogrzebowego (z uwagi na sw ą specyfik ę ) dotykaj ą bli ż ej nieokre ś lonej ilo ś ci konsumentów, zatem ograniczenie konkurencji przez przedsi ę biorstwo pogrzebowe powoduje równocze ś nie naruszenie interesu publicznego (wyr. SOKiK z dn. 21.08.2003 r. XVII Ama 71/02). Przypomnie ć nale ż y, i ż Marek Górka, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy “VEDIUS” w Zgorzelcu wyst ą pi ł do Prezesa Urz ę du z wnioskiem o stwierdzenie stosowania przez ZUK praktyk zakazanych w art. 8 ust. 2 pkt 3-5 ustawy o ochronie (...). Ustawa o ochronie (...)”, ma zastosowanie do wszelkich dzia ł a ń przedsi ę biorców i ich zwi ą zków, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terenie Polski (art. 1 ust. 2). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 1a ww. ustawy pod poj ę ciem przedsi ę biorcy rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo o dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2000 r., nr 101, poz. 1178 z pó ź n. zm.), a 9 tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zatem poj ę ciem „przedsi ę biorcy”, w rozumieniu niniejszej ustawy, obj ę te s ą równie ż jednostki organizacyjne nieposiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej, ze wzgl ę du na szczególn ą rol ę , jaka odgrywaj ą w sferze ś wiadczenia us ł ug, cz ę sto na zasadzie wy łą czno ś ci. Zaliczy ć do nich mo ż na zak ł ady bud ż etowe i gospodarstwa pomocnicze tworzone przez organa administracji rz ą dowej i organa jednostek samorz ą du terytorialnego, na podstawie art. 19 i 20 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r, nr 15, poz. 148 ze zm.). Wymienione jednostki organizacyjne prowadz ą dzia ł alno ść , pokrywaj ą c, podobnie jak przedsi ę biorcy w pe ł ni komercyjni, swoje koszty przychodami z dzia ł alno ś ci, z mo ż liwo ś ci ą osi ą gania zysku, który w zak ł adzie bud ż etowym odprowadzany jest do w ł a ś ciwego bud ż etu (E.Modzelewska-W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, TWIGGER, W-wa 2002, s.33-34). Wy ż ej wskazany sposób prowadzenia dzia ł alno ś ci przez zak ł ad bud ż etowy, w tym ich gospodarka finansowa, daje podstaw ę do uznania go za przedsi ę biorc ę przeciwko któremu mo ż na wszcz ąć post ę powanie w trybie ustawy o ochronie (…). Istota praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zakazanej art. 8 ust. 1 powy ż szej ustawy o ochronie (...), sprowadza si ę do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Ogólny zakaz wyra ż ony w ust. 1 art. 8 precyzuje jego ust. 2 pkt 3-5 wskazuj ą c przyk ł ady nadu ż ywania tej pozycji, polegaj ą ce na: 1. stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, 2. uzale ż nianiu zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, 3. przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Naruszenie zatem przepisu art. 8 ust. 2 pkt 3-5 ww. ustawy stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Aby uzna ć praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 3-5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za ograniczaj ą ce konkurencj ę , przedsi ę biorca musi przede wszystkim posiada ć pozycj ę dominuj ą c ą na rynku oraz jej nadu ż ywa ć . 1. Zatem w pierwszej kolejno ś ci nale ż y ustali ć , czy ZUK posiada zarówno na rynku us ł ug cmentarnych, jak i rynku us ł ug pogrzebowych, pozycj ę dominuj ą c ą . Art. 4 pkt. 9 ustawy o ochronie (...) okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako "pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Natomiast pkt. 8 ww. artyku ł u definiuje rynek w ł a ś ciwy jako rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na 10 ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej. Urz ą d przyj ął zgodnie z ustalonym orzecznictwem (wyrok s ą du antymonopolowego z 14.06.1995r., sygn. akt XVII Amr 11/95 Wokanda nr 6 z 1996r. i wyrok z 2.10.1996r. sygn. akt XVII Amr 37/96), ż e zak ł ady pogrzebowe funkcjonuj ą na dwóch rynkach zwi ą zanych z cmentarzami i chowaniem zmar ł ych, a mianowicie : - rynku us ł ug cmentarnych zwi ą zanych z utrzymaniem cmentarza i zarz ą dzania nim, - rynku us ł ug pogrzebowych zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych. Us ł ugi cmentarne ś wiadczone s ą na rzecz spo ł eczno ś ci Gminy w celu umo ż liwienia jej cz ł onkom korzystania z cmentarza i jego urz ą dze ń w zwi ą zku z pochówkiem zmar ł ych. Cmentarze komunalne zgodnie z ustaw ą o samorz ą dzie gminnym z dnia 8 marca1990r. (j.t. z 2001 r Dz.U. nr 142 , poz. 1591) stanowi ą mienie gminy. Tym samym gminie przys ł uguje do tych obiektów prawo w ł asno ś ci w rozumieniu art. 140 k.c. Us ł ugi te polegaj ą na organizowaniu i nadzorowaniu prac zwi ą zanych z: - utrzymaniem cmentarza i wyposa ż eniem go w niezb ę dne urz ą dzenia np. dom pogrzebowy czy sanitariaty, - urz ą dzeniem cmentarza zgodnie z planem jego zagospodarowania, - utrzymaniem ł adu i porz ą dku na cmentarzu, - nadzorem nad korzystaniem z cmentarza, w tym nad pochówkiem, ekshumacj ą , zak ł adaniem grobów zgodnie z przepisami prawa. Miejscem wykonywania tych us ł ug jest cmentarz, zatem rynek w uj ę ciu geograficznym okre ś lony jest przez teren cmentarza. W niniejszej sprawie b ę d ą to cmentarze komunalne w Pie ń sku, D ł u ż ynie Dolnej i Ż arkach Ś rednich, na których zarz ą d sprawuje ZUK, b ę d ą cy zak ł adem bud ż etowym gminy Pie ń sk. Na mocy przepisów prawnych, a w szczególno ś ci art. 2 ust 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 23, poz. 295 z pó ź n. zm.), art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (j.t Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.) oraz art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zada ń i kompetencji okre ś lonych w ustawach szczególnych pomi ę dzy organy gminy a organy administracji rz ą dowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990r. Nr 34, poz. 198 z pó ź n. zm.) utrzymanie i zarz ą dzanie cmentarzami komunalnymi zaliczone zosta ł o do zada ń w ł asnych Gminy. W zwi ą zku z tym us ł ugi cmentarne nale żą do obowi ą zków ustawowo okre ś lonego zarz ą dcy cmentarza (Gminy), który posiada na tym rynku pozycj ę monopolistyczn ą wynikaj ą c ą z wy ż ej przytoczonych przepisów prawych (monopol prawny). W celu wykonania na ł o ż onych na ni ą zada ń Gmina mo ż e tworzy ć jednostki organizacyjne, a tak ż e zawiera ć umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarz ą dowymi (art. 9 ust. 1 ww. ustawy o samorz ą dzie gminnym). W niniejszej sprawie Gmina Pie ń sk powo ł a ł a do ż ycia zak ł ad bud ż etowy ZUK, któremu przekaza ł a zarz ą d i eksploatacj ę cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, D ł u ż yna Dolnej i Ż arkach Ś rednich. 11 Drugi analizowany rynek, to rynek us ł ug pogrzebowych . Dotyczy on us ł ug, które s ą adresowane do indywidualnego odbiorcy tj. klientów zak ł adów pogrzebowych. St ą d rynek ten, w przeciwie ń stwie do rynku us ł ug cmentarnych, powinien by ć konkurencyjny i wolny od wszelkich ogranicze ń i zakazów, tak aby zapewnia ł konsumentom mo ż liwo ść swobodnego wyboru us ł ugodawcy. Rynek us ł ug pogrzebowych obejmuje takie czynno ś ci jak : - sprzeda ż trumien i innych akcesoriów pogrzebowych, - przygotowanie zw ł ok do pogrzebu, - przygotowanie miejsca pochówku np. wykopanie grobu, wykonanie grobowca, - transport zw ł ok,- pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, - utrzymanie grobu, - ekshumacja. Miejscem wykonywania tych us ł ug jest zarówno cmentarz (przygotowanie pochówku, pochówek, asysta pogrzebowa, utrzymanie grobu, ekshumacji, wykonanie grobowca i nagrobka), jak i obszar le żą cy poza cmentarzem. W rozpatrywanej sprawie w ł a ś cicielem ww. cmentarzy komunalnych jest Gmina Pie ń sk, która korzystaj ą c z ww. przepisów przekaza ł a ZUK zarz ą d nad nimi. Zarz ą dca cmentarza prowadzi zatem dzia ł alno ść gospodarcz ą na dwóch wspó ł zale ż nych rynkach : - na rynku us ł ug cmentarnych, na który sk ł adaj ą si ę czynno ś ci w zakresie utrzymania i administrowania cmentarzami, - na rynku us ł ug pogrzebowym. Gmina, nadaj ą c ZUK statut, zatwierdzony Uchwa łą Rady Miasta i Gminy nr XVI/107/91 z dnia 29.10.1991 r., zagwarantowa ł a mu prawo do ś wiadczenia us ł ug komunalnych, a w szczególno ś ci zarz ą d cmentarzem komunalnym na terenie miasta i gminy Pie ń sk oraz obszarze innych gmin tj. na jedynym cmentarzu komunalnym w Pie ń sku oraz na dwóch cmentarzach znajduj ą cych si ę we wsiach D ł u ż yna Dolna i Ż arki Ś rednie (§ 1 pkt 3 i § 3 statutu). Jak wykazano powy ż ej na pierwszym z tych rynków, rynku us ł ug cmentarnych, ZUK, wykonuj ą c w imieniu w ł a ś ciciela, zarz ą d cmentarzami komunalnymi w Pie ń sku, D ł u ż ynie Dolnej i Ż arkach Ś rednich, zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą , gdy ż nie spotyka si ę tam z konkurencj ą ze strony innych podmiotów gospodarczych. Dla zbadania pozycji ZUK na drugim z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych , wzi ę to pod uwag ę łą czn ą liczb ę pochówków oraz innych us ł ug pogrzebowych (kopanie grobów) wykonanych na znajduj ą cych si ę w zarz ą dzie ZUK cmentarzach komunalnych w okresie od 2001 r. do 31.01.2004 r. Z analizy zebranego materia ł u dowodowego wynika, i ż ZUK w sposób bezpo ś redni ingeruje w dzia ł anie drugiego z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych. Takie dzia ł anie ZUK pozwoli ł o na ukszta ł towanie zarz ą dcy cmentarzy komunalnych dogodnej sytuacji dla zdominowania tego rynku. Skutki takiego dzia ł ania ZUK mo ż na zaobserwowa ć analizuj ą c liczb ę pochówków dokonanych na zarz ą dzanych przez niego cmentarzach komunalnych w Pie ń sku i we wsiach D ł u ż yna Dolna i Ż arki Ś rednie w ww. okresie (tabele 3 i 4). Wynika z nich, i ż ZUK w roku 2001 wykona ł [tajemnica przedsi ę biorstwa] , w 2002 roku - [tajemnica przedsi ę biorstwa] , w 2003 r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa] , a w miesi ą cu styczniu 2004 r. – [tajemnica 12 przedsi ę biorstwa] pochówków. W tym okresie wnioskodawca wykona ł pochówków proporcjonalnie [tajemnica przedsi ę biorstwa] – przyj ę to ś redni ą z danych podanych przez ZUK i VEDIUS, uj ę tych w tabelach nr 3 i 4. Za ka ż dym razem czynno ść kopania do ł ów grobowych wykonywa ł ZUK, bez wzgl ę du na to czy to on obs ł ugiwa ł dany pogrzeb, czy te ż wnioskodawca (karta nr 105). Dlatego te ż ani razu nie obci ąż ono VEDIUS op ł at ą za nadzór pracownika zarz ą dcy nad wykonaniem tej czynno ś ci (tabela nr 7), chocia ż przewidziana jest ona (w wysoko ś ci 94 z ł ) w § 2 ust. 3 cennika. Nierozerwalnie zwi ą zany z wykonywaniem pochówków jest wjazd (wej ś cie) na teren cmentarza, za co ZUK (zgodnie § 1 ust. 2 pkt b obowi ą zuj ą cego od kwietnia 2003 r. cennika) pobiera op ł at ę w wysoko ś ci 30 z ł . Na [tajemnica przedsi ę biorstwa] pochówków (przyj ę to ś redni ą z danych podanych przez ZUK i VEDIUS - tabele nr 3 i 4) wykonanych w 2003 r. na badanych cmentarzach w [tajemnica przedsi ę biorstwa] * przypadkach pobrano op ł at ę za wjazd karawanu, z czego a ż [tajemnica przedsi ę biorstwa] * razy ui ś ci ł j ą VEDIUS. (* ś rednia z danych podanych przez ZUK i VEDIUS – tabele nr 5 i 6). Natomiast w miesi ą cu styczniu 2004 r., na wykonanych łą cznie [tajemnica przedsi ę biorstwa] pochówków, VEDIUS [tajemnica przedsi ę biorstwa] ui ś ci ł op ł at ę za wjazd karawanu na teren cmentarza, ZUK- [tajemnica przedsi ę biorstwa] , a inni przedsi ę biorcy – [tajemnica przedsi ę biorstwa] . Jak wynika ze zgromadzonego materia ł u ZUK op ł at ę za wjazd karawanu na teren cmentarza zacz ął pobiera ć od swoich klientów dopiero od lipca 2003 r. Jednak czyni to sporadycznie i nie wszyscy jego klienci s ą ni ą obci ąż ani. I tak na [tajemnica przedsi ę biorstwa] wykonanych przez ZUK pochówków, w okresie od 21.06- 31.12.2003 r., op ł at ę uiszczono tylko w [tajemnica przedsi ę biorstwa] przypadkach. Natomiast w styczniu 2004 r. na [tajemnica przedsi ę biorstwa] pochówków op ł at ą obci ąż ono [tajemnica przedsi ę biorstwa] klientów (tabela nr 2). W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , i ż rynkiem relewantnym , na którym dzia ł a ZUK, jest: 1. w wymiarze produktowym jest zarówno rynek us ł ug cmentarnych, zwi ą zanych z zarz ą dzaniem i utrzymaniem cmentarza, jak te ż rynek us ł ug pogrzebowych adresowanych do indywidualnego odbiorcy tj. klientów zak ł adów pogrzebowych; 2. natomiast rynkiem w uj ę ciu geograficznym (rynek geograficzny) jest obszar ww. cmentarzy komunalnych. Struktur ę podmiotow ą rynku w ł a ś ciwego tworz ą podmioty na nim wyst ę puj ą ce, pomi ę dzy którymi zachodz ą bezpo ś rednie relacje konkurencyjne. W niniejszej sprawie obejmuje on przede wszystkim ZUK i VEDIUS, a tak ż e innych, pojedynczych przedsi ę biorców pogrzebowych wykonuj ą cych na komunalnych cmentarzach w Pie ń sku, D ł u ż ynie Dolnej i Ż arkach Ś rednich us ł ugi pogrzebowe. ch. Na tak zakre ś lonym rynku relewantnym, bior ą c pod uwag ę udzia ł ZUK w rynku oraz inne kryteria, w tym zachowania niezale ż ne od konkurentów i konsumentów, posiada on pozycj ę dominuj ą c ą , zarówno na rynku us ł ug cmentarnych (zarz ą d cmentarza), jak te ż na rynku us ł ug pogrzebowych. W rezultacie, w ocenie Prezesa Urz ę du, zosta ł a spe ł niona pierwsza przes ł anka warunkuj ą ca wype ł nienie dyspozycji art. 8 ust. 2 pkt 3-5 ustawy o ochronie (...) tj. posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku. 13 2. Posiadanie pozycji dominuj ą cej sama przez si ę nie narusza prawa. Narusza prawo dopiero jej nadu ż ywanie przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Jednak nie wszystkie zachowania rynkowego dominanta maj ą posta ć takich praktyk, lecz tylko takie, które s ą niezgodne z ustaw ą o ochronie (...). Jak wykazano powy ż ej ZUK posiadaj ą c monopol na rynku us ł ug cmentarnych, nadu ż ywa swojej pozycji dominuj ą cej na tym rynku i wp ł ywa na funkcjonowanie drugiego z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych, kszta ł tuj ą c zasady jego funkcjonowania wed ł ug w ł asnego uznania. Posiadaj ą c tak siln ą pozycj ę zmusza wnioskodawc ę do uiszczania op ł at za wjazd karawanem na teren cmentarza oraz podzlecania wykonywania przez ZUK czynno ś ci kopania grobu w celu omini ę cia op ł aty za nadzór pracownika zarz ą dcy nad t ą czynno ś ci ą , wykonywan ą samodzielnie przez VEDIUS, co niew ą tpliwie podro ż y ł oby koszty VEDIUS wykonania us ł ugi pogrzebowej. Takie dzia ł anie ZUK pozwoli ł o na ukszta ł towanie sobie samemu dogodnej sytuacji dla zdominowania tego rynku, gdy ż nie ponosz ą c do lipca 2003 r. kosztów za wjazd (wej ś cie) na cmentarz w celu dowiezienia zw ł ok, wykonania us ł ugi pogrzebowej, kopania grobu oraz sporadyczne obci ąż anie t ą op ł at ą swoich klientów w okresie od lipca 2003 r. do 31.01.2004 r. (patrz tabela nr 2), ZUK stawia siebie na uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych przedsi ę biorców (VEDIUS), którym taka op ł ata jest naliczana. Ponadto, zezwalaj ą c innym przedsi ę biorcom na samodzielne kopanie grobu, mo ż e pobiera ć op ł at ę za nadzór swojego pracownika nad wykonywaniem tej czynno ś ci. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e ZUK nadu ż ywa posiadanej przez siebie pozycji dominuj ą cej i wp ł ywa na te segmenty rynku, które winny by ć kszta ł towane na zasadzie wolnej konkurencji. W tym stanie rzeczy uzna ć nale ż y, i ż spe ł niona zosta ł a druga przes ł anka warunkuj ą ca wype ł nienie dyspozycji art. 8 ust. 2 pkt 3-5 ustawy o ochronie (...) tj. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Wobec stwierdzenia zaistnienia ww. przes ł anki, nale ż y wskaza ć sposób nadu ż ywania posiadanej przez ZUK pozycji dominuj ą cej, charakterystyczny dla danego rodzaju praktyki antykonkurencyjnej z art. 8 ust. 3-5 ustawy o ochronie (...), gdy ż bez tego nie mo ż na stwierdzi ć , czy przedsi ę biorca faktycznie okre ś lon ą praktyk ę stosuje. 3. Praktyk ą uznan ą przez ustawodawc ę za jedn ą z bardziej typowych i gro ź nych dla konkurencji jest stosowanie przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji ( art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...)) Istot ą tej praktyki jest dyskryminowanie niektórych kontrahentów czyli przedsi ę biorców wchodz ą cych w relacje konkurencyjne na rynku. Dla wykazania tej praktyki konieczne jest udowodnienie kumulatywnego spe ł nienia czterech przes ł anek : - posiadanie i nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej (co wykazano powy ż ej), - umowy b ę d ą ce przedmiotem porówna ń winny by ć „podobne”, - musi mie ć miejsce dyskryminacja, - przedsi ę biorcy dyskryminowani w drodze dzia ł a ń dominanta musz ą mie ć utrudnione warunki konkurowania. 14 Jak wynika z uzupe ł nienia wniosku, VEDIUS dopatruje si ę naruszenia ww. art. 8 ust. 2 pkt 3 w na ł o ż eniu na niego op ł at z tytu ł u wjazdu karawanem na teren cmentarza. Op ł at takich nie pobiera si ę od innych przedsi ę biorców oraz osób fizycznych zlecaj ą cych wykonanie us ł ugi pogrzebowej ZUK. Dlatego, jego zdaniem, wszelkie koszty sta ł e i rycza ł towe winne by ć uj ę te w op ł acie za miejsce pod grób. Zdaniem Prezesa Urz ę du, nie jest to w ł a ś ciwe uzasadnienie do stawianego przez wnioskodawc ę zarzutu. Przede wszystkim, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego, pomi ę dzy zarz ą dc ą cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, D ł u ż ynie Dolnej i Ż arkach Ś rednich (ZUK) a innymi przedsi ę biorcami pogrzebowymi nie s ą zawierane ż adne umowy pisemne na wykonywanie okre ś lonych czynno ś ci pogrzebowych . Us ł ugi pogrzebowe na ww. cmentarzach wykonuj ą wy łą cznie ich zarz ą dca (dominant) oraz wnioskodawca (VEDIUS). Jedynie w 2001 r. inny przedsi ę biorca pogrzebowy wykona ł [tajemnica przedsi ę biorstwa] pochówek, natomiast w 2002 r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa] pochówek wykona ł a rodzina zmar ł ego Równie ż w roku 2003 oraz w styczniu 2004 r. mia ł y miejsce pojedyncze przypadki wykonania pochówków przez innych przedsi ę biorców (tabele nr 2 i 3). Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż przyj ę ta uchwa łą Rady Miejskiej w Pie ń sku z dnia 20 marca 2003 r. op ł ata w wysoko ś ci 30 z ł , pobierana jest za ka ż dorazowy wjazd (wej ś cie) na cmentarz w celu dowiezienia zw ł ok, wykonania us ł ugi pogrzebowej, kopania grobu. A tak ą us ł ug ę , oprócz zarz ą dcy cmentarzy, wykonuje jedynie VEDIUS. Fakt, ż e op ł at ą t ą obci ąż any jest tylko wnioskodawca, nie ś wiadczy o dyskryminowaniu go przez ZUK w stosunku do innych przedsi ę biorców, gdy ż tacy na tym rynku nie wyst ę puj ą . Wskazuje jedynie, ż e zarz ą dca cmentarza b ę d ą c dominantem na obu rynkach, rynku us ł ug cmentarnych i pogrzebowych, wykorzystuje t ę sytuacj ę do stworzenia sobie uprzywilejowanej pozycji wzgl ę dem jedynego konkurenta, jakim jest VEDIUS. A zatem, wobec nie spe ł nienia pozosta ł ych trzech przes ł anek z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...), nie mo ż na zarzuci ć ZUK stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , opisanej w tym artykule. 4. Drug ą zarzucan ą MZGK praktyk ą jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej w postaci tzw. transakcji wi ą zanych, polegaj ą cych na wymuszeniu przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego przy zawieraniu umowy, dotycz ą cej towarów z rynku w ł a ś ciwego, na którym on t ę pozycj ę posiada, spe ł nienia przez kontrahenta ś wiadczenia wykraczaj ą cego poza przedmiot tej umowy ( art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy). Dla bytu tej praktyki, oprócz posiadania i nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej (co ju ż zosta ł o wykazane), istotna jest wola dominanta narzucenia kontrahentowi ś wiadczenia dodatkowego w oczekiwaniu na korzy ś ci, jakie ten dominant mo ż e uzyska ć , oraz zmuszenie kontrahenta do zawarcia umowy z okre ś lonym podmiotem, której to umowy nie zawar ł by w ogóle albo zawar ł by z innym przedsi ę biorc ą . Wa ż ny jest równie ż zwi ą zek mi ę dzy ś wiadczeniem g ł ównym a dodatkowym, narzuconym kontrahentowi przez dominanta. Zdaniem VEDIUS wprowadzenie obowi ą zku p ł acenia przez wnioskodawc ę za nadzór wykonywany przez pracownika ZUK przy czynno ś ci kopania grobu narusza zapis art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy o ochronie (...). Z oceny zgromadzonego materia ł u dowodowego nie wynika, aby zosta ł a naruszona dyspozycja tego artyku ł u. Brak jest bowiem ś wiadczenia dodatkowego, narzuconego VEDIUSOWI przez ZUK, które nie ma zwi ą zku zwyczajowego lub rzeczowego ze ś wiadczeniem g ł ównym. Takim ś wiadczeniem dodatkowym nie jest 15 na pewno op ł ata za wjazd autokarawanem na teren cmentarza. Równie ż mo ż liwo ść pobrania op ł aty za nadzór pracownika zarz ą dcy nad wykonywan ą samodzielnie przez VEDIUS czynno ś ci ą kopania grobu, nie wyczerpuje znamion tej praktyki. Ś wiadczenia te bowiem s ą powi ą zane zarówno funkcjonalnie, jak i rzeczowo oraz zwyczajowo, ze ś wiadczeniem g ł ównym VEDIUSA, którym s ą us ł ugi pogrzebowe wykonywane przez niego na cmentarzach komunalnych. A w ł a ś nie w takim dzia ł aniu zarz ą dcy cmentarza VEDIUS dopatruje si ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Dlatego te ż , wobec nie spe ł nienia przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie (...) nie stwierdza si ę stosowania przez MZGK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na uzale ż nianiu zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy. 5. Art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...) okre ś la, i ż praktyk ą monopolistyczn ą jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Do stwierdzenia tej praktyki zachowanie przedsi ę biorcy musi spe ł nia ć łą cznie dwie przes ł anki: - posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku, - nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Posiadanie przez ZUK pozycji dominuj ą cej zarówno na rynku us ł ug cmentarnych (jedyny zarz ą dca cmentarza komunalnego w Pie ń sku oraz we wsiach D ł u ż yna Dolna i Ż arki Ś rednie), jak i na rynku us ł ug pogrzebowych zosta ł o ju ż wykazane. Tym samym spe ł niona zosta ł a pierwsza z przes ł anek niezb ę dnych do stwierdzenia praktyki z art. 8 ust.2 pkt 5 ustawy o ochronie (...). Dzia ł aj ą cy w imieniu Gminy ZUK swoj ą pozycj ę dominuj ą c ą zawdzi ę cza obj ę ciu funkcji zarz ą dcy ww. cmentarzy komunalnych, któr ą przenosi nast ę pnie na rynek us ł ug pogrzebowych. Posiadaj ą c tak ą pozycj ę ZUK mo ż e wykorzystywa ć j ą w celach przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji np. poprzez nak ł adanie na innych przedsi ę biorców obowi ą zku uiszczania dodatkowej op ł aty za nadzór w ł asnego pracownika w przypadku samodzielnego wykonania okre ś lonej czynno ś ci pogrzebowej (kopanie grobu) lub preferencyjne traktowanie klientów swojego zak ł adu poprzez nie pobieranie od nich op ł at za wjazd autokarawanem na teren cmentarza . W przedmiotowej sprawie ZUK na rynku us ł ug cmentarnych nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , co wynika z faktu, i ż jest jedynym zarz ą dc ą cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, D ł u ż ynie Dolnej i Ż arkach Ś rednich. Natomiast na rynku us ł ug pogrzebowych spotyka si ę z konkurencj ą tylko w niewielkim zakresie, gdy ż jest on jedynym zak ł adem pogrzebowym wykonuj ą cym kompleksow ą us ł ug ę pogrzebow ą . Drugi zak ł ad, VEDIUS, w swojej dzia ł alno ś ci jest ograniczany, gdy ż ś wiadczona przez niego kompleksowa us ł uga pogrzebowa b ę dzie zawsze dro ż sza o koszt nadzoru pracownika zarz ą dcy nad czynno ś ci ą kopania grobu oraz o op ł at ę za wjazd karawanem na teren cmentarza. Aby zatem by ć konkurencyjnym w stosunku do ZUK musi on za ka ż dym razem podzleca ć mu wykonanie tej czynno ś ci. Zarz ą dca fakt obowi ą zkowego nadzoru w ł asnego pracownika nad czynno ś ci ą kopania grobu przez pracowników VEDIUS, a co za tym idzie pobieranie dodatkowej op ł aty za ten 16 nadzór w wysoko ś ci 94 z ł , uzasadnia wymogami Rozporz ą dzenia Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdrowia i Opieki Zdrowotnej z dnia 20.10.1972 r. w sprawie urz ą dzania cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowaniu zmar ł ych (Dz. U. nr 47, poz. 299 z pó ź n. zm.), a tak ż e przepisami Kodeksu Pracy (Dzia ł 10, Rozdz. 1, art. 207 § 1 i 2) w zwi ą zku z rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6.02.2003 r. w sprawie bezpiecze ń stwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. nr 47, poz. 401 – rozdz. 10, § 146 i 147). Powy ż sze rozporz ą dzenie z dnia 20.10.1972 r. okre ś la zasady urz ą dzania cmentarzy, po ł o ż enia domów pogrzebowych, wielko ś ci grobów oraz odleg ł o ś ci mi ę dzy nimi, a tak ż e zasady prowadzenia ksi ą g cmentarnych. Paragraf 3 tego aktu prawnego nak ł ada obowi ą zek sporz ą dzenia planu zagospodarowania terenu dla ka ż dego cmentarza, a urz ą dzenie cmentarza, wykorzystywanie miejsc pod poszczególne rodzaje grobów oraz zadrzewianie powinny by ć zgodne z tym planem. Plan zagospodarowania cmentarza powinien przewidywa ć drogi prowadz ą ce do pól grzebalnych, pola grzebalne oraz zadrzewienie. Ka ż de pole grzebalne powinno mie ć odr ę bne oznaczenie, a w granicach pól grzebalnych powinny by ć ponumerowane groby. Zatem, skoro dla poszczególnych cmentarzy s ą sporz ą dzane plany z zaznaczonymi obszarami przeznaczonymi pod dany rodzaj oraz pod poszczególny grób, konieczne jest wysy ł anie pracownika zarz ą dcy, aby „r ę cznie” wskaza ł miejsce, gdzie nale ż y kopa ć . Ponadto, za miejsce pod grób zarz ą dca pobiera oddzieln ą op ł at ę i w jej ramach powinien je wskaza ć , a nie pobiera ć z tego tytu ł u op ł at ę dodatkow ą . Jednocze ś nie kopanie grobu jest czynno ś ci ą pogrzebow ą , której regu ł y wykonywania reguluje sam przedsi ę biorca w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wynika to m.in. z przepisów kodeksu pracy oraz rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6.02.2003 r. w sprawie bezpiecze ń stwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, na które ZUK si ę powo ł uje. I tak a rt. 207 § 1 i 2 Kodeksu Pracy stanowi, i ż p racodawca ponosi odpowiedzialno ść za stan bezpiecze ń stwa i higieny pracy w zak ł adzie pracy oraz jest obowi ą zany chroni ć zdrowie i ż ycie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osi ą gni ęć nauki i techniki. Natomiast zgodnie z § 146 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6.02.2003 r. w sprawie bezpiecze ń stwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, je ż eli teren, na którym s ą wykonywane roboty ziemne, nie mo ż e by ć ogrodzony, wykonawca robót powinien zapewni ć sta ł y jego dozór. Kwestie za ś wykopu reguluje § 147 tego rozporz ą dzenia. Za niezastosowanie si ę do powy ż szych zasad odpowiedzialno ść ponosi przedsi ę biorca, który pracowników zatrudnia, a nie w ł a ś ciciel, czy dzia ł aj ą cy w jego imieniu, zarz ą dca cmentarza. Dlatego zb ę dnym jest nadzorowanie przez jego pracownika czynno ś ci kopania grobu przez innego przedsi ę biorc ę . Do tego, jako zarz ą dca cmentarza, ZUK nie ma do tego uprawnie ń . Zgodnie bowiem z wol ą ustawodawcy, wyra ż on ą w przytoczonych powy ż ej przepisach ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych, ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym oraz ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zada ń i kompetencji okre ś lonych w ustawach szczególnych pomi ę dzy organy gminy a organy administracji rz ą dowej oraz o zmianie niektórych ustaw, do zada ń w ł a ś ciciela cmentarza komunalnego (Gminy) nale ż y utrzymanie i zarz ą dzanie cmentarzami, a sama Gmina nie mo ż e przenie ść na dzia ł aj ą cego w jej imieniu zarz ą dc ę wi ę kszych uprawnie ń ni ż sama posiada. Natomiast do nadzoru nad przestrzeganiem przepisów pracy zosta ł y powo ł ane przez ustawodawc ę inne organy np. Inspekcja Pracy. 17 Przypomnie ć przy tym nale ż y, i ż us ł ugi pogrzebowe, w tym kopanie grobu, ZUK wykonuje równie ż w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a nie jako zarz ą dca cmentarza. Tym samym równie ż i nad wykonywanym przez niego kopaniem grobów powinien by ć ustanowiony nadzór pracownika, a co za tym idzie powinien on ponosi ć tak ą sam ą op ł at ę z tego tytu ł u jak ka ż dy inny przedsi ę biorca. W zwi ą zku z tym powinna by ć przyj ę ta zasada, i ż op ł at ę tak ą uiszczaj ą wszyscy przedsi ę biorcy, w tym zarz ą dca, albo nikt. Chocia ż z drugiej strony, jak wykazano powy ż ej, ustanowienie nadzoru mo ż e ś wiadczy ć jedynie o „nadgorliwo ś ci” ZUK, gdy ż odpowiedzialno ść za naruszenie zasad bezpiecze ń stwa i higieny pracy ponosi przedsi ę biorca pogrzebowy wykonuj ą cy dan ą us ł ug ę pogrzebow ą , a nie ZUK. Zatem ustanowienie nadzoru i pobieranie z tego tytu ł u op ł aty mo ż e ś wiadczy ć jedynie o ch ę ci ZUK do ograniczenia konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych, a w szczególno ś ci w tej jego cz ęś ci zwi ą zanej z kopaniem grobów oraz o zamiarze przej ę cia zlece ń wykonania tej czynno ś ci od VEDIUS. Korzy ś ci ą dla ZUK p ł yn ą c ą z takiego ograniczenia jest to, i ż tylko on wykonuje t ę czynno ść , gdy ż inni przedsi ę biorcy nie chc ą c podra ż a ć kosztów w ł asnej dzia ł alno ś ci, podzlecaj ą mu wykonanie tej us ł ugi. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż w ż adnej okolicznej miejscowo ś ci (W ę gliniec, Gozdnica, Luba ń , Boles ł awiec i Zawidów) taka op ł ata nie jest stosowana. Tak ż e Prezes Urz ę du w dotychczasowej swej dzia ł alno ś ci nigdy z czym ś takim si ę nie zetkn ął . Równie ż wprowadzenie ww. op ł aty za wjazd na cmentarz tylko dla przedsi ę biorców pogrzebowych innych ni ż ZUK powoduje podro ż enie ich us ł ug, a tym samym wp ł ywa na mniejsz ą ich konkurencyjno ść w stosunku do zarz ą dcy cmentarza. Nie obci ąż anie w ł asnej dzia ł alno ś ci op ł at ą wjazdu autokarawanem na cmentarz, a obci ąż anie ni ą kosztów VEDIUS, jest bezprawn ą praktyk ą monopolistyczn ą okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…), gdy ż spe ł nia przes ł ank ę o której mówi ów przepis, polegaj ą c ą na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Po prostu nadu ż ywaj ą c swojej dominacji ZUK zmusza swojego konkurenta (VEDIUS) do prowadzenia dzia ł alno ś ci po kosztach wy ż szych, ni ż prowadzenie w ł asnej dzia ł alno ś ci. Dla wyrównania warunków konkurencji op ł atami tymi musz ą by ć obci ąż ani wszyscy przedsi ę biorcy wykonuj ą cy ceremoni ę pochówku, w tym zarz ą dca cmentarza, lub ż aden z nich. W przeciwnym razie przewaga konkurencyjna zbudowana przez ZUK zosta ł a osi ą gni ę ta ś rodkami nielegalnymi. Prezes Urz ę du pragnie podkre ś li ć , i ż nie kwestionuje zasadno ś ci pobierania powy ż szej op ł aty. Takie stanowisko jest zgodne z lini ą orzecznicz ą S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej S ą d Antymonopolowy), który w wyroku z dnia 21.01.1998 r. (sygn. XVII Ama 51/97) uzna ł , i ż „je ż eli przedsi ę biorca dzier ż awi cmentarz, łą cz ą c wykonywanie na nim us ł ug cmentarnych z us ł ugami na konkurencyjnym rynku us ł ug pogrzebowych, mo ż e on, co do samej zasady, pobiera ć od konkurencyjnych zak ł adów pogrzebowych wynagrodzenie w formie op ł at z tytu ł u korzystania przez nich z infrastruktury cmentarza, chyba ze pobierane op ł aty s ą na poziomie nadmiernie wygórowanym lub w inny sposób wypaczaj ą regu ł y konkurencji”. Prawo przedsi ę biorcy do odpowiedniego wynagrodzenia z tytu ł u udost ę pnienia konkurentom rzeczy dla prowadzenia przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej S ą d podkre ś li ł tak ż e m.in. w wyrokach z dnia 20.09.1995 r. (sygn. XVII Amr 28/05) i a dnia 2.10.1995 r. (sygn. XVII Amr 37/96)., Stoi natomiast na stanowisku, i ż op ł at ą za korzystanie z infrastruktury cmentarza (wjazd na cmentarz autokarawanu) obci ąż ani winni by ć wszyscy przedsi ę biorcy wykonuj ą cy pochówki. Nie mo ż e by ć za ś tak, i ż tylko cz ęść z nich ponosi ci ęż ar tej 18 op ł aty (VEDIUS), natomiast ZUK powo ł uj ą c si ę na fakt, i ż dopiero od miesi ą ca lipca 2003 r. posiada karawan, uznaje si ę z niej zwolniony. Podkre ś li ć bowiem trzeba, i ż us ł ugi pogrzebowe wykonuje on nie jako przedstawiciel Gminy, której ustawowym obowi ą zkiem jest jedynie utrzymanie cmentarzy (us ł ugi cmentarne), a jako zwyk ł y przedsi ę biorca prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą i uzyskuj ą cy z tego tytu ł u okre ś lone zyski, ale równie ż ponosz ą cy zwi ą zane z jej wykonaniem koszty. Ponadto w cenniku jednoznacznie jest napisane, ż e op ł at ę w wysoko ś ci 30 z ł pobiera si ę nie tylko za wjazd, ale tak ż e za wej ś cie na cmentarz w celu dowiezienia zw ł ok, wykonania us ł ugi pogrzebowej, kopania grobu, a niew ą tpliwie czynno ś ci te przez ca ł y czas ZUK wykonuje. Powy ż sze dzia ł anie jest przejawem wykorzystywania przez ZUK posiadanej si ł y rynkowej nad swoimi konkurentami, przejawiaj ą cej si ę w podejmowaniu decyzji, kto i jakie czynno ś ci mo ż e na cmentarzu wykonywa ć . Ś wiadczy tak ż e niezbicie o wykorzystywaniu przez niego posiadanej w ł adzy administratora cmentarza i przenoszeniu jej na rynek us ł ug pogrzebowych w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę na nim warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, poprzez ograniczanie samodzielno ś ci innych firm pogrzebowych w wykonywaniu na terenie cmentarzy komunalnych wszystkich us ł ug pogrzebowych. Przypomnie ć nale ż y, i ż rynek us ł ug pogrzebowych jest rynkiem kszta ł towanym w pe ł ni przez konkurencj ę , a obydwa zak ł ady, ZUK i VEDIUS, winny na nim dzia ł a ć na równych prawach i na tych samych zasadach. Dlatego te ż ingerowanie w ten rynek przez jednego z przedsi ę biorców jest prób ą jego reglamentowania, a co za tym idzie ograniczania na nim wolnej konkurencji. Taka sytuacja powoduje, ż e konkurencja na rynku us ł ug pogrzebowych jest nieefektywna. Nie jest ona wolna i prowadzona na równych prawach. W tym stanie rzeczy uzna ć nale ż y, ż e zosta ł a spe ł niona druga z przes ł anek art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów t j. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. A zatem opisane powy ż ej dzia ł anie ZUK polegaj ą ce na : - pobieraniu tylko od wnioskodawcy op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarzy komunalnych w Pie ń sku, - pobieranie op ł aty za nadzór pracownika administratora nad czynno ś ci ą kopania grobu wykonywan ą przez wnioskodawc ę , stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencje i powinno by ć zakazane. II. O kosztach post ę powania rozstrzygni ę to w pkt III sentencji decyzji stosowanie do wyniku post ę powania. Zgodnie z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek – strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony swoich interesów. Do niezb ę dnych kosztów post ę powania prowadzonego przez stron ą osobi ś cie lub przez pe ł nomocnika, który nie jest adwokatem lub radc ą prawnym, zalicza si ę poniesione przez ni ą koszty jej przejazdów lub przejazdów pe ł nomocnika do siedziby Prezesa Urz ę du. Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które potwierdzi ł o zasadno ść cz ęś ci podniesionych przez VEDIUS zarzutów, jak równie ż wnioski dotycz ą ce zwrotu kosztów wg przedstawionych spisów (karta nr 91), Prezes Urz ę du postanowi ł jak w sentencji. 19 Prezes nie zaliczy ł do kosztów kwoty 243,06 z ł za osobiste dostarczenie wniosku do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu uznaj ą c, i ż nie by ł o to konieczne, w ż aden sposób nie wp ł yn ęł o na czas trwania post ę powania i z ł o ż enie wniosku mog ł o nast ą pi ć za po ś rednictwem poczty. Nie zosta ł o równie ż uznane za koszt niniejszego post ę powania opracowanie odpowiedzi na temat Ilo ś ci wjazdów na teren cmentarza w kwocie 260,00 z ł , gdy ż obowi ą zkiem wnioskodawcy jest wskazanie wszelkich argumentów na poparcie podniesionych przez siebie zarzutów. Ponadto dane te dotyczy ł y jedynie zakresu dzia ł alno ś ci wnioskodawcy i do ich podania nie by ł o konieczne sporz ą dzanie ż adnych dodatkowych analiz i bada ń . Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzek ł jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kpc - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Natomiast zgodnie z art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie (...) i art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy o ochronie (...) oraz 479 32 § 1 i 2 k.p.c., na postanowienie w przedmiocie kosztów (pkt III sentencji) przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu, w terminie tygodnia od dnia jego dor ę czenia. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuj ą : Marek Górka Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS ul. Okrzei 1 59-900 Zgorzelec Zak ł ad Us ł ug Komunalnych ul. Ko ś ciuszki 4 59-930 Pie ń sk 20