Numer decyzji
RWR-24/2003
Decyzja UOKiK RWR-24/2003
- Data decyzji
- 19 września 2003
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel/fax (0-71) 344-05-920, fax 344-05-922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 562-S-2/02/ZR Wroc ł aw, 19 wrze ś nia 2003 Decyzja RWR 24/2003 Na podstawie: Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), oraz stosownie do art.28 ust.6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Wroc ł aw, z siedzib ą we Wroc ł awiu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art.8 ust.2 pkt 5 ww. ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku dystrybucji biletów okresowych komunikacji miejskiej przez Gmin ę Wroc ł aw na obszarze miasta Wroc ł awia, poprzez ograniczanie liczby sprzedawców detalicznych biletów okresowych na okaziciela i nakazuje zaniechanie jej stosowania. U Z A S A D N I E N I E Dnia 12 marca 2003 r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu - w imieniu Prezesa Urz ę du wszcz ęł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RWR 560-W-1/03/ZR) w sprawie mo ż liwo ś ci naruszenia art.8 ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 84, poz.806) przez Zarz ą d Dróg i Komunikacji we Wroc ł awiu w zakresie sposobu dystrybucji biletów okresowych na okaziciela komunikacji miejskiej. Ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie na podstawie zgromadzonego w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł u dowodowego da ł y podstawy do stwierdzenia, ż e zasady udzielania zgody na zawarcie umowy z punktem sprzeda ż y na sprzeda ż biletów okresowych mog ł y zosta ć wprowadzone przez Zarz ą d Dróg i Komunikacji we Wroc ł awiu z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , a w szczególno ś ci art.8 ust.2 pkt 5 tej ustawy, stanowi ą cy i ż zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce „ na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji ”. Maj ą c na wzgl ę dzie, i ż zgodnie z § 1 Statutu Zarz ą du Dróg i Komunikacji nadanego Uchwa łą Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 roku, Zarz ą d Dróg i Komunikacji jest jednostk ą bud ż etow ą o której mowa w art. 18 ust.1 ustawy z dnia 26 1 listopada 1998 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.), a która nie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art.4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w przedmiotowej sprawie postanowiono wszcz ąć post ę powanie antymonopolowe przeciwko Gminie Wroc ł aw. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du, dnia 17 kwietnia 2003 r., post ę powanie antymonopolowe przeciwko Gminie Wroc ł aw, w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku dystrybucji biletów komunikacji miejskiej na obszarze miasta Wroc ł awia, poprzez ograniczanie liczby sprzedawców biletów okresowych na okaziciela, co mo ż e stanowi ć naruszenie art.8 ust.1 pkt 5 ww. ustawy. (dowód: karta 1-3) W odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania Gmina Wroc ł aw w pi ś mie z dnia 5 maja 2003 r. (nr DIG.0717/45/103/2003) nie zgodzi ł a si ę z zarzutami Prezesa Urz ę du i podnios ł a kwesti ę , i ż Zarz ą d Dróg i Komunikacji (dalej: ZDiK) nie wydaje zgody na prowadzenie dystrybucji biletów okresowych, ale zawiera przedmiotowe umowy z osobami (podmiotami) trzecimi. Odbywa si ę to na wniosek podmiotu zainteresowanego prowadzeniem tego typu dzia ł alno ś ci od którego ZDiK wymaga: • posiadania lokalu, w którym prowadzona jest dzia ł alno ść (bez dodatkowych, szczególnych warunków); • wpisu do ewidencji gospodarczej; • numeru NIP. Ponadto, Gmina Wroc ł aw wyja ś ni ł a, i ż ZDiK zawiera lub nie zawiera umowy na prowadzenie dystrybucji biletów okresowych z podmiotem zainteresowanym, maj ą c na uwadze nast ę puj ą ce czynniki: • stworzenie warunków ł atwego i niezawodnego dost ę pu do biletów komunikacji publicznej; • zasad ę oszcz ę dno ś ci w gospodarowaniu ś rodkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych ; • zapewnienie mo ż liwie g ę stej sieci podmiotów zainteresowanych sprzeda żą biletów w poszczególnych rejonach miasta. (dowód: karta 5-7). I. Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1) Uczestnik post ę powania - Gmina Wroc ł aw, jest Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art.4 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów . Przytoczona ustawa, zgodnie z art.1 ust.2 reguluje mi ę dzy innymi zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom ograniczaj ą cym konkurencj ę przedsi ę biorców oraz ich zwi ą zków, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej: S ą du Antymonopolowego): „stosownie do art.2 pkt 1 (w obecnej ustawie art.4 pkt 1) przez przedsi ę biorc ę mog ą cego by ć stron ą w post ę powaniu antymonopolowym, nale ż y rozumie ć tak ż e jednostki ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (…) . Oznacza to, i ż regulacja ustawy antymonopolowej odnosi si ę wprost tak ż e do dzia ł alno ś ci gmin” (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 25 wrze ś nia 2000 r., Sygn. akt XVII Ama 76/99). W szerokim zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci przez Gmin ę znajduj ą si ę równie ż zadania z zakresu lokalnego transporu zbiorowego, zgodnie z art.7 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.). Zadania z 2 zakresu lokalnego transportu zbiorowego Gmina Wroc ł aw realizuje poprzez jednostk ę bud ż etow ą Zarz ą d Dróg i Komunikacji o której mowa w art. 18 ust.1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych. Zarz ą d Dróg i Komunikacji, w my ś l § 1 ust.1 statutu ZDiK nadanego uchwa łą 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 1993 r. jest jednostk ą bud ż etow ą MiastaWroc ł aw, o której mowa w art. 18 ust.1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych . Zgodnie z § 3 statutu ZDiK jest jednostk ą organizacyjn ą gminy przy pomocy której wype ł niane s ą zadania w ł asne i zlecone zwi ą zane z drogami i komunikacj ą . (dowód: karta 24) 2) Dystrybucja biletów komunikacji miejskiej na obszarze miasta Wroc ł awia do ko ń ca 1997 r. by ł a prowadzona przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. we Wroc ł wiu. Od dnia 1 stycznia 1998 r., zgodnie z pkt1 lit.3) uchwa ł y Zarz ą du Miasta Wroc ł awia Nr 35/98 z dnia 6 marca 1998 r. wprowadzaj ą cym do § 4 ust.2 Statutu ZDiK - pkt 2.4, zgodnie z którym do zada ń statutowych ZDiK nale ż y tak ż e zamawianie i nadzór nad realizacj ą us ł ug w zakresie druku (zabezpieczenia pod podrabianiem) biletów jednorazowych i wieloprzejazdowych komunikacji miejskiej, prowadzenia ich dystrybucji oraz kontrolowania wnoszenia op ł at za korzystanie z przewozów komunikacj ą zbiorow ą na terenie Gminy Wroc ł aw . W oparciu o powy ż sz ą regulacj ę ZDiK prowadzi m.in. sprzeda ż biletów okresowych na okaziciela poprzez zawieranie umów na dystrybucj ę ww. biletów z punktami handlowymi. (dowód: karta 39) Rynek dystrybucji biletów komunikacji miejskiej obejmuje zarówno dystrybucj ę biletów jednorazowych, jak i biletów okresowych (imiennych i na okaziciela). Wszystkie rodzaje biletów, wraz z wysoko ś ci ą op ł at s ą okre ś lone w za łą czniku do Uchwa ł y Rady Miejskiej Wroc ł awia z dnia 27 wrze ś nia 1997 r. w sprawie taryfy op ł at za us ł ugi lokalnego transportu zbiorowego. Bilety okresowe imienne obejmuj ą : a) bilety wa ż ne na wszystkie dni tygodnia uprawniaj ą ce wskazan ą osob ę do korzystania z przejazdów przez wszystkie dni tygodnia w okre ś lonym miesi ą cu i na okre ś lonych liniach; b) bilety wa ż ne od poniedzia ł ku do pi ą tku uprawniaj ą ce wskazan ą osob ę do korzystania z przejazdów od poniedzia ł ku do pi ą tku w okre ś lonym miesi ą cu i na okre ś lonych liniach; Bilety okresowe na okaziciela obejmuj ą : a) miesi ę czne uprawniaj ą ce posiadacza biletu do przejazdów na liniach okre ś lonego typu we wskazanym na bilecie miesi ą cu; b) dziesi ę ciodniowe uprawniaj ą ce posiadacza biletu do przejazdów na liniach okre ś lonego typu w okresie 10 dni kalendarzowych liczonych kolejno i łą cznie z dniem wskazanym na bilecie; c) jednodniowe uprawniaj ą ce posiadacza biletu do przejazdów na liniach okre ś lonego typu w dniu wskazanym na bilecie; (dowód: karta 13-14) Dystrybucja biletów jednorazowych odbywa si ę poprzez sie ć hurtowni, z którymi ZDiK zawar ł stosowne umowy. Wed ł ug stanu na sierpie ń 2003 r. umow ę ze ZDiK na prowadzenie hurtowej sprzeda ż y biletów jednorazowych komunikacji miejskiej we Wroc ł awiu posiada 15 podmiotów gospodarczych. Ka ż dy przedsi ę biorca prowadz ą cy 3 detaliczny punkt handlowy i maj ą cy zamiar wprowadzi ć do sprzeda ż y bilety jednorazowe komunikacji miejskiej ma mo ż liwo ść nabycia tych biletów w jednej z ww. hurtowni. (dowód: karta 5, 61-62) Z kolei dystrybucja biletów okresowych (imiennych i na okaziciela) odbywa si ę w ten sposób, ż e ka ż dy podmiot gospodarczy prowadz ą cy detaliczny punkt handlowy i maj ą cy zamiar wprowadzi ć do asortymentu bilety okresowe musi zawrze ć umow ę o sprzeda ż biletów komunikacji miejskiej bezpo ś rednio ze ZDiK. Umowa ta okre ś la zasady prowadzenia sprzeda ż y detalicznej po cenach nominalnych biletów uprawniaj ą cych do przejazdów ś rodkami wroc ł awskiej komunikacji zbiorowej (§ 1 ust.1 wzoru umowy). Umowa na prowadzenie sprzeda ż y biletów okresowych nie musi obejmowa ć wszystkich rodzajów tych biletów. Przyk ł adowo mo ż e dotyczy ć tylko sprzeda ż y biletów okresowych na okaziciela lub biletów okresowych imiennych. Ponadto przy umowach na pe ł ny asortyment biletów, sprzedawca detaliczny nie jest zobligowany do zakupu wszystkich rodzajów biletów i mo ż e pobiera ć tylko te, które uznaje za niezb ę dne. Odbiór tylko okre ś lonego rodzaju biletów nie powoduje powstania jakichkolwiek niekorzystnych skutków dla sprzedawcy detalicznego. Umowne ograniczenie asortymentu biletów nast ę puje na wniosek sprzedawcy detalicznego biletów. (dowód: karta 10-12, 62) Wed ł ug stanu na maj 2003 r., sprzeda ż detaliczna biletów okresowych na obszarze miasta Wroc ł awia jest prowadzona w 70 punktach handlowych. Ponadto mo ż liwo ść kupna biletów okresowych na okaziciela istnieje tak ż e w 162 automatach biletowych. (dowód: karta 13-14,15-18) Sprzeda ż w automatach ma jednak pewne ograniczenia dla potencjalnego nabywcy biletu okresowego na okaziciela: • w automatach nie jest mo ż liwe nabycie biletów miesi ę cznych; • do przeprowadzenia transakcji jest wymagane posiadanie odpowiedniej liczby bilonu, co przy cenach np. za bilety 10-dniowe (13, 16, 26 i 39 z ł ) powoduje istotne utrudnienie dla klienta chc ą cego skorzysta ć z tej formy zakupu biletu. • automaty nie wydaj ą reszty w pieni ą dzu, tylko w formie biletów na okre ś lon ą warto ść pieni ęż n ą . W zwi ą zku z powy ż szym automat biletowy nie mo ż e by ć traktowany jako pe ł ne, alternatywne ż ród ł o mo ż liwo ś ci nabycia przez konsumenta biletów okresowych komunikacji miejskiej na okaziciela wzgl ę dem detalicznego punktu handlowego prowadz ą cego sprzeda ż takich biletów. (dowód: karta 6, 19-20) Wed ł ug stanowiska ZDiK, prezentowanego tak ż e podmiotom gospodarczym wnioskuj ą cym o zawarcie umowy na sprzeda ż biletów okresowych, odmowa zawarcia umowy z kolejnymi punktami handlowymi wynika z „wystarczaj ą cego nasycenia aktualnej sieci dystrybucyjnej”. (dowód: karta: 6-7, 45, 52, 54, 57). Uczestnik post ę powania stan ął na stanowisku, ż e w celu stworzenia warunków ł atwego i niezawodnego dost ę pu klientów do tego rodzaju biletów konieczne jest zapewnienie mo ż liwie najg ę strzej sieci podmiotów prowadz ą cych na terenie Wroc ł awia sprzeda ż biletów okresowych na okaziciela. Aby taki stan rzeczy mia ł miejsce musz ą by ć stworzone odpowiednie warunki op ł acalno ś ci sprzeda ż y tego rodzaju biletów. Powo ł uj ą c si ę na wieloletnie do ś wiadczenie, ZDiK wskazuje, i ż np. z powodu du ż ego nasycenia punktami sprzeda ż y, podmioty gospodarcze z „dnia na dzie ń rezygnuj ą z 4 prowadzenia tej dzia ł alno ś ci nie interesuj ą c si ę tym, ż e pasa ż erowie b ę d ą pozbawieni mo ż liwo ś ci nabycia biletu”, o czym ś wiadcz ą przypadki wypowiadania tych umów (17 wypowiedze ń przez punkty handlowe i 56 wypowiedze ń przez ZDiK na podstawie § 9 ust.4a umowy dot. sprzeda ż y biletów). Powoduje to, zdaniem ZDiK niepowetowane skutki spo ł eczne i ekonomiczne, poniewa ż ludno ść nie mo ż e dokonywa ć zakupu tych biletów w wybranych rejonach miasta, co mo ż e skutkowa ć jazdami bez wniesienia op ł aty a tak ż e „powoduje natychmiastowe protesty spo ł eczne”. Z kolei podnoszenie mar ż y w rejonach o wi ę kszej g ę sto ś ci punktów prowadz ą cych sprzeda ż tych biletów tak ż e by ł oby niedopuszczalne, poniewa ż z jednej strony powodowa ł oby nierówne traktowanie podmiotów gospodarczych, z drugiej - sprzyja ł oby odsprzedawaniu du ż ych partii biletów dystrybutorom o ni ż szej mar ż y. Ponadto ZDiK wskaza ł , i ż podniesienie mar ż y punktom handlowym by ł oby sprzeczne z zasad ą oszcz ę dno ś ci w wydatkowaniu ś rodków publicznych. Kieruj ą c si ę powy ż szymi przes ł ankami ZDiK odmówi ł zawarcia umowy o sprzeda ż detaliczn ą biletów okresowych - łą cznie w latach 1999-2003 - 67 podmiotom prowadz ą cym punkty handlowe, w tym: • w 1999 r. - odmówiono zawarcia umowy 11 podmiotom; • w 2000 r. - odmówiono zawarcia umowy 12 podmiotom; • w 2001 r. - odmówiono zawarcia umowy 12 podmiotom; • w 2002 r. - odmówiono zawarcia umowy 26 podmiotom; • w 2003 r. (do ko ń ca maja) - odmówiono zawarcia umowy 6 podmiotom. (dowód: karta 8) W ramach prowadzonego post ę powania, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do dziesi ę ciu spo ś ród przedsi ę biorców, którym ZDiK odmówi ł zawarcia umowy na sprzeda ż biletów okresowych w latach 2002-2003, z zapytaniem o motywy zamiaru wprowadzenia do swoich detalicznych punktów handlowych sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej. Wszyscy spo ś ród ww. przedsi ę biorców, którzy przes ł ali odpowied ź na przedmiotowe zapytanie, tj.: • Anna” Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne z Wroc ł awia (punkt przy ul.Górniczej); • Zak ł ad Us ł ug Wielobran ż owych, „ELTIX” - Albin Wabiszczewicz z Ole ś nicy (punkt przy pl. Powsta ń ców Wielkopolskich we Wroc ł awiu); • BUE „Eko-Consul” - Agata Kosmala z Wroc ł awia (punkt przy ul. Legnickiej) • PHU „PRASA” - Rasim Al.-Beldawe z Wroc ł awia (punkt przy ul. Komuny Paryskiej); • „RETO” Handel i Gastronomia - Irena Rembecka z Wroc ł awia (punkt przy ul.Pi ł sudskiego); stwierdzili, i ż czynnikiem decyduj ą cym o zamiarze wprowadzenia przez nich do sprzeda ż y detalicznej biletów okresowych komunikacji miejskiej by ł o zwi ę kszone zainteresowanie klientów mo ż liwo ś ci ą nabycia tych biletów w prowadzonych przez nich detalicznych punktach handlowych . (dowód: karta 44, 48, 49, 53, 56) Tak wi ę c, mimo wyra ź nego zaznaczenia w stosownych wnioskach przez ww. przedsi ę biorców kwestii znacznego zainteresowania klientów nabywaniem biletów okresowych - w tym na okaziciela - komunikacji miejskiej w miejscach, gdzie ulokowne s ą prowadzone przez tych przedsi ę biorców detaliczne punkty handlowe, ZDiK odmówi ł zgody na zawarcie umowy sprzeda ż y biletów okresowych, powo ł uj ą c si ę na „wystarczaj ą ce nasycenie sieci dystrybucyjnej”. (dowód: 45, 50, 52, 54, 57) 5 II. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Istota zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę sprowadza si ę do odmowy zawarcia przez Gmin ę Wroc ł aw (dzia ł aj ą c ą poprzez jednostk ę organizacyjn ą ZDiK) umowy na sprzeda ż biletów okresowych komunikacji miejskiej z podmiotami gospodarczymi prowadz ą cymi detaliczne punkty handlowe na obszarze miasta Wroc ł awia zainteresowanymi sprzeda żą biletów okresowych na okaziciela. Przepis art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej ustawy stanowi, i ż praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku polegaj ą ce w szczególno ś ci na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji. Dla stwierdzenia zatem wymienionej praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 5 musz ą zosta ć spe ł nione łą cznie wszystkie przes ł anki wynikaj ą ce z ustawy, a mianowicie: 1 . posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku krajowym lub lokalnym, 2. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji (art.8 ust.2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ), Niezale ż nie od powy ż szych przes ł anek, w pierwszej kolejno ś ci nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż podstaw ą do zastosowania przepisów ww. ustawy, jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ż e w wyniku sporu pomi ę dzy stronami dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego o którym mowa w art.1 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z tym przepisem ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej: S ą du Antymonopolowego). W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzi ł , ze “ post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych ”. Podobnie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 4.07.2001 (sygn. akt XVII Ama 108/00) s ą d antymonopolowy zaj ął stanowisko, ż e: “ interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien by ć on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urz ę du winien by ć w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a”. W opisanym stanie faktycznym odmowa zgody na zawarcie umowy umo ż liwiaj ą cej okre ś lonemu podmiotowi gospodarczemu prowadzenie w punkcie handlowym sprzeda ż y okresowych biletów na okaziciela powoduje niemo ż no ść poszerzenia asortymentu sprzedawanych towarów w danym punkcie handlowym o wymienione bilety, poniewa ż zawarcie takiej umowy jest elementem niezb ę dnym do prowadzenia sprzeda ż y tego rodzaju biletów, w odró ż nieniu od biletów jednorazowych komunikacji miejskiej, których sprzeda ż mo ż na prowadzi ć bez konieczno ś ci zawierania przedmiotowej umowy ze ZDiK (bilety te s ą dost ę pne dla handlowców detalicznych w hurtowniach prowadz ą cych sprzeda ż tego typu biletów). 6 ZDiK - jednostka organizacyjna Gminy Wroc ł aw, z racji realizowanych zada ń w zakresie lokalnej komunikacji zbiorowej na obszarze miasta Wroc ł awia, wynikaj ą cych z przytaczanych wy ż ej przepisów: art.7 ust.1 pkt 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym oraz § 4 ust.2 pkt 2.4. Statutu ZDiK z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r., jest wy łą cznym emitentem wszystkich rodzajów biletów komunikacji miejskiej (zarówno jednorazowych, jak i okresowych), jak równie ż podmiotem uprawnionym do ustalenia zasad sprzeda ż y tych biletów na obszarze miasta Wroc ł awia. Zasady sprzeda ż y biletów okresowych zosta ł y tak ustalone, ż e ka ż dy przedsi ę biorca prowadz ą cy punkt handlowy i chc ą cy prowadzi ć sprzeda ż detaliczn ą biletów okresowych (imiennych i na okaziciela) musi zawrze ć przedmiotow ą umow ę ze ZDiK. Odmawiaj ą c zgody na zawarcie umowy z okre ś lonym podmiotem gospodarczym na sprzeda ż w danym punkcie handlowym biletów okresowych na okaziciela skutecznie przeciwdzia ł a wej ś ciu na rynek sprzeda ż y tych biletów okre ś lonych podmiotów prowadz ą cych dzia ł alno ść konkurencyjn ą wzgl ę dem punktów handlowych, które prowadz ą ju ż sprzeda ż takich biletów w wyniku wcze ś niejszego zawarcia umowy ze ZDiK. Niew ą tpliwie jest to dzia ł anie przeciwdzia ł aj ą ce rozwojowi wolnej konkurencji na lokalnym rynku sprzeda ż y biletów okresowych na okaziciela, naruszaj ą ce regu ł y efektywnej konkurencji, która jest warto ś ci ą publiczn ą , podlegaj ą c ą ochronie prawne j (zgodnie z art.1 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ). Wszystkie dzia ł ania podmiotu dominuj ą cego nadmiernie restrykcyjne dla funkcjonowania konkurencji z powodów, których zosta ł y ograniczane prawa i wolno ść prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej (w tym przypadku handlowej) indywidualnych przedsi ę biorców s ą wykroczeniem przeciwko interesowi publicznemu. W okoliczno ś ciach rozpatrywanej sprawy dzia ł ania restrykcyjne Gminy Wroc ł aw godz ą równie ż w interesy konsumentów, którzy maj ą do dyspozycji mniej liczn ą sie ć sprzeda ż y biletów okresowych na okaziciela, w stosunku do tej, która ukszta ł towa ł aby si ę gdyby prawa przedsi ę biorców nie zosta ł y ograniczone. Ad.1. Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej, istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie. Zgodnie Art. 4 pkt 8 ww. ustawy rynek w ł a ś ciwy definiuje si ę jako rynek towarów, które ze wzgl ę du na swe przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ść , w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na rodzaj oraz w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę z rynku geograficznego i produktowego. Post ę powanie dowodowe wykaza ł o, i ż rynkiem produktowym w niniejszej sprawie s ą bilety okresowe komunikacji miejskiej. Rynek ten jest subrynkiem szerszego rynku produktowego, na który sk ł adaj ą si ę bilety komunikacji miejskiej. W ramach rynku biletów komunikacji miejskiej mo ż na wyodr ę bni ć nast ę puj ą ce subrynki: - rynek biletów jednorazowych (15 punktów handlowych sprzeda ż y hurtowej i 2356 punktów sprzeda ż y detalicznej) oraz, - rynek biletów okresowych. Rynek biletów okresowych mo ż na z kolei podzieli ć na dwa segmenty: • rynek biletów okresowych imiennych (sprzeda żą hurtow ą zajmuje si ę wy łą cznie ZDiK do 70 punktów sprzeda ż y detalicznej) oraz, • rynek biletów okresowych na okaziciela (sprzeda żą hurtow ą zajmuje si ę wy łą cznie ZDiK do 70 punktów sprzeda ż y detalicznej). 7 Natomiast rynkiem geograficznym jest obszar administracyjny miasta Wroc ł aw. Ostatecznie rynek w ł a ś ciwy w danej sprawie jest rynkiem lokalnym i jest nim rynek dystrybucji biletów okresowych komunikacji miejskiej na obszarze miasta Wroc ł aw. Art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Zgodnie z wprowadzonymi, na podstawie przytaczanych wy ż ej przepisów, zasadami dystrybucji biletów okresowych komunikacji miejskiej, Gmina Wroc ł aw posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku hurtowym dystrybucji tego rodzaju biletów, bowiem zgodnie z opisanym wy ż ej stanem faktycznym i prawnym Uczestnik posiada wy łą czno ść na zawarcie z punktem handlowym umowy na prowadzenie sprzeda ż y detalicznej biletów okresowych komunikacji miejskiej, zarówno na okaziciela jak i imiennych. Sprzedawca detaliczny nie ma ż adnej alternatywnej mo ż liwo ś ci - poza ZDiK - nabycia biletów okresowych komunikacji miejskiej na okaziciela i imiennych (np. w hurtowni, jak w przypadku biletów jednorazowych). Tym samym zosta ł a spe ł niona pierwsza, niezb ę dna przes ł anka praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tj. posiadanie przez Gmin ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Ad. 2. Nadu ż yciem pozycji dominuj ą cej z art. 8 ust. 2 pkt 5 jest przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Takie dzia ł ania podmiotów posiadaj ą cych pozycj ę mog ą przejawia ć si ę m.in. poprzez odmow ę sprzeda ż y lub skupu towarów. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z praktyk ą odmowy sprzeda ż y towarów. Towarem zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów s ą rzeczy, wszelkie formy energii, us ł ugi, obiekty i roboty budowlane, papiery warto ś ciowe oraz inne prawa maj ą tkowe. Bilety okresowe komunikacji miejskie b ę d ą ce form ą op ł aty za us ł ug ę przewozu komunikacj ą miejsk ą s ą wi ę c towarem w rozumieniu ww. ustawy . Odmowa sprzeda ż y lub skupu towarów aby spe ł nia ć omawiane kryteria musi by ć bezpodstawna (St. Gronowski, Ustawa antymonopolowa, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 131). Z uwagi na pozycj ę rynkow ą jak ą zajmuje Gmina Wroc ł aw (poprzez swoj ą jednostk ę organizacyjn ą ZDiK) na hurtowym rynku sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej we Wroc ł awiu jest oczywiste, ż e podmioty zawieraj ą ce umowy na sprzeda ż detaliczn ą s ą silnie ekonomicznie i administracyjnie uzale ż nione od ZDiK i funkcjonuj ą w stosunkach umownych na nierównoprawnej pozycji. W relacjach rynkowych posiadanie takiej pozycji rynkowej pozwala Gminie – co ujawni ł o post ę powanie dowodowe – wp ł ywanie na kszta ł towanie i rozwój konkurencji na rynku detalicznej sprzeda ż y biletów okresowych. Istot ą praktyki monopolistycznej jest nadu ż ywanie w ł adzy rynkowej, prowadz ą ce do ograniczenia samodzielno ś ci ekonomicznej i prawnej pozosta ł ych uczestników rynku (kontrahentów i konkurentów) oraz wymuszanie uczestnictwa w rynku na zasadach im 8 narzuconych i mniej korzystnych, ni ż by to wynika ł o z dzia ł ania nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia wolnej konkurencji, której jednym z najistotniejszych elementów jest brak barier wej ś cia na rynek. Zachowanie rynkowe Uczestnika post ę powania natomiast tworzy tak ą , niczym nieuzasadnion ą barier ę wej ś cia na rynek sprzeda ż y detalicznej biletów okresowych komunikacji miejskiej, w tym tak ż e biletów okresowych na okaziciela. Zdaniem Prezesa Urz ę du, w ś wietle obowi ą zuj ą cych przepisów oraz zgromadzonego materia ł u dowodowego, powody odmowy przez ZDiK zawarcia umowy o sprzeda ż detaliczn ą biletów okresowych nale ż y uzna ć za bezpodstawne. Gmina Wroc ł aw, jak ju ż wykazano, jest jedynym emitentem i hurtowym dytsrybutorem biletów okresowych (na okaziciela i imiennych) komunikacji miejskiej we Wroc ł awiu. Zarówno przepisy ustawowe (przytaczane wy ż ej Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej i Ustawa o samorz ą dzie gminnym ) jak i nawet przedmiotowe przepisy gminne, reguluj ą ce dzia ł alno ść ZDiK tj.: - Uchwa ł a Nr LXVII/428/93 Rady Miejskiej Wroc ł awia z dnia 19 czerwca 1993 r. w sprawie udzielenia upowa ż nienia Dyrektorowi ZDiK do za ł atwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, - Uchwa ł a Nr 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r. w sprawie nadania statutu ZDiK, - Uchwa ł a Nr 92/96 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 16 lutego 1996 r. w sprawie zmiany uchwa ł y Nr 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r. w sprawie nadania statutu ZDiK, - Uchwa ł a Nr 35/98 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 6 marca 1998 r. w sprawie zmiany uchwa ł y Nr 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r. w sprawie nadania statutu ZDiK, - Uchwa ł a Nr 490/99 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 18 maja 1999 r. w sprawie zmiany uchwa ł y Nr 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r. w sprawie nadania statutu ZDiK, - Uchwa ł a Nr 1400/01 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 27 listopada 2001 r. zmieniaj ą ca uchwa łę Nr 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r. w sprawie nadania statutu ZDiK, - Uchwa ł a Nr 224/02 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 5 lutego 2002 r. zmieniaj ą ca uchwa łę Nr 391/93 Zarz ą du Miasta Wroc ł awia z dnia 22 pa ź dziernika 1993 r. w sprawie nadania statutu ZDiK, nie przewiduj ą ż adnych ogranicze ń w zakresie zawierania umów na sprzeda ż detaliczn ą biletów okresowych komunikacji miejskiej. Jest zatem logiczne i s ł uszne pod wzgl ę dem prawnym, ż e skoro podmiot gospodarczy prowadz ą cy punkt handlowy i spe ł niaj ą cy ustalone wymagania (tj. lokal w którym prowadzona jest dzia ł alno ść , wpis do ewidencji gospodarczej i nadany numer NIP), ubiega si ę o zawarcie umowy na sprzeda ż biletów okresowych komunikacji miejskiej - to powinien tak ą zgod ę otrzyma ć , czyli powinna by ć z nim zawarta stosowna umowa. Z korespondencji kierowanej przez ZDiK do zainteresowanych podmiotów, którym odmówiono zgody na zawarcie umowy na prowadzenie sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej jasno wynika, ż e brak tej zgody nie wynika z braku spe ł nienia przez przedsi ę biorc ę wymogów ustalonych przez ZDiK do prowadzenia tego typu sprzeda ż y, ale z przyczyny le żą cej w „wystarczaj ą cym nasyceniu aktualnej sieci dystrybucyjnej”. Takie uzasadnienie odmowy zawarcia umowy ZDiK przedstawi ł m.in. nast ę puj ą cym przedsi ę biorcom: Anna” Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne z Wroc ł awia, Zak ł ad Us ł ug 9 Wielobran ż owych, „ELTIX” - Albin Wabiszczewicz z Ole ś nicy, BUE „Eko-Consul” - Agata Kosmala z Wroc ł awia, PHU „PRASA” - Rasim Al.-Beldawe z Wroc ł awia i „RETO” Handel i Gastronomia - Irena Rembecka z Wroc ł awia. (dowód: karta 45, 52, 54, 57) Identyczne stanowisko zaj ął Wiceprezydent Miasta Wroc ł awia w pi ś mie z dnia 26.08.2002 r. w odpowiedzi na pro ś b ę przedsi ę biorcy Ireny Rembeckiej o interwencj ę w sprawie odmowy zgody ZDiK na zawarcie umowy na dystrybucj ę biletów okresowych komunikacji miejskiej. W powy ż szym pi ś mie Wiceprezydent stwierdzi ł , i ż "aktualnie nie ma potrzeby rozwija ć sieci w okolicach Dworca G ł ównego PKP. Znajduje si ę tam 25 punktów sprzedaj ą cych bilety jednorazowe raz 3 punkty sprzedaj ą pe ł ny asortyment. Nadto w tym rejonie jest te ż 11 automatów MERONA". (dowód: karta 50) Podawana przez Gmin ę Wroc ł aw przyczyna braku zgody na zawarcie umowy na sprzeda ż biletów okresowych, i ż sie ć dystrybucyjna sprzeda ż y biletów okresowych jest „wystarczaj ą co nasycona” jest poj ę ciem nieprecyzyjnym i niejasnym. Ponadto stosuj ą c takie ca ł kowicie uznaniowe i subiektywne kryterium , Uczestnik dokonuje podzia ł u podmiotów gospodarczych na okre ś lone kategorie, bez równoczesnego pos ł ugiwania si ę kryteriami obiektywnymi. Wspomniane 70 punktów handlowych maj ą cych podpisan ą umow ę ze ZDiK na sprzeda ż detaliczn ą biletów okresowych znalaz ł o si ę w gronie podmiotów uprzywilejowanych, którym umo ż liwono sprzeda ż tego rodzaju biletów. Do drugiej kategorii nale żą pozosta ł e podmioty które, przy braku mo ż liwo ś ci alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia, nie maj ą mo ż liwo ś ci prowadzenia sprzeda ż y tego rodzaju biletów - mimo spe ł nienia warunków wymaganych przez ZDiK. Zwa ż ywszy na ilo ść punktów handlowych prowadz ą cych sprzeda ż biletów jednorazowych - 2356, gorsze usytuowanie na rynku sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej mo ż e dotyczy ć znacznej ilo ś ci przedsi ę biorców. Powy ż sze stwierdzenia s ą zgodne z lini ą orzecznictwa S ą du Najwy ż szego, z której jasno wynika obowi ą zek równoprawnego traktowania kontrahentów przez podmiot maj ą cy na danym rynku pozycj ę dominuj ą c ą (wyrok SN z dnia 2 czerwca 1999 r., I CKN 43/98, publ. OSNC 1999/12/216 oraz wyrok SN z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 858/00). Gmina Wroc ł aw nie mo ż e przyjmowa ć roli regulatora na rynku sprzeda ż y detalicznej biletów okresowych komunikacji miejskiej, poniewa ż nie ma takiej delegacji prawnej . Nie jest jej rol ą i zadaniem oznaczanie i decydowanie czy w danych rejonach miasta Wroc ł awia jest dostatecznie „nasycona” liczba punktów handlowych sprzeda ż y detalicznej tego rodzaju biletów. T ę kwesti ę rozwi ą zuj ą mechanizmy wolnej konkurencji i zasady wolnego handlu. Przytaczany art.8 ust.2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje tego typu zachowa ń podmiotom posiadaj ą cym pozycj ę dominuj ą c ą . Opisane dzia ł ania Gminy Wroc ł aw s ą szczególnie szkodliwe, poniewa ż eliminuj ą z tego rynku drobnych przedsi ę biorców, których ochrona powinna by ć szczególn ą powinno ś ci ą w ł adz publicznych. Zachowanie Gminy Wroc ł aw ograniczaj ą ce konkurencj ę jest jednoznacznie szkodliwe tak ż e dla konsumentów, poniewa ż prowadzi do utrudnienia zaopatrzenia si ę przez klientów w stosowne bilety. Jest bowiem oczywiste, ż e im rzadsza sie ć detalicznej sprzeda ż y biletów okresowych – pomimo ch ę tnych przedsi ę biorców do zaj ę cia si ę tak ą sprzeda żą – tym gorsza pozycja bezpo ś rednich nabywców tego rodzaju biletów, czyli konsumentów. Jest wi ę c sprzeczna interesem publicznym. 10 Ponadto - odnosz ą c si ę do dalszych wyja ś nie ń ZDiK - Prezes Urz ę du stwierdza, ż e okoliczno ść , i ż jeden przedsi ę biorca jest w stanie, w sposób nie przynosz ą cy strat, prowadzi ć sprzeda ż biletów okresowych komunikacji miejskiej, a inny nie b ę dzie w stanie zapewni ć op ł acalno ś ci takiej sprzeda ż y, tak ż e nie mo ż e stanowi ć przes ł anki odmowy zawarcia umowy z przedsi ę biorc ą na prowadzenie sprzeda ż y tego typu biletów. To jest, bowiem domena prywatnej przedsi ę biorczo ś ci . Powy ż sze prowadzi tak ż e do kategoryzacji podmiotów gospodarczych, bez jednoczesnego ustalenia kryteriów obiektywnych i stoi w sprzeczno ś ci z obowi ą zkiem równoprawnego traktowania kontrahentów. Powo ł ywanie si ę przez Uczestnika post ę powania na ww. okoliczno ś ci przy wydawaniu zgody na zawarcie umowy na prowadzenie sprzeda ż y biletów okresowych stoi tak ż e w sprzeczno ś ci z podstawow ą zasad ą wolno ś ciow ą gospodarki rynkowej, okre ś lon ą w art.5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U.Nr 101, poz.1178 ze zm.), i ż „podejmowanie i wykonywanie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest wolne dla ka ż dego na równych prawach, z zachowaniem warunków okre ś lonych przepisów prawa”. Powy ż sza zasada formu ł uj ą ca wolno ść podejmowania dzia ł alno ś ci gospodarczej art.5 ustawy Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej mo ż e by ć oczywi ś cie ograniczana przepisami ustawy. Je ś li jednak ustawodawca nie wprowadzi ł ogranicze ń w postaci koncesji lub zezwole ń na dzia ł alno ść prowadzenia detalicznej sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej, powinna ona by ć dost ę pna dla ka ż dego przedsi ę biorcy, w zwi ą zku z tym Gmina Wroc ł aw nie ma ż adnych podstaw prawnych do ograniczania wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie prowadzenia sprzeda ż y detalicznej biletów komunikacji miejskiej. Tymczasem w analizowanym przypadku, Gmina Wroc ł aw takie restrykcyjne dzia ł ania zastosowa ł a w sposób nieuprawniony. Zgodnie z orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonywanie przez podmiot zajmuj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą podzia ł u rynku sprzeda ż y, wed ł ug kryteriów terytorialnych i przez to ograniczanie przedsi ę biorcom dost ę pu do rynku wyczerpuje znamiona praktyki monopolistycznej (np. orzeczenie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – dawniej: S ą du Antymonopolowego - z dnia 10 pa ź dziernika 2001 r., sygn. akt XVII Ama 106/00). Powo ł ywanie si ę przez Uczestnika post ę powania na ewentualne „niepowetowane skutki spo ł eczne i ekonomiczne” w przypadku ma ł ej op ł acalno ś ci sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej tak ż e nale ż y uzna ć za bezzasadne, poniewa ż to w ł a ś nie polityka ograniczania liczby miejsc sprzeda ż y biletów okresowych prowadzi do sytuacji wyst ę powania zbyt ma ł ej ilo ś ci punktów handlowych prowadz ą cych tego typu sprzeda ż , w stosunku do wyst ę puj ą cego zapotrzebowania klientów na tego rodzaju bilety w danym rejonie miasta. Potwierdzenie powy ż szego faktu wynika z o ś wiadcze ń ni ż ej wymienionych przedsi ę biorców, którym ZDiK odmówi ł zgody na zawarcie przedmiotowej umowy: • Anna” Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne z Wroc ł awia (punkt przy ul.Górniczej); • Zak ł ad Us ł ug Wielobran ż owych, „ELTIX” - Albin Wabiszczewicz z Ole ś nicy (punkt przy pl. Powsta ń ców Wielkopolskich we Wroc ł awiu); • BUE „Eko-Consul” - Agata Kosmala z Wroc ł awia (punkt przy ul. Legnickiej) • PHU „PRASA” - Rasim Al.-Beldawe z Wroc ł awia (punkt przy ul. Komuny Paryskiej); • „RETO” Handel i Gastronomia - Irena Rembecka z Wroc ł awia (punkt przy ul.Pi ł sudskiego); (dowód: karta 44, 48, 49, 53, 56) Zgodnie z o ś wiadczeniami ww. przedsi ę biorców - mimo, i ż istnieje znaczne zainteresowanie klientów nabywaniem biletów okresowych komunikacji miejskiej w 11 miejscach, gdzie ulokowne s ą prowadzone przez tych przedsi ę biorców punkty handlowe, ZDiK odmówi ł zgody na zawarcie umowy sprzeda ż y, powo ł uj ą c si ę na „wystarczaj ą ce nasycenie sieci dystrybucyjnej”. Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e wymienione punkty handlowe s ą ulokowane w odleg ł ych od siebie miejscach na obszarze miasta Wroc ł awia (Centrum - rejon Dworca PKP oraz osiedla: Pilczyce, O ł bin, Popowice), tak wi ę c nie jest to problem dotycz ą cy tylko jednego rejonu, czy osiedla. W opisanych wy ż ej okoliczno ś ciach, zdaniem Prezesa Urz ę du, Uczestnik w sposób bezpodstawny , naruszaj ą cy cytowany przepis art. 8 ust. 2 pkt 5 odmawia zainteresowanym podmiotom gospodarczym zawierania umów na prowadzenie sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej na okaziciela. W zwi ą zku z powy ż szym nie ma ani prawnego, ani faktycznego uzasadnienia odmowy zawierania umów na prowadzenie sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej na okaziciela z ka ż dym zainteresowanym przedsi ę biorc ą , spe ł niaj ą cym wymagania niezb ę dne do zawarcia tego typu umowy (posiadanie lokalu, wpis do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej, posiadanie NIP). Niew ą tpliwie Gmina Wroc ł aw utworzy ł a bezprawn ą barier ę wej ś cia na rynek sprzeda ż y biletów okresowych komunikacji miejskiej na okaziciela, której przedsi ę biorca nie jest zdolny w ż aden sposób pokona ć , co spowodowa ł o sytuacj ę , i ż niezb ę dna sta ł a si ę ingerencja Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Innymi s ł owy, Gmina reglamentuje ten rynek, do czego nie jest upowa ż niona . Reasumuj ą c, zdaniem Prezesa Urz ę du, zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka praktyki z analizowanego przepisu art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tj. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku polegaj ą cej na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Tak wi ę c, w ś wietle analizy zgromadzonego materia ł u dowodowego, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł , ż e zosta ł y spe ł nione łą cznie wszystkie wymagane przes ł anki dla zakwalifikowania dzia ł a ń Gminy Wroc ł aw – nadu ż ywaj ą cej pozycji dominuj ą cej na rynku hurtowej sprzeda ż y biletów okresowych poprzez ograniczanie liczby sprzedawców detalicznych biletów okresowych na okaziciela - jako praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mimo stwierdzenia naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du postanowi ł odst ą pi ć od nak ł adania kary pieni ęż nej na Gmin ę Wroc ł aw. Uczestnik post ę powania odmawiaj ą c kolejnym przedsi ę biorcom podpisania umowy na sprzeda ż detaliczn ą biletów okresowych komunikacji miejskiej kierowa ł si ę b łę dnie pojmowan ą ochron ą interesów konsumentów, poniewa ż – wbrew opinii Uczestnika - jedyn ą gwarancj ą zapewnienia tej ochrony jest w ł a ś nie swoboda konkurowania na rynku. Uczestnik ponadto nie wzi ął pod uwag ę tego, i ż na gruncie obowi ą zuj ą cych przepisów ż adne regulacje administracyjne, z wyj ą tkami okre ś lonymi w ustawie, nie mog ą ogranicza ć rozwoju wolnej konkurencji, chronionej prawnie ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów . Tak wi ę c, bior ą c pod uwag ę , i ż dzia ł ania Uczestnika nie wynika ł y z ch ę ci ś wiadomego ograniczenia wolnej konkurencji na ww. rynku, Prezes Urz ę du, stan ął na stanowisku, i ż nak ł adanie kary pieni ęż nej nie by ł oby celowe i poprzesta ł na stwierdzeniu 12 stosowania praktyki naruszaj ą cej zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej i nakazaniu zaniechania jej stosowania. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie organ antymonopolowy orzek ł , jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Gmina Wroc ł aw Urz ą d Miejski we Wroc ł awiu Sukiennice 9-10 50-107 Wroc ł aw 13
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RWR-562-S-2/02/ZR
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 96.09 Pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana
- Region
- Dolnośląskie
- Strony
- Gmina Wrocław
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów