RWR-25/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel. (0-71) 34 46 587, (0-71) 34 05 920, fax (0-71) 34 05 922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, 25.09. 2003 r. RWR 57-S-4/02/EK/ DECYZJA DL WR Nr 25/2003 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Dolno ś l ą skiego Zwi ą zku Lekarzy Rodzinnych - Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu, zast ą pionego przez radc ę prawnego Jerzego Lisa z Kancelarii Prawnej we Wroc ł awiu, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie – Dolno ś l ą ski Oddzia ł Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą we Wroc ł awiu, zast ą piony przez radc ę prawnego Ma ł gorzat ę Komarnick ą , praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz ubezpieczonych z terenu województwa dolno ś l ą skiego, poprzez narzucenie uci ąż liwych warunków umów na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego przyj ę tych na lata 2002 – 2004 w drodze: przyj ę cia w § 10 ust. 1 aneksu z dnia 20 grudnia 2001 r. do umowy z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie zasad oraz warunków udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych przys ł uguj ą cych ubezpieczonym w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej zapisu o tre ś ci: „Nale ż no ść z tytu ł u wykonania przez Ś wiadczeniodawc ę ś wiadcze ń zdrowotnych obj ę tych niniejsz ą umow ą b ę dzie wyp ł acana przez Kas ę Chorych w terminie do 23 ka ż dego miesi ą ca na rachunek Ś wiadczeniodawcy, na podstawie z ł o ż onych przez Ś wiadczeniodawc ę zestawie ń ś wiadcze ń zdrowotnych wykonanych przez Ś wiadczeniodawc ę w danym okresie rozliczeniowym ...”, z jednoczesnym przyj ę ciem w § 8 ust. 11 przedmiotowego aneksu zapisu, i ż „...Rozliczenie wykonania ś wiadcze ń z zakresu obj ę tego niniejsz ą umow ą za poprzedni okres rozliczeniowy i wyp ł ata nale ż no ś ci b ę d ą dokonane przez Kas ę Chorych do 23 dnia ka ż dego miesi ą ca (w przypadku pierwszego rozliczenia w roku 2002: do 23 lutego 2002 r.)” – co w praktyce wyd ł u ż a termin p ł atno ś ci do minimum 52 dni. II. Na podstawie art. 105 § 1 kpa w zwi ą zku z art.80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172) w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony i Konkurencji i Konsumentów: - umarza si ę post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te na wniosek Dolno ś l ą skiego Zwi ą zku Lekarzy Rodzinnych - Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu, zast ą pionego przez radc ę prawnego Jerzego Lisa z Kancelarii Prawnej we Wroc ł awiu przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w Warszawie – Dolno ś l ą skiemu Oddzia ł owi Wojewódzkiemu Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą we Wroc ł awiu, zast ą pionemu przez radc ę prawnego Ma ł gorzat ę Komarnick ą w sprawie uznania za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz ubezpieczonych z terenu województwa dolno ś l ą skiego, poprzez narzucenie uci ąż liwych warunków umów na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego przyj ę tych na lata 2002 – 2004 w drodze: uznania w § 10 ust. 5 przedmiotowego aneksu, i ż termin uregulowania nale ż no ś ci wobec ś wiadczeniodawców przez t ę Kas ę zostaje zachowany w dniu obci ąż enia jej rachunku bankowego, jako bezprzedmiotowe. III . Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804) oraz art. 264 § 1 kpa w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172), po rozpatrzeniu wniosku z ł o ż onego w dniu 16 pa ź dziernika 2002 r. przez Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie – Dolno ś l ą ski Oddzia ł Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą we Wroc ł awiu, zast ą piony przez radc ę prawnego Ma ł gorzat ę Komarnick ą oraz uwzgl ę dniaj ą c wynik niniejszego post ę powania antymonopolowego prowadzonego na wniosek Dolno ś l ą skiego Zwi ą zku Lekarzy Rodzinnych - Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu, zast ą pionego przez radc ę prawnego Jerzego Lisa z Kancelarii Prawnej we Wroc ł awiu, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony i Konkurencji i Konsumentów: - 1) obci ąż a si ę Dolno ś l ą ski Zwi ą zek Lekarzy Rodzinnych – Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego, - 2) zobowi ą zuje si ę Dolno ś l ą ski Zwi ą zek Lekarzy Rodzinnych – Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu do zwrotu Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w Warszawie – Dolno ś l ą skiemu Oddzia ł owi Wojewódzkiemu Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą we Wroc ł awiu kosztów w kwocie 720 z ł (s ł ownie z ł otych siedemset dwadzie ś cia). Uzasadnienie I. Do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ął wniosek Dolno ś l ą skiego Zwi ą zku Lekarzy Rodzinnych – Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu (zwanego dalej Zwi ą zkiem) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Dolno ś l ą skiej Regionalnej Kasie Chorych z siedzib ą we Wroc ł awiu (zwanej dalej Kas ą Chorych), aktualnie Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w Warszawie – Dolno ś l ą skiemu Oddzia ł owi Wojewódzkiemu Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą we Wroc ł awiu (zwanemu dalej NFZ). Zwi ą zek zarzuci ł Kasie Chorych nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz ubezpieczonych z terenu województwa dolno ś l ą skiego, poprzez narzucenie uci ąż liwych warunków umów na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, przyj ę tych na lata 2002 – 2004 w drodze: - przyj ę cia w § 10 ust. 1 aneksu z dnia 20 grudnia 2001 r. zapisu o tre ś ci: „Nale ż no ść z tytu ł u wykonania przez Ś wiadczeniodawc ę ś wiadcze ń zdrowotnych obj ę tych niniejsz ą umow ą b ę dzie wyp ł acana przez Kas ę Chorych w terminie do 23 ka ż dego miesi ą ca na rachunek Ś wiadczeniodawcy, na podstawie z ł o ż onych przez Ś wiadczeniodawc ę zestawie ń ś wiadcze ń zdrowotnych wykonanych przez Ś wiadczeniodawc ę w danym okresie rozliczeniowym ...”, z jednoczesnym przyj ę ciem w § 8 ust. 11 przedmiotowego aneksu zapisu, i ż „...Rozliczenie wykonania ś wiadcze ń z zakresu obj ę tego niniejsz ą umow ą za poprzedni okres rozliczeniowy i wyp ł ata nale ż no ś ci b ę d ą dokonane przez Kas ę Chorych do 23 dnia ka ż dego miesi ą ca (w przypadku pierwszego rozliczenia w roku 2002: do 23 lutego 2002 r.)” – co w praktyce wyd ł u ż a termin p ł atno ś ci do minimum 52 dni; 2 - uznania § 10 ust. 5 przedmiotowego aneksu, i ż termin uregulowania nale ż no ś ci wobec ś wiadczeniodawców przez t ę Kas ę Chorych zostaje zachowany w dniu obci ąż enia jej rachunku bankowego. Zdaniem wnioskodawcy przyj ę cie powy ż szych zapisów oznacza w praktyce wyp ł at ę wynagrodzenia po 23 dniu nast ę pnego miesi ą ca za us ł ugi wykonane w poprzednim miesi ą cu, wyd ł u ż aj ą c tym samym termin p ł atno ś ci wynagrodzenia za wykonane ś wiadczenia do minimum 52 dni. W opinii Zwi ą zku zastrze ż enie w umowach nadmiernie wyd ł u ż onych terminów zap ł aty, których ujemne skutki ponosz ą wy łą cznie ś wiadczeniodawcy jest dla Kasy Chorych atrakcyjnym sposobem finansowania w ł asnej dzia ł alno ś ci i stanowi naruszenie przepisów art. 8 ust. 1 i 2 pkt. 1 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), (zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą ). Wnioskodawca tak ż e podniós ł , i ż narzucony w § 10 ust. 5 aneksu z dnia 20 grudnia 2001 r. termin p ł atno ś ci faktur przedstawionych przez ś wiadczeniodawców jest korzystny wy łą cznie dla uczestnika post ę powania i ustanowiony z naruszeniem przepisów prawa. Zgodnie bowiem z powo ł anym § za termin p ł atno ś ci uznawany jest dzie ń obci ąż enia rachunku bankowego Kasy Chorych. Takie dzia ł anie wed ł ug wnioskodawcy narusza art. 454 k.c. stanowi ą cy, i ż w przypadku gdy miejsce spe ł nienia ś wiadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z w ł a ś ciwo ś ci zobowi ą zania, ś wiadczenie pieni ęż ne powinno by ć spe ł nione w miejscu zamieszkania lub siedzibie wierzyciela w chwili spe ł nienia ś wiadczenia. Miejsce spe ł nienia ś wiadczenia pieni ęż nego w odniesieniu do ś wiadcze ń bezgotówkowych wyznacza rachunek bankowy wierzyciela, a ś wiadczenie takie zostaje spe ł nione z chwil ą , gdy nast ę puje faktyczna realizacja polecenia przelewu, tzn. kwota nim obj ę ta wp ł ywa na rachunek wierzyciela (por. uchwa ł a S ą du Najwy ż szego z dnia 14 stycznia 1995 r. III CZP 164-OSNC 1995 r. nr 4 poz. 62). Wnioskodawca podnosi, ż e przedmiotowy zapis b ę d ą c ź ród ł em nieuzasadnionych korzy ś ci dla uczestnika post ę powania w praktyce wyd ł u ż a termin otrzymania nale ż no ś ci pieni ęż nych czasami o kolejne 7 dni, a tak ż e przerzuca ca ł e ryzyko zwi ą zane z prawid ł owo ś ci ą funkcjonowania systemu bankowego na wnioskodawc ę , naruszaj ą c tym samym art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. (Dowód: karta 1 – 48). II. Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem UOKiK), wszcz ął zgodnie z intencj ą wnioskodawcy, post ę powanie antymonopolowe przeciwko Kasie Chorych w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Kas ę Chorych pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz ubezpieczonych z terenu województwa dolno ś l ą skiego, poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, przyj ę tych na lata 2002 – 2004, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. (Dz. U. Nr 86, z 2003 r., poz. 804), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą (dowód: postanowienie z 30.09.03.,karta 49). III. W odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (dowód: karta 49 – 51) uczestnik post ę powania zg ł osi ł zarzut przedawnienia z uzasadnieniem, i ż od 1999 r. wszystkie umowy, jednakowe w swej tre ś ci, zawierane ze wszystkimi ś wiadczeniodawcami, udzielaj ą cymi ś wiadcze ń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, a wi ę c równie ż i z cz ł onkami Zwi ą zku, zawiera ł y postanowienia: - za dzie ń zap ł aty uznaje si ę dzie ń obci ąż enia rachunku bankowego Kasy Chorych, - zap ł ata nale ż no ś ci na podstawie z ł o ż onej faktury i rozliczenia do dnia 20 ka ż dego miesi ą ca. Aneks nr 4 do umowy z 2000 r., wyd ł u ż a termin zap ł aty wynagrodzenia umownego tylko o 3 dni. Na wypadek za ś nieuwzgl ę dnienia zarzutu przedawnienia Kasa Chorych podnios ł a niezasadno ść twierdze ń wnioskodawcy z uzasadnieniem, ż e postanowienia umowy, przywo ł ane we wniosku, wyrwane zosta ł y z kontekstu przyj ę tego w niej systemu rozlicze ń . Strony post ę powania w umowie do rozlicze ń za udzielane ś wiadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej przyj ęł y metod ę zap ł aty stawki kapitacyjnej za 3 ubezpieczonych w Kasie Chorych, którzy z ł o ż yli u danego ś wiadczeniodawcy deklaracj ę woli obj ę cia opiek ą przez lekarza poz. Z ł o ż one deklaracje stanowi ą podstaw ę do sporz ą dzenia wykazu tych sta ł ych pacjentów zwanego „List ą Aktywn ą Podopiecznych Poz.” Aktualna Lista dokumentuj ą ca stan na ostatni dzie ń kalendarzowy danego miesi ą ca stanowi podstaw ę rozlicze ń finansowych pomi ę dzy Kas ą Chorych, a ś wiadczeniodawc ą , po uprzedniej weryfikacji i zatwierdzeniu przez uczestnika post ę powania (§ 5 ust. 5 i § 8 ust. 1 ww. umowy). Uczestnik post ę powania poda ł , ż e z przyj ę tych w umowie zasad wynika, i ż Kasa p ł aci nie za faktycznie udzielone ubezpieczonym porady lekarskie, lecz za liczb ę z ł o ż onych przez sta ł ych pacjentów deklaracji u danego ś wiadczeniodawcy w danym okresie. Liczba ta zmienia si ę w czasie trwania umowy, st ą d konieczno ść sk ł adania przez ś wiadczeniodawc ę „List Uzupe ł niaj ą cych”, odzwierciedlaj ą cych te zmiany. Kasa Chorych o ś wiadczy ł a, ż e zasady rozlicze ń , opisane w § 8 aneksu do umowy powoduj ą , ż e: - po zako ń czeniu danego miesi ą ca mi ę dzy 1 – 4 dniem nast ę pnego ś wiadczeniodawca sk ł ada w Kasie Chorych list ę aktywn ą lub uzupe ł niaj ą c ą , - mi ę dzy 4 – 7 dniem Kasa Chorych weryfikuje ww. list ę , - mi ę dzy 7 – 15 dniem ś wiadczeniodawcy otrzymuj ą z Kasy Chorych za łą cznik nr 18, b ę d ą cy wynikiem ww. korekty, a nast ę pnie sk ł adaj ą rozliczenie za poprzedni miesi ą c, - do 23 dnia Kasa Chorych p ł aci nale ż no ść , zgodnie z § 10 ust. 1 umowy, a wi ę c od momentu z ł o ż enia rozliczenia przez ś wiadczeniodawc ę a zap ł at ą nie up ł ywa wi ę cej ni ż 14 dni. Zdaniem Kasy Chorych, wnioskodawca zestawia tre ść § 10 ust. 1 aneksu do umowy z fragmentem (zdanie drugie) § 8 ust. 11 aneksu, który dotyczy terminu zap ł aty tylko wtedy, gdy oprócz ubezpieczonych z listy aktywnej ś wiadczeniodawca rozlicza ś wiadczenia udzielone ubezpieczonym w trybie art. 62 ww. ustawy i w sposób nieuprawniony stwierdza, ż e Kasa Chorych wyd ł u ż a terminy p ł atno ś ci do minimum 52 dni. W zakresie drugiego zarzutu, tj. zap ł ata zostaje dokonana z momentem obci ąż enia konta Kasy Chorych, uczestnik o ś wiadczy ł , ż e taka praktyka trwa od 1999 r. i nigdy wcze ś niej nie by ł o to przez ś wiadczeniodawców kwestionowane. Uchwa ł a S ą du Najwy ż szego, na któr ą powo ł uje si ę wnioskodawca, dotyczy sytuacji, gdy strony w umowach nie rozstrzygn ęł y tej kwestii inaczej (dowód: karta 125 – 221). III. Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. Wnioskodawca, tj. Dolno ś l ą ski Zwi ą zek Lekarzy Rodzinnych – Pracodawców z siedzib ą we Wroc ł awiu jest organizacj ą dobrowoln ą i samorz ą dn ą lekarzy rodzinnych, którzy stali si ę pracodawcami w swoich zak ł adach. Jest organizacj ą niezale ż n ą w swej dzia ł alno ś ci statutowej. Zgodnie z § 9 Statutu cz ł onków Zwi ą zku dzieli si ę na cz ł onków zwyczajnych oraz cz ł onków wspieraj ą cych. Cz ł onkiem zwyczajnym mo ż e by ć lekarz rodzinny prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą i udzielaj ą cy ś wiadcze ń zdrowotnych w indywidualnej praktyce lekarskiej lub grupowej praktyce lekarskiej, a tak ż e innej formie organizacyjnej, która stale lub okresowo zatrudnia pracowników. Podstawowym zadaniem Zwi ą zku jest ochrona praw i reprezentacja interesów zrzeszonych cz ł onków wobec mi ę dzy innymi uczestnika post ę powania. Zwi ą zek z dniem 7 listopada 2001 r. zosta ł wpisany do Krajowego Rejestru S ą dowego w rejestrze stowarzysze ń i innych organizacji spo ł ecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zak ł adów opieki zdrowotnej pod Nr 0000059583. (Dowód: Statut Zwi ą zku, KRS, karta: 8-19, 115-124). W poczet cz ł onków Zwi ą zku zadeklarowane s ą praktyki lekarzy rodzinnych, grupowe praktyki lekarzy rodzinnych oraz Niepubliczne Zak ł ady Opieki Zdrowotnej, (dowód: karta: 115 – 124). 2. Zgodnie z art. 4 pkt 1a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedsi ę biorc ą w rozumieniu tej ustawy jest mi ę dzy innymi osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadaj ą ca osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ca lub ś wiadcz ą ca us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Za us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej nale ż y uzna ć us ł ugi zdrowotne ś wiadczone przez zoz–y w ramach ubezpieczenia spo ł ecznego. Do 31 marca 2003 r. us ł ugi te by ł y organizowane przez kasy chorych, zobowi ą zane do zapewnienia ubezpieczonym szeregu ś wiadcze ń zdrowotnych (art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 4 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym). Obowi ą zek swój realizowa ł y organizuj ą c udzielanie ś wiadcze ń z tytu ł u ubezpieczenia zdrowotnego poprzez zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych z zak ł adami opieki zdrowotnej i osobami wykonuj ą cymi zawód medyczny (art. 53 ust. 1 powo ł anej wy ż ej ustawy). Z uwagi na przytoczone okoliczno ś ci kasy chorych by ł y uznawane – zarówno przez Prezesa UOKiK, jak równie ż S ą d Antymonopolowy – za przedsi ę biorców w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy antymonopolowej. By ł y one osobami prawnymi organizuj ą cymi us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. (Dowód: wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Antymonopolowego z 8.07.2002. , sygn. akt. XVII Ama 83/01). Obecnie, tj. od 1 kwietnia 2003 r. zadania Kas Chorych przej ął Narodowy Fundusz Zdrowia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r., Nr 45, poz. 391). Zgodnie z przepisem art. 202 tej ustawy NFZ sta ł si ę podmiotem praw i obowi ą zków Kas Chorych. Jest on pa ń stwow ą jednostk ą organizacyjn ą posiadaj ą c ą osobowo ść prawn ą . W celu zabezpieczenia ś wiadcze ń zdrowotnych ubezpieczonym zarz ą dza ś rodkami finansowymi przekazywanymi na podstawie ustawy. Do zakresu dzia ł ania Funduszu nale ż y mi ę dzy innymi zabezpieczenie ubezpieczonym ś wiadcze ń zdrowotnych, przeprowadzanie konkursów ofert, rokowa ń i zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych (art. 36, 37, 39 § 1 powo ł anej ustawy). Natomiast z przepisu art. 198 powo ł anej ustawy wynika, ż e NFZ zapewnia ci ą g ł o ść udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych ubezpieczonym, w szczególno ś ci wst ę puje w prawa i obowi ą zki kas chorych, wynikaj ą ce z umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych, zawartych przed 1 kwietnia 2003 r. mi ę dzy Kasami Chorych a ś wiadczeniodawcami. Jest wi ę c przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy antymonopolowej i mo ż liwe jest prowadzenie przeciwko niemu post ę powania antymonopolowego. Potwierdzeniem tej opinii jest wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 21 maja 2003 r, sygn. akt XVII Ama 50/02. Prezes UOKiK 9 maja 2003 r. wyda ł postanowienie Nr 141, w którym dokona ł zmiany nazwy strony tocz ą cego si ę post ę powania antymonopolowego: z Dolno ś l ą skiej Regionalnej Kasy Chorych z siedzib ą we Wroc ł awiu na Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie – Dolno ś l ą ski Oddzia ł Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą we Wroc ł awiu, jako nast ę pcy prawnego Kas Chorych, (dowód: karta: 396). 3. Uczestnik post ę powania w dniu 29 grudnia 2000 r. zawar ł z cz ł onkami zrzeszonymi w Zwi ą zku umowy w sprawie zasad oraz warunków udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych przys ł uguj ą cych ubezpieczonym w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Z kolei dnia 20 grudnia 2001 r. wprowadzono, obowi ą zuj ą ce od dnia 1 stycznia 2002 r., aneksy do tych umów. Przedmiotem ich jest finansowanie, kompleksowe organizowanie i wykonywanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie ambulatoryjnej opieki podstawowej i specjalistycznej, zgodnie ze Statutem zak ł adu opieki zdrowotnej lub – w przypadku indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej – zgodnie z posiadan ą specjalizacj ą . Aneks w § 10 ust. 1 uregulowa ł sposób wyp ł aty wynagrodzenia, przyjmuj ą c, i ż wyp ł ata wynagrodzenia ś wiadczeniodawcy z tytu ł u wykonania ś wiadcze ń zdrowotnych obj ę tych umow ą nast ą pi w terminie do 23 ka ż dego miesi ą ca na podstawie z ł o ż onych przez ś wiadczeniodawc ę zestawie ń ś wiadcze ń zdrowotnych wykonanych w danym okresie rozliczeniowym. Zgodnie z § 8 ust. 1 ś wiadczeniodawca prowadzi i na bie żą co aktualizuje wykaz ubezpieczonych, którzy z ł o ż yli deklaracje woli uznania ich za sta ł ych pacjentów ś wiadczeniodawcy. Aktualny wykaz, dokumentuj ą cy stan na ostatni dzie ń kalendarzowy danego miesi ą ca stanowi podstaw ę do rozlicze ń finansowych pomi ę dzy NFZ i ś wiadczeniodawc ą za realizacj ę ś wiadcze ń w odpowiednim miesi ą cu, po uprzedniej weryfikacji i zatwierdzeniu go przez NFZ. Natomiast w § 8 ust. 11 przyj ę to, i ż rozliczenie wykonania ś wiadcze ń za poprzedni okres rozliczeniowy i wyp ł ata nale ż no ś ci b ę d ą dokonane przez uczestnika post ę powania do dnia 23 ka ż dego miesi ą ca. Zdaniem wnioskodawcy wprowadzenie powy ż szych zapisów powoduje, ż e wyp ł ata wynagrodzenia nast ę puje po 23 dniu nast ę pnego miesi ą ca za us ł ugi wykonane w poprzednim miesi ą cu i taki system finansowania stwarza sytuacj ę kredytowania NFZ i jest dla niego ź ród ł em nieuzasadnionych korzy ś ci. Drugi zarzut wnioskodawcy dotyczy terminu p ł atno ś ci, którym zgodnie z poprzednio obowi ą zuj ą c ą umow ą jak i obecn ą jest dzie ń obci ąż enia rachunku 5 bankowego uczestnika post ę powania. (Dowód: umowa z dnia 20.12.2000., aneks z dnia 20.12.2001., karta: 56 - 111). W celu zabezpieczenia ci ą g ł o ś ci ś wiadcze ń zdrowotnych i ustale ń podj ę tych z udzia ł em przedstawicieli samorz ą du lekarskiego uczestnik post ę powania udzieli ł tym ś wiadczeniodowcom w 2002 r. na podstawie uchwa ł y nr 14/2002 Zarz ą du Dolno ś l ą skiej Regionalnej Kasy Chorych (obecnie NFZ) zaliczek sp ł acanych w 3 miesi ę cznych ratach, pocz ą wszy od miesi ą ca lutego 2002 r., (dowód: karta – 146). Powy ż szy system zast ą pi ł obowi ą zuj ą cy poprzednio i korzystny w opinii wnioskodawcy, tj. w umowie z 29 grudnia 2000 r. § 10 stanowi ł , ż e Kasa Chorych zobowi ą zuje si ę do przekazania ś wiadczeniodawcy zaliczki na poczet realizacji ś wiadcze ń b ę d ą cych przedmiotem umowy do dnia 20 stycznia 2001 r. Jej wysoko ść okre ś lona zosta ł a jako 100 % ś redniej miesi ę cznej uznanej warto ś ci z ś wiadcze ń zrealizowanych przez ś wiadczeniodawc ę w okresie od stycznia do listopada 2000 r. Zaliczka ta rozliczana by ł a do dnia 15 stycznia 2002 r. ś wiadczeniami wykonanymi w grudniu 2001 r. Decyzj ą z dnia 30 marca 2001 r. nr UNUZ/067/2001/D utrzyman ą w mocy Decyzj ą z dnia 1 czerwca 2001 r. nr UNUZ/081/2001/D Urz ą d Nadzoru Ubezpiecze ń Zdrowotnych zaleci ł uczestnikowi post ę powania mi ę dzy innymi ograniczenie zaliczkowania ś wiadcze ń zdrowotnych z uzasadnieniem, ż e taka praktyka udzielania ś wiadczeniodawcom zaliczek, jest w istocie udzielaniem po ż yczek, co nie nale ż y do jego zada ń . Od powy ż szej decyzji uczestnik wniós ł skarg ę do NSA, oddalon ą wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2002 r. – sygn. akt II S.A. 2063/01. Uczestnik post ę powania twierdzi, ż e zakwestionowanie przez Urz ą d Nadzoru Ubezpiecze ń Zdrowotnych w 2001 r. zaliczkowania spowodowa ł o zmian ę umów w tym zakresie na 2002 r. i niepewno ść co do sposobu przekazania ś wiadczeniodawcom dodatkowych ś rodków w pierwszym miesi ą cu obowi ą zywania umowy dla zabezpieczenia ci ą g ł o ś ci ś wiadcze ń (dowód: karta: 249, 268-271). Uczestnik post ę powania wyp ł aca cz ł onkom zrzeszonym w Zwi ą zku wynagrodzenia po otrzymaniu ś rodków finansowych z ZUS i KRUS, które w 70 % wp ł ywaj ą na jego konto w okresie oko ł o 18 – 22 dniem nast ę pnego miesi ą ca (dowód: karta 406). 4. Wprowadzony w dniu 20 grudnia 2001 r. w miejsce dotychczasowego nowy sposób p ł atno ś ci wynagrodze ń spowodowa ł powstanie trudno ś ci finansowych w praktykach lekarzy rodzinnych, zmuszaj ą c lekarzy do zaci ą gania kredytów komercyjnych na pokrycie nale ż no ś ci z tytu ł u wyp ł at wynagrodze ń pracowniczych a tak ż e zobowi ą za ń publicznoprawnych, (dowód: karta: 254, 255, 370 – 373). 5. W celu dok ł adnego wyja ś nienia niniejszej sprawy zosta ł a przeprowadzona rozprawa administracyjna, podczas której strony podtrzyma ł y swoje stanowiska, (dowód: karta 250 - 256). Tak ż e w tym samym celu w trakcie post ę powania dowodowego przeprowadzono badania w innych Kasach Chorych, w zakresie terminów p ł atno ś ci nale ż no ś ci z tytu ł u wykonywania ś wiadcze ń zdrowotnych w danym miesi ą cu oraz stosowania systemu zaliczek lub po ż yczek w rozliczeniach ze ś wiadczeniodawcami. Na pi ę tna ś cie ankietowanych Kas trzy stosuj ą system zaliczkowania. Za ś terminy p ł atno ś ci s ą nast ę puj ą ce: w jednym przypadku ustalono termin do 10 dnia, w drugim do 19-go dnia, w trzecim do 22 dnia, w trzech do 24-go, w dwóch do 25 dnia miesi ą ca za miesi ą c poprzedni. Siedem Kas wyp ł aca nale ż no ść w zale ż no ś ci od daty wystawienia faktury, w tym jedna w terminie 7 dni, jedna w terminie 10 dni, cztery w terminie 14 dni i jedna w terminie 21 dni. (Dowód: karta 277 – 305, 307 – 308, 323 - 335). IV. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Z przepisu art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej wynika, ż e okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Rozpatrywana sprawa dotyczy interesu publicznego, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesów cz ł onków zrzeszonych w Dolno ś l ą skim Zwi ą zku Lekarzy Rodzinnych Pracodawców, tj. grupy zawodowej lekarzy rodzinnych, grupowych praktyk rodzinnych i Niepublicznych Zak ł adów Opieki Zdrowotnej a tak ż e interesu pacjentów. 6 Przytoczony pogl ą d jest podstaw ą do zastosowania przez Prezesa UOKiK przepisów ustawy antymonopolowej w niniejszej sprawie. Prezes UOKiK z punktu widzenia naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej, dokona ł analizy zgromadzonych dowodów w zakresie zarzutów postawionych uczestnikowi post ę powania, dotycz ą cych nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz ubezpieczonych z terenu województwa dolno ś l ą skiego, poprzez narzucenie cz ł onkom Zwi ą zku uci ąż liwych warunków umów na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, przyj ę tych na lata 2002 – 2004 w drodze: I. przyj ę cia w § 10 ust. 1 aneksu z dnia 20 grudnia 2001 r. do umowy z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie zasad oraz warunków udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych przys ł uguj ą cych ubezpieczonym w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej zapisu o tre ś ci: „Nale ż no ść z tytu ł u wykonania przez Ś wiadczeniodawc ę ś wiadcze ń zdrowotnych obj ę tych niniejsz ą umow ą b ę dzie wyp ł acana przez Kas ę Chorych w terminie do 23 ka ż dego miesi ą ca na rachunek Ś wiadczeniodawcy, na podstawie z ł o ż onych przez Ś wiadczeniodawc ę zestawie ń ś wiadcze ń zdrowotnych wykonanych przez Ś wiadczeniodawc ę w danym okresie rozliczeniowym ...”, z jednoczesnym przyj ę ciem w § 8 ust. 11 przedmiotowego aneksu zapisu, i ż „...Rozliczenie wykonania ś wiadcze ń z zakresu obj ę tego niniejsz ą umow ą za poprzedni okres rozliczeniowy i wyp ł ata nale ż no ś ci b ę d ą dokonane przez Kas ę Chorych do 23 dnia ka ż dego miesi ą ca (w przypadku pierwszego rozliczenia w roku 2002: do 23 lutego 2002 r.)” – co w praktyce wyd ł u ż a termin p ł atno ś ci do minimum 52 dni; II. uznania w § 10 ust. 5 przedmiotowego aneksu, i ż termin uregulowania nale ż no ś ci wobec ś wiadczeniodawców przez uczestnika post ę powania zostaje zachowany w dniu obci ąż enia jego rachunku bankowego. Ad I. Przepis art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej okre ś la, i ż zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku, polegaj ą ce na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. W celu rozstrzygni ę cia sprawy i stwierdzenia naruszenia przez NFZ zakazu art. 8 ust. 2 pkt. 6 nale ż y zbada ć , czy zosta ł y spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. posiadanie przez NFZ pozycji dominuj ą cej, 2. narzucanie warunków umów przez podmiot dominuj ą cy, 3. uci ąż liwo ść tych warunków umów, 4. nieuzasadnione korzy ś ci osi ą gni ę te przez przedsi ę biorc ę kosztem kontrahenta, wynikaj ą ce z poprzednich przes ł anek. Ad. 1. Przepis art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów, domniemywa si ę , ze przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej, istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, tj. rynku produktowego i geograficznego. Rynkiem produktowym s ą ś wiadczenia zdrowotne w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz ubezpieczonych. Rynek geograficzny ma charakter lokalny i jest nim województwo dolno ś l ą skie, na którym cz ł onkowie zwi ą zku ś wiadcz ą us ł ugi zdrowotne ubezpieczonym z województwa dolno ś l ą skiego. Na tak oznaczonym rynku jedyn ą instytucj ą powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego uprawnion ą do realizowania ubezpiecze ń zdrowotnych jest NFZ. Dominuj ą ca pozycja NFZ, który jest nast ę pc ą prawnym kas chorych 7 zosta ł a potwierdzona w powo ł anym wcze ś niej wyroku S ą du Antymonopolowego z 8 lipca 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 83/01). W tym stanie faktycznym nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e na tak okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym NFZ posiada pozycj ę dominuj ą c ą , a zatem spe ł niona zosta ł a pierwsza z ww. wskazanych przes ł anek z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Ad. 2. W ś wietle ustawy antymonopolowej podmiot o pozycji dominuj ą cej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych uczestnicz ą cych w rynku podlega ró ż norodnym ograniczeniom przeciwdzia ł aj ą cym nadu ż ywaniu w ł adzy rynkowej. Z uwagi na pozycj ę rynkow ą jak ą zajmuje NFZ nale ż y przyj ąć za udowodnione, ż e ś wiadczeniodawcy s ą silnie od niego uzale ż ni i funkcjonuj ą w stosunkach umownych na nierównoprawnej pozycji. Przes ł anka narzucania uci ąż liwych warunków umów urzeczywistnia si ę w fazie negocjacji, bowiem tylko wtedy dochodzi ć mo ż e do narzucania warunków umów. W sytuacji bowiem gdy umowa zosta ł a zawarta, uci ąż liwe i nierównoprawne warunki nie s ą ju ż narzucone lecz wykonywane. Zatem termin podpisania umowy przes ą dza o tym, ż e okre ś lona praktyka przestaje by ć stosowana i z dniem zawarcia tej umowy zaczyna biec roczny termin przedawnienia wszczynania post ę powania antymonopolowego, o którym mowa w art. 93 ustawy antymonopolowej. Stanowisko takie zosta ł o potwierdzone w orzecznictwie S ą du Antymonopolowego - obecnie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, (por. wyroki z 20.09.2000 r., XVII Ama 74/99; z 20.09.2000 r., XVII Ama 89/99; z 27.09.2000 r., XVII Ama 97/99; z 30.05.2001 r., XVII Ama 80/00). W powo ł anych wyrokach S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , i ż o narzucaniu warunków umowy, mo ż na mówi ć jedynie do czasu zawarcia przez strony umowy zawieraj ą cej taki warunek. Za ś po jej zawarciu nie mo ż na mówi ć ju ż o „narzucaniu”, albowiem w tym czasie uci ąż liwy warunek umowy sta ł si ę tre ś ci ą umowy. Tym samym w dacie zawarcia umowy wyst ą pi ł y równie ż jej skutki w postaci niekorzystnych zobowi ą za ń dla strony, której uci ąż liwy warunek zosta ł narzucony. Zatem w okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy wnioskodawca najpó ź niej w dacie zwarcia umowy, tj. 20 grudnia 2001 r. mia ł mo ż liwo ść podj ę cia stara ń chroni ą cych jego prawa. Uczestnik post ę powania stoi na stanowisku, ż e zarzut narzucenia kwestionowanego warunku umowy jest chybiony, gdy ż zawarcie przedmiotowego aneksu nr 4 do umowy z dnia 29 grudnia 2000 r. poprzedzone by ł o negocjacjami z przedstawicielami wnioskodawców. Za ś w trakcie negocjacji nie by ł y podnoszone ż adne zastrze ż enia czy wnioski co do terminu p ł atno ś ci wynagrodzenia. Wnioskodawca tak ż e nie wnosi ł o zmian ę umowy w tym zakresie. Prezes UOKiK na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy w ca ł o ś ci podziela tak ą opini ę , za ś twierdzenie wnioskodawcy, i ż ustalony w aneksie nr 4 termin p ł atno ś ci do 23 dnia ka ż dego miesi ą ca zosta ł narzucony przez NFZ nie zosta ł poparty ż adnymi wiarygodnymi dowodami. Wnioskodawca na wezwanie Prezesa UOKiK do przedstawienia dokumentów ś wiadcz ą cych o narzucaniu kwestionowanego warunku umowy, dostarczy ł umow ę z dnia 24 stycznia 2002 r. oraz osiem protoko ł ów ze spotka ń przedstawicieli stron niniejszego post ę powania opatrzonych datami za okres od 3 stycznia 2002 do 17 czerwca 2002 r. Powy ż sze, za łą czone do akt sprawy dokumenty obrazuj ą sytuacj ę po dacie zawarcia aneksu nr 4, nie za ś stan faktyczny z fazy jego negocjacji (dowód; karta 238 – 247). Z kolei analiza protoko ł ów takich spotka ń z dnia 6 i 13 grudnia 2001 r., tj. przed podpisaniem aneksu nr 4 dowodzi, ż e wnioskodawca nie kwestionowa ł w negocjacjach terminu zap ł aty za wykonanie umowy, (dowód: karta 261, 262). Oceniaj ą c okoliczno ś ci zawarcia umowy w przedmiotowej sprawie nale ż y podkre ś li ć , i ż wnioskodawca dopiero po dacie zawarcia umowy tj. po 20 grudnia 2001 r. zg ł asza ł NFZ swoje uwagi co do wcze ś niejszego terminu wyp ł aty wynagrodzenia ni ż do dnia 23 ka ż dego miesi ą ca. Propozycja wyp ł aty wynagrodzenia za udzielone ś wiadczenia zdrowotne w dwóch tranaszach, z których pierwsza mia ł a by ć wyp ł acana do 7 dnia ka ż dego miesi ą ca a kolejna do 23 dnia, pojawi ł a si ę dopiero podczas spotkania w dniu 12 kwietnia 2002 r. (dowód: karta 244). Zatem nie jest trafny zarzut wnioskodawcy, i ż uczestnik post ę powania wykorzysta ł sw ą przewag ę ekonomiczn ą i dopu ś ci ł si ę narzucenia kwestionowanego warunku umowy w zakresie terminu p ł atno ś ci do 23 ka ż dego miesi ą ca. Nie polegaj ą bowiem na prawdzie twierdzenia wnioskodawcy, i ż zg ł asza ł zastrze ż enia co do tre ś ci aneksu w zakresie obj ę tym wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w trakcie jego negocjacji. Wprawdzie wraz z wprowadzeniem nowego terminu zap ł aty wynagrodzenia, d ł u ż szego w 8 stosunku do poprzedniego o trzy dni, zmieniono tak ż e sposób udzielania zaliczek, gdy ż nie podlega ł y one ju ż rozliczeniu a zwrotowi w ratach potr ą canych co miesi ą c z wynagrodze ń ś wiadczeniodawców, jednak ż e zarzut sformu ł owany przez wnioskodawc ę we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego dotyczy przyj ę cia w aneksie zapisów, ustalaj ą cych termin wyp ł aty wynagrodzenia do dnia 23 ka ż dego miesi ą ca. W tym stanie rzeczy, bior ą c pod uwag ę powy ż sze, Prezes UOKiK wykaza ł , i ż nie zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka analizowanego przepisu ustawy antymonopolowej, tj. narzucanie warunku umowy. Tym samym Prezes UOKiK stwierdza, i ż NFZ nie dopu ś ci ł si ę stosowania zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej, albowiem warunkiem naruszenia cytowanego przepisu jest dzia ł anie, spe ł niaj ą ce łą cznie wszystkie (tj. cztery) przes ł anki okre ś lone w tym przepisie. Brak spe ł nienia którejkolwiek wy łą cza mo ż liwo ść stwierdzenia stosowania zarzucanej przez wnioskodawc ę NFZ praktyki. Nie mo ż na bowiem mówi ć o uci ąż liwych warunkach umowy przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci skoro warunki tej umowy, jak wykaza ł o to post ę powanie dowodowe nie zosta ł y narzucone. Na marginesie tej cz ęś ci post ę powania Prezes UOKiK pragnie zauwa ż y ć , i ż wprowadzenie innego, tj. wcze ś niejszego terminu wyp ł aty wynagrodze ń jest zapewne mo ż liwe (wzorem cho ć by innych Oddzia ł ów NFZ), ale wi ą za ł oby si ę to w pierwszej kolejno ś ci z przeredagowaniem tych zapisów umownych, które ukszta ł towa ł y sporny dzisiaj termin p ł atno ś ci oraz przyj ę ciem innych od obowi ą zuj ą cych zasad rozlicze ń . Analizuj ą c tre ść przedmiotowej umowy nale ż y podnie ść , ż e tak ustalony termin zap ł aty, tj. do 23 dnia miesi ą ca jest zwi ą zany mi ę dzy innymi z nadmiernie i niepotrzebnie wyd ł u ż onym czasem „potrzebnym” zarówno NFZ na weryfikacje list aktywnych, jak i ś wiadczeniodawcom na przedstawienie NFZ skorygowanych rozlicze ń . Z bogatego materia ł u dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, i ż przyj ę ty system finansowania ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, polegaj ą cy na zap ł acie za ubezpieczonych zadeklarowanych u danego ś wiadczeniodawcy, a nie za udzielon ą faktycznie porad ę lekarsk ą oraz konieczno ść weryfikacji list aktywnych, sk ł adanych przez ś wiadczeniodawców w sposób ustalony w umowie a tak ż e termin wp ł ywu sk ł adek z ZUS i KRUS maj ą bezpo ś redni wp ł yw na ustalony w umowie termin zap ł aty wynagrodzenia ś wiadczeniodawcom. Prezes UOKiK pragnie dodatkowo zauwa ż y ć , ż e orzeczenie w przedmiocie nakazania zaniechania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie jest aktem pozaprawnym wynikaj ą cym z dobrej lub z ł ej woli organu. Jest natomiast wynikiem procesu stosowania prawa, w którym wnioskodawca realizuje prawo do ochrony na podstawie przepisów ustawy antymonopolowej, za ś organ wykonuje obowi ą zek procesowy ustalenia i oceny zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy. Nale ż y jednoznacznie stwierdzi ć , ż e ustalenie wcze ś niejszego ni ż do 23 dnia miesi ą ca terminu p ł atno ś ci sprowadza si ę do konieczno ś ci ukszta ł towania w odmienny sposób chocia ż by zapisów dotycz ą cych weryfikacji list aktywnych, a konkretnie czasu potrzebnego do wykonania tej czynno ś ci. Powy ż sze za ś , przy braku satysfakcjonuj ą cego rezultatu ewentualnych negocjacji, nale ż y do kompetencji s ą du powszechnego. Ad. II. Prezes UOKiK przeprowadzi ł post ę powanie dowodowe odno ś nie drugiego zarzutu, sformu ł owanego przez wnioskodawc ę we wniosku o wszcz ę cie niniejszego post ę powania, tj. uznania, i ż termin uregulowania nale ż no ś ci wobec ś wiadczeniodawców przez uczestnika post ę powania zostaje zachowany w dniu obci ąż enia jego rachunku bankowego, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika bezspornie, ż e w tym przypadku powinien by ł znale źć zastosowanie przepis art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a wi ę c przepis obliguj ą cy Prezesa UOKiK do wydania decyzji odmawiaj ą cej wszcz ę cia post ę powania w zakresie ww. zarzutu. Z przepisu art. 93 ustawy antymonopolowej wynika bowiem, ż e nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku w którym zaprzestano ich stosowania, up ł yn ął rok. 9 W ocenie Prezesa UOKiK, na podstawie przedstawionych dokumentów stwierdzi ć nale ż y, ż e pocz ą tek biegu przedawnienia rozpocz ął si ę w omawianym przypadku najpó ź niej w dacie zawarcia umowy, w której narzucony zosta ł uci ąż liwy warunek umowy. Tymczasem kwestionowane przez wnioskodawc ę postanowienie obowi ą zywa ł o ju ż w pierwszej umowie z 29 grudnia 2000 r. (§ 11 pkt.5). Natomiast aneks nr 4 z 20 grudnia 2001 r. nie wprowadzi ł ż adnych zmian w tym zakresie. Z powy ż szego wynika zatem, ż e zgodnie z art. 93 ustawy antymonopolowej wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, co do zarzucanej NFZ praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , mog ł o nast ą pi ć przed ko ń cem nast ę pnego roku kalendarzowego licz ą c od daty 29 grudnia 2000 r., czyli do ko ń ca grudnia 2001 r. Jednak ż e wniosek Zwi ą zku wp ł yn ął do Urz ę du dopiero we wrze ś niu 2002 r., a wi ę c po up ł ywie terminu do dokonania tej czynno ś ci. Zaznaczy ć przy tym nale ż y, ż e konsekwencj ą zaistnia ł ego w sprawie przedawnienia jest brak mo ż liwo ś ci merytorycznego rozpatrzenia i za ł atwienia wniosku strony, domagaj ą cej si ę nakazania zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , w wyniku nadu ż ywania prze NFZ pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, poprzez narzucanie wnioskodawcy uci ąż liwego warunku umowy. A zatem post ę powanie w zakresie zarzutu opisanego w pkt II sentencji sta ł o si ę bezprzedmiotowe i jako takie nale ż a ł o je umorzy ć w trybie art. 105 § kpa. Takie stanowisko Prezesa UOKiK jest zgodne z lini ą orzecznicz ą S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (por. np. wyrok z 24.10.2001r. sygn. XVII Ama 101/00). Niezale ż nie od powy ż szego Prezes UOKiK zauwa ż a, i ż kwestionowany przez wnioskodawc ę zapis umowny, tj. termin uregulowania nale ż no ś ci wobec ś wiadczeniodawców przez NFZ zostaje zachowany w dniu obci ąż enia jego rachunku bankowego, jest w ś wietle utrwalonego ju ż orzecznictwa s ą dowego praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę , opisan ą w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. S ą d Antymonopolowy w wyroku z 8 lipca 2002 r., sygn. akt XVII Ama 83/01 stwierdzi ł , ż e tak ustalony sposób p ł atno ś ci przynosi Kasie Chorych (obecnie NFZ) nieuzasadnione korzy ś ci. O kosztach post ę powania orzeczono maj ą c na uwadze przepis art. 69 ust. 1 ustawy antymonopolowej – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek – strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które w zakresie zarzutu opisanego w pkt I sentencji nie potwierdzi ł o jego zasadno ś ci za ś w zakresie drugiego zarzutu opisanego w pkt II sentencji sta ł o si ę z powodu przedawnienia bezprzedmiotowe, jak równie ż wniosek dotycz ą cy zwrotu kosztów, Prezes UOKiK postanowi ł jak w sentencji. W tych okoliczno ś ciach, nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura we Wroc ł awiu, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Na postanowienie rozstrzygaj ą ce o kosztach (pkt III sentencji) s ł u ż y za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura we Wroc ł awiu, w terminie 7 od dnia dor ę czenia niniejszego postanowienia. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: 1. Radca Prawny 10 Ma ł gorzata Komarnicka Dolno ś l ą ski Oddzia ł Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ul. Joannitów 6 50 – 525 Wroc ł aw 2. Kancelaria Prawna Radca Prawny Jerzy Lis ul. Ciechoci ń ska 29 54-057 Wroc ł aw 11