RWR-26/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-13/04/JB Wroc ł aw dn.24.06.2004 r. Decyzja RWR 26/2004 Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Legnickiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Legnicy – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Legnicy praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w Legnicy polegaj ą ce na narzucaniu cen nadmiernie wygórowanych w wysoko ś ci 2,60 z ł /m 3 (netto) za dostaw ę wody dla gospodarstw domowych i 2,69 z ł /m 3 (netto) za odprowadzanie ś cieków z gospodarstw domowych. UZASADNIENIE I. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwany dalej Prezesem UOKiK lub organem antymonopolowym, w wyniku skarg grupy kilkuset mieszka ń ców miasta Legnicy– reprezentowanych przez Stowarzyszenie ,,Forum Legnickie” - pismem z dnia 24 grudnia 2003 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe przeciwko Legnickiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Legnicy, zwanemu dalej LPWIK, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ycia przez ww. podmiot pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w Legnicy, polegaj ą cego na narzucaniu cen nadmiernie wygórowanych w wysoko ś ci 2,60 z ł /m 3 (netto) za dostaw ę wody dla gospodarstw domowych i 2,69 z ł /m 3 (netto) za odprowadzanie ś cieków z gospodarstw domowych, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów zwanej dalej tak ż e ustaw ą antymonopolow ą . 2 1.1. W odpowiedzi na postawiony zarzut LPWiK, pismem z dnia 12 stycznia 2004 r. stwierdzi ł o, ż e zarzut stosowania cen nadmiernie wygórowanych za dostawy wody i odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych jest nieuzasadniony. Uczestnik podniós ł , i ż taryfy op ł at za us ł ugi wodoci ą gowe i kanalizacyjne obowi ą zuj ą ce od dnia 1 maja 2003 r. zosta ł y ustalone na podstawie niezb ę dnych przychodów zgodnie z zasadami okre ś lonymi w art. 20 i 23 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) oraz z wytycznymi Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 26, poz. 257 ze zm.). Uczestnik zaakcentowa ł , i ż maj ą c na uwadze aspekt spo ł eczny, LPWIK przy opracowywaniu taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków nie planowa ł a marzy zysku kalkulacyjnego oraz rezerw na nale ż no ś ci nieregularne (trudno ś ci ą galne). Obowi ą zuj ą ca od dnia 1 maja 2003 przedmiotowa taryfa jest Taryf ą dwucz ł onow ą tj.: sk ł ada si ę z op ł aty sta ł ej abonamentowej oraz cz ęś ci zmiennej zale ż nej od rozmiaru ś wiadczonej us ł ugi wyra ż onej w m 3 dostarczonej wody lub m 3 odprowadzonych ś cieków. Obowi ą zuj ą ce ceny i stawki op ł at zosta ł y – zdaniem Uczestnika - ustalone zgodnie z zasadami okre ś lonymi w wy ż ej powo ł anym Rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. i wprowadzone w trybie art. 24 ust 8 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. II. Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony i Konkurencji post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego : 2.1. Uczestnik: Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. zosta ł utworzony w 1992 r. na podstawie nast ę puj ą cych uchwa ł : - Uchwa ł y nr XXVIII/158/91 Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 16.12.1991 r. w sprawie przekszta ł cenia Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji, - Uchwa ł y Nr 197/92 Zarz ą du Miasta Legnicy z dnia 26.06.1992 r. w sprawie realizacji Uchwa ł y Rady Miejskiej w Legnicy o przekszta ł ceniu Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji. G ł ównym i jedynym udzia ł owcem ww. Spó ł ki jest Gmina Legnica. Do zada ń LPWIK nale ż y m.in.: - pobór i uzdatnianie wody, - dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody, - odprowadzanie ś cieków, - wykonywanie instalacji wodno – kanalizacyjnych. (Dowód: k. 8-24). 2.2. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków Zarz ą d spó ł ki LPWiK Uchwa łą z dnia 11 lutego 2003 r. okre ś li ł taryfy cen i stawek op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, w tym ustali ł sta łą op ł at ę abonamentow ą za wodomierz g ł ówny w zale ż no ś ci od ś rednicy wodomierza (tabele nr 1 i 2). 3 Wysoko ść op ł at za wod ę i ś cieki wg taryfy LPWiK tabela nr 1 Grupy odbiorców Cena wody za 1 m 3 (netto) Cena ś cieków za 1 m 3 (netto) Gospodarstwa domowe i pozostali odbiorcy 2,60 z ł 2,69 z ł . Przemys ł 2,60 z ł . 3,73 z ł . Ź ród ł o danych w tabeli : t k. 41. Wysoko ść op ł aty abonamentowej za wodomierz g ł ówny wg taryfy LPWiK tabela nr 2 L.p. Ś rednica wodomierza Sta ł a miesi ę czna op ł ata abonamentowa (netto) 1. Ø 15 Ø 20 3,13 z ł . 2. Ø 25 Ø 32 Ø 40 7,29 z ł . 3. Ø 50 Ø 80 Ø 100 Ø 150 83,34 z ł . 4. Ø 200 Ø 50/20 Ø 80/20 Ø 100/40 Ø 150/40 91.90 z ł . Ź ród ł o danych w tabeli : k. 42. Podstawow ą grup ę wodomierzy w gospodarstwach domowych stanowi ą wodomierze o ś rednicy Ø 15 i Ø 20 – 73% ogó ł u. Cena wska ź nikowa za wod ę – obliczona jako suma rocznych op ł at za wod ę i rocznych op ł at sta ł ych podzielona przez roczn ą wielko ść sprzeda ż y wody w m 3 - wynosi 2,71 z ł za 1 m 3 . (Dowód : k. 4, 5, 41, 42, 44). 2.3. Na podstawie ww. Uchwa ł y Zarz ą du Spó ł ki Uczestnik sporz ą dzi ł wniosek o zatwierdzenie taryf cen i stawek op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, który nast ę pnie zosta ł - zgodnie z art. 24 ust. 2 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – przed ł o ż ony dnia 19 lutego 2003 r. Radzie Miasta Legnica, z pro ś b ą o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy Legnica od dnia 1 maja 2003 r. (Dowód: k. 5, 43-85). 4 2.4. W dniu 31 marca 2003 r. Rada Miasta Legnica nie podj ęł a uchwa ł y zatwierdzaj ą cej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy Legnica. Wobec nie podj ę cia przez Rad ę Miasta Legnicy uchwa ł y zatwierdzaj ą cej ww. taryf, Zarz ą d LPWIK uchwa łą z dnia 8 kwietnia 2004 r. postanowi ł – zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków - wprowadzi ć przedmiotowe taryfy z dniem 1 maja 2003 r. (Dowód: k. 5, 86, 87). 2.5. Zgodnie z wymogami ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (art. 24 ust. 9) taryfy op ł at za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków dla odbiorców korzystaj ą cych z us ł ug LPWiK S.A. w Legnicy, zosta ł y opublikowane w prasie lokalnej (komunikat w Gazecie Wroc ł awskiej z dnia 19 kwietnia 2003 r.). (Dowód: k.5, 88). 2.6. Stawki op ł at - wraz z ich kalkulacj ą - za ś wiadczone przez Uczestnika us ł ugi w latach 2002 - 2003 wynosi ł y: Zestawienie kalkulacji cen 1 m 3 wody i ś cieków dla gospodarstw domowych w latach 2002-2003 (w z ł .) tabela nr 3 Zaopatrzenie w wod ę Odprowadzanie ś cieków Lp Wyszczególnienie 2002 2003 2002 2003 1. Cena stosowana 1 m 3 (w z ł . ) 2,71 2,60 (2,71*) 2,14 2,69 2. Jednostkowy koszt eksploatacyjny (w z ł . ) 2,23 2,21 2,16 2,32 3. Amortyzacja (w z ł . ) 0,38 0,39 0,27 0,37 4. Zysk / Strata (w z ł . ) 0,10 0,00 (0,11*) - 0,29 0,00 * LPWiK wprowadzi ł o od dnia 1 maja 2003 r. sta łą op ł at ę abonamentow ą za wodomierz g ł ówny w zale ż no ś ci od ś rednicy wodomierza. Pomimo obni ż enia – ceny za 1 m 3 wody do 2,60 z ł . cena wody (tzw. cena wska ź nikowa – zawieraj ą ca ww. op ł at ę ) wynosi 2,71 z ł . za 1 m 3 Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych t. II k. 219, 220. Zestawienie kalkulacji cen 1 m 3 wody i ś cieków dla odbiorców przemys ł owych w latach 2002-2003 (w z ł .) tabela nr 4 Zaopatrzenie w wod ę Odprowadzanie ś cieków Lp Wyszczególnienie 2002 2003 2002 2003 1. Cena stosowana 1 m 3 (w z ł . ) 2,93 2,60 (2,71*) 3,73 3,73 2. Jednostkowy koszt eksploatacyjny (w z ł . ) 2,23 2,21 2,16 3,36 3. Amortyzacja (w z ł . ) 0,38 0,39 0,27 0,37 4. Zysk / Strata (w z ł . ) 0,32 0,00 (0,11*) 1,30 0,00 * LPWiK wprowadzi ł o od dnia 1 maja 2003 r. sta łą op ł at ę abonamentow ą za wodomierz g ł ówny w zale ż no ś ci od ś rednicy wodomierza. Pomimo obni ż enia – ceny za 1 m 3 wody do 2,60 z ł . cena wody (tzw. cena wska ź nikowa – zawieraj ą ca ww. op ł at ę ) wynosi 2,71 z ł . za 1 m 3 Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych t. II k. 219, 220. 5 Zestawienie kalkulacji cen 1 m 3 wody i ś cieków dla pozosta ł ych odbiorców w latach 2002-2003 (w z ł .) tabela nr 5 Zaopatrzenie w wod ę Odprowadzanie ś cieków Lp Wyszczególnienie 2002 2003 2002 2003 1. Cena stosowana 1 m 3 (w z ł . ) 2,93 2,60 (2,71*) 3,73 2,69 2. Jednostkowy koszt eksploatacyjny (w z ł . ) 2,23 2,21 2,16 2,32 3. Amortyzacja (w z ł . ) 0,38 0,39 0,27 0,37 4. Zysk / Strata (w z ł . ) 0,32 0,00 (0,11*) 1,30 0,00 * LPWiK wprowadzi ł o od dnia 1 maja 2003 r. sta łą op ł at ę abonamentow ą za wodomierz g ł ówny w zale ż no ś ci od ś rednicy wodomierza. Pomimo obni ż enia – ceny za 1 m 3 wody do 2,60 z ł . cena wody (tzw. cena wska ź nikowa – zawieraj ą ca ww. op ł at ę ) wynosi 2,71 z ł . za 1 m 3 Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych t. II k. 219, 220. (Dowód : t.II k. 219, 220). 2.7. Z powy ż szych danych (tabele nr 3–5 ) wynika, ż e LPWiK na dostawie wody dla gospodarstw domowych osi ą gn ęł o w 2002 r. zysk w wysoko ś ci 0,10 z ł na 1 m 3 tj. ok.3,6% (jednostkowy koszt eksploatacyjny wraz z amortyzacj ą 1 m 3 - 2,61 z ł , cena sprzeda ż y 1 m 3 - 2,71 z ł .), natomiast w grupach: przemys ł i pozostali odbiorcy Uczestnik na dostawie wody osi ą ga ł zysk w wysoko ś ci 0,32 z ł na 1 m 3 (jednostkowy koszt eksploatacyjny wraz z amortyzacj ą 1 m 3 - 2,61 z ł , cena sprzeda ż y 2,93z ł .). W przypadku ś cieków Uczestnik dla gospodarstw domowych stosowa ł w 2002 r. op ł aty poni ż ej kosztów ich odprowadzenia - ponosi ł strat ę w wysoko ś ci 0,29 z ł na 1 m 3 (jednostkowy koszt eksploatacyjny wraz z amortyzacj ą 1 m 3 - 2,43 z ł , cena sprzedazy 2,19 z ł .). Na odprowadzaniu ś cieków od odbiorców przemys ł owych i pozosta ł ych odbiorców LPWiK osi ą ga ł w 2002 r. zysk w wysoko ś ci 1,30 z ł na 1 m 3 (jednostkowy koszt eksploatacyjny wraz z amortyzacj ą 1 m 3 - 2,43 z ł , cena sprzedazy 3,73 z ł .). Od dnia 1 maja 2003 r. – tj. daty wprowadzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków - Uczestnik sprzedawa ł wod ę wszystkim grupom odbiorców po koszcie jej wytworzenia. Niemniej jednak zosta ł a wprowadzona od ww. dnia sta ł a op ł ata abonamentowa za wodomierz g ł ówny (w zale ż no ś ci od ś rednicy wodomierza - tabela nr 2) i chocia ż cena wody dla gospodarstw domowych wynosi wg przedmiotowej taryfy 2,60 z ł . za 1 m 3 to tzw. cena wska ź nikowa wody – zawieraj ą ca ww. op ł at ę abonamentow ą - wynosi 2,71 z ł . za 1 m 3 . Rzeczywisty zysk LPWiK na sprzeda ż y wody od dnia 1.05.2003 r. – przy uwzgl ę dnieniu op ł aty abonamentowej – wynosi wi ę c 0,11 z ł na 1m 3 . Tak wi ę c, ustalaj ą c cen ę wska ź nikow ą wody w wysoko ś ci 2,71 z ł . za 1 m 3 Uczestnik osi ą ga mar żę zysku jednostkowego w wysoko ś ci ok. 4%. Op ł aty za odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych, odbiorców przemys ł owych i pozosta ł ych odbiorców po wprowadzeniu w 2003 r. przedmiotowych taryf nie zawieraj ą mar ż y zysku. (Dowód : t.II k. 219, 220) 6 2.8. Wyniki finansowe LPWIK przedstawiaj ą si ę nast ę puj ą co : Przychody, koszty, zysk i rentowno ść LPWiK w latach 2002-2003. tabela nr 6 2002 2003 1. PRZYCHODY (w z ł ) * * 2. KOSZTY (w z ł ) * * 3. ZYSK/STRATA (w z ł ) * * 4. RENTOWNO ŚĆ 3:1x100% * * *tajemnica przedsi ę biorstwa Ź ród ł o danych w tabeli : t. II k. 218 Przychody, koszty, zysk i rentowno ść LPWiK na dzia ł alno ś ci wodociagowej w latach 2002-2003. tabela nr 7 2002 2003 1. PRZYCHODY (w z ł ) * * 2. KOSZTY (w z ł ) * * 3. ZYSK/STRATA (w z ł ) * * 4. RENTOWNO ŚĆ 3:1x100% * * *tajemnica przedsi ę biorstwa Ź ród ł o danych w tabeli : t. II k. 218 Przychody, koszty, zysk i rentowno ść LPWiK na dzia ł alno ś ci kanalizacyjnej w latach 2002-2003. tabela nr 8 2002 2003 1. PRZYCHODY (w z ł ) * * 2. KOSZTY (w z ł ) * * 3. ZYSK/STRATA (w z ł ) * * 4. RENTOWNO ŚĆ 3:1x100% * * *tajemnica przedsi ę biorstwa Ź ród ł o danych w tabeli : t. II k. 218 Z powy ż szych zestawie ń wynika, i ż rentowno ść LPWiK która wynosi ł a w 2002 r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa], zmniejszy ł a si ę w 2003 r. do [tajemnica przedsiebiorstwa]. Wska ź niki rentowno ś ci innych badanych przedsi ę biorstw wodno-kanalizacyjnych z terenu Dolnego Ś l ą ska za 2003r. zawieraj ą si ę w przedziale od 0 do 8,8%. Jednocze ś nie z tabel nr 7 i 8 wynika, i ż zarówno na sprzeda ż y wody jak i odprowadzaniu ś cieków Uczestnik poniós ł w latach 2002 - 2003 strat ę . Niewielki zysk na ogólnej dzia ł alno ś ci w ww. okresie (tajemnica przedsi ę biorstwa) Uczestnik osi ą gn ął dzi ę ki dodatniemu wynikowi finansowemu uzyskanemu na pozosta ł ej dzia ł alno ś ci. (Dowód : k. 96–178, t.II k.218). 7 2.9. Przedmiotowe op ł aty w pobliskich miejscowo ś ciach oraz w innych miastach o podobnej wielko ś ci - po ł o ż onych na terenie województwa dolno ś l ą skiego i lubuskiego - kszta ł towa ł y si ę nast ę puj ą co: Ceny netto w z ł . za 1 m 3 wody dla gosp. domowych w latach 2002-2003. tabela nr 9 Lp Miejscowo ść Cena 1 m 3 wody (w z ł .) cena 1 m 3 wody w Legnicy = 100% Cena 1 m 3 wody (w z ł .) cena 1 m 3 wody w Legnicy= 100% 2002 w % 2003 w % 1. Dzier ż oniów 2,29 84,5% 2,29 84,5% 2. Ś widnica 1,62 59,7% 1,70 62,7% 3. Gorzów Wlkp 1,90 70,1% 2,09 77,1% 4. Wroc ł aw 2,30 84,9% 2,30 84,9% 5. Lubin 2,25 83,0% 2,25 83,0% 6. Jelenia Góra 2,25 83,0% 2,25 83,0% 7. Nowa Sól 1,93 71,2% 1,93 71,2% 8. Polkowice 2,61 96,3% 2,73 100,1% 9. Zielona Góra 1,80 66,4% 2,21 81,5% 10. Wa ł brzych 2,97 109,6% 2,97 109,6% 11. Legnica 2,71 100,0% 2,71* 100,0% * W Legnicy wprowadzono od dnia 1 maja 2003 r. sta łą op ł at ę abonamentow ą za wodomierz g ł ówny w zale ż no ś ci od ś rednicy wodomierza. Pomimo obni ż enia – ceny za 1 m 3 wody do 2,60 z ł . cena wody (tzw. cena wska ź nikowa – zawieraj ą ca ww. op ł at ę ) wynosi 2,71 z ł . za 1 m 3 Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych k. 26, 44, 96–178. Ceny netto w z ł . za 1 m 3 ś cieków dla gosp. domowych w latach 2002-2003. tabela nr 10 Lp Miejscowo ść Cena 1 m 3 ś cieków (w z ł .) cena 1 m 3 ś cieków w Legnicy= 100% Cena 1 m 3 ś cieków (w z ł .) cena 1 m 3 ś cieków w Legnicy= 100% 2002 w % 2003 w % 1. Dzier ż oniów 2,29 107,0% 2,29 85,1% 2. Ś widnica 2,17 101,4% 2,34 87,0% 3. Gorzów Wlkp 1,90 88,8% 2,09 77,7% 4. Wroc ł aw 1,70 79,4% 1,70 63,2% 5. Lubin 2,06 96,3% 2,06 76,6% 6. Jelenia Góra 2,45 114,5% 2,45 91,1% 7. Nowa Sól 3,16 147,7% 3,16 117,5% 8. Polkowice 2,14 100,0% 2,74 101,9% 9. Zielona Góra 2,56 119,6% 2,71 100,1% 10. Wa ł brzych 2,00 93,5% 2,00 74,3% 11. Legnica 2,14 100,0% 2,69 100,0% Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych k. 26, 44, 96–178 8 Ceny netto w z ł . za 1 m 3 wody i ś cieków dla gosp. domowych oraz ich dynamika w latach 2002-2003. tabela nr 11 Lp Miejscowo ść Cena 1 m 3 wody (w z ł .) dynamika 2002/2003 Cena 1 m 3 ś cieków (w z ł .) dynamika 2002/2003 2002 2003 w % 2002 2003 w % 1. Dzier ż oniów 2,29 2,29 0,0% 2,29 2,29 0,0% 2. Ś widnica 1,62 1,70 4,9% 2,17 2,34 7,8% 3. Gorzów Wlkp 1,90 2,09 10% 1,90 2,09 10,0% 4. Wroc ł aw 2,30 2,30 0,0% 1,70 1,70 0,0% 5. Lubin 2,25 2,25 0,0% 2,06 2,06 0,0% 6. Jelenia Góra 2,25 2,25 0,0% 2,45 2,45 0,0% 7. Nowa Sól 1,93 1,93 0,0% 3,16 3,16 0,0% 8. Polkowice 2,61 2,73 4,6% 2,14 2,74 28,0% 9. Zielona Góra 1,80 2,21 22,8% 2,56 2,71 5,9% 10 Wa ł brzych 2,97 2,97 0,0% 2,00 2,00 0,0% 11. Legnica 2,71 2,71 0,0% 2,14 2,69 25,7% Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych k. 26, 44, 96–178 (Dowód : k. 26, 44, 96–178). 2.10. Z powy ż szych danych wynika, i ż cena netto 1 m 3 wody (w z ł .) dla gospodarstw domowych w ww. miastach kszta ł towa ł a si ę w granicach : 2002 r. - 1,62 - 2,97 2003 r. - 1,70 - 2,97 a 1 m 3 ś cieków : 2002 r. - 1,70 - 3,16 2003 r. - 1,70 –3,16 Porównuj ą c te dane mo ż na zauwa ż y ć , ż e ceny za odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych w Legnicy w 2002 r. plasowa ł y si ę na poziomie cen ś rednich, natomiast w przypadku wody przedmiotowe ceny nale ż a ł y do cen najwy ż szych w ś ród ww. miast. W 2003r. – po wprowadzeniu przedmiotowych taryf - ceny wody i ś cieków w Legnicy zaliczaj ą si ę do cen najwy ż szych (nie s ą jednak cenami najwy ż szymi). W przypadku wody wy ż sza od ceny w Legnicy (2,69 z ł /m 3 ) jest cena w Wa ł brzychu (2,97 z ł /m 3 ) i w Polkowicach (2,73 z ł /m 3 ), W przypadku ś cieków wy ż sze od ceny w Legnicy (2,69 z ł /m 3 ) s ą ceny w Nowej Soli (3,16 z ł /m 3 ), Polkowicach (2,74 z ł /m 3 ) i w Zielonej Górze (2,71 z ł /m 3 ). W Polkowicach i Legnicy jest najwi ę ksza dynamika wzrostu cen ś cieków w latach 2002 - 2003. Wynosi ona 28% w Polkowicach i 25,8% w Legnicy. (w pozosta ł ych miastach 0% - 10%). W przypadku wody rzeczywista cena wody w Legnicy (z uwzgl ę dnieniem op ł aty abonamentowej za wodomierz g ł ówny) w ww. okresie nie uleg ł a zmianie (dynamika - 0%). W pozosta ł ych miastach dynamika cen wody w latach 2002-2003 kszta ł towa ł a si ę w przedziale od 0% do 22,8%. (Dowód : k. 26, 44, 96–178). 9 2.11. Z uwagi na to, i ż w niektórych miastach obj ę tych badaniem zosta ł y wprowadzone w styczniu 2004 r. podwy ż ki cen za wod ę i ś cieki (ceny w Legnicy w 2004 r. nie uleg ł y zmianie) dokonano dodatkowego porównania wysoko ś ci op ł at za odprowadzanie ś cieków wg stanu na dzie ń 30.01.2004 r. Ceny netto w z ł . za 1 m 3 ś cieków dla gosp. domowych - stan na dzie ń 30.01.2004 r. tabela nr 12 Lp Miejscowo ść Cena 1 m 3 ś cieków 30 stycze ń 2004 w z ł . Cena 1 m 3 ś cieków w Legnicy = 100% w % 1. Dzier ż oniów 2,29 85,1% 2. Ś widnica 2,79 103,7% 3. Gorzów Wlkp 2,09 77,7% 4. Wroc ł aw 1,70 63,2% 5. Lubin 2,06 76,6% 6. Jelenia Góra 2,86 106,3% 7. Nowa Sól 3,16 117,4% 8. Polkowice 2,74 101,9% 9. Zielona Góra 2,71 100,1% 10. Wa ł brzych 2,00 74,3% 11. Legnica 2,69 100,0% Ź ród ł o danych w tabeli : obliczenia w ł asne na podstawie danych k. 26, 44, 96–178. Z przedstawionych danych wynika, ż e cena za odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych w Legnicy (2,69 z ł . netto) wg stanu na dzie ń 30.01.2004 r. kszta ł tuje si ę na poziomie ś rednim w ś ród badanych miast. W 5 miastach (Nowa Sól, Jelenia Góra, Ś widnica, Polkowice i Zielona Góra) przedmiotowa cena jest wy ż sza a w 5 miastach (Wroc ł aw, Wa ł brzych, Lubin, Gorzów Wlkp. i Dzier ż oniów) ni ż sza od ceny w Legnicy. (Dowód : k. 26, 44, 96–178). 2.12. W pi ś mie z dnia 20 kwietnia 2004 r. Uczestnik uzupe ł ni ł z ł o ż one w toku post ę powania dane i informacje o Uchwa łę Rady Miejskiej Legnicy nr XIX/186/04 z dnia 29 marca 2004r. w sprawie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, w której zatwierdza si ę obowi ą zuj ą ce od dnia 1 maja 2004 r. przedmiotowe taryfy, zgodnie z wnioskiem LPWiK S.A. Wysoko ść op ł at za wod ę i ś cieki dla wszystkich grup odbiorców w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r. nie uleg ł a zmianie i jest zgodna z danymi zawartymi w tabelach nr 1 i 2. (Dowód: karty 316, 317, 327). 10 III. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł co nast ę puje: Spó ł ce LPWiK postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w Legnicy polegaj ą cy na narzucaniu cen nadmiernie wygórowanych w wysoko ś ci 2,60 z ł /m 3 (netto) za dostaw ę wody dla gospodarstw domowych i 2,69 z ł /m 3 (netto) za odprowadzanie ś cieków z gospodarstw domowych. W pierwszej kolejno ś ci nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż podstaw ą do zastosowania przepisów ww. ustawy, jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ż e w rozpatrywanej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art. 1 ust.1 ustawy antymonopolowej ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . Przepisy art. 1 i 2 ustawy antymonopolowej stanowi ą , ż e okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji. Charakterystyczne jest zrównanie w zakresie ochrony statusu przedsi ę biorców i konsumentów. Tym drugim ochrona przys ł uguje je ś li wymaga tego interes publiczny. W art. 1 ust. 2 ww. ustawy w ś ród zjawisk wymagaj ą cych przeciwdzia ł ania wymienia si ę na pierwszym miejscu praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę . Natomiast w odniesieniu do konsumentów z przeciwdzia ł aniem spotykaj ą si ę praktyki naruszaj ą ce ich zbiorowe interesy. Tylko w tym przypadku grupy konsumentów doznaj ą bezpo ś redniej ochrony ze strony Prezesa Urz ę du. Natomiast ochrona grup indywidualnych konsumentów jest dopuszczalna w razie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Z przepisu tego wynika, ż e celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed jego dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu (art. 1 ust. 1). Nale ż y do nich praktyka narzucania cen nieuczciwych, nadmiernie wygórowanych lub zbyt niskich - art. 8 ust. 2 pkt 1 (wyrok SN z dnia 27 sierpnia 2003 r. sygn. akt I CK 185/03). Niew ą tpliwie w niniejszej sprawie organ antymonopolowy wyst ę puje w ochronie interesu publicznego, bowiem skutkami dzia ł a ń Uczestnika w zakresie stosowania cen nadmiernie wygórowanych za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych mog ą by ć dotkni ę ci wszyscy mieszka ń cy Legnicy korzystaj ą cy z us ł ug LPWiK. Wobec powy ż szego, niniejsze post ę powanie antymonopolowe niew ą tpliwie toczy si ę w interesie publicznym a nie w indywidualnym. W tym miejscu nale ż y zaakcentowa ć , i ż zgodnie z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego (vide: ww. wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r.) oraz S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Wyrok z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. Akt XVII Ama 34/03) ,, kompetencje rady gminy i Prezesa UOKiK w zakresie oddzia ł ywania na ceny us ł ug przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego nie pozostaj ą we wzajemnym stosunku przepisów ogólnych do szczególnych, a ustawa o zaopatrzeniu w wod ę nie wy łą cza kompetencji Prezesa UOKiK w zakresie art. 9 w zw. z art. 8 ust.2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odró ż nieniu od post ę powania regulacyjnego organów gminy przepisy ustawy antymonopolowej stwarzaj ą mo ż liwo ść kwestionowania wygórowanej ceny przez z ł o ż enie wniosku do Prezesa UOKiK, którego kompetencje nie ograniczaj ą si ę do niektórych tylko sk ł adników ceny, jak w post ę powaniu o zatwierdzenie taryf”. 11 Poza tym ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) przewiduj ą ca kontrol ę uprzedzaj ą c ą dopuszcza wej ś cie w ż ycie taryf, w razie niepodj ę cia w terminie uchwa ł y rady gminy. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 8 ww. ustawy je ż eli rada gminy nie podejmie uchwa ł y w terminie 45 dni, wchodz ą one w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o ich zatwierdzenie. Kontrola podj ę ta przez Prezesa UOKiK w razie dzia ł a ń przedsi ę biorstwa naruszaj ą cych zakaz ustanowiony w art. 8 ust. 2 pkt. 1 ustawy antymonopolowej ma wprawdzie charakter nast ę pczy lecz skuteczno ść decyzji uwzgl ę dniaj ą cej zg ł oszone zarzuty nie zale ż y od jej wydania w okre ś lonym terminie. Wobec powy ż szego, wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie by ł o uzasadnione. Je ż eli chodzi o zarzut stawiany LPWiK, to do stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej musz ą by ć spe ł nione łą cznie trzy przes ł anki : 1) posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej, 2) narzucenie cen z racji posiadanej si ł y rynkowej, 3) nadmiernie wygórowany charakter narzuconych cen. Ad 1. Art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40% . Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego, zdefiniowanego w art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem S ą du Antymonopolowego w sprawach o stosowanie praktyk monopolistycznych, nale ż y d ąż y ć do mo ż liwie w ą skiej segmentacji rynku. Im w ę ziej, bardziej szczegó ł owo, jak wskazuje S ą d Antymonopolowy w orzeczeniu z dnia 4 pa ź dziernika 1993 r. (sygn. akt XVII Amr 29/93, Wokanda 1994 r. Nr 3) uda si ę wyodr ę bni ć rynek, tak w uj ę ciu produktowym (przedmiotowym), jak i terytorialnym, tym wi ę kszy w nim udzia ł mo ż e mie ć okre ś lony przedsi ę biorca, co wyznacza poziom jego dominacji i zarazem wskazuje ograniczenia jakie stwarza mu ustawa antymonopolowa. W przeciwnym bowiem przypadku trudno by ł oby znale źć podmiot o pozycji dominuj ą cej co powodowa ł oby, i ż ograniczenia antymonopolowe straci ł yby sens. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Uczestnika post ę powania jest us ł uga dostawy wody i odprowadzania ś cieków. Tak wi ę c w aspekcie produktowym LPWiK prowadzi dzia ł alno ść na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) rynek w aspekcie geograficznym wyznaczany jest przez sie ć wodno-kanalizacyjn ą nale żą c ą do Uczestnika post ę powania i obejmuje teren miasta Legnicy. Tak wi ę c , rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie stanowi lokalny rynek dostaw wody i odprowadzania ś cieków w Legnicy. Na tak okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym Uczestnik jest monopolist ą naturalnym (sieciowym), gdy ż jest w ł a ś cicielem (dysponentem) jedynej wyst ę puj ą cej tam sieci wodno- kanalizacyjnej. To w ł a ś nie dzi ę ki sieci, Uczestnik w stosunku do swoich odbiorców posiada pozycj ę monopolu naturalnego. Na tak wyznaczonym rynku w ł a ś ciwym Uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą a oferowane przez niego us ł ugi produktowe nie posiadaj ą bliskich substytutów, w zwi ą zku z czym zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą . Posiada zatem na tym rynku si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą ich kosztem. 12 W zwi ą zku z powy ż szym zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, tj. posiadanie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków w Legnicy. Spe ł nienie przez Uczestnika powy ż szej przes ł anki potwierdzone jest tak ż e w orzecznictwie S ą du Antymonopolowego (np. wyrok S.A. z dnia 7 pa ź dziernika 1998 r. sygn. akt XVII Ama 44/98), który stanowi, i ż do podmiotów posiadaj ą cych pozycj ę tzw. naturalnego monopolisty odnosz ą si ę zakazy nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Ad 2. Druga przes ł anka tego artyku ł u - narzucanie cen - musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez podmiot dominuj ą cy posiadaj ą cy si łę rynkow ą . Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ustala – zgodnie z powo ł anymi powy ż ej przepisami wodnymi, tj. ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz z wytycznymi Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków – taryfy zawieraj ą ce wysoko ść przedmiotowych op ł at, które po zatwierdzeniu w drodze uchwa ł y rady gminy obowi ą zuj ą wszystkich odbiorców wody i dostawców ś cieków na terenie dzia ł ania przedsi ę biorstwa. Niemniej jednak, nie zatwierdzenie przedmiotowych taryf przez rad ę gminy nie wstrzymuje mo ż liwo ś ci ich wprowadzenia. W niniejsze sprawie - pomimo nie podj ę cia przez Rad ę Miasta Legnica (w dniu 31 marca 2003 r.) - uchwa ł y rady gminy zatwierdzaj ą cej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy Legnica, Zarz ą d LPWIK uchwa łą z dnia 8 kwietnia 2004 r. postanowi ł – zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków - wprowadzi ć przedmiotowe taryfy z dniem 1 maja 2003 r. Powy ż szy przepis stanowi bowiem, i ż ,,je ż eli rada gminy nie podejmie uchwa ł y w terminie 45 dni, wchodz ą one w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf okre ś lonych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne”. Nie zatwierdzenie przedmiotowych taryf przez Rad ę Miasta Legnicy nie wstrzyma ł o wi ę c mo ż liwo ś ci ich wprowadzenia i stosowania przez Uczestnika. Zmiany wysoko ś ci op ł at za dostaw ę wod ę i odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych nie s ą negocjonowane z odbiorcami us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych, a wi ę c by ł y narzucone przez Uczestnika wszystkim odbiorcom wody i dostawcom ś cieków na terenie Legnicy w sposób jednostronny. Odbiorcy wody i dostawcy ś cieków nie maj ą ż adnego wp ł ywu na wysoko ść ww. op ł at, dlatego te ż nale ż y uzna ć , i ż ceny pobierane przez LPWiK s ą im narzucane. W zwi ą zku z tym uzna ć nale ż y, i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej tj. narzucenie przez LPWiK cen ze wod ę i ś cieki z racji posiadanej si ł y rynkowej. Ad 3. Je ż eli chodzi o trzeci ą przes ł ank ę hipotezy art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej tj. pobieranie cen nadmiernie wygórowanych w wysoko ś ci 2,60 z ł /m 3 (netto) za dostaw ę wody dla gospodarstw domowych i 2,69 z ł /m 3 (netto) za odprowadzanie ś cieków z gospodarstw domowych to nale ż y wskaza ć , i ż miernikami stosowanymi przy okre ś leniu ceny nadmiernie wygórowanej w przypadku ww. cen s ą : A) miernik kosztów (kalkulacja wody i ś cieków), B) wielko ść zysku na sprzeda ż y 1 m 3 wody i ś cieków i wska ź nik rentowno ś ci, 13 Ad A.) W oparciu o dostarczone przez Uczestnika kalkulacje kosztów oraz inne dokumenty Urz ą d nie dopatrzy ł si ę aby kalkulacja ceny 1 m 3 wody i ś cieków by ł a sporz ą dzona niezgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Ceny dostarczania wody i odprowadzania ś cieków do dnia 1 maja 2003 r. kalkulowane byly na podstawie Rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę i urz ą dze ń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania op ł at za wod ę i wprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm.). Z przytoczonego powy ż ej aktu prawnego wynika, i ż podstaw ę do ustalania przedmiotowych op ł at stanowi ł y planowane roczne koszty utrzymania i eksploatacji urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę i urz ą dze ń kanalizacyjnych powi ę kszone o narzut zysku. Cen ę 1 m 3 wody i ś cieków ustala ł o si ę dziel ą c podstaw ę czyli planowane koszty w ł asne przez planowan ą ilo ść pobranej wody i wprowadzanych ś cieków w danym okresie. Obowi ą zuj ą ce od dnia 1 maja 2003 r. taryfy za wod ę i ś cieki zosta ł y ustalone na podstawie niezb ę dnych przychodów i kosztów zgodnie z zasadami okre ś lonymi w art. 20 i 23 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz z wytycznymi Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. W tym miejscu nale ż y podkre ś li ć , i ż Rada Miejskia Legnicy podj ęł a w dniu 29 marca 2004r Uchwa łę nr XIX/186/04. w sprawie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, w której zatwierdzi ł a obowi ą zuj ą ce od dnia 1 maja 2004 r. przedmiotowe taryfy, zgodnie z wnioskiem LPWiK S.A. Wysoko ść op ł at za wod ę i ś cieki dla wszystkich grup odbiorców w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r. nie uleg ł a zmianie i jest zgodna z cenami obowi ą zuj ą cymi od 1 maja 2003 r., zawartymi w tabelach nr 1 i 2. Ad B.) Drugim czynnikiem (miernikiem) stosowanym przy okre ś leniu ceny nadmiernie wygórowanej jest wielko ść zysku na sprzeda ż y 1 m 3 wody i ś cieków liczony jako ró ż nica mi ę dzy jednostkow ą cen ą sprzeda ż y a jednostkow ą cen ą kalkulacyjn ą oraz wska ź nik rentowno ś ci. Nale ż y podkre ś li ć , i ż poziom ww. miernika (tj. narzutu zysku) nie jest regulowany ww. przepisami wodnymi, lecz jest ustalany przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne w sposób ca ł kowicie samodzielny i niezale ż ny. Kszta ł towanie si ę ró ż nicy mi ę dzy cen ą kalkulowan ą a cen ą obowi ą zuj ą c ą za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych (w z ł .). tabela nr 13 2002 2003 Woda 0,10 z ł . 0,00 z ł .(0,11z ł .*) Ś cieki - 0,29 z ł . 0,00 z ł . * przy uwzgl ę dnieniu sta ł ej op ł aty abonamentowej za wodomierz. Z powy ż szej tabeli wynika, i ż 2002 r. LPWiK do ka ż dego m 3 odprowadzonych ś cieków z gospodarstw domowych dop ł aca ł 0,29 z ł . Plan na 2003 r. zak ł adal stopniowe zniesienie dop ł at, czyli sprzeda ż y poni ż ej kosztów wytworzenia wody, co z ekonomicznego punktu widzenia jest ca ł kowicie s ł uszne. Op ł aty za odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych w 2003 r. - po wprowadzeniu przedmiotowych taryf - nie zawieraj ą mar ż y zysku. W przypadku cen za dostaw ę wody dla gospodarstw domowych nale ż y zaakcentowa ć , ż e w 2002 r. pokrywa ł y one koszty w ł asne LPWiK zwi ą zane z powy ż sz ą dzia ł alno ś ci ą i zawiera ł y zysk w wysoko ś ci 0,10 z ł / m 3 (mar ż a zysku jednostkowego wynosi ł a ok. 3,6% ). W 2003 r. ustalona w przedmiotowej taryfie cena wody w wysoko ś ci 2,60 z ł ./ m 3 nie zawiera ł a mar ż y zysku. Niemniej jednak wprowadzenie w taryfie sta ł ej op ł aty abonamentowej za wodomierz g ł ówny skutkowa ł o tym, i ż tzw. cena wska ź nikowa wody 14 wynosi od dnia 1 maja 2003 r. 2,71./ m 3 . Tak wi ę c zysk ma 1 m 3 wody dostarczanej dla gospodarstw domowych – przy uwzgl ę dnieniu ww. op ł aty abonamentowej – jest zbli ż ony do zysku z 2002 r. i wynosi 0,11 z ł / m 3 (mar ż a zysku jednostkowego wynosi ok. 4% ) Mo ż na wi ę c stwierdzi ć , i ż podwy ż ki op ł at odprowadzane ś cieki dla gospodarstw domowych w Legnicy w 2003 r. nie mia ł y na celu maksymalizacji zysku, lecz wy łą cznie wyeliminowanie strat na odprowadzaniu ś cieków, natomiast rzeczywista cena wody w 2003 r. nie uleg ł a zmianie i kszta ł towa ł a si ę na podobnym poziomie jak w 2002 r. Nale ż y równie ż podkre ś li ć , i ż zgodnie z orzecznictwem S ą du Antymonopolowego (wyrok z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. akt XVII Ama 73/01), w gospodarce rynkowej, us ł ugi komunalne s ą ,,towarem” jak ka ż dy inny. Ich cena musi wi ę c pokrywa ć koszty, a ponadto umo ż liwia ć osi ą ganie zysku. Osi ą ganie zysku przez podmiot gospodarczy jest warunkiem utrzymania si ę na rynku, gdy ż umo ż liwia rozwój. Nie mo ż na zatem oczekiwa ć od podmiotu ś wiadcz ą cego takie us ł ugi, aby dobrowolnie rezygnowa ł z zysku w cz ęś ci lub ca ł o ś ci. Praktyka polegaj ą ca na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez pobieranie nadmiernie wygórowanych cen ma miejsce, gdy podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą pobiera cen ę niewspó ł miern ą do w ł asnego ś wiadczenia. Cen ą nadmiernie wygórowan ą nie jest cena obejmuj ą ca koszty (produkcji, nabycia) i godziwy zysk. Tak wi ę c, osi ą gany przez Uczestnika zysk jednostkowy na sprzeda ż y wody dla gospodarstw domowych w latach 2002 – 2003, w wysoko ś ci 0,10 z ł / m 3 w 2002 r. (3,6%) i 0,11 z ł /m 3 w 2003 r. ( 4%), nie jest – w ocenie organu antymonopolowego - nadmiernie wygórowany. Wska ź nik rentowno ś ci sprzeda ż y netto dla LPWiK w 2003 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa] (wska ź niki rentowno ś ci innych badanych przedsi ę biorstw wodno- kanalizacyjnych z terenu Dolnego Ś l ą ska i województwa lubuskiego w 2003 r. zawieraj ą si ę w przedziale od 0% do 8,8%). Jednocze ś nie, ww. rentowno ść Uczestnik osi ą gn ął dzi ę ki dodatniemu wynikowi finansowemu na pozosta ł ej dzia ł alno ś ci . Natomiast na dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej LPWIK osi ą gn ęł o w 2003 r. rentowno ść ujemn ą (tabela nr 7 i 8). Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y podkre ś li ć , i ż - zgodnie z powo ł anym powy ż ej wyrokiem S ą du Antymonopolowego z dnia 24 kwietnia 2002 r. - bez znaczenia dla istoty sprawy jest ogólny wynik finansowy Uczestnika. Nie ma bowiem ż adnego powodu, aby zainteresowany ś wiadcz ą cy us ł ugi komunalne nie osi ą ga ł zysku. Globalna wielko ść zysku nie ma te ż znaczenia dla ewentualnego stwierdzenia zarzucanej praktyki, podobnie jak i struktura jego osi ą gania. Powy ż sze przes ł anki ceny nadmiernie wygórowanej za wod ę i ś cieki (miernik kosztów oraz wielko ść zysku na sprzeda ż y 1 m 3 wody i ś cieków i wska ź nik rentowno ś ci) wynikaj ą z powo ł anych powy ż ej przepisów wodnych, tj. ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz z wytycznymi Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Nale ż y jednak zaakcentowa ć , i ż stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy badaniu mo ż liwo ś ci stosowania przez LPWiK cen nadmiernie wygórowanych nie by ł oby miarodajne, gdy ż podmiot o pozycji dominuj ą cej nie poddawany konfrontacji ze strony konkurentów ma ł atw ą mo ż liwo ść wkalkulowania do ceny nieuzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci, co nie zawsze ł atwo udaje si ę odkry ć . Dlatego, aczkolwiek podstaw ą dla ustalania op ł at za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków s ą kryteria kosztowe, niemniej jednak organ antymonopolowy dodatkowo dokona ł porówania cen stosowanych przez taki podmiot (w niniejszej sprawie przez LPWiK) z cenami przedsi ę biorców 15 prowadz ą cych to ż sam ą dzia ł alno ść , ale na innych, porównywalnych rynkach, czyli w innych miejscach. W ocenie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza jest zasadna i obiektywna. Metoda kosztowa niesie bowiem ze sob ą mo ż liwo ś ci manipulowania kalkulowania przez wliczenie w cen ę wody pozornych kosztów dzia ł alno ś ci (wyrok SOKiK z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt XVII Ama 41/02). Czynienie powy ż szych porówna ń jest niekiedy trudne, jako ż e z regu ł y wyst ę puj ą w poszczególnych miejscowo ś ciach odmienne okoliczno ś ci, a przede wszystkim inna infrastruktura techniczna przy wykorzystaniu której prowadzona jest przedmiotowa dzia ł alno ść , skutkuj ą ca ró ż nymi kosztami eksploatacji urz ą dze ń . Jednak w niniejszej sprawie takie porównania mog ą by ć przydatne jako poszerzaj ą ce spektrum bada ń i daj ą ce pe ł niejszy obraz przedmiotu post ę powania. Do analizy porównawczej przedmiotowych op ł at wybrano miasta o podobnej wielko ś ci i liczbie mieszka ń ców do miasta Legnicy, po ł o ż one na terenie województwa dolno ś l ą skiego i lubuskiego. Z analizy porównawczej danych zawartych w tabelach nr 8-12 wynika, i ż ceny wody i ś cieków w Legnicy dla gospodarstw domowych nie s ą nadmiernie wygórowane, chocia ż w 2003 r. plasowa ł y si ę na poziomie cen wysokich - zarówno w przypadku cen ś cieków, jak i cen wody. Nale ż y jednak ż e zaakcentowa ć , i ż fakt ustalenia op ł aty za wod ę na poziomie cen wysokich w ś ród badanych podmiotów nie daje podstaw do uznania, ż e LPWiK stosuje ceny nadmiernie wygórowane, naruszaj ą c art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z orzecznictwem (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 30 pa ź dziernika 1996 r. sygn. akt XVII Amr 43/96) dowodem na naruszenie wspomnianego przepisu przez Uczestnika mog ł oby by ć pobieranie na innych rynkach znacznie ni ż szych cen przez potencjalnych konkurentów danego podmiotu gospodarczego. W tym miejscu nale ż y zaakcentowa ć , i ż do analizy porównawczej organ antymonopolowy przyj ął warto ść tzw. ceny wska ź nikowej za wod ę na terenie Legnicy (2,71 z ł /m 3 ), zawieraj ą c ą oprócz ceny wody (2,60 z ł /m 3 ) sta łą op ł at ę abonamentow ą za wodomierz. Urz ą d ustali ł , i ż pobierane przez LPWiK przedmiotowe op ł aty - pomimo tego, i ż ceny wody i ś cieków dla gospodarstw domowych nale ż a ł y w 2003 r. do najwy ż szych w woj. dolno ś l ą skim i woj. lubuskim - nie odbiegaj ą znacznie od cen stosowanych przez inne podmioty dzia ł aj ą ce w porównywalnych warunkach. W tym miejscu nale ż y zaakcentowa ć , i ż ceny wody i ś cieków dla gospodarstw domowych w Legnicy w 2003 r. nie by ł y nawet cenami najwy ż szymi w ś ród badanych miast. W Wa ł brzychu op ł ata za wod ę by ł a wy ż sza o 9,6% a w Polkowicach o 0,1% od ceny w Legnicy. Natomiast w przypadku ś cieków, wy ż sze od ceny w Legnicy (2,69 z ł /m 3 ) by ł y w 2003 r. ceny w Nowej Soli (3,16 z ł /m 3 ), Polkowicach (2,74 z ł /m 3 ) i w Zielonej Górze (2,71 z ł /m 3 ). Natomiast wg stanu na dzie ń 31 stycznia 2004 r. W 5 miastach (oprócz ww. miast t.j.: Nowej Soli, Polkowic i Zielonej Góry tak ż e w Jeleniej Górze i Ś widnicy) cena za odprowadzanie ś cieków jest wy ż sza, a w 5 miastach (Wroc ł aw, Wa ł brzych, Lubin, Gorzów Wlkp. i Dzier ż oniów) ni ż sza od ceny w Legnicy. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż stosowane przez LPWiK op ł aty za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych s ą skalkulowane zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami, tj. ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz z wytycznymi Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, a stosowana przez Uczestnika mar ż a zysku jednostkowego w wysoko ś ci ok. 4% nie jest – w ocenie organu antymonopolowego - nadmiernie wygórowana. 16 W tym stanie rzeczy, bior ą c pod uwag ę przeprowadzon ą analiz ę materia ł u dowodowego oraz powy ż sze orzeczenia S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (d. S ą du Antymonopolowego), Prezes UOKiK nie znalaz ł podstaw do stwierdzenia stosowania przez LPWiK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. ul. Nowodworska 1 59-220 Legnica