RWR-31/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-5/07/JM Wroc ł aw, dnia 28 .08.2007 r. DECYZJA RWR 31/2007 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) i art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, przy ul. Na Grobli 14/16, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów; na podstawie art. 11 ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów nie stwierdza si ę stosowania przez ww. przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku odbioru i oczyszczania nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych na terenie Miasta Wroc ł awia poprzez narzucanie nieuczciwych cen za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych, w wysoko ś ci 5,08 z ł /m 3 (netto) od 1 stycznia 2007 r. i 6,90 z ł /m 3 (netto) od 1 lipca 2007 r. UZASADNIENIE 1. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du lub organ antymonopolowy), po powzi ę ciu informacji o mo ż liwo ś ci naruszenia przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. we Wroc ł awiu (dalej: MPWiK) przepisów ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: ustawa o ochronie (…)), a w szczególno ś ci jej art. 8 ust 1 i 2 pkt 1, przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce. W jego wyniku, postanowieniem nr 59/2007, Prezes Urz ę du wszcz ął w dniu 6.03.2007 r. z urz ę du post ę powanie antymonopolowe przeciwko MPWiK, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta Wroc ł awia poprzez narzucanie nieuczciwych cen za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych, w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto) od 1 stycznia 2007 r. i 6,90 z ł (netto) od 1 lipca 2007 r., co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Jednocze ś nie, postanowieniem nr 60/2007 z dnia 6.03.2007 r., zaliczy ł w poczet dowodów ww. post ę powania antymonopolowego informacje i dokumenty uzyskane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, sygn. akt RWR 400-3/07/JM. (dowód: karta 1-7) 2. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, MPWiK, w pi ś mie z dnia 22.03.2007 r. podniós ł , i ż cena za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych, w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto) nie pokrywa w pe ł ni kosztów ś wiadczenia tej us ł ugi, a przede wszystkim nie pokrywa ona wszystkich kosztów obs ł ugi stacji zlewnej, nie mówi ą c ju ż w ogóle o uzyskiwaniu przez MPWiK jakichkolwiek zysków z tytu ł u odbioru i oczyszczania tych nieczysto ś ci. (dowód: karta nr 8-9) I. Przeprowadzone przez Prezesa UOKiK post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art.4 pkt 1 ustawy o ochronie(…), prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie jednoosobowej spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym dla Wroc ł awia-Fabrycznej we Wroc ł awiu, VI Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000043801. Przedmiot dzia ł ania przedsi ę biorcy zosta ł okre ś lony m.in. jako „dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody” oraz „odprowadzanie i oczyszczanie ś cieków”. Jedynym udzia ł owcem Spó ł ki jest Gmina Wroc ł aw. (dowód: karta 13-16) 2. Na obszarze miasta Wroc ł awia MPWiK jest jedynym dostawc ą wody, jak równie ż jedynym odbiorc ą ś cieków od podmiotów nie pod łą czonych do miejskiej kanalizacji ś ciekowej. Pod tym poj ę ciem nale ż y rozumie ć zarówno gospodarstwa domowa, jak te ż inne podmioty, niepod łą czone do miejskiej kanalizacji ś ciekowej i zlecaj ą ce opró ż nienie zbiorników przydomowych (szamb) przedsi ę biorcom ś wiadcz ą cym us ł ugi wywozu nieczysto ś ci wozami asenizacyjnymi do oczyszczalni ś cieków (dalej: firmy asenizacyjne). Z takimi podmiotami MPWiK zawiera jedynie umowy o zaopatrzenie w wod ę (zawarto łą cznie oko ł o 10.500 umów). (dowód: karta 9, 305-358) 3. Wzajemne relacje pomi ę dzy MPWiK a podmiotami niepod łą czonymi do miejskiej kanalizacji ś ciekowej mo ż na zilustrowa ć za pomoc ą schematu: Podmioty niepod łą czone ←→ firmy asenizacyjne ←→ MPWiK do kanalizacji miejskiej MPWiK nie ś wiadczy us ł ug w zakresie wywozu wozami asenizacyjnymi nieczysto ś ci ze zbiorników przydomowych (szamb). Dlatego te ż ś cieki od podmiotów niepod łą czonych do kanalizacji miejskiej odbierane s ą przez 24 firmy asenizacyjne, z 2 którymi MPWiK ma zawarte umowy na ś wiadczenie us ł ug odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych. Zgodnie z § 5 ust. 1 tej umowy op ł ata za odbiór i oczyszczanie 1m 3 nieczysto ś ci z wozu asenizacyjnego zgodna jest z obowi ą zuj ą cym cennikiem. Nieczysto ś ci zrzucane s ą do punktów zlewnych, nale żą cych do sieci kanalizacji ś ciekowej, znajduj ą cych si ę przy ul. Szwajcarskiej 15, ul. Janowskiej 19, ul.Krakowskiej 148. Z punku zlewnego trafiaj ą one do kanalizacji i wraz ze ś ciekami komunalnymi p ł yn ą do oczyszczalni ś cieków. (dowód: karta 3, 10-11, 24 -275, 462) 4. Podmioty niepod łą czone do kanalizacji za wywóz nieczysto ś ci samochodem asenizacyjnym rozliczaj ą si ę z firm ą asenizacyjn ą . Na wysoko ść tej op ł aty sk ł adaj ą si ę : a) ustalon ą przez MPWiK cena za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych (od 1.01.2007 r. w kwocie 5,08 z ł /m 3 (netto)), b) koszty transportu, naliczane przez firmy asenizacyjne. (dowód: karta 10-11) 5. W latach 2004-2006 MPWiK stosowa ł o jednakowe op ł aty za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych oraz za odprowadzanie 1m 3 ś cieków od podmiotów pod łą czonych do kanalizacji, w wysoko ś ci: Tabela nr 1 Termin obowi ą zywania ceny Cena netto Cena brutto Gospodarstwa domowe Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe Pozostali odbiorcy 1.03.03.r.-29.02.04r. 1,70 2,70 1,82 2,89 1.03.04r.– 28.02.05r. 1,92 2,70 2,05 2,89 1.03.05r.- 28.02.06r. 2,08 2,65 2,23 2,84 1.03.06r.– 31.12.06r. 2,08 2,65 2,23 2,84 (dowód 9-10) 6. Uchwa łą nr 178/2006 Zarz ą du Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. we Wroc ł awiu z dnia 28.11.2006 r. w sprawie zatwierdzenia stawek za us ł ugi odbioru nieczysto ś ci ciekowych bytowych z dniem 1.01.07 r. zosta ł y wprowadzone nowe op ł aty, w kwocie 5,08 z ł (netto) – 5,44 z ł (brutto) za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków z wozów asenizacyjnych. (dowód 5, 464, 473) 7. Jak poda ł MPWiK, stosowana do 2007 r. jednakowa stawka za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków od podmiotów pod łą czonych do kanalizacji oraz nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych nie znajdowa ł a uzasadnienia w ponoszonych kosztach, gdy ż nie pokrywa ł a kosztów dzia ł ania stacji zlewnych. Kalkulacja op ł aty wprowadzonej w 2007 r. uwzgl ę dnia koszty przyj ę cia nieczysto ś ci do stacji zlewnych oraz wy ż sze koszty ich oczyszczania zwi ą zane z wi ę kszym st ęż eniem zanieczyszcze ń , co potwierdzi ł y badania laboratoryjne. Zgodnie z kalkulacj ą op ł ata za 1m 3 nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych winna wynosi ć 6,90 z ł (netto). Aby zmniejszy ć dolegliwo ś ci dla mieszka ń ców zwi ą zane ze wzrostem ww. op ł aty, MPWiK podj ął decyzj ę o wprowadzeniu jej w dwóch ratach tj.; 1) od 1.01.2007 r. w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto), 3 2) od 1.07.2007 r. w wysoko ś ci 6,90 z ł (netto), z tym, ż e cena ta nie wesz ł a w ż ycie. (dowód: 4, 546) 8. Kalkulacja op ł at za odbiór i oczyszczanie nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych w 2007 r., sporz ą dzona przez MPWiK, przedstawia si ę nast ę puj ą co: (tajemnica przedsi ę biorstwa) (dowód: 6, 11-12, 461-462, 480) 9. Na terenie województwa dolno ś l ą skiego przedsi ę biorstwa wodno kanalizacyjne stosuj ą nast ę puj ą ce op ł aty za odbiór i oczyszczanie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych: Tabela nr 2 Przedsi ę biorca Cena (netto) za odbiór i oczyszczanie 1m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych 2004 2005 2006 2007 1 2 3 4 5 6 7 8 z ł /m 3 % z ł /m 3 % 3:1 z ł /m 3 % 5:1 z ł /m 3 % 7:1 Gospodarstwa domowe 4,28 100 4,60 107 4,60 107 4,60 107 Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. Pozostali odbiorcy 4,82 100 6,37 132 6,37 132 6,37 132 Gospodarstwa domowe 3,05 100 2,74 89 2,74 89 3,18 104 Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji w Lubinie Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 5,05 3,92 100 78 3,92 4,28 78 85 4,28 85 4,65 92 Przedsi ę biorstwo Gospodarki Miejskiej Sp. z o.o. w Polkowicach Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 3,01 100 3,16 105 3,28 109 3,36 111 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 2,55 100 2,55 2,81 100 110 2,81 110 2,81 3,32 110 130 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu (zmiany cen wprowadzano z dniem 1.04. ka ż dego roku) Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 6,26 100 5,78 92 5,78 92 5,78 92 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "Wodnik" Sp. z o.o. w Jeleniej G. Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 7,79* 100 7,79* 100 7,79* 100 7,79* 100 Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. Pozostali odbiorcy 4 Gospodarstwa domowe bd bd bd 2,50 100 Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Zielonej G. Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 4,56 4,66 100 102 4,66 4,76 102 104 4,76 104 3,94 86 Wodoci ą gi K ł odzkie Sp. z o.o. (zmiany cen wprowadzano z dniem 1.07 ka ż dego roku) Pozostali odbiorcy Gospodarstwa domowe 1,92 100 2,08 108 2,08 108 5,08 265 MPWiK Wroc ł aw Pozostali odbiorcy 2,70 100 2,65 98 2,65 98 5,08 188 * Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. nie poda ł o, czy jest to cena brutto czy netto; przyj ę to i ż jest to cena netto (dowód: opracowanie w ł asne na podstawie danych zgromadzonych na kartach 5, 9, 454-543) 10. Z analizy danych zawartych w tabeli wynika, i ż na 10 badanych przedsi ę biorców w latach 2004-2006, jedynie dwóch z nich (MPWiK i Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A.) ró ż nicowa ł o ceny za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych wed ł ug kategorii odbiorców tj dla gospodarstw domowych i pozosta ł ych odbiorców. W roku 2007 podzia ł ten stosowa ł o jedynie Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. Najwy ż sz ą cen ę za powy ż sze us ł ugi przez ca ł y badany okres pobiera ł o Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o., w wysoko ś ci 7,79 z ł /m 3 . W latach 2004 – 2006 MPWiK ustali ł najni ż sz ą op ł at ę dla gospodarstw domowych za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych (1,92 z ł /m 3 w 2004 r., 2,08 z ł /m 3 w roku 2005 i 2006) oraz dla pozosta ł ych odbiorców w okresie 1.04.-31.12.2005 (2,65 z ł /m 3 ) i 2006 r. (2,65 z ł /m 3 ). Natomiast w roku 2004 i w okresie 01.01.-31.03.2005 r. najni ż sz ą op ł at ę dla pozosta ł ych odbiorców pobiera ł o Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu (2,55 z ł /m 3 ). W badanym okresie 2004-2007 r. trzech przedsi ę biorców zmniejszy ł o op ł aty za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych. Obni ż ka ta, porównuj ą c ceny z roku 2007 do cen z roku 2004, wynios ł a 8% (Przedsi ę biorstwo Gospodarki Miejskiej Sp. z o.o. w Polkowicach, Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "Wodnik" Sp. z o.o. w Jeleniej G.) oraz 14 % (Wodoci ą gi K ł odzkie Sp. z o.o.). Zauwa ż y ć przy tym nale ż y, i ż pomimo obni ż ki ceny stosowane przez Przedsi ę biorstwo Gospodarki Miejskiej Sp. z o.o. w Polkowicach, Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "Wodnik" Sp. z o.o. w Jeleniej G. plasuj ą si ę w grupie cen ś rednich. Niew ą tpliwie najwy ż sz ą podwy ż k ę op ł at za przedmiotowe us ł ugi wprowadzi ł o MPWiK. Dynamika wzrostu tych op ł at, porównuj ą c stawki obowi ą zuj ą ce w 2007 do stawek z 2004, wynios ł a 265% dla gospodarstw domowych i 188% dla pozosta ł ych podmiotów. Uwzgl ę dni ć przy tym nale ż y, i ż w latach 2004-2006 stosowa ł on najni ż sze op ł aty za odbiór i oczyszczenie nieczysto ś ci i ś cieków z wozów asenizacyjnych. Po podwy ż ce, obecnie obowi ą zuj ą c ą op ł at ę zaliczy ć mo ż na do grupy op ł at najwy ż szych, co obrazuje tabela: 5 Tabela nr 3 Przedsi ę biorca Porównanie cen (netto) stosowanych przez innych przedsi ę biorców do cen (netto) MPWiK 2007 z ł /m 3 % MPWiK Wroc ł aw 5,08 100,00 Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Zielonej G. 2,50 49,21 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu (zmiany cen wprowadzano z dniem 1.04. ka ż dego roku) 2,81 3,32 55,31 65,35 Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji w Lubinie 3,18 62,60 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. 3,36 66,14 Wodoci ą gi K ł odzkie Sp. z o.o. (zmiany cen wprowadzano z dniem 1.07 ka ż dego roku) 3,94 77,56 Przedsi ę biorstwo Gospodarki Miejskiej Sp. z o.o. w Polkowicach 4,65 91,53 Gospodarstwa domowe 4,60 90,55 Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. Pozostali odbiorcy 6,37 125,40 Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "Wodnik" Sp. z o.o. w Jeleniej G. 5,78 113,78 Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. 7,79* 153,35 * Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. nie poda ł o, czy jest to cena brutto czy netto; przyj ę to i ż jest to cena netto Jak wynika z powy ż szej tabeli wy ż sze op ł aty za odbiór i oczyszczenie nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych pobieraj ą jedynie Legnickie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. (op ł aty dla innych podmiotów), Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "Wodnik" Sp. z o.o. w Jeleniej G., Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. (dowód: opracowanie w ł asne na podstawie danych zgromadzonych na kartach 5, 9, 454-543) 11. Analizuj ą c dane dotycz ą ce wysoko ś ci op ł at za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych stosowane przez MPWiK oraz innych przedsi ę biorców, prowadz ą cych na terenie województwa dolno ś l ą skiego dzia ł alno ść kanalizacyjn ą , nie mo ż na nie zauwa ż y ć du ż ej rozpi ę to ś ci pomi ę dzy cen ą najni ż sz ą a najwy ż sz ą obowi ą zuj ą c ą w danym roku. Powy ż sze obrazuje tabela: 6 Tabela nr 4 Rok Cena Ró ż nica cena najwy ż sz ą / cena najni ż sza Przedsi ę biorca Najni ż sza 1,92 406% MPWiK 2004 Najwy ż sza 7,79 Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. Najni ż sza 2,08 374% MPWiK 2005 Najwy ż sza 7,79 Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. Najni ż sza 2,08 374% MPWiK 2006 Najwy ż sza 7,79 Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. 207 Najni ż sza 2,50 312 Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Zielonej G. Najwy ż sza 7,79 Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. (dowód: opracowanie w ł asne na podstawie danych zgromadzonych na kartach 5, 9, 454-543) II. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwa ż y ł co nast ę puje. 1. Okre ś lenie zarzutu. Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta Wroc ł awia poprzez narzucanie nieuczciwych cen za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych, w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto) od 1 stycznia 2007 r. i 6,90 z ł (netto) od 1 lipca 2007 r., co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy. Zgodnie z tym artyku ł em cena nieuczciwa mo ż e mie ć charakter ceny nadmiernie wygórowanej albo ra żą co niskiej. W niniejszej sprawie zarzut dotyczy ceny nieuczciwej, jako ceny nadmiernie wygórowanej. 2. Naruszenie interesu publicznego. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie (…) jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, czy w niniejszej sprawie wszcz ę cie i 7 przeprowadzenie post ę powania antymonopolowego by ł o zasadne z punktu widzenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie … celem regulacji w niej przyj ę tych jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (patrz wyroki z dnia 28.05.2001, sygn. akt XVII Ama 82/00; z dnia 4.07.2001, sygn. akt XVII Ama 108/00; z dnia 30.05.2001 r., sygn. akt XVII Ama 80/00; z dnia 6.06.2001, sygn. akt XVII Ama 78/00) i S ą du Najwy ż szego (wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CK 184/03). W ś wietle powy ż szego orzecznictwa dobrem chronionym na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zatem interes publiczny polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania konkurencji oraz zapewnieniu ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów jako zjawisk o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć jednak miejsce tak ż e wówczas, gdy okre ś lone zachowania wymierzone s ą w bli ż ej nieokre ś lony kr ą g uczestników rynku, ale gdy skierowane s ą do jednego podmiotu lub grupy podmiotów. W wyroku z dnia 12.09.2003 r. sygn. akt I CKN 504/01 S ą d Najwy ż szy uzna ł za dopuszczalne i uzasadnione wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, gdy pokrzywdzonym jest bezpo ś rednio jeden podmiot. Nale ż y mie ć bowiem na wzgl ę dzie, i ż orzeczenie w takiej sprawie b ę dzie pe ł ni ł o funkcj ę prewencyjn ą i s ł u ż y ł o ochronie nieograniczonej liczby kolejnych, potencjalnych konsumentów i kontrahentów. W podobny sposób S ą d Najwy ż szy wypowiedzia ł si ę w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004 r. sygn. akt III SK 2/04 wskazuj ą c, i ż naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wymienione w art. 1 cele ustawy o ochronie (...) zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne, co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę – naruszaj ą interesy uczestników rynku. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji oraz praktyki eksploatacyjne, których istot ą jest uzyskanie korzy ś ci kosztem innych podmiotów, w tym nieprowadz ą cych dzia ł alno ś ci gospodarczej. W przypadku praktyk eksploatacyjnych bezpo ś rednim celem lub skutkiem dzia ł a ń przedsi ę biorców jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów uczestników rynku poprzez wykorzystanie przez przedsi ę biorców istniej ą cej nad kontrahentami przewagi. W niniejszej sprawie, MPWiK postawiono zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku odbioru i oczyszczenia nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych na terenie Miasta Wroc ł awia. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e MPWiK z racji posiadanej si ł y rynkowej ma mo ż liwo ść eksploatowania zajmowanej na rynku 8 pozycji kosztem swoich kontrahentów, wywierania na nich presji rynkowej i narzucania wysoko ś ci cen na ś wiadczone przez siebie us ł ugi. Bezsprzecznym jest równie ż , i ż w przedmiotowym post ę powaniu antymonopolowym bezpo ś rednio poszkodowanymi w wyniku zarzucanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę (w przypadku ich stwierdzenia) by ł yby wszystkie podmioty nie pod łą czone do miejskiej kanalizacji, odprowadzaj ą ce ś cieki i nieczysto ś ci do MPWiK za po ś rednictwem przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę wywozem nieczysto ś ci ciek ł ych wozami asenizacyjnymi. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie przez dominanta si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, albowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej na rynku pozycji dominuj ą cej narusza interes publiczny. W przypadku, gdyby kwestionowane dzia ł ania MPWiK uznane zosta ł y za praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę wyra ż aj ą ce si ę w eksploatowaniu przez niego zajmowanej na rynku pozycji z uszczerbkiem dla ww. podmiotów, naruszony zosta ł by zatem interes publiczny. W takich okoliczno ś ciach interwencja Prezesa Urz ę du, podj ę ta w formie wszcz ę cia post ę powania administracyjnego na gruncie ustawy o ochronie (…), sta ł a si ę zatem konieczna i zgodna z interesem wszystkich obecnych (ok. 10.500) oraz przysz ł ych kontrahentów MPWiK, niepod łą czonych do sieci kanalizacji miejskiej. 3. Ustalenie rynku w ł a ś ciwego Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 8 ustawy o ochronie (…) – rynku towarów, który ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów (...) panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu produktowym odnosi si ę do towarów, za ś w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o (…) pod tym poj ę ciem rozumie ć nale ż y tak ż e „us ł ugi”. Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez MPWiK s ą us ł ugi odbioru i oczyszczenia nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych. Op ł aty za ich wykonanie ustala sam przedsi ę biorca. Tak wi ę c w aspekcie produktowym MPWiK prowadzi dzia ł alno ść na rynku odbioru i oczyszczenia nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych. MPWiK jest jedynym przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym, oferuj ą cym tego rodzaju us ł ugi na terenie Miasta Wroc ł awia. Z uwagi na technologi ę oczyszczania ś cieków, rynek w uj ę ciu geograficznym wyznaczony jest przez znajduj ą c ą si ę na terenie ww. miasta sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą wraz z punktami zlewnymi, poprzez które ś cieki z wozów asenizacyjnych s ą wprowadzane do kanalizacji i p ł yn ą ni ą do Wroc ł awskiej Oczyszczalni Ś cieków (dalej: WO Ś ). Tak wi ę c, rynek w uj ę ciu geograficznym obejmuje obszar Miasta Wroc ł awia. Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie s ą wi ę c us ł ugi odbioru i oczyszczenia nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych na obszarze Miasta Wroc ł awia. 9 4. Ustalenie pozycji rynkowej uczestnika post ę powania na rynku w ł a ś ciwym Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Ustalaj ą c, czy na rynku w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie MPWiK posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze definicj ę , zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…), zgodnie z któr ą pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą MPWiK niezb ę dne jest wi ę c przes ą dzenie czy jej si ł a ekonomiczna umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od swych konkurentów i kontrahentów. Jak podano wy ż ej, na rynku odbioru i oczyszczania ś cieków z wozów asenizacyjnych na terenie miasta Wroc ł awia MPWiK jest dysponentem jedynej wyst ę puj ą cej tam sieci kanalizacyjnej wraz z punktami zlewnymi i oczyszczalni ś cieków. Z uwagi na technologi ę odprowadzania ś cieków z wozów asenizacyjnych (przez punkt zlewny sieci ą kanalizacyjn ą ) i ich oczyszczania w WO Ś , MPWiK jest monopolist ą naturalnym, wype ł nia zatem norm ę art. 4 pkt 9 ww. ustawy. Poniewa ż na rynku w ł a ś ciwym uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , posiada si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale tak ż e dzia ł a ć niezale ż nie od swoich klientów, a w szczególno ś ci wykorzystywa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą do narzucania swoich warunków umownych w zakresie wysoko ś ci op ł at za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych. 5. Rozpatrzenie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Istota praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zakazanej art. 8 ust. 1 powy ż szej ustawy o ochronie (...), sprowadza si ę do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Ogólny zakaz wyra ż ony w ust. 1 art. 8 tej ustawy precyzuje jego ust. 2 pkt 1 wskazuj ą c przyk ł ad nadu ż ywania tej pozycji, polegaj ą cy na bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. W sprawie niniejszej zarzut dotyczy narzucania nieuczciwych cen za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych, w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto) od 1 stycznia 2007 r. i 6,90 z ł (netto) od 1 lipca 2007 r., zatem do stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust.1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), obok wykazania, i ż MPWiK posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, konieczne jest udowodnienie spe ł nienia nast ę puj ą cych przes ł anek: − bezpo ś rednie narzucanie cen oraz − nadmiernie wygórowany charakter tych cen. 10 A) Jak ju ż wskazano wy ż ej, MPWiK posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku odbioru i oczyszczenia nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych na terenie Miasta Wroc ł awia.. Tym samym pierwsza przes ł anka praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) zosta ł a spe ł niona. B) Je ż eli chodzi o narzucanie ceny dzia ł anie to cechuje si ę jednostronno ś ci ą i przymusem towarzysz ą cym jego wykonywaniu. Cena narzucana jest dzi ę ki zajmowaniu przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku i wykorzystywaniu jej w zwi ą zku z posiadan ą si łą rynkow ą . W niniejszej sprawie MPWiK dysponuje potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim kontrahentom cen za ś wiadczone us ł ugi. Dysponowanie si łą rynkow ą umo ż liwiaj ą c ą narzucanie warunków umów nie przes ą dza, ż e z takim narzuceniem mamy do czynienia w ka ż dym z przypadków. Wysoko ść cen za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych ustalana jest Uchwa łą Zarz ą du MPWiK. Ceny pobierane przez MPWiK w ż aden sposób nie s ą konsultowane, czy te ż uzgadniane z jego kontrahentami. Uzna ć równie ż nale ż y, ż e nie maj ą oni ż adnego wp ł ywu na ich wysoko ść , dlatego te ż ceny za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych pobierane przez MPWiK od przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych tego rodzaju dla podmiotów niepod łą czonych do kanalizacji miejskiej, którzy tak naprawd ę ponosz ą ich ci ęż ar, s ą im narzucane. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż na terenie Miasta Wroc ł awia nie prowadzi dzia ł alno ś ci ż aden inny przedsi ę biorca ś wiadcz ą cy us ł ugi odbioru i oczyszczania nieczysto ś ci i ś cieków z wozów asenizacyjnych. Zatem kontrahenci MPWiK nie maj ą innego wyboru i zmuszeni s ą do korzystania z jego us ł ug. Spe ł niona zosta ł a zatem druga przes ł anka praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) tj. bezpo ś rednie narzucanie cen. C). Poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej jest ma ł o precyzyjne i mo ż e by ć ró ż nie definiowane. Niemniej zarówno w orzecznictwie, jaki w doktrynie przyjmuje si ę , ż e przez cen ę nadmiernie wygórowan ą w ś wietle art. 8 ust. 2 pkt 1 nale ż y rozumie ć cen ę narzucon ą nabywcy przez podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą , z racji posiadania si ł y rynkowej, ra żą co zawy ż on ą w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia, której odbiorca nie zaakceptowa ł by w przypadku posiadania przez podmiot dominuj ą cy konkurencji. Cena taka w sposób istotny narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń stron umowy okre ś lon ą w art. 487 § 2 k.c. Doktryna i praktyka s ą dowa s ą zgodne co do tego, i ż przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego rodzaju kryteriami. Pierwsze z nich zwi ą zane s ą z analiz ą kosztow ą dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy. Wyró ż nia si ę tu kryteria odnosz ą ce si ę do: a) kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy wynikaj ą cych z kalkulacji ceny towaru, b) wielko ś ci zysku w cenie jednostkowej, c) rentowno ś ci rozumianej jako stosunek zysku do kosztów w ł asnych. d) dynamiki wzrostu cen. Drugie powstaj ą z porównania cen wyst ę puj ą cych na rynku w ł a ś ciwym z cenami potencjalnych konkurentów przedsi ę biorcy operuj ą cych na innych rynkach (tzw. analiza porównawcza cen). Je ż eli w wyniku zastosowania tych kryteriów oka ż e si ę , 11 ż e badana cena istotnie narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń kontrahentów, gdy ż jest ra żą co zawy ż ona w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia oferowanego przez dominuj ą cego na rynku przedsi ę biorc ę , to nale ż y przyj ąć , i ż mamy do czynienia z cen ą nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zob. wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20.11.2003r. sygn. akt XVII Ama 121/03, wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 14.06.2005r. sygn. akt VI ACa 93/05). Ad. a) Jak wynika ze zgromadzonego materia ł u dowodowego MPWiK uchwa łą nr 178/2006 Zarz ą du Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. we Wroc ł awiu z dnia 28.11.2006 r. w sprawie zatwierdzenia stawek za us ł ugi odbioru nieczysto ś ci ciekowych bytowych, wprowadzi ł z dniem 1.01.2007 r. nowe op ł aty za odbiór i oczyszczanie 1m 3 ś cieków z wozów asenizacyjnych, w kwocie 5,08 z ł (netto) – 5,44 z ł (brutto). Kolejna podwy ż ka tych op ł at do kwoty 6,90 z ł (netto)- 7,83 z ł (brutto) mia ł a nast ą pi ć w dniu 1.07.2007 r., jednak nadal obowi ą zuje ww. ni ż sza cena 5,08 z ł (karta 546). Powy ż sza uchwa ł a zosta ł a wydana w oparciu o kalkulacj ę op ł at za odbiór i oczyszczanie nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych w 2007 r. (karta nr 480). (tajemnica przedsi ę biorstwa) Przeprowadzona przez organ antymonopolowy analiza przedstawionej przez MPWiK kalkulacji op ł at za odbiór i oczyszczanie 1m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych w 2007 r. nie wykaza ł a, aby zawarte w niej zosta ł y nieuzasadnione koszty dodatkowe. Ad. b) Ustalenie planowanego narzutu zysku w wysoko ś ci (tajemnica przedsi ę biorstwa) % nie ś wiadczy o tym, ż e wprowadzona z dniem 1.01.2007 r. cena za odbiór i odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto) jest cen ą nadmiernie wygórowan ą . Przypomnie ć przy tym nale ż y, i ż MPWiK, pomimo przyj ę cia przez Zarz ą d Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. we Wroc ł awiu uchwa ł y nr 178/2006 z dnia 28.11.2006 r. w sprawie zatwierdzenia stawek za us ł ugi odbioru nieczysto ś ci ciekowych bytowych (karta nr 5), nie podwy ż szy ł o tej op ł aty z dniem 1.07.2007 r. do kwoty 6,90 z ł (netto). Nale ż y w tym miejscu podkre ś li ć , i ż zgodnie z orzecznictwem (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. akt XVII Ama 73/01), w gospodarce rynkowej, us ł ugi komunalne s ą ,,towarem” jak ka ż dy inny. Ich cena musi wi ę c pokrywa ć koszty, a ponadto umo ż liwia ć osi ą ganie zysku. Osi ą ganie zysku przez podmiot gospodarczy jest warunkiem utrzymania si ę na rynku, gdy ż umo ż liwia rozwój. Nie mo ż na zatem oczekiwa ć od podmiotu ś wiadcz ą cego takie us ł ugi, aby dobrowolnie rezygnowa ł z zysku w cz ęś ci lub ca ł o ś ci. Tak wi ę c, kalkulowany przez MPWiK zysk jednostkowy za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych, w wysoko ś ci: (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, nie stanowi zysku nadmiernie wygórowanego. Taka mar ż a zysku, jak wynika to z do ś wiadczenia organu antymonopolowego, nie jest ra żą co wysoka dla tego rodzaju dzia ł alno ś ci. 12 Ad c) i d) Analizuj ą c przedmiotow ą stawk ę za odbiór i oczyszczenie 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych w uj ę ciu dynamicznym, w latach 2004- 2006, wska ź nik wzrostu ww. op ł at nie odbiega ł istotnie od innych badanych miast. W roku 2007 nast ą pi ł du ż y wzrost przedmiotowej ceny, o 165 % dla gospodarstw domowych i 188 % dla innych przedsi ę biorców, w porównaniu do cen z 2004 r. (tabela nr 2). Opisuj ą c dynamik ę wzrostu cen stosowanych przez MPWiK nale ż y mie ć na uwadze, i ż obowi ą zuj ą ce w latach 2004-2006 ceny by ł y najni ż szymi na badanym terenie województwa dolno ś l ą skiego, a dzia ł aj ą cy na nim przedsi ę biorcy kanalizacyjni w poszczególnych latach pobierali op ł aty nawet kilkakrotnie wy ż sze (tabele nr 2 i 4). Ponadto, analizy cen wed ł ug tego kryterium nale ż y zawsze dokonywa ć w powi ą zaniu ze wska ź nikami rentowno ś ci. Za ł o ż y ć nale ż y, i ż je ż eli rentowno ść jest wysoka przy jednocze ś nie wysokiej dynamice wzrostu cen, to wówczas mo ż na by wyci ą gn ąć wniosek, i ż ceny mog ą mie ć charakter cen nadmiernie wygórowanych. W rozpatrywanej sprawie takie relacje jednak nie wyst ą pi ł y. Kalkulacj ę przedmiotowej op ł aty sporz ą dzono na podstawie wysoko ś ci kosztów (netto), zwi ą zanych z odbiorem i oczyszczeniem nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych, jakie poniós ł MPWiK w 2005 r. (karta nr 4). Na jej podstawie okre ś lono, i ż jednostkowa cena za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci bytowych z wozów asenizacyjnych winna wynosi ć 6,90 z ł (netto). Zatem obowi ą zuj ą ce w roku 2006 op ł aty w wysoko ś ci 2,08 z ł (netto) i 2,65 z ł (netto) – tabela nr 2 – niew ą tpliwie nie pokrywa ł y kosztów w ł asnych dla tego rodzaju dzia ł alno ś ci. Nale ż y jednak zaakcentowa ć , i ż stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy badaniu mo ż liwo ś ci stosowania przez MPWiK cen nadmiernie wygórowanych nie by ł oby miarodajne, gdy ż podmiot o pozycji dominuj ą cej nie poddawany konfrontacji ze strony konkurentów ma ł atw ą mo ż liwo ść wkalkulowania do ceny nieuzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci, co nie zawsze ł atwo udaje si ę odkry ć . Dlatego, aczkolwiek podstaw ą dla ustalania op ł at za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków s ą kryteria kosztowe, to jednak organ antymonopolowy dodatkowo dokona ł porównania cen stosowanych przez MPWiK z cenami przedsi ę biorców prowadz ą cych to ż sam ą dzia ł alno ść , ale na innych, porównywalnych rynkach, czyli w innych miejscowo ś ciach. W ocenie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza jest zasadna i obiektywna. Metoda kosztowa niesie bowiem ze sob ą mo ż liwo ś ci manipulowania kalkulacj ą , przez wliczenie w cen ę wody pozornych kosztów dzia ł alno ś ci (wyrok SOKiK z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt XVII Ama 41/02). Do analizy porównawczej przedmiotowych op ł at wybrano 10 wi ę kszych miast po ł o ż onych na terenie województwa dolno ś l ą skiego i lubuskiego. Z analizy danych zawartych w tabeli nr 2 i 3 wynika, i ż w stosunku do cen za odbiór i oczyszczanie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych, obowi ą zuj ą cych u przedsi ę biorców kanalizacyjnych dzia ł aj ą cych w innych miastach na terenie województwa dolno ś l ą skiego, w latach 2004 – 2006 MPWiK ustali ł najni ż sz ą op ł at ę dla gospodarstw domowych za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci z wozów asenizacyjnych (1,92 z ł /m 3 w 2004 r., 2,08 z ł /m 3 w roku 2005 i 2006) oraz dla pozosta ł ych odbiorców w okresie 1.04.-31.12.2005 (2,65 z ł /m 3 ) i 2006 r. (2,65 z ł /m 3 ). Natomiast w roku 2004 i w okresie 01.01.-31.03.2005 r. najni ż sz ą op ł at ę dla pozosta ł ych odbiorców pobiera ł o Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu (2,55 z ł /m 3 ). W tym czasie w MPWiK obowi ą zywa ł a proporcjonalnie stawka 2,70 z ł (netto) 2,65 z ł (netto). Ż aden inny 13 przedsi ę biorca nie wprowadzi ł op ł at ni ż szych. Zatem obowi ą zuj ą ce w MPWiK ceny w latach 2004-2006 by ł y jednymi z najni ż szych. Wprowadzona w 2007 r. ich podwy ż ka o 165 % dla gospodarstw domowych i 188 % dla innych przedsi ę biorców, w porównaniu do cen z 2004 r. (tabela nr 2) uplasowa ł a op ł aty za odbiór i oczyszczenie nieczysto ś ci i ś cieków z wozów asenizacyjnych na wy ż szym poziomie. Ni ż sze op ł aty stosuje 7 przedsi ę biorców, a wy ż sze-3. Zauwa ż y ć przy tym nale ż y, i ż istniej ą du ż e ró ż nice w wysoko ś ci stawek pobieranych za przedmiotow ą us ł ug ę w 2007 r. przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść kanalizacyjn ą . I tak najni ż sz ą op ł at ę stosuje Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Zielonej G., w kwocie 2,50 z ł /m 3 , a najwy ż sz ą - Wa ł brzyskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. , w kwocie 7,79 z ł /m 3 , co stanowi proporcjonalnie 49,21 % i 153,35 % ceny ustalonej przez MPWiK (tabela nr 3). Najwy ż sze op ł aty za odbiór ś cieków z wozów asenizacyjnych obowi ą zuj ą w dawnych miastach wojewódzkich (Legnicy, Wa ł brzychu, Jeleniej Górze), a ni ż sze – w mniejszych miejscowo ś ciach. Tak wi ę c stawka wprowadzona w 2007 r. przez MPWiK ra żą co nie odbiega od tych, które pobieraj ą przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy w badanych miejscowo ś ciach (tabela nr 3). Prezes Urz ę du pragnie zauwa ż y ć , i ż sam fakt podwy ż ki ceny za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci bytowych z wozów asenizacyjnych nie daje podstaw do domniemania, ż e cena jest nieuczciwa. Ponadto uci ąż liwo ść wynikaj ą ca z podwy ż szenia ceny równie ż nie stanowi kryterium dla uznania ceny za nieuczciw ą . Ka ż dy przedsi ę biorca ma bowiem prawo do żą dania ceny, która pokryje uzasadnione koszty i przyniesie uczciwy zysk. Zap ł ata ceny jest, w subiektywnym odczuciu kontrahenta, który j ą p ł aci, z zasady uci ąż liwa, co nie oznacza, ż e nie jest zgodna z zasadami uczciwej i ekwiwalentnej wymiany. Reasumuj ą c, przeprowadzona powy ż ej analiza ekonomiczna wskazuje, i ż cena za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci bytowych z wozów asenizacyjnych w wysoko ś ci 5,08 z ł (netto) nie jest nadmiernie wygórowana. Wobec powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, i ż nie zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka tj. nadmiernie wygórowany charakter cen narzuconych, a tym samym op ł ata pobierana przez MPWiK za odbiór i oczyszczenie 1m 3 ś cieków i nieczysto ś ci bytowych z wozów asenizacyjnych, w kwocie 5,08 z ł /m 3 , nie jest cen ą nieuczciw ą , o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Zatem Prezes Urz ę du postanowi ł , jak w osnowie decyzji. Organ antymonopolowy ponadto podnosi, i ż zgodnie z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, art. 84 § 3 ustawy o ochronie (…) wymaga jedynie zawiadomienia strony o wszcz ę ciu post ę powania, a okre ś lenie rynku relewantnego jest przedmiotem ustalenia w trakcie post ę powania prowadzonego z udzia ł em stron. Z tych te ż wzgl ę dów , okre ś lenie rynku, na którym przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , ma miejsce zwyczajowo dopiero w wydawanej decyzji (wyrok SN z dnia 7.05.2004 r., sygn. akt III SK 32/04). Wobec powy ż szego w sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ę du, maj ą c na uwadze zebrany w sprawie materia ł dowodowy, okre ś li ł rynek w ł a ś ciwy jako lokalny rynek odbioru i oczyszczania nieczysto ś ci ciek ł ych bytowych z wozów asenizacyjnych na terenie Miasta Wroc ł awia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (…) i art. 131 ust. 1 ww. ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du 14 Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor UOKiK Del. Wroc ł aw Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. ul. Na Grobli 14/16 50-421 Wroc ł aw 15