RWR-42/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, 3.11.2006 r. RWR 411-4/05/AG/ DECYZJA RWR 42/06 I. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza si ę jako bezprzedmiotowe post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te na wniosek Doroty Forgiel i Dariusza Forgiela - prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie spó ł ki cywilnej pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe KARMAT s.c. z siedzib ą w Rosochatej przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej TRANS-POL Sp. z o.o. z siedzib ą w Legnicy, w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na terenie powiatu legnickiego, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w wyniku stosowania na trasie Legnica – D ą bie cen biletów jednorazowych poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla innych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci i nakazania jej zaniechania. UZASADNIENIE I. Dnia 17.01.2005 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ął wniosek Doroty Forgiel i Dariusza Forgiela - prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie spó ł ki cywilnej pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe KARMAT z siedzib ą w Rosochatej (zwanej dalej Przewo ź nikiem lub wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej TRANS-POL Sp. z o.o. z siedzib ą w Legnicy(zwanemu dalej PKS, Przedsi ę biorstwem lub uczestnikiem). Spó ł ka wnios ł a o: - nakazanie zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , 2 biletów znacznie ni ż sze, ni ż na podobnej d ł ugo ś ci. Wnioskodawca podniós ł , i ż nie jest w stanie onkurowa ć z dominuj ą cym przewo ź nikiem, jakim jest PKS, a tak ż e, ż e po yeliminowaniu konkurenta z rynku PKS zacznie stosowa ć ceny biletów wynikaj ą ce z z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów tymonopolow ą ). Jako uprawdopodobnienie zarzutu stawianego rzedsi ę biorstwu wnioskodawca w dniu 15.03.2005 r. dostarczy ł cenniki ogólne tosowane przez PKS oraz kopie stosowanych przez PKS na ró ż nych trasach biletów przez przeciwdzia ł anie runków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w yniku stosowania na trasie Legnica – D ą bie cen biletów jednorazowych poni ż ej cen tosowanych w cennikach dla innych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci, co mo ż e inowaniu PKS ceny podniós ł . Uczestnik wznowi ł kursy n przedmiotowej trasie - nadanie decyzji zakazuj ą cej zani ż ania cen biletów rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. II. W uzasadnieniu wniosku Przewo ź nik poda ł , i ż w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzi regularne przewozy pasa ż erów na trasie Legnica-D ą bie, na której przewozy prowadzi równie ż Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej TRANS- POL Sp. z o.o. w Legnicy. Przedsi ę biorstwo stosuje praktyki maj ą ce na celu ograniczenie rozwoju konkurencji, polegaj ą ce na celowym zani ż aniu cen biletów na okre ś lonych trasach. PKS na trasie Legnica – D ą bie stosuje ceny innych trasach o k w cennika dla pozosta ł ych tras, a wi ę c znacznie wy ż sze. Dowód: karty 1-3. III. Pismem z dnia 24.01.2005 r. Urz ą d wezwa ł wnioskodawc ę do uzupe ł nienia braków formalnych wniosku m.in. poprzez uprawdopodobnienie naruszenia przez PKS przepisów ustawy (zwanej dalej ustaw ą an P s jednorazowych. Dowód: karty 5, 13-39. IV. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) postanowieniem nr 148/2005 z dnia 6.04.2005 r. wszcz ął antymonopolowe post ę powanie administracyjne przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej TRANS-POL Sp. z o.o. w Legnicy w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na terenie powiatu legnickiego, po ukszta ł towaniu si ę wa w s stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Dowód: karty 41-43. V. W odpowiedzi na stawiane zarzuty, PKS wniós ł o oddalenie zarzutów i obci ąż enie wnioskodawcy kosztami post ę powania antymonopolowego. W uzasadnieniu uczestnik post ę powania wyja ś ni ł , i ż od kilkudziesi ę ciu lat prowadzi ł us ł ugi przewozu osób na trasie Legnica – D ą bie, znacznie d ł u ż ej ni ż wnioskodawca. Zdaniem Przedsi ę biorstwa wnioskodawca od momentu wej ś cia na t ą tras ę stosowa ł ceny dumpingowe, co zmusza ł o PKS do stopniowego likwidowania kolejnych kursów. W konsekwencji w maju 2002 r. PKS zlikwidowa ł ostatni kurs i zaprzesta ł dzia ł alno ś ci przewozowej na przedmiotowej trasie. Wnioskodawca natomiast stosowa ł tymczasow ą obni ż k ę cen biletów, a po wyelim 3 , stosuj ą c promocyjne ceny biletów jednorazowych normalnych. onadto uczestnik podniós ł , i ż ceny biletów jednorazowych stosowane przez nioskodawc ę na przedmiotowej trasie zawsze by ł y ni ż sze od cen stosowanych przez KS. u bezpo ś redniej prywatyzacji Przedsi ę biorstwa Pa ń stwowej Komunikacji m arejestrowana w Krajowym Rejestrze d ia-Fabrycznej we Wroc ł awiu, 68. Przedmiotem dzia ł alno ś ci • ansport pasa ż erski miejski (PKD 60.21.A), • zy pasa ż erskie PKS wykonuje obecnie na odstawie zezwolenia nr 0000481/1 na wykonywanie regularnych przewozów osób w rajowym transporcie drogowym z dnia 15.10.2004 r., wydanego przez Marsza ł ka dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo ą w Rosochatej, na podstawie wpisu do r SO-6412/115/04. Przedmiotem dzia ł alno ś ci niosk uje od 5 k ł adu jazdy stanowi ą cego za łą cznik nr 1 do zezwolenia nr 1/99. becnie przewozy na tej trasie wykonywane s ą na podstawie zezwolenia nr 0000340/2 a wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z . D ł ugo ść przedmiotowej trasy, mierzona od przystanku w Legnicy (przy ul. worcowej) do ko ń cowego przystanku w miejscowo ś ci D ą bie wynosi 18 km. anych przez strony post ę powania na przestrzeni lat 2002-2005. we wrze ś niu 2003 r. P w P Dowód: karty 44-47. VII. Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej TRANS-POL Sp. z o.o. powsta ł o w 2004 r. w wynik Sa ochodowej w Legnicy. Spó ł ka zosta ł a z S ą owym 22.12.2004 r. przez S ą d Rejonowy dla Wroc ł aw IX Wydzia ł Gospodarczy KRS pod numerem 00002246 PKS jest m.in.: tr transport pasa ż erski mi ę dzymiastowy (PKD 60.21.B), • transport l ą dowy pasa ż erski pozosta ł y (PKD 60.23.Z), • dzia ł alno ść zwi ą zana z turystyk ą (PKD 63.30), Na trasie Legnica – D ą bie przewo p k Województwa Dolno ś l ą skiego. Dowód: karty 48-51, 61-63, 65, 147-155. 2. Wnioskodawca prowadzi a H ndlowo-Us ł ugowe KARMAT s.c. z siedzib Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej n w odawcy jest m.in.: • transport pasa ż erski miejski, • transport pasa ż erski l ą dowy pozosta ł y. Przewozy pasa ż erskie na trasie Legnica – D ą bie wnioskodawca wykon maja 1999 r. na mocy roz O n dnia 21.12.2004 r., wydanego przez Marsza ł ka Województwa Dolno ś l ą skiego. Dowód: karty 14-18, 92. 3 D W tabeli poni ż ej (Tab. 1) przedstawiona jest historia cen biletów dla przedmiotowej trasy, stosow 4 Tab. 1. Zestawienie cen biletów jedno lnych w przedziale do 20 km w latach 2002-2005. PKS razowych norma Cennik ogól Trasa Legnica- D ą bie ny Data (p ł od ) 16-20 km 16-20 km Przewo ź nik Wydarzenie rzedzia leg ł o ś ci 1 m 2 r. przed 4,50 z ł - 4,30 z ł arca 200 Brak odr ę bnego cennika dla miotowej trasy 1 2003 r. Wej ś cie PKS na 4,50 z ł 3,00 z ł 4,30 z ł wrze ś nia tras ę Legnica - D ą bie 1 pa ź dziernika 2003 r. 4,50 z ł 3,00 z ł 2,50 z ł Zmiana cen 7 pa ź dziernika 2004 r. Wprowadzenie przez PKS na wybranych trasach ulgi handlowej 30% 4,50 z ł 0,90 z ł Pa ź dziernik 200 Obni ż enie cen 4 r. przez wnioskodawc ę 4,50 z ł 0,90 z ł 2,00 z ł Ź ród ł o: opracowanie UOKiK na podstawie kart 19-21, 156-164 . Jak wida ć , do wrze ś nia 2003 r. na przedmiotowej trasie przewozy prowadzi ł tylko wniosk odawca, a cena biletu jednorazowego normalnego stosowana przez niego na trasie o d ł ugo ś ci 18 km wynosi ł a 4,30 z ł . W dniu 1 wrze ś nia 2003 r. prze Legnic wozy osób na trasie samym cena biletu na trasie spad ł a do 0,90 ł . W odpowiedzi na takie posuni ę cie PKS, Przewo ź nik obni ż y ł swoj ą cen ę do 2,00 z ł . Nale ż y doda ć , ż e w komunikacji po ś piesznej realizowanej przez PKS ceny iletów nie zmieni ł y si ę od 2002 r. Dla odleg ł o ś ci 16-20 km cena biletu jednorazowego a-D ą bie zacz ął ś wiadczy ć równie ż PKS, wchodz ą c z cen ą biletu jednorazowego w wysoko ś ci 3,00 z ł . Na innych trasach obs ł ugiwanych przez PKS cena biletu jednorazowego normalnego dla odleg ł o ś ci w przedziale 16-20 km wynosi ł a 4,50 z ł . W pa ź dzierniku 2003 r. wnioskodawca obni ż y ł cen ę biletu o 42%, do 2,50 z ł . Cena ta by ł a o 17% ni ż sza od ceny stosowanej na trasie przez PKS. Rok pó ź niej PKS wprowadzi ł na wybranych trasach, w tym na trasie Legnica- ą bie, ulg ę handlow ą w wysoko ś ci 30%, tym D z b normalnego wynosi 6,00 z ł . (karta 74). 5 ą bie PKS w dni robocze wykonywa ł 20 kursów. Od robocze na tej trasie PKS wykonuje 28 ursów w komunikacji zwyk ł ej. Ś rednia dzienna zdolno ść przewozowa PKS na trasie Legnica-D ą bie, mierzona a przedmiotowej trasie w 2003 r. wykonywa ł 20 ursów, w roku 2004 – 24 kursy, a w roku 2005 – 27 kursów. Tras ę obs ł uguj ą zamiennie i w z iejsc, co daje ś redni ą pojemno ść przewozow ą 39 miejsc. W zwi ą zk ozow ą : Wnioskodawca wykonuje na przedmiotowej trasie przewozy osób komunikacj ą KS w – za ł . akcie post ę powania ustalono, i ż przewóz osób jszego ost ę powania wykonuje przynajmniej 15 przedsi ę biorców. Analiz ę przeprowadzono na odstawie nast ę puj ą cych kryteriów: iodzienna liczba osób przewiezionych na obszarze powiatu legnickiego, d b) Podobnie, jak w przypadku poprzedniego kryterium, pod wzgl ę dem ś redniej . Ad c) 4. W roku 2003 na trasie Legnica-D 15 pa ź dziernika 2004 r. do chwili obecnej w dni k ś redni ą liczb ą miejsc pasa ż erskich w pojazdach wykonuj ą cych kursy na tej trasie wynosi ł a: ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** Dowód: karty 113, 115, 124-125, 189, 191-192. 5. Wnioskodawca w dni robocze n k ale ż no ś ci od potrzeb 3 pojazdy o pojemno ś ci przewozowej ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** m u z tym w latach 2003-2005 Przewo ź nik osi ą ga ł nast ę puj ą c ą ś redni ą dzienn ą zdolno ść przew ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** zwyk łą . Przewozy osób na spornej trasie wykonuj ą tylko wnioskodawca i uczestnik post ę powania. Dowód: karty 22-34 ,97, 106-107 . 6. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy przeprowadzi ł analiz ę udzia ł u P przewozie osób w komunikacji zwyk ł ej na obszarze powiatu legnickiego (Tab. 2-4 nr 1 do niniejszej decyzji). W tr komunikacj ą zwyk łą na obszarze powiatu legnickiego wraz ze stronami ninie p p a) ś redn b) ś redniomiesi ę czna liczba sprzedanych biletów jednorazowych na ww. obszarze, c) przebieg w km na terenie powiatu Dowód: karty 64, 178, 180, 207, 211, 213, 221, 223, 226, 240, 243, 245, 253, 257. Ad a) Pod wzgl ę dem liczby osób przewo ż onych dziennie na terenie powiatu legnickiego w komunikacji zwyk ł ej udzia ł PKS wynosi ł 12,58% w roku 2004 i zmala ł do 9,21% w roku 2005. Udzia ł wnioskodawcy w tym czasie wynosi ł odpowiednio 11,87% i 11,85%. A liczby biletów jednorazowych sprzedawanych miesi ę cznie na terenie powiatu, udzia ł uczestnika w rynku jest niewielki – wynosi ł on bowiem 9,89% w roku 2004 i 8,03% w roku 2005 6 rzewozie osób w komunikacji zwyk ł ej na trasie Legnica-D ą bie w oparciu o nast ę puj ą ce ryteria: a kursów wykonywanych na spornej trasie w dni robocze, b) ś red Ad a) sów w latach 2004-2005 (Tab. 5) rozk ł ada si ę nast ę puj ą co: Tab. 5. Zestawienie liczby kursów w komun ej, wyk ch w la 2005 nica-D ą bie w dni robocze. 2004 r. 2005 r. Udzia ł PKS mierzony liczb ą kilometrów przejechanych na obszarze powiatu legnickiego w komunikacji zwyk ł ej wynosi ł w roku 8,47% i spad ł w roku 2005 do 8,00% . 7. Organ antymonopolowy przeprowadzi ł równie ż analiz ę udzia ł u PKS i Przewo ź nika w p k a) liczb niodzienna liczba osób przewiezionych na spornej trasie, c) ś redniomiesi ę czna liczba sprzedanych biletów jednorazowych na spornej trasie, Udzia ł w przewozach w komunikacji zwyk ł ej na analizowanej trasie mierzony liczb ą wykonywanych na niej kur ikacji zwyk ł onywany tach 2004 - na trasie Leg Przewo ź nik Liczba kursów Ud Liczba kursów Ud zia ł % zia ł % PKS 22* 47,8 28 50,9 Wnioskodawca 24 52,2 27 49,1 Razem 46 100 55 100 * przyj ę to ś redni ą dzienn ą liczb ę kursów proporcjonalnie do okresu wykonywania kursów Ź ród ł o: opracowanie UOKiK na podstawie kart 22-34, 124-125. ć , pod wzgl ę dem liczby wykonywanych na przedmiotowej trasie kursów, Ad b) e ś li udzia ł w rynku mierzony jest ś redni ą liczb ą pasa ż erów przewo ż onych ziennie na spornej trasie (Tab. 6 – za ł . nr 2 do niniejszej decyzji), to udzia ł PKS wynosi ł w roku 2004 i 32,3% w roku 2005, podczas gdy wnioskodawca osi ą ga ł 64,6% Podobn j liczby biletów jednorazowych sprzedawanych miesi ę cznie na trasie Legnica-D ą bie (Tab. 7 – Jak wida udzia ł y obu przewo ź ników s ą wyrównane. Udzia ł PKS wynosi ł 47,8% w roku 2004 oraz 50,9% roku 2005, podczas gdy wnioskodawca zajmowa ł odpowiednio 52,2% i 49,1% rynku. J d 35,4% rynku w 2004 r. i 67,7% w roku 2005. Ad c) ie, jak w przypadku poprzedniego kryterium, pod wzgl ę dem ś rednie 7 . y sprzeda ż PKS stanowi odpowiednio ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** wszystkich biletów jednorazowych sprzedanych na przedmiotowej trasie. przybli ż eniu jednakowe na ka ż dej linii h kilometrów, nie zmieniaj ą si ę w zale ż no ś ci od linii w sposób jednostkowym PKS ** ł na 1 wozokilometr. W 2005 r. zysk jednostkowy PKS wyniós ł ***Tajemnica rzedsi ę biorstwa*** a ś wnioskodawcy ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** rzychód PKS, przypadaj ą cy na jeden wozokilometr na spornej trasie, pomimo Uczestnikowi postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na kalnym rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na terenie powiatu iwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do owstania b ą d ź rozwoju konkurencji w wyniku stosowania na trasie Legnica – D ą bie cen rezesa rz ę du dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. za ł nr 2 do niniejszej decyzji), wnioskodawca posiada zdecydowanie wi ę kszy udzia ł w rynku ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** podczas gd 7. W trakcie post ę powania Urz ą d dokona ł porównania kosztów i przychodów przypadaj ą cych na jeden wozokilometr na spornej trasie (Tab. 8 – za ł . nr 3 do niniejszej decyzji). Koszty zosta ł y u ś rednione, bowiem koszty eksploatacji typowego autobusu u ż ywanego w przewozach pasa ż erskich s ą w przewozowej, a wyst ę puj ą ce ró ż nice w jednostkowych kosztach zmiennych, b ę d ą cych funkcj ą przejechanyc istotny. W roku 2004 ró ż nica pomi ę dzy przychodem a kosztem wynios ł a ***Tajemnica przedsi ę biorstwa*** podczas gdy wnioskodawca osi ą gn ął zysk w wysoko ś ci ***Tajemnica przedsi ę biorstwa* z p z P zmniejszenia w roku 2005 w stosunku do roku 2004, by ł wy ż szy ni ż koszt jednego wozokilometra. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: lo legnickiego, poprzez przec p biletów jednorazowych poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla innych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci 1. Interes publicznoprawny Rozpatruj ą c niniejsz ą spraw ę nale ż y rozwa ż y ć , czy prowadzenie przez P U Ochrony Konkurencji i Konsumentów niniejszego post ę powania antymonopolowego le ż y w interesie publicznoprawnym. Zgodnie bowiem z art. 1 ust.1 ustawy o ochronie (...) ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . Powy ż szy zapis przes ą dza wi ę c o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy 8 rynku. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r. (Sygn. akt I CK 185/03) rzek ł , i ż „ celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed j ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozyc , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę zachowania uczestnika post ę ą w strukturze rynkowej, istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś c nku,(...) anuj ą zbli ż one warunki konkurencji preferencje konsumentów. h, które s ą obs ł ugiwane przez komunikacj ę zwyk łą , w przypadku kursów po ś piesznych na ogó ł s ą pomijane. Tym samym te dwa rodzaje komunikacji odpow ncyjna pomi ę dzy firmami dzia ł aj ą cymi na, co do zasady, konkurencyjnym rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą . Za takim W niniejszej sprawie konkurencja pomi ę dzy stronami post ę powania, zw ł aszcza w zakresie cen biletów, wywo ł uje powa ż ne skutki dla szerokiego kr ę gu uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci-pasa ż erowie korzystaj ą cy z us ł ug obu przewo ź ników, co oznacza, i ż do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy maj ą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , a wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego by ł o z tego powodu uzasadnione. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego jest wystarczaj ą ce, a zarazem niezb ę dne, dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami o jego dezorganizac j ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu ”. 2. Rynek w ł a ś ciwy Poniewa ż poddane ocenie organu antymonopolowego powania zachodz iwego w niniejszej sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 8 ustawy o ochronie (...) – rynku towarów, który ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do ry p Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. Nawi ą zuj ą c do ustawowej definicji rynku w ł a ś ciwego, stwierdzi ć nale ż y, i ż produktem w niniejszej sprawie jest us ł uga przewozu zwyk łą komunikacj ą autobusow ą . Nabywcami tego produktu s ą konsumenci – korzystaj ą cy z us ł ug przewozowych g ł ównie w celu dojazdu do szkó ł i pracy, nie tylko do miejscowo ś ci Legnica i D ą bie, ale tak ż e do miejscowo ś ci le żą cych pomi ę dzy nimi. Z us ł ug przewozu korzystaj ą konsumenci codziennie doje ż d ż aj ą cy do szkó ł i pracy w ró ż nych miejscowo ś ciach powiatu legnickiego. Substytutem komunikacji zwyk ł ej z tego wzgl ę du nie jest autobusowa komunikacja po ś pieszna, a tak ż e dlatego, ż e przystanki po ś rednie, znajduj ą ce si ę w ma ł ych miejscowo ś ciac iadaj ą innym potrzebom komunikacyjnym. Ponadto, nale ż y zaznaczy ć , ż e nie s ą to substytuty r ό wnie ż ze wzgl ę du na r όż nic ę w cenie bilet ό w, poniewa ż jak wskazano wy ż ej, cena biletu jednorazowego normalnego w komunikacji po ś piesznej, obowi ą zuj ą ca np. w autobusach PKS, jest o 33% wy ż sza od ceny biletu PKS w komunikacji zwyk ł ej wg cennika ogólnego. Jako rynek geograficzny w sprawie, wyodr ę bniono rynek lokalny, którym jest obszar powiatu legnickiego, na terenie którego us ł ugi te s ą wykonywane i na którym toczy si ę walka konkure 9 wyodr ę onami post ę powania dochodzi co prawda wy łą cznie na trasie Legnica-D ą bie, jednak ż e Prezes Urz ę du omisja Europejska i Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci uzna ł y, ż e „ nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na rynku i rynku samoistnego ” (vide: B. Majewska-Jurczyk, Dominacja w polityce konkurencji Unii Europe odniesieniu do rynku w uj ę ciu geograficznym. Silna pozycja dominuj ą ca PKS na obszarz W celu rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy za rynek produktowy przyj ę to zatem rzewóz osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą . Natomiast odno ś nie rynku eograficznego, wyodr ę bniono rynek lokalny, którym jest obszar powiatu legnickiego. Rynkiem w ł a ś ciwym w prowadzonym post ę powaniu jest wi ę c rynek przew Art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje pozycj ę domin i ż udzia ł PKS na zakre ś lonym wy ż ej rynku wynosi od 8% do 9,21%, w zale ż no ś ci od bnieniem rynku geograficznego przemawia fakt, ż e, jak wspomniano wy ż ej, nabywcami produktu oferowanego zarówno przez wnioskodawc ę jak i uczestnika post ę powania s ą konsumenci korzystaj ą cy do ść regularnie ze zwyk ł ej komunikacji autobusowej g ł ównie w celu dojazdu do szkó ł i pracy w miejscowo ś ciach po ł o ż onych w niedu ż ych odleg ł o ś ciach. W rozpatrywanej sprawie do bezpo ś redniej konkurencji pomi ę dzy str uwzgl ę dni ł równie ż potencjaln ą mo ż liwo ść rozszerzenia przez wnioskodawc ę prowadzonej dzia ł alno ś ci o przewozy równie ż na innych trasach w obr ę bie powiatu legnickiego. Przede wszystkim jednak z uwagi na wielko ść i skal ę dzia ł ania uczestnika, nale ż a ł o zbada ć jego pozycj ę nie tylko na spornej trasie, gdzie dochodzi do bezpo ś redniej rywalizacji z wnioskodawc ą , ale równie ż na obszarze ca ł ego powiatu legnickiego. Dla zanalizowania niniejszej sprawy nale ż y odwo ł a ć si ę do tzw. teorii „dwóch rynków”. Teoria dwóch rynków zale ż nych zosta ł a zaakceptowana przez europejskie organy antymonopolowe np. w sprawie ECS/AKZO, gdzie uznano, ż e pozycja dominuj ą ca na jednym rynku mo ż e by ć nadu ż yta wskutek post ę powania przedsi ę biorstwa na innym rynku (sprawa nr IV/30.698, ECS/AKZO, Commission decision 1985, Official Journal of the European Communities, nr L 374, s. 16-17). K surowców mo ż e ogranicza ć konkurencj ę na rynku, na którym s ą sprzedawane pochodne surowca, i te efekty musz ą by ć wzi ę te pod uwag ę w rozwa ż aniach skutków naruszenia prawa, nawet je ś li rynek produktów pochodnych nie stanow jskiej , Wroc ł aw 1998, s. 46-47 i podane tam orzecznictwo). W prowadzonym post ę powaniu mamy do czynienia z podobn ą sytuacj ą , w e powiatu mog ł a dezorganizowa ć konkurencj ę na trasie Legnica-D ą bie. p g ozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na terenie powiatu legnickiego. 3. Ustalenie pozycji rynkowej uczestnika na rynku w ł a ś ciwym uj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z analizy przeprowadzonej przez organ antymonopolowy (Tab. 2 – Tab. 4) wynika, 10 zedanych biletów dnorazowych PKS posiada 8,03% rynku, za ś wed ł ug kryterium ś redniodziennej liczby ę nad PKS. Nie mo ż na zatem twierdzi ć , ż e PKS posiada na tym rynku pozycj ę , która umo ż liwia mu dzia ł anie niezale i konkurentów i tym amym zdolno ś ci do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. cie co do istoty. rzes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę p cej na rynku w ł a ś ciwym, a tym samym brak odstaw do oceny jego zachowania pod k ą tem nadu ż ycia tej pozycji na rynku w ł a ś ci e przes ł anka bezprzedmiotowo ś ci post ę powania w postaci braku pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym istnia ł a jeszcze przed jego wszcz ę ciem, chocia ż zosta ł a ujawniona dopiero w toku niniejszego post ę powania. kryterium, wed ł ug którego obliczano wska ź nik udzia ł u w rynku. Z uwagi na ilo ść przejechanych kilometrów w komunikacji zwyk ł ej na terenie powiatu legnickiego udzia ł ten wynosi 8%. Przy pomiarze wed ł ug ś redniej miesi ę cznej liczby spr je przewiezionych pasa ż erów, uwzgl ę dniaj ą cego pasa ż erów z biletami miesi ę cznymi, udzia ł PKS w rynku w ł a ś ciwym wynosi 9,21%. Zatem zgodnie z powy ż szymi kryteriami PKS osi ą ga 8-9% rynku przy bardzo du ż ej konkurencji ze strony innych przewo ź ników, co ś wiadczy, i ż nie posiada on pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Dodatkowo, po zbadaniu pozycji obu przewo ź ników na trasie Legnica-D ą bie (Tab. 5 -Tab.7), okaza ł o si ę , ż e na tym subrynku si ł y obu rywali s ą do ść zrównowa ż one, je ś li wzi ąć pod uwag ę liczb ę wykonywanych na tej trasie kursów. Natomiast pod wzgl ę dem liczby przewo ż onych pasa ż erów oraz liczby sprzedanych biletów to wnioskodawca, z udzia ł em ok. 68%, posiada przewag s ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Mamy tutaj do czynienia z typowym duopolem, w którym ż aden z konkurentów nie ma dostatecznej si ł y rynkowej do prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób niezale ż ny od konsumentów s A zatem, w ocenie Prezesa Urz ę du, nie zosta ł a spe ł niona pierwsza przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezb ę dna dla dalszej oceny dzia ł a ń uczestnika post ę powania antymonopolowego. Stosownie do art. 80, w zwi ą zku z art. 81 ustawy o ochronie (...), w sprawach w niej nieuregulowanych, do post ę powania przed Prezesem Urz ę du stosuje si ę – z wy łą czeniem spraw dotycz ą cych dowodów – przepisy Kodeksu post ę powania administracyjnego. Z kolei art. 105 k.p.a. stanowi, ż e gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. „Bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę P owania, co zostanie ujawnione dopiero w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organem administracyjnym” (B.Adamiak i J.Borkowski, Kodeks post ę powania administracyjnego – Komentarz , C.H.BECK, Warszawa, 1996, s. 462). W niniejszej sprawie przes ł ank ą umorzenia post ę powania antymonopolowego, przemawiaj ą c ą za stwierdzeniem jego bezprzedmiotowo ś ci, jest brak posiadania przez uczestnika post ę powania pozycji dominuj ą p wym w sposób okre ś lony przez wnioskodawc ę . Z ustale ń post ę powania wynika, ż W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w sentencji decyzji. 11 t. 479 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji rzys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia j nictwem Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Zgodnie z tre ś ci ą art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z ar 28 p ej dor ę czenia, za po ś red Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu.