RWR-53/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-41/04/WS Wroc ł aw, dnia 27 lipca 2005 r. Decyzja RWR 53/2005 Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Bolków, przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ww ustawy praktyk ę , polegaj ą c ą na nadu ż yciu przez Gmin ę Bolków pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym w Bolkowie, poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych Gminie nieuzasadnione korzy ś ci, w nast ę pstwie pobierania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na cmentarzu komunalnym w Bolkowie na podstawie uchwa ł y Zarz ą du Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. i Zarz ą dzenia Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Uzasadnienie 1. W zwi ą zku z pismem Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 31 maja 2004 r., Prezes Urz ę du, zwany dalej „organem antymonopolowym”, powzi ął informacj ę o mo ż liwo ś ci naruszenia przez Gmin ę Bolków, zwanej dalej „Gmin ą ”, ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”, na skutek ustalenia w uchwale Zarz ą du Gminy Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. op ł at m.in. za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka oraz op ł at za wywóz ś mieci, koszenie traw, sprz ą tanie alejek, utrzymanie szaletu, oraz pobór wody. W ocenie Rzecznika takie dzia ł ania powoduj ą narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci. Dodatkowo Rzecznik podniós ł brak ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń oraz prób ę wprowadzenia ukrytych op ł at administracyjnych. Gmina w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego pismem z dnia 27 sierpnia 2004 r. 2 ść cz ę stych anych pomnikach, obramowaniach grobów, itp. tóry pomimo prowadzonej konserwacji, ozem nieczysto ś ci nagromadzonych w skrzyniach (uschni ę te kwiaty, wie ń ce, w oraz ś cie ż ek pomi ę dzy nagrobkami i na skarpach, za, materia ł ami szorstkimi : piasek, cy cmentarnej i pomieszcze ń kosztów za 7 rz ą tanie alejek, trzymanie szaletu, oraz pobór wody (akta o sygn. RWR 400-22/04/WS). ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ostanowieniem nr 169/04 z dnia 4 listopada 2004 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie pod zarzutem narzucania ci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych Gminie nieuzasadnione korzy ś ci, w ostanowieniem nr 194/05 i 195/05 dokonano z urz ę du sprecyzowania przedmiotu wyja ś ni ł a, i ż wprowadzenie przedmiotowych op ł at zwi ą zane jest z konieczno ś ci ą ponoszenia dodatkowych, wy ż szych kosztów, mi ę dzy innymi : - remontem alejek w zwi ą zku z naruszeniem uch struktury poprzez konieczno wjazdów na teren cmentarza z materia ł ami budowlanymi, p ł ytami pomnikowymi oraz wywozem pozosta ł o ś ci po rozebr - ponoszeniem kosztów ubezpieczenia OC cmentarza, w zwi ą zku z du ż ym zalesieniem terenu cmentarza zabytkowym drzewostanem, k na skutek wiatrów ulega ł amaniu i spada na pomniki i przechodz ą cych ludzi, - wyw wypalone znicze i inne odpady), - wykaszaniem trawnikó - utrzymywaniem w czysto ś ci alejek cmentar - w sezonie zimowym posypywaniem alejek i ś cie ż ek ż wir, - ponoszeniem kosztów na utrzymanie zabytkowej kapli gospodarza cmentarza, - utrzymywaniem w sta ł ej czysto ś ci szaletu, - konserwacj ą instalacji wodoci ą gowo-kanalizacyjnej, - ponoszeniem kosztów za pobran ą wod ę niezb ę dn ą do utrzymywania w czysto ś ci pomników oraz piel ę gnacji mogi ł przez rodziny zmar ł ych. Jednocze ś nie Gmina w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym nie wskaza ł a, jakie koszty zwi ą zane s ą z poszczególnymi rodzajami op ł at. Na żą danie przed ł o ż enia kalkulacji wysoko ś ci op ł at przed ł o ż y ł a jedynie kalkulacj ę orientacyjn ą rocznych kosztów utrzymania cmentarza komunalnego (na podstawie danych z lat ubieg ł ych) , kalkulacj ę ogóln ą rocznych kosztów utrzymania cmentarza (na podstawie faktycznie poniesionych miesi ę cy roku 2002) oraz kalkulacj ę przewidywanej sprzeda ż y us ł ug cmentarza komunalnego za okres od 1 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. Ostatecznie Gmina nie przed ł o ż y ł a zatem kalkulacji wysoko ś ci op ł at ponoszonych za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka oraz op ł at za wywóz ś mieci, koszenie traw, sp u W wyniku przeprowadzonego przez Prezesa Urz ę du post ę powania wyja ś niaj ą cego organ antymonopolowy postanowieniem nr 160/04 z dnia 26 pa ź dziernika 2004 r. wst ę pnie ustali ł , i ż w zakresie op ł at pobieranych za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka mog ł o nast ą pi ć naruszenie ustawy o ochronie (…) w zakresie art. 8 ust.2 pkt 6 . 1.1. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz p administracyjne przeciwko Gminie Miejskiej w Bolkowie, u nast ę pstwie pobierania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na cmentarzu komunalnym w Bolkowie (k.1) co mog ł o narusza ć art. 8 ust. 2 pkt 6 powo ł anej wy ż ej ustawy. P post ę powania poprzez okre ś lenie, i ż zarzut pobierania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na cmentarzu komunalnym w Bolkowie dotyczy op ł at pobieranych na podstawie uchwa ł y Zarz ą du Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. oraz Zarz ą dzenia Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. 3 „ na ”. W za łą czeniu do lub nagrobka na ą ” po ł o ż enia pomnika lub pi ś mie z dnia wyst ą pieniem dodatkowych kosztów w postaci : kosztu zu ż ytej wody przez firmy stawiaj ą ce pomniki lub nagrobki, ć skargi do s ą du art. 182 – 189 k.p.a. Najistotniejszymi z nich wydaj ą si ę art. n administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszcz ę ciu post ę powania 1.2. W odpowiedzi na stawiane zarzuty Gmina pismem z dnia 18 listopada 2004 r. wyja ś ni ł a, i ż dzia ł alno ść na cmentarzu nie jest dotowana, za ś op ł aty za miejsce pojedyncze na grób ziemny (ma ł y i du ż y) oraz grób rodzinny (dla dwóch i czterech trumien) nie zawieraj ą w swojej kalkulacji op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka (k. 8). Ponadto Gmina poinformowa ł a, i ż op ł aty za miejsce pojedyncze na grób ziemny oraz grób rodzinny nie stanowi ą pokrycia rzeczywistych kosztów utrzymania cmentarza komunalnego. Wnoszone opa ł y za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka stanowi ą dodatkowy dochód przeznaczany na remonty infrastruktury drogowej cmentarza. Ponadto Gmina podnios ł a, i ż jej zdaniem w op ł acie za grób nie powinno mie ś ci ć si ę równie ż prawo do po ł o ż enia pomnika lub nagrobka, gdy ż „ nie mo ż na ju ż na etapie pobierania tej op ł aty zak ł ada ć , ż e wszyscy b ę d ą uk ł ada ć pomnik lub nagrobek. Wiele osób pozostawia grób bez pomnika, dlaczego wi ę c mieliby ponosi ć wy ż sze op ł aty za miejsce na grób, bez mo ż liwo ś ci skorzystania z cz ęś ci uprawnie ń nabytych tak ą op ł at ą ? (…) Gmina nie widzi kolizji w ustaleniu op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka odr ę bnie od op ł at za miejsce na grób”. Ponadto Gmina wyja ś ni ł a, i ż nie wykonuje ż adnych dodatkowych czynno ś ci zwi ą zanych z po ł o ż eniem pomnika lub nagrobka. Wszelkie wp ł ywy z op ł at Gmina przeznacza na utrzymanie i popraw ę estetyki cmentarza dokonuj ą c stosownych inwestycji (nowe asfaltowe alejki, nowe kraw ęż niki, skrzynie, tablice, ogrodzenie, wyposa ż enie domu przedpogrzebowego i in.). Gmina poinformowa ł a równie ż , i ż z tytu ł u op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka nie osi ą ga nieuzasadnionych korzy ś ci, a wszelkie przychody przeznacza na pokrycie kosztów funkcjonowania cmentarza oraz ulepszenia, które maj ą s ł u ż y ć w ł a ś nie osobom wnosz ą cym op ł aty pisma Gmina przed ł o ż y ł a „kalkulacj ę orientacyjn ą ” po ł o ż enia pomnika grobie ma ł ym oraz analogiczn ą „kalkulacj ę orientacyjn nagrobka na grobie du ż ym (pismo z dnia 17 grudnia 2004 r. k. 40-41). W 14 czerwca 20045 r. Gmina wyja ś ni ł a dodatkowo, i ż op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka pobierane s ą w zwi ą zku z - - kosztu uporz ą dkowania terenu po postawieniu pomnika lub nagrobka, - kosztu naprawy cz ę sto uszkodzonych s ą siednich grobów, - kosztu naprawy niszczonych przez wje ż d ż aj ą ce pojazdy kraw ęż ników, - kosztu wywozu rozebranych obramowa ń grobów przed postawieniem pomnika (pismo Gminy z dnia 14 czerwca 2005 r.). 1.3. Post ę powanie prowadzone jest przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich – j.t. Dz. U. z 2001 r., Nr 14, poz. 147). Zgodnie z powo ł anym przepisem Rzecznik mo ż e zwróci ć si ę o wszcz ę cie post ę powania administracyjnego, wnosi administracyjnego, a tak ż e uczestniczy ć w tych post ę powaniach - na prawach przys ł uguj ą cych prokuratorowi. Poniewa ż kwestia udzia ł u prokuratora w post ę powaniu antymonopolowym nie zosta ł a uregulowana, nale ż y zatem zastosowa ć w tej materii, na podstawie art. 80 ustawy o ochronie (…) przepisy kpa dotycz ą ce udzia ł u prokuratora w sprawie, w szczególno ś ci za ś 183 i 184 § k.p.a. Powo ł any art. 183 ma brzmienie nast ę puj ą ce : § 1. Prokuratorowi s ł u ż y prawo udzia ł u w ka ż dym stadium post ę powania w celu zapewnienia, aby post ę powanie i rozstrzygni ę cie sprawy by ł o zgodne z prawem. § 2. Orga oraz o tocz ą cym si ę post ę powaniu w ka ż dym przypadku, gdy uzna udzia ł prokuratora w post ę powaniu za potrzebny. Z kolei zgodnie z art. 184. § 1. Prokuratorowi s ł u ż y prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, je ż eli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewiduj ą 4 znowienie post ę powania, stwierdzenie niewa ż no ś ci decyzji albo jej uchylenie lub bli ż onym do pozycji zainteresowanego (art. 87 ustawy o ochronie…) jednak ż e z onkurencji i Konsumentów. wodowe ozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: .1. Uczestnik post ę powania jest gmin ą po ł o ż on ą w powiecie jaworskim, w yjnych 42, poz. 1591 ze zm.). i Zak ł ad Gospodarki omunalnej i Mieszkaniowej w Bolkowie. Zak ł ad realizuje zadania Gminy w zakresie Podstaw ę prawn ą administrowania stanowi decyzja Zarz ą du iejskiego w Bolkowie z dnia 31 maja 2002 r. w sprawie ustanowienia trwa ł ego zarz ą du. i 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce ieruchomo ś ciami - w tzw. trwa ł y zarz ą d cmentarz wraz z ca łą infrastruktur ą . Zak ł ad 00-22/04/WS, notatka k. 47. wie dze ń cmentarnych w ne z sta ł y op ł aty za korzystanie z mentarza po ł o ż onego przy ul. Bema 15 w Bolkowie. Ustalono m.in. nast ę puj ą ce op ł aty : ) wykupienie miejsca na grób ziemny ma ł y na okres 20 lat - 35,00 z ł w zmian ę . Zatem Rzecznik Praw Obywatelskich wyst ę puje w post ę powaniu w charakterze z modyfikacj ę polegaj ą c ą na mo ż liwo ś ci udzia ł u w sprawie bez formalnego dopuszczenia go do takiego post ę powania przez Prezesa Urz ę du Ochrony K Przys ł uguj ą mu prawa strony ( zgodnie z art. 188 k.p.a. prokuratorowi, który bierze udzia ł w post ę powaniu w przypadkach okre ś lonych w art. 182-184, s ł u żą prawa strony ) . 2. Przeprowadzone przez organ antymonopolowy post ę powanie do p 2 województwie dolno ś l ą skim. Obejmuje obszar 152,57 km 2 w ramach którego centralne po ł o ż enie zajmuje miasto Bolków, b ę d ą ce siedzib ą organów Gminy. Gmina swoje zadania wykonuje m.in.za po ś rednictwem gminnych jednostek organizac dowód – Statut Gminy k. 9-29. Jednym z zada ń Gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorz ą dowej dotycz ą cych cmentarzy gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym – j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 1 2.2. Jedn ą z jednostek organizacyjnych Gminy jest Gminno-Miejsk K zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorz ą dowej dotycz ą cych cmentarzy komunalnych. Zak ł ad jako jednostka organizacyjna Gminy nie posiada osobowo ś ci prawnej i dzia ł a w formie zak ł adu bud ż etowego dowód –za łą cznik nr 6 do Statutu Gminy k. 29, pismo Gminy k. 40. Zak ł ad administruje od 1 czerwca 2002 r. jedynym na terenie Bolkowa cmentarzem komunalnym, po ł o ż onym w Bolkowie przy ul. Bema 15, który jest tak ż e jedynym cmentarzem w Bolkowie. M Moc ą tej decyzji Zarz ą d Miejski przekaza ł Zak ł adowi - na podstawie art. 45 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 n Bud ż etowy nie ś wiadczy us ł ug pogrzebowych, zajmuj ą c si ę jedynie administrowaniem cmentarzem komunalnym dowód – pismo Gminy k. 68-69 i decyzja Zarz ą du Miejskiego k. 71-72 akt o sygn. RWR 4 2.3. Uchwa łą Nr 27/99 Zarz ą du Miasta w Bolkowie z dnia 19 lutego 1999 r. w spra ustalenia op ł at za korzystanie z cmentarza komunalnego i urz ą Bolkowie stanowi ą cych dochód bud ż etu Gminy ustalo o c a 5 owód – uchwa ł a Nr 27/99 k. 7 akt o sygn. RWR 400-22/04/WS. z dnia 4 czerwca 2002 r. w raz domu rzedp a e z sta ł y op ł aty ej ysoko ś ci. Ustalono m.in. nast ę puj ą ce op ł aty : ma ł ym - 20,00 z ł ) po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie du ż ym - 150,00 z ł onadto Uchwa ł a ustala ł a op ł at ę za wjazd na cmentarz pojazdem do 3 ton (w kwocie 30 2/04/WS. ł a w arz ą dzenie ustala ł o m.in. nast ę puj ą ce wielko ś ci op ł at : odobnie jak Uchwa ł a Nr 304/02 Zarz ą du Miejskiego w Bolkowie, Zarz ą dzenie ustala ł o 30 z ł + 7% VAT) oraz ojazdem powy ż ej 3 ton (60 z ł + 7% VAT) jak równie ż za wywóz ś mieci, koszenie traw, ). Zarz ą dzenie owo ł a ł o jako podstaw ę materialnoprawn ą jego wydania art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 wesz ł o w ż ycie z dniem 1 maja 2004 r. r 49/2004 k. 10 akt o sygn. RWR 400-22/04/WS. b) wykupienie miejsca pojedynczego na grób ziemny du ż y na okres 20 lat - 65,00 z ł c) po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie ma ł ym - 20,00 z ł d) po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie du ż ym - 50,00 z ł d Kolejn ą uchwa łą Nr 304/02 Zarz ą du Miejskiego w Bolkowie sprawie ustalenia op ł at za korzystanie z cmentarza o z p ogrzebowego n cmentarzu komunalnym w Bolkowie , wprowadzon o w zmienion w a) miejsce pojedyncze na grób ziemny ma ł y na okres 20 lat - 150,00 z ł b) miejsce pojedyncze na grób ziemny du ż y na okres 20 lat - 300,00 z ł c) po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie d P z ł ) oraz pojazdem powy ż ej 3 ton (60 z ł ) jak równie ż za wywóz ś mieci, koszenie traw, sprz ą tanie alejek, utrzymanie szaletu, pobór wody (200 z ł ). Uchwa ł a nie zawiera ł a podstawy materialnoprawnej ustalenia op ł at dowód – uchwa ł a Nr 304/02 k. 9 akt o sygn. RWR 400-2 Uchwa ł a Nr 304/02 Zarz ą du Miejskiego w Bolkowie wesz ż ycie z dniem podj ę cia. Obowi ą zywa ł a do dnia 1 maja 2004 r. na skutek uchylenia jej Zarz ą dzeniem Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia op ł at za korzystanie z cmentarza oraz z domu przedpogrzebowego na cmentarzu komunalnym w Bolkowie . Z a) miejsce pojedyncze na grób ziemny ma ł y na okres 20 lat - 150,00 z ł + 7% VAT b) miejsce pojedyncze na grób ziemny du ż y na okres 20 lat - 300,00 z ł + 7% VAT c) po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie ma ł ym - 20,00 z ł + 7% VAT d) po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie du ż ym - 150,00 z ł + 7% VAT P op ł at ę za wjazd na cmentarz pojazdem do 3 ton (w kwocie p sprz ą tanie alejek, utrzymanie szaletu, pobór wody (200 z ł + 7% VAT p stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych Zarz ą dzenie Burmistrza dowód – Zarz ą dzenie N Op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka ustalone Uchwa łą Nr 304/02 Zarz ą du Miejskiego w Bolkowie oraz Zarz ą dzeniem Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa nie podlegaj ą negocjacjom dowód – notatka k. 47. 6 si ę cznie (110.815,92 za 12 miesi ę cy). W alkulacji przewidywanej sprzeda ż y us ł ug cmentarza komunalnego za okres od 1 rzewidywan ą ilo ść pogrzebów , ewid wienie nagrobków do ko ń ca roku t. or ywan ą ilo ść wznowienia op ł at rzy onych za ł o ż eniach kalkulacja ug : ) wjazd na cmentarz - 350,00 z ł ) op ł ata za miejsce pod du ż y grób - 2.275,00 z ł nagrobka - 1.000,00 z ł op ł ata za rezerwacj ę miejsca - 1.200,00 z ł owód – kalkulacje k. 73-75 akt o sygn. RWR 400-22/04/WS. a żą danie organu antymonopolowego Gmina przed ł o ż y ł a kalkulacje op ł at za po ł o ż enie grobu du ż ego oraz grobu ma ł ego. Z nazw dokumentów ynika, i ż kalkulacje te s ą jedynie „orientacyjne”. Gmina poinformowa ł a, i ż po owód – pismo Gminy k. 8. Z kalkulacji orientacyjnej wynika, i ż koszt us ł ugi dla po ł o ż enia pomnika na grobie n dodatkowy dochód Gminy przeznaczony na remonty infrastruktu rza. h udzia ł w pokryciu kosztów utrzymania cmentarza kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co : ika lub nagrobka na grobach du ż ych i ***tajemnica przedsi ę biorstwa*** na grobach ma ł ych. Z adnotacji na kalkulacjach wynika, i ż sporz ą dzono je 20 maja enie pomników lub nagrobków a ***tajemnica przedsi ę biorstwa***du ż ych grobach, uzyskuj ą c z tego tytu ł u wp ł ywy w 2.4. Powodem ustalania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka by ł o ch ęć znalezienia przez Gmin ę dodatkowego ź ród ł a pokrycia kosztów funkcjonowania cmentarza komunalnego. Koszt ten wyniós ł wg danych kalkulacji orientacyjnej na 2002 r. kwot ę ***tajemnica przedsi ę biorstwa***z ł miesi ę cznie, za ś wg kalkulacji sporz ą dzonej na podstawie faktycznie poniesionych kosztów za 7 miesi ę cy roku 2002 – kwot ę ***tajemnica przedsi ę biorstwa*** z ł mie k czerwca 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. przyj ę to p ***tajemnica przedsi ę biorstwa*** prz ywane posta ***tajemnica przedsi ę biorstwa*** sz az przewid ***tajemnica przedsi ę biorstwa***. P tak ustal przewidywa ł a nast ę puj ą c ą sprzeda ż us ł a b) wynajem kaplicy na dwie doby - 2.800,00 z ł c d) wynajem ch ł odni na jedn ą dob ę - 1.400,00 z ł e) op ł ata za postawienie f) d Dla potrzeb niniejszej kalkulacji przyj ę to wysoko ść op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka w wys. 50 z ł dowód – kalkulacje k. 73-75 akt o sygn. RWR 400-22/04/WS. N pomnika lub nagrobka dla w zako ń czeniu roku 2004 dokona szczegó ł owej analizy op ł at oraz ponoszonych kosztów w oparciu o rzeczywiste koszty utrzymania cmentarza. Do dnia wydania niniejszej decyzji Gmina nie przed ł o ż y ł a takiej analizy (kalkulacji op ł at) d ma ł ym wynosi 19,99 z ł , za ś na grobie du ż ym – 149,51 z ł . W oszone op ł aty stanowi ą ry drogowej cmenta Ic - op ł ata za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie ma ł ym - 0,18% w 2003 r. i 0% w 2004 r. - op ł ata za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na grobie du ż ym - 6,13% w 2003 r. i 11,56% w 2004 r. Dla potrzeb kalkulacji przyj ę to liczb ę ***tajemnica przedsi ę biorstwa*** op ł at za po ł o ż enie pomn – 2002 r. W roku 2004 pobrano faktycznie op ł aty za po ł o ż n 7 unalne na terenie ojewództwa dolno ś l ą skiego po ł o ż one we Wroc ł awiu, G ł ogowie, Lubaniu Ś l ą skim, ia ustalono, i ż jedynie w K ł odzku – poza Bolkowem _ pobierana jest obecnie p ł ata za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka (na cmentarzu komunalnym w G ł ogowie daniem Gminy K ł odzko, stosuj ą cej op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka, op ł ata ta rzez gmin ę jakichkolwiek prac dodatkowych na cmentarzu, dnak ż e postawienie pomnika lub nagrobka zwi ę ksza odpowiedzialno ść gminy, e wyja ś ni ł a, na czym ma polega ć wzrost dpowiedzialno ś ci gminy minie Bolków zosta ł postawiony zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie nków umów przynosz ą cych Gminie ieuzasadnione korzy ś ci, w nast ę pstwie pobierania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub wysoko ś ci ***tajemnica przedsi ę biorstwa***z ł . Od 2002 r. op ł aty z tytu ł u po ł o ż enia pomnika lub nagrobka pozostaj ą na niezmienionym poziomie (nie licz ą c naliczania 7% podatku VAT) dowód – kalkulacje k. 34,35, pismo Gminy k. 40 i k. 68. 2.5. Celem wszechstronnego wyja ś nienia sprawy organ antymonopolowy przeprowadzi ł badanie rynkowe. Badaniem obj ę to losowo wybrane cmentarze kom w Boles ł wcu, K ł odzku, Jaworze, Ś rodzie Ś l ą skiej, Lubinie i Z ł otoryi. W wyniku post ę powan o zaprzestano jej pobierania w 2004 r.). Na cmentarzach komunalnych w pozosta ł ych miejscowo ś ciach obj ę tych badaniem powy ż szej op ł aty nie pobiera si ę dowód – badanie rynkowe k. 20-42, 45-67, 82-92, 94-97 – akt o sygn. RWR 400- 22/04/WS. Z nie wi ąż e si ę z wykonaniem p je „poniewa ż warto ść pomnika czy nagrobka jest zdecydowanie wi ę ksza ni ż warto ść grobu ziemnego”. Jednocze ś nie gmina ni o dowód – pismo gminy k. 42. 3. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, organ ochrony konkurencji i konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje : G (…), poprzez narzucanie uci ąż liwych waru n nagrobka na cmentarzu komunalnym w Bolkowie na podstawie uchwa ł y Zarz ą du Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. oraz Zarz ą dzenia Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. 3.1 . Naruszenie interesu publicznoprawnego . Przede wszystkim rozwa ż enia wymaga, czy w sprawie niniejszej naruszony zosta ł interes publicznoprawny. Zgodnie z celem ustawy o ochronie (…) opisanym w art. 1 ust. 1 okre ś la ona „warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publiczny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (d. S ą du Antymonopolowego). W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzi ł , ż e “ post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych ”. Podobnie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 4.07.2001 (sygn. akt XVII Ama 108/00) s ą d antymonopolowy zaj ął 8 ej winno by ć uprzednie ł u ” a nie tylko okre ś lonej ł wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. III do post ę powania w trybie ww. ustawy. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochrone praw podmiotowych stron, . osób, które ui ś ci ł y ju ż przedmiotowe op ł aty lub te ż mog ą cych ui ś ci ć takie op ł aty w y dotykaj ą potencjalnie wszystkich jej mieszka ń ców – tym ardziej, i ż cmentarz komunalny jest jedynym cmentarzem w Bolkowie. Oznacza to, i ż c ę w rozumieniu przepisów ustawy z stanowisko, ż e: “ interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien by ć on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urz ę du winien by ć w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nie okre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę . A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolow stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie wy łą cznie interes prawny jednostki, czy grupy ”. Podobnie na temat interesu publicznego wypowiada si ę S ą d Antymonopolowy w dwóch kolejnych wyrokach: z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00) i z dnia 6.06.2001 (sygn. akt XVII Ama 78/00), gdzie wyra ź nie podkre ś la poj ę cie interesu publicznego jako “ dotycz ą cego ogó grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu. Takie stanowisko wyrazi równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (sygn. I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e “ ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”. Niemniej jednak, S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu SK 2/04) stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje spraw ę ę post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron ę interesu publicznoprawnego, a wi ę c ma to miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. W niniejszej sprawie post ę powanie dotyczy powszechnego pobierania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka na cmentarzu komunalnym w Bolkowie . Powy ż sze dzia ł anie Gminy, maj ą ce swoje ź ród ł o w Uchwale Zarz ą du Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. oraz Zarz ą dzeniu Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r., narusza potencjalnie interesy nieoznaczonego kr ę gu adresatów (konsumentów) – tj przysz ł o ś ci. Dzia ł ania Gmin b do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy maj ą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego, niniejsze post ę powanie antymonopolowe niew ą tpliwie toczy si ę w interesie publicznym a nie w indywidualnym. 3.2. Status przedsi ę biorcy Definicja legalna poj ę cia „ przedsi ę biorca ” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z pkt. 1 lit. a) powo ł anego artyku ł u, ilekro ć w ustawie jest mowa o „przedsi ę biorcy” - rozumie si ę przez to przedsi ę bior 9 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679, nie potrzeb ludno ś ci w zakresie mentarzy komunalnych spe ł nia zatem definicj ę „ zada ń o charakterze u ż yteczno ś ci si ę biorcy w rozumieniu ustawy o chronie (…), gdy ż organizuje i ś wiadczy us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej w omunalnej i Mieszkaniowej w Bolkowie. znawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na tórym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, tu, panuj ą zbli ż one arunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę zatem rynek w uj ę ciu produktowym ia cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowania zmar ł ych (Dz. U. nr 47, poz. 299 ze zm.); obejmuj ą dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193, z 2001 r. Nr Nr 102, poz. 1115 i Nr 147, poz. 1643 oraz z 2002 r. Nr 1, poz. 2, Nr 115, poz. 995 i Nr 130, poz. 1112), a tak ż e m.in. osob ę prawn ą organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zadania Gminy okre ś la zasadniczo ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Jednym z zada ń Gminy wymienionych w powo ł anej wy ż ej ustawie, jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorz ą dowej dotycz ą cych cmentarzy gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 13). Uszczegó ł owienie obowi ą zków gmin w tym zakresie zawiera z kolei ustawa z dnia 31 maja 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm.). Uzna ć nale ż y, i ż powy ż sze zadanie ma charakter organizowania i ś wiadczenia us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Powy ż szy wniosek wynika z normy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej ( Dz.U. z 1997 r., Nr 9, poz. 4 ze zm.). Zgodnie z powo ł anym przepisem gospodarka komunalna obejmuje w szczególno ś ci zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej , których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. Zaspokaja c publicznej ” – a skoro tak, Gmina posiada status przed o zakresie prowadzenia cmentarzy komunalnych. Zadanie powy ż sze Gmina wype ł nia poprzez swoj ą jednostk ę organizacyjn ą w postaci Gminno-Miejskiego Zak ł adu Gospodarki K 3.3 . Rynek w ł a ś ciwy i pozycja rynkowa uczestnika. Poniewa ż ocena zachowa ń przedsi ę biorców na gruncie ustawy o ochronie (…) dotyczy tzw. zachowa ń rynkowych, wobec czego niezb ę dnym jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Wed ł ug art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie (…) pod poj ę ciem rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą u k preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transpor w oraz rynek w uj ę ciu geograficznym. Okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie wymaga jednak wcze ś niejszego odniesienia si ę do rodzaju us ł ug zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych. Us ł ugi zwi ą zane z chowaniem zmar ł ych dziel ą si ę co do zasady na : a) Us ł ugi cmentarne zwi ą zane z utrzymaniem cmentarza komunalnego i zarz ą dzania nim; czynno ś ci zarz ą dcy cmentarza wynikaj ą z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 23 poz. 295 ze zm. ) oraz aktów wykonawczych do ustawy , w szczególno ś ci za ś rozporz ą dzenia Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 20 pa ź dziernika 1972 r. w sprawie urz ą dzan 10 owe zwi ą zane z chowaniem zmar ł ych; sk ł adaj ą si ę na nie m.in. rzygotowanie zw ł ok do pochówku, przygotowanie miejsca pochówku, wykopanie znictwie organów ntymonopolowych administracyjnych i s ą dowych (vide : wyrok S ą du i in.). ie spotyka si ę z konkurencj ą . Tak wi ę c rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu roduktowym jest w sprawie niniejszej rynek us ł ug cmentarnych. Z uwagi na fakt, i ż m w uj ę ciu geograficznym jest obszar Bolkowa. Rynkiem w ł a ś ciwym w prawie jest zatem lokalny rynek us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym w ym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie iezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e ku us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym w Bolkowie posiada ozycj ę dominuj ą c ą , gdy ż posiada na nim monopol prawny i nie spotyka si ę z takie dzia ł ania jak utrzymanie i wyposa ż enie cmentarza w urz ą dzenia cmentarne, utrzymanie cmentarza jako terenu zielonego, utrzymanie na nim ł adu i porz ą dku, urz ą dzenie cmentarza wed ł ug planu zagospodarowania, nadzór nad korzystaniem z cmentarza, w tym zak ł adanie grobów, pochówkiem i ekshumacj ą . Rynek us ł ug cmentarnych co do zasady nie jest rynkiem konkurencyjnym, b) Us ł ugi pogrzeb p grobu, transport i pochówek zw ł ok z asyst ą pogrzebow ą , uformowania grobu, ekshumacja zw ł ok i szcz ą tków ludzkich, us ł uga spopielenia zw ł ok (ten ostatni rodzaj us ł ug pogrzebowych dopiero powstaje); rynek us ł ug pogrzebowych jest w pe ł ni rynkiem konkurencyjnym. Powy ż szy podzia ł znajduje swoje pe ł ne odzwierciedlenie w orzec a Antymonopolowego z 14.06.1995 r., sygn. akt XVII Amr 11/95; wyrok S ą du Antymonopolowego z 14.07.1999 r. sygn. akt XVII Ama 28/99; wyrok S ą du Antymonopolowego z 25.09.2000 r. sygn. akt XVII Ama 76/99; wyrok S ą du Antymonopolowego z 28.01.2002 r. sygn. akt XVII Ama 28/01 Zatem w zakresie us ł ug zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę dwa rynki produktowe : rynek us ł ug cmentarnych i rynek us ł ug pogrzebowych. Wypada stwierdzi ć , i ż us ł ugi te s ą „towarem” w rozumieniu ustawy o ochronie (…), zgodnie bowiem z art. 4 pkt 6 tej ż e ustawy przez „towary” rozumie si ę równie ż us ł ugi. Uczestnik funkcjonuje na rynku us ł ug cmentarnych. Na rynku tym posiada on monopol prawny i n p post ę powanie dotyczy us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym na terenie Bolkowa, rynkie s Bolkowie. Jedynie dla porz ą dku wspomnie ć nale ż y, i ż uczestnik nie funkcjonuje na rynku us ł ug pogrzebowych. Zgodnie z norm ą art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zatem istotne znaczenie w sprawie ma okre ś lenie, czy podmiot, przeciwko któremu prowadzone jest post ę powanie antymonopolowe, posiada tak ą pozycje na rynku. Definicj ę legaln ą poj ę cia „ pozycja dominuj ą ca ” zawiera art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z powo ł anym przepisem pod tym poj ę ciem rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciw n przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Uczestnik na ryn p konkurencj ą . 3.4. Analiza przes ł anek zarzutu z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) – wprowadzenie. 11 zycji dominuj ą cej na rynku poprzez narzucanie przedsi ę biorcy narzucaj ą cemu te warunki art. 8 ust. 2 pkt 6 spe ł nione y ć musz ą nast ę puj ą ce przes ł anki : entowi, uci ąż liwy charakter tych warunków umów, u Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 zerwca 2002 r. mo ż e by ć traktowana, w zakresie op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub j ę cia przez konsumenta, tj. Art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej okre ś la, i ż praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest nadu ż ywanie po uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci. Do stwierdzenia zatem praktyki ograniczaj ą c ą konkurencj ę z b - narzucanie warunków umów kontrah - - osi ą ganie nieuzasadnionych korzy ś ci przez przedsi ę biorc ę . 3.4.1. Narzucanie warunków umów A. Op ł ata za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka jako oferta zawarcia umowy Odno ś nie trzeciej przes ł anki, tj. narzucania warunków umów, rozwa ż enia wymaga w pierwszej kolejno ś ci, czy w sprawie w ogóle zwierane s ą – na tle uiszczania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka – umowy cywilnoprawne, czy te ż op ł aty te maj ą charakter op ł at administracyjnych (wprowadzanych na podstawie przepisów gminnych, powszechnie obowi ą zuj ą cych). Przede wszystkim wskaza ć nale ż y, i ż przedmiotowych op ł at nie przewiduj ą zarówno przepisy ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych, jak równie ż ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Powo ł any w Zarz ą dzeniu Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych stanowi jedynie, i ż utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarz ą dzanie nimi nale ż y do w ł a ś ciwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest po ł o ż ony. Nie mo ż e on stanowi ć samodzielnej podstawy uchwa ł y w sprawie op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka, podobnie jak nie stanowi go art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorz ą dzie gminnym stanowi ą cy, i ż do zada ń wójta nale ż y w szczególno ś ci gospodarowanie mieniem komunalnym. Problem charakteru prawnego op ł at by ł ju ż przedmiotem orzekania S ą du Najwy ż szego oraz Naczelnego S ą du Administracyjnego. Nie wdaj ą c si ę w skomplikowan ą materi ę oceny charakteru prawnego uchwa ł organów Gminy w zakresie gospodarowania jej mieniem wypada odwo ł a ć si ę do generalnej konkluzji wynikaj ą cej z orzecznictwa, i ż uchwa ł y gminy w zakresie op ł at za korzystanie z cmentarzy (a zatem i uchwa ł y dotycz ą ce op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka) nie ustanawiaj ą przepisu gminnego, powszechnie obowi ą zuj ą cego (vide : wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1991 r. sygn. akt I S.A. 1205/91, Wokanda 1992/4, str. 25; Uchwa ł a S ą du Najwy ż szego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpiecze ń Spo ł ecznych z dnia 26 wrze ś nia 1995 r., sygn. akt III AZP 22/95). Taka uchwa ł a, w istocie swej, jest ofert ą do zawarcia umowy i stanowi propozycj ę wysoko ś ci op ł at za us ł ugi zwi ą zane z pochowaniem zw ł ok. Mo ż e zatem by ć przedmiotem negocjacji umownych przed zawarciem konkretnych ju ż umów cywilnoprawnych (vide : powo ł ywana ju ż wy ż ej Uchwa ł a S ą du Najwy ż szego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpiecze ń Spo ł ecznych z dnia 26 wrze ś nia 1995 r.). Wprawdzie powy ż sza teza zosta ł a sformu ł owana przy okazji rozpatrywania przez S ą d Najwy ż szy problematyki legalno ś ci pobierania op ł at za pochówek, to jednak z uwagi na fakt nadania przez S ą d swoim rozwa ż aniom waloru ogólno ś ci, brak jest przeszkód do odniesienia powy ż szych wniosków równie ż do innego rodzaju op ł at, w szczeg ó lno ś ci za ś op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka. A zatem Uchwa ł a Zarz ą d c nagrobka jako oferta zawarcia umowy, która w razie jej przy 12 a ł aj ą cych po jego stronie popytowej dzia ł aniom Gminy. Wypada skaza ć , i ż stosowana praktyka ma charakter ci ą g ł y, przejawiaj ą cy si ę kolejnymi aktami rzedmiotowe op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka pobierane s ą nadal w posób nieprzerwany. obec powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, i ż pierwsza przes ł anka zastosowania w sprawie ctwo C.H. Beck 1996 r. s.135 ). Nale ż a ł oby tutaj ików dokonania zap ł aty, rodzi ł aby po jego stronie uprawnienie do postawienia, na op ł aconym wcze ś niej miejscu na grób, pomnika lub nagrobka. B. Narzucanie op ł aty za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka Narzucanie warunku ma miejsca wówczas, gdy dominant, wykorzystuj ą c sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku alternatyw na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowania. Bez znaczenia w takim przypadku jest, ż e w sferze cywilnoprawnej dochodzi do z ł o ż enia zgodnego o ś wiadczenia woli stron, gdy ż dla bytu praktyki nie jest konieczne zawarcie umowy (E. Modzelewska-W ą chal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 117- 118). W sprawie niniejszej fakt narzucania op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka nie budzi w ą tpliwo ś ci. Wysoko ść tych op ł at nie jest negocjowana, za ś brak alternatywy na rynku w postaci istnienia innych czynnych cmentarzy wymusza podporz ą dkowanie si ę uczestników rynku dzi w organów Gminy (uchwa łą Zarz ą du Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. i Zarz ą dzeniem Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r.). Na ich podstawie p s W art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…), tj. narzucanie warunków umów, zosta ł a spe ł niona. 3.4.2. Uci ąż liwo ść warunku umowy Za uci ąż liwy warunek umowy, zgodnie z ukszta ł towanym dot ą d orzecznictwem i doktryn ą , nale ż y uzna ć ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Ustalenia te powinny by ć dokonywane wed ł ug kryteriów obiektywnych ( Stanis ł aw Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz; Wydawni w szczególno ś ci rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji, i tym samym swobody kszta ł towania przez obie strony tre ś ci umowy, przedsi ę biorca by ł by w stanie wynegocjowa ć kwestionowane postanowienie umowy (Stanis ł aw Gronowski, Polskie Prawo Antymonopolowe, zarys wyk ł adu, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawn Polskich, Warszawa 1998, s. 146-147). Przeprowadzone badanie rynkowe wykaza ł y, i ż powszechnie, tj. w zdecydowanej wi ę kszo ś ci obj ę tych badaniem miast (poza jednym przypadkiem), brak jest pobierania przedmiotowej op ł aty z tytu ł u po ł o ż enia pomnika lub nagrobka. Zatem uzasadniony jest pogl ą d, i ż powszechnie op ł ata ta nie jest pobierana na cmentarzach komunalnych. Jednak ż e w realiach niniejszej sprawy istotniejszym wydaje si ę wskazanie, i ż uci ąż liwo ść warunków umowy mo ż e by ć równie ż rozpatrywana w odniesieniu do wzajemnych relacji ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń i oznacza ć narzucanie warunku umowy o charakterze nieekwiwalentnym. Ten rodzaj uci ąż liwo ś ci ma miejsce w sprawie niniejszej, gdy ż dysponent grobu poza op ł at ą z tytu ł u miejsca na grób zmuszony jest ponosi ć op ł at ę dodatkow ą daj ą c ą mu prawo do po ł o ż enia pomnika lub nagrobka. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 7 grudnia 1970 r. III CZP 75/70 stwierdzi ł m.in., i ż : „ W nast ę pstwie umowy, moc ą której zarz ą d cmentarza oddaje zainteresowanej osobie miejsce na grób, powstaje swoisty stosunek cywilnoprawny. W ramach tego stosunku osoba ta uzyskuje nie tylko prawo do pochowania zmar ł ego, ale tak ż e - zgodnie z powszechnym zwyczajem - 13 go pobierania op ł at za przyznane uprawnienia, a w onsekwencji do naruszenia zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń wynikaj ą cych z umowy in ę w wyniku pobierania porz ą dzenia z dnia 20 pa ź dziernika 1972 r. Zgodnie z § 6 zez który rozumie si ę dó ł , w którym boki s ą murowane, a pod apewniaj ą c ą pochowanie dwu lub i ę cej trumien ze zw ł okami. Przestrze ń ta nie mo ż e przekracza ć powierzchni rz ą dzenia, na grobach mo ż na ustawi ć nagrobki o wymiarach nie rzekraczaj ą cych granic powierzchni grobu. Wobec tego skoro samo prawo do iejsca ochówku, pobieranie odr ę bnych op ł at z tego tytu ł u oceni ć nale ż y jako uci ąż liwe dla szereg uprawnie ń o charakterze trwa ł ym, takich jak prawo wzniesienia nagrobka i jego przekszta ł cenia, prawo do sta ł ego odwiedzania grobu, sta ł ego jego utrzymywania w nale ż ytym stanie, prawo wykonywania zmian o charakterze dekoracyjnym itp .”. Pogl ą d powy ż szy zaaprobowa ł równie ż S ą d Najwy ż szy – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpiecze ń Spo ł ecznych w powo ł ywanej ju ż wy ż ej uchwale z dnia 26 wrze ś nia 1995 r. Wobec tego nale ż a ł oby uzna ć , i ż uci ąż liwo ść op ł at z tytu ł u po ł o ż enia pomnika lub nagrobka wynika z konieczno ś ci ponoszenia op ł at za czynno ś ci, których dopuszczalno ść wynika ć powinna ju ż z tytu ł u poniesienia op ł aty za prawo do miejsca pochówku. Skoro prawo do wzniesienia nagrobka jest prawem pochodnym, wynikaj ą cym z oddania zainteresowanej osobie miejsca na grób, przeto żą danie dodatkowych op ł at w kwocie 20 z ł (grób ma ł y) i 150z ł (grób du ż y) netto z tytu ł u po ł o ż enia pomnika lub nagrobka prowadzi w istocie do dwukrotne k wzajemnej. Zgodnie z t ą zasad ą umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowi ą zuj ą si ę w taki sposób, ż e ś wiadczenie jednej z nich ma by ć odpowiednikiem ś wiadczenia drugiej (art. 487 § 2 k.c.). Ta zasada zatem zosta ł a przez Gm przedmiotowych op ł at naruszona. Wypada wskaza ć równie ż , i ż prawo do postawienia nagrobka wynika z powo ł anego w pkt. 3.2. niniejszej Decyzji roz Rozporz ą dzenia wyró ż nia ono nast ę puj ą ce rodzaje grobów : - grób zwyk ł y (ziemny), przez który rozumie si ę grób nie murowany stanowi ą cy dó ł , do którego chowa si ę trumn ę ze zw ł okami i zasypuje ziemi ą wydobyt ą z tego do ł u. - grób murowany, pr trumn ą zak ł ada si ę sklepienie. - grób rodzinny, przez który rozumie si ę przestrze ń z w przeznaczonej na dwa groby pojedyncze w poziomie, niezale ż nie od ilo ś ci pi ę ter stosowanych w g łą b. - katakumby, przez które rozumie si ę nisze w pionowej ś cianie, po ł o ż one obok siebie w szeregu i nad sob ą , przeznaczone do chowania zw ł ok. Zgodnie z § 10 Rozpo p postawienia nagrobka wynika wprost z Rozporz ą dzenia, za ś prawo do postawienia pomnika lub nagrobka wynika równie ż z tytu ł u poniesienia op ł aty za prawo do m p dysponentów grobów. W tej sytuacji stwierdzi ć nale ż y, i ż druga przes ł anka zastosowania w sprawie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…), tj. uci ąż liwo ść warunków umów, zosta ł a spe ł niona. 3.4.3. Nieuzasadnione korzy ś ci Osi ą gane przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów narzuconych kontrahentowi. W relacjach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń uczestników umowy nieuzasadnione korzy ś ci okre ś laj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny by ć osi ą gni ę te kosztem kontrahenta i pozostawa ć w normalnym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy (Stanis ł aw Gronowski, Polskie Prawo 14 tawa antymonopolowa. Komentarz; ó ł owy wywód w tej mierze przeprowadzono w pkt. 3.4.2. niniejszej Decyzji. obec tego nieuzasadnion ą korzy ść stanowi uzyskiwana przez Gmin ę kwota z tytu ł u olkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. S ą to kwoty 20 z ł (grób ma ł y) i 150 z ł (grób du ż y) i ą ganie przez Gmin ę nieuzasadnionych korzy ś ci. o ż enie pomnika lub nagrobka tawiaj ą ce pomniki lub nagrobki, kosztu uporz ą dkowania terenu po postawieniu pomnika lub nagrobka, e zosta ł y bez jakiegokolwiek odniesienia do kosztów eczywistych. Pomimo deklaracji, Gmina nie przed ł o ż y ł a do dnia wydania decyzji ych na rzeczywi ś cie poniesionych kosztach (Gmina deklarowa ł a porz ą dzenie takich kalkulacji do ko ń ca 2004 r.). Wobec tego przed ł o ż one przez Gmin ę Antymonopolowe, zarys wyk ł adu, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, Warszawa 1998, s. 147, Stanis ł aw Gronowski, Us Wydawnictwo C.H. Beck 1996 r. s.136). Korzy ś ci wówczas mo ż na uzna ć za nieuzasadnione, je ż eli na tle umowy stwarzaj ą przedsi ę biorcy sytuacj ę korzystniejsz ą , ani ż eli taka, która odzwierciedla ekwiwalentno ść w danym i podobnych stosunkach umownych (E. Modzelewska-W ą chal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 119). Na umow ę w przedmiocie zgody na po ł o ż enie pomnika lub nagrobka spojrze ć nale ż y jak na umow ę wzajemn ą , tj. tak ą , w której ś wiadczeniu jednej strony odpowiada ś wiadczenie strony drugiej. Stwierdzi ć nale ż y, i ż w niniejszej sprawie ś wiadczenie jednej strony nie jest odpowiednikiem ś wiadczenia drugiej. Stosowana przez Gmin ę praktyka zaliczana jest do tzw. praktyk eksploatacyjnych, gdy ż powoduje ona eksploatacj ę ekonomiczn ą drugiej strony, w tym wypadku zmuszonych do uiszczania op ł aty dysponentów grobów. Szczeg W op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka w okresie obowi ą zywania uchwa ł y Zarz ą du Miejskiego Nr 304/2002 z dnia 4 czerwca 2002 r. i Zarz ą dzenia Nr 49/2004 Burmistrza B netto. W tym stanie rzeczy spe ł niona zosta ł a ostatnia przes ł anka zastosowania w sprawie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…), tj. os 3.4.4. Ustosunkowanie si ę do twierdze ń uczestnika. Nie mo ż e stanowi ć uzasadnienia dla pobierania op ł at za po ł fakt ponoszenia przez Gmin ę kosztów : - kosztu zu ż ytej wody przez firmy s - - kosztu naprawy cz ę sto uszkodzonych s ą siednich grobów, - kosztu naprawy niszczonych przez wje ż d ż aj ą ce pojazdy kraw ęż ników, - kosztu wywozu rozebranych obramowa ń grobów przed postawieniem pomnika (pismo Gminy z dnia 14 czerwca 2005 r.). Wskaza ć nale ż y, i ż koszty te zostaj ą op ł acone przez dysponenta grobu przy wykupieniu prawa do miejsca. Dysponent grobu uiszcza ł wszak ż e okre ś lon ą przez Uchwa łę Zarz ą du Gminy i Zarz ą dzenie Nr 49/2004 Burmistrza Bolkowa z dnia 29 kwietnia 2004 r. op ł at ę za wjazd na cmentarz pojazdem do 3 ton (w kwocie 30 z ł netto) oraz pojazdem powy ż ej 3 ton (60 z ł netto) jak równie ż za wywóz ś mieci, koszenie traw, sprz ą tanie alejek, utrzymanie szaletu, pobór wody (200 z ł netto). Op ł aty te maj ą charakter rycza ł towy, wobec czego z za ł o ż enia pokrywa ć powinny równie ż koszty, które opisano wy ż ej. Wskaza ć ponadto nale ż y, i ż przed ł o ż one przez uczestnika „kalkulacje orientacyjne” s ą niewiarygodne, gdy ż sporz ą dzon rz kalkulacji op ł at opart s dowody w postaci „kalkulacji orientacyjnych” op ł at za po ł o ż enie pomnika lub nagrobka uzna ć nale ż y za niewiarygodne. 3.5. Kara pieni ęż na. 15 iczaj ą ce onkurencj ę . Powy ż sze nie oznacza pob ł a ż liwo ś ci dla podmiotów b łę dnie oceniaj ą cych galno ść swoich dzia ł a ń z punktu widzenia ustawy o ochronie (…), a jedynie akcentuje uchronienia si ę od automatyzmu tosowania art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Wypada wskaza ć , i ż wol ą tosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji p do S ą du zesa rz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Prezes UOKiK postanowi ł odst ą pi ć od nak ł adania kary pieni ęż nej na uczestnika post ę powania w trybie art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę fakt, i ż zamiarem uczestnika nie by ł o naruszenie ustawy o ochronie (…) a jedynie jego post ę powanie spowodowane by ł o b łę dnym okre ś leniem wzajemnych relacji pomi ę dzy przepisami natury kompetencyjnej uczestnika a przepisami dotycz ą cymi ochrony konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK, stan ął na stanowisku, i ż nak ł adanie kary pieni ęż nej nie by ł oby celowe ze wzgl ę du na funkcj ę publiczno-prawn ą Gminy Bolków i poprzesta ł na stwierdzeniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej i zakazaniu jej stosowania. Odst ę puj ą c od wymierzenia kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł fakt, i ż stwierdzona praktyka ma charakter precedensowy, za ś Gmina mog ł a obiektywnie pozostawa ć w przekonaniu, i ż nie narusza ustawy o ochronie (…). Zdaniem Prezesa nale ż y ze szczególn ą ostro ż no ś ci ą podchodzi ć do nak ł adania kar finansowych w takich przypadkach, jak niniejszy, w przeciwie ń stwie do praktyk uznanych wcze ś niej w orzecznictwie za ogran k le potrzeb ę indywidualnej oceny ka ż dego przypadku i s ustawodawcy jest fakultatywne – nie za ś obligatoryjne stosowanie ww przepisu. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak w petitum. S rzys ł uguje odwo ł anie Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Pre U