RWR-63/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl 1.1. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów,. postanowieniem z dnia 5 lipca 2004 r wszcz ął z urz ę du post ę powanie administracyjne przeciwko G ł ogowskiemu Przedsi ę biorstwu Komunalnemu - SITA G ł ogów sp. z o.o. z RWR 411-30/04/WS Wroc ł aw, dnia 29 wrze ś nia 2005 r. Decyzja RWR 63/2005 Na podstawie art. 11 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko G ł ogowskiemu Przedsi ę biorstwu Komunalnemu - SITA G ł ogów sp. z o.o. z siedzib ą w G ł ogowie - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : nie stwierdza si ę stosowania przez G ł ogowskie Przedsi ę biorstwo Komunalne - SITA G ł ogów sp. z o.o. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ww ustawy, polegaj ą cej na nadu ż yciu przez G ł ogowskie Przedsi ę biorstwo Komunalne - SITA G ł ogów sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie, poprzez narzucanie nadmiernie wygórowanych op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na okres lat 20 w kwocie 800 z ł . Uzasadnienie 1. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, uzyska ł w pierwszej po ł owie 2004 r. informacje o mo ż liwych nieprawid ł owo ś ciach w funkcjonowaniu cmentarza komunalnego w G ł ogowie. W szczególno ś ci zarzuty konsumenta dotyczy ł y pobierania przez zarz ą dc ę cmentarza nadmiernie wygórowanych cen za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu na okres lat 20 na cmentarzu przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie (sprawa RWR 053-10/04/WS do łą czona do niniejszych akt). W wyniku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego (sygn. akt RWR 400-20/04/WS) ustalono, i ż zebrane w toku tego post ę powania informacje mog ą sugerowa ć mo ż liwo ść naruszenia przez zarz ą dc ę cmentarza ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”, w szczególno ś ci za ś jej art. 8 ust. 2 pkt 1. 2 inuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na ś ci grobu na okres lat 20 w wocie 800 z ł rgan antymonopolowy uszczegó ł owi ł powy ż szy zarzut w n sposób, i ż okre ś li ł , ż e post ę powanie dotyczy narzucania nadmiernie wygórowanych acji substancji cmentarza i nie wywi ą zywanie si ę przez Gmin ę z zada ń , a ł o ż onych na ni ą ustawami.” W konkluzji Przedsi ę biorstwo stan ęł o na stanowisku, i ż abrycznej IX Wydzia ł Gospodarczy pod nr KRS 0000026618. edynym w ł a ś cicielem udzia ł ów Przedsi ę biorstwa jest Gmina Miejska G ł ogów (100% ez 4 zak ł ady wydzielone w trukturze organizacyjnej : ) Zak ł ad Oczyszczania Miasta – wywóz ś mieci i odpadów adów siedzib ą w G ł ogowie, zwanemu dalej „Przedsi ę biorstwem”, pod zarzutem nadu ż ycia przez Przedsi ę biorstwo pozycji dom cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie, poprzez narzucanie nadmiernie wygórowanych op ł at za tzw. przed ł u ż enie wa ż no k - co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (postanowienie k. 1-2). Postanowieniem nr 191/2005 o te op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na okres lat 20 w kwocie 800 z ł (postanowienie k. 213). 1.2. W odpowiedzi na stawiane zarzuty Przedsi ę biorstwo potwierdzi ł o, i ż jest zarz ą dc ą cmentarza po ł o ż onego przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie oraz stosuje op ł at ę za udost ę pnienie miejsca grzebalnego na 20 lat (tzw. przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu) w wysoko ś ci 800 z ł . Zdaniem uczestnika op ł ata ta odpowiada jego kosztom uzasadnionym, w sk ł ad których wchodzi m.in. podatek od nieruchomo ś ci oraz inwestycje. Wed ł ug Przedsi ę biorstwa konieczno ść zap ł aty podatku od nieruchomo ś ci w znacz ą cy sposób wp ł ywa na wysoko ść przedmiotowej op ł aty i odró ż nia j ą od wysoko ś ci analogicznych op ł at na innych cmentarzach, na których z regu ł y nie jest uiszczana op ł ata od nieruchomo ś ci. W zakresie inwestycji Przedsi ę biorstwo wskaza ł o, i ż ponios ł o znaczne nak ł ady inwestycyjne : w roku 2003 na modernizacj ę parkingu przy cmentarzu (31 000 z ł ), w roku 2004 na remont drogi dojazdowej do cmentarza (35 000 z ł ), za ś w 2005 r. na remont kaplicy cmentarnej (24 000 z ł ). Przedsi ę biorstwo stwierdzi ł o, i ż op ł aty „za przed ł u ż enie terminu u ż ycia grobu na nast ę pne 20 lat powinny uwzgl ę dnia ć planowane koszty utrzymania cmentarza i ich rzeczywist ą kalkulacj ę , gdy ż stanowi ą rewindykacj ę kosztów”. Na poparcie powy ż szej tezy uczestnik powo ł a ł orzeczenie S ą du Najwy ż szego – Izba Administracyjna sygn. akt III AZP 22/95. Poza tym uczestnik wskaza ł , i ż m.in. zarz ą dca cmentarza w Zielonej Górze pobiera op ł at ę wy ż sz ą od niego i wynosz ą c ą 850 z ł . Zdaniem uczestnika „op ł ata za udost ę pnienie miejsca grzebalnego na 20 lat musi odpowiada ć kosztom uzasadnionym, w przeciwnym wypadku mo ż e to doprowadzi ć do degrad n nie dosz ł o w sprawie do naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) – pismo k. 5 i 216. 2. Przeprowadzone przez organ antymonopolowy post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 2.1. Uczestnik post ę powania jest spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą posiadaj ą c ą siedzib ę w mie ś cie G ł ogów, wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego przez S ą d Rejonowy dla Wroc ł awia-F J udzia ł ów). Przedsi ę biorstwo realizuje swoje zadania poprz s a b) Zak ł ad Odpadów Komunalnych – unieszkodliwianie odp 3 ) Zak ł ad Pogrzebowy – pogrzeby i dzia ł alno ść pokrewna, us ł ugi w zakresie utrzymania i jest mentarz, uchwa łą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr 4/2000 z dnia 18 aportu do rzedsi ę biorstwa, celem pokrycia udzia ł ów w podwy ż szonym kapitale zak ł adowym kiej jest w zasadzie zamkni ę ty – ykonuje si ę tam jedynie tzw. dochówki oraz poczynione wcze ś niej rezerwacje. W pe ł ni ie brak jest czynnych cmentarzy wyznaniowych) 00 z ł . Ceny te nie uleg ł y zmianie z tym, wobec wprowadzenia ustaw ą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i us ł ug 4 r., 7% podatek VAT c) Zak ł ad Estetyzacji Miasta – budowa dróg ko ł owych i szynowych oraz dzia ł alno ść us ł ugowa zwi ą zana z zagospodarowaniem terenów zieleni d cmentarzy, produkcja i sprzeda ż utensyliów pogrzebowych, wyrobów i towarów zwi ą zanych z pogrzebam dowód – Akt Za ł o ż ycielski Spó ł ki z o.o. k. 6-15, odpis z KRS k. 16-22, pismo Przedsi ę biorstwa k. 4-5. 2.2. Przedsi ę biorstwo zarz ą dza cmentarzem komunalnym po ł o ż onym przy ul. Ś wierkowej 1-2 w G ł ogowie. Nieruchomo ść gruntowa, na której posadowiony c pa ź dziernika 2000 r. zosta ł a wniesiona przez Gmin ę w formie P dowód – akt notarialny k. 6-12 akt o sygn. RWR 053-10/04/WS, pismo k. Zarz ą dzany przez Przedsi ę biorstwo cmentarz komunalny przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie jest stosunkowo nowym cmentarzem, oddanym do u ż ytku w 1984 r. Przedsi ę biorstwo administruje poza tym trzema innymi cmentarzami komunalnymi, tj. cmentarzem po ł o ż onym przy ul. Legnickiej w G ł ogowie, przy ul. Akacjowej w Krzepowie oraz w Biechowie. Podstaw ą administrowania jest umowa nr 28/2004 zawarta w dniu 15 kwietnia 2004 r. z Gmin ą Miejsk ą G ł ogów. Na terenie G ł ogowa znajduj ą si ę wy łą cznie dwa cmentarze – tj. cmentarz komunalny przy ul. Ś wierkowej oraz cmentarz komunalny przy ul. Legnickiej. Cmentarz przy ul. Legnic w otwartym cmentarzem w G ł ogowie jest jedynie cmentarz przy ul. Ś wierkowej (w G ł ogow dowód – pismo k. 4, umowa k. 17-19 akt o sygn. RWR 053-10/04/WS, notatka s ł u ż bowa k. 236. 2.3. Uchwa łą Zarz ą du Przedsi ę biorstwa Nr 3/2003 z dnia 8 stycznia 2003 r. wprowadzone zosta ł y z dniem 14 stycznia 2003 r. nowe ceny za us ł ugi cmentarne i pogrzebowe na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie, pocz ą wszy od 14 stycznia 2003 r. W pozycji nr 34 Cennika znalaz ł a si ę op ł ata za przed ł u ż enie wa ż no ś ci (prawa) grobu ziemnego na 20 lat w wysoko ś ci 8 i ż (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) obowi ą zku naliczania podatku VAT, cena zawiera, pocz ą wszy od 1 maja 200 dowód – uchwa ł a wraz z za łą cznikiem k. 5-8 akt RWR 400-20/04/WS, pismo Przedsi ę biorstwa k. 150. Op ł aty za tzw. przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu s ą to op ł aty przewidziane art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 23 poz. 295 ze zm. ). Wskaza ć nale ż y, i ż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych grób nie mo ż e by ć u ż yty do ponownego chowania przed up ł ywem lat 20. Z kolei ust. 2 powo ł anego artyku ł u stanowi, i ż po up ł ywie lat 20 ponowne u ż ycie grobu do chowania nie mo ż e nast ą pi ć , je ż eli jakakolwiek osoba zg ł osi 4 ł u ż eniem wa ż no ś ci grobu”). Zastrze ż enie to ma skutek na alszych lat 20 i mo ż e by ć odnowione. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż fakt uiszczenia op ł aty uczestnikiem). przedstawia si ę - 1 250 z ł 0 z ł stalona na podstawie ostatnich lat) - 321 802,24 z ł 1) kwota op ł aty po zaokr ą gleniu - 800,00 z ł a ł a na 2003 r. z uwagi na fakt, i ż pierwsze z przed ł u ż e ń wia i Opieki Spo ł ecznej z dnia ie z § 6 który rozumie si ę grób nie murowany stanowi ą cy dó ł , do z który rozumie si ę przestrze ń zapewniaj ą c ą pochowanie dwu lub ie, niezale ż nie od ilo ś ci pi ę ter tosowanych w g łą b. rz ą dzenia wymiary. Zatem rozró ż nia si ę na tej jedynczy posiadaj ą cy wymiary : d ł ugo ść 2 m, szeroko ść 1m, g łę boko ść zastrze ż enie przeciw temu i ui ś ci op ł at ę , przewidzian ą za pochowanie zw ł ok (jest to powszechnie nazywane „przed d powoduje nawi ą zanie umowy cywilnoprawnej pomi ę dzy dysponentem grobu a zarz ą dc ą cmentarza (tj. Kalkulacja powy ż szych op ł at przed ł o ż ona przez Przedsi ę biorstwo, nast ę puj ą co : 1) podatek od nieruchomo ś ci - 51 570 z ł 2) wywóz nieczysto ś ci komunalnych - 60 000 z ł 3) zu ż ycie wody, energii, gazu - 13 000 z ł 4) wynagrodzenie i ś wiadczenia pracowników - 60 000 z ł 5) materia ł y (krzewy, ziemia itp.) - 5 000 z ł 6) amortyzacja 7) koszty po ś rednie - 66 70 8) razem koszty - 257 520 z ł 9) przewidywana liczba pogrzebów (u 10) ś redni koszt na 1 grób - 1 dowód – kalkulacja k. 9 akt o sygn. RWR 400-20/04/WS. Kalkulacja sporz ą dzona zost wa ż no ś ci (prawa) grobu na lat 20 mia ł o nast ą pi ć od 1 stycznia 2004 r. Kalkulacja ta zawiera zatem prognozowan ą liczb ę pogrzebów, nie zawiera za ś prognozowanej liczby przed ł u ż e ń wa ż no ś ci grobu. Kalkulacja dotyczy ł a grobów ziemnych pojedynczych, g łę binowych oraz podwójnych. Powy ż sze rodzaje grobów opisa ć mo ż na na podstawie § 5 i 6 rozporz ą dzenia Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdro 20 pa ź dziernika 1972 r. w sprawie urz ą dzania cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowania zmar ł ych (Dz. U. nr 47, poz. 299 ze zm. Zgodn Rozporz ą dzenia wyró ż nia nast ę puj ą ce rodzaje grobów : - grób zwyk ł y (ziemny), przez którego chowa si ę trumn ę ze zw ł okami i zasypuje ziemi ą wydobyt ą z tego do ł u. - grób murowany, przez który rozumie si ę dó ł , w którym boki s ą murowane, a pod trumn ą zak ł ada si ę sklepienie. - grób rodzinny, prze wi ę cej trumien ze zw ł okami. Przestrze ń ta nie mo ż e przekracza ć powierzchni przeznaczonej na dwa groby pojedyncze w poziom s - katakumby, przez które rozumie si ę nisze w pionowej ś cianie, po ł o ż one obok siebie w szeregu i nad sob ą , przeznaczone do chowania zw ł ok. Groby ziemne z kolei podlegaj ą dalszemu rozró ż nieniu ze wzgl ę du na funkcje i przypisane im na podstawie § 5 Rozpo podstawie nast ę puj ą ce rodzaje grobów ziemnych : - grób ziemny po 1,7m; jest to podstawowy rodzaj grobu, 5 grób ziemny g łę binowy, s ł u żą cy do chowania zw ł ok pi ę trowo, przy czym trumny s ą 2004 r. dokonano na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie 70 a ł y utrzymane Uchwa łą Nr XXI/171/2004 Rady Miejskiej G ł ogowie z dnia 6 lipca 2004 r. w sprawie ustalenia op ł at za us ł ugi cmentarne na owód – Uchwa ł a k. 166-170. W uzasadnieniu do Uchwa ł y podano kalkul ieniu w skali miesi ą ca. Przedstawia si ę ona nast ę puj ą co Tab. 1 C Legnickiej, Akacjowej i Miechów Zarz ą ina Cmentarz przy ul. Ś wierkowej Zarz PK SITA sp. z - grób ziemny podwójny posiadaj ą cy wymiary : d ł ugo ść 2,25m, szeroko ść 1,3m, g łę boko ść 1,2m, - mi ę dzy sob ą przedzielone warstw ą ziemi grubo ś ci ok. 0,2m, - grób ziemny dla dziecka do lat 6 posiadaj ą cy wymiary : d ł ugo ść 1,2m, szeroko ść 0,6m, g łę boko ść 1,2m. W przed ł u ż e ń wa ż no ś ci (praw) grobu na 20 lat, z czego 43 dotyczy ł y grobu ziemnego pojedynczego, 24 grobu ziemnego podwójnego, 2 grobu ziemnego g łę binowego oraz 1 grobu murowanego. 2.4. Powy ż sze stawki op ł at zost w cmentarzach komunalnych d acj ę op ł aty w odnies : do jednego grobu Sk ł adniki cenowe mentarze przy ul. dca : Gm ska G ł og Miej ów ą dca : G G ł ogów o.o. 1 2 3 1) Podatek od nieruchomo ś ci Wywóz niecz 2) ysto ś ci ch , gaz i ś wiadcz 5) Materia ł y 7) Remonty i koszty po ś rednie 0,33 z ł (tylko woda) 0,08 z ł (ogólne utrzym.) 0,83 - - 0,67 z ł 0,01 z ł 0,86 z ł komunalny 3) Woda, energia 4) Wynagrodzenia pracowników enia 6) Amortyzacja - z ł - 0, 78 z ł 0,17 z ł 0,78 z ł 0,06 z ł Razem : 1,24 z ł 3,33 z ł d owód – uzasadnienie Uchwa ł y k. 169. wia i ę na puj ą c ) Cmentarze pod zarz ą dem Gminy Miejskiej w G ł ogowie : ≈ 300,00 z ł ) Cmentarz pod zarz ą dem GPK Sita G ł ogów Sp. z o.o.(cmentarz przy ul. Ś wierkowej) : beli) - 3,33 z ł Kalkulacja op ł aty za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu na lat 20 w oparciu o koszt miesi ę cznego utrzymania grobu przedsta s st ę o : a - miesi ę czne utrzymanie (wyliczenie z tabeli) - 1,24 z ł - roczne utrzymanie (1,24 z ł x 12 m-cy) - 14,88 z ł - op ł ata na 20 lat (14,88 x 20 lat) - 297,60 z ł b - miesi ę czne utrzymanie (wyliczenie z ta 6 roczne utrzymanie (3,33 z ł x 12 m-cy) - 39,96 z ł nacz ą c ą pozycj ę w kalkulacji op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu na lat 20 zajmuj ą nozy. a lat 20, oparta przedstawia si ę z ł 1) Koszty po ś rednie - 105 509 z ł - 361 496 z ł 3) Liczba wp ł at (pochówki + wp ł aty) - 415 koniec 2004 r.), amortyzacja (z 1 250 z ł w wi op ł at ę za utrzymanie grobu przez kres 20 lat i op ł ata za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu równie ż stanowi op ł at ę za obu op ł at s ą ż same, a wi ę c pobieranie ich w tej samej wysoko ś ci nie budzi zastrze ż e ń . W zwi ą zku z owód – kalkulacja k.237, kalkulacja k. 9 akt o sygn. RWR 400-20/04/WS. - - op ł ata na 20 lat (39,96 z ł x 20 lat) - 799,20 z ł ≈ 800,00 z ł dowód – uzasadnienie Uchwa ł y k. 169. Z dwie wielko ś ci : podatek od nieruchomo ś ci oraz remonty i koszty po ś rednie. Z uwagi na podj ę cie uchwa ł y w trakcie roku, przyj ę te do kalkulacji wielko ś ci mia ł y charakter prog Ostateczna kalkulacja op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego n na faktycznym wykonaniu za 2004 r. (a nie jedynie prognozie) nast ę puj ą co : 1) podatek od nieruchomo ś ci - 65 690 z ł 2) wywóz nieczysto ś ci - 57 958 z ł 3) zu ż ycie wody, energii, gazu - 10 524 z ł 4) wynagrodzenie i ś wiadczenia pracowników - 42 091 z ł 5) materia ł y (krzewy, ziemia itp.) - 6 189 z ł 6) amortyzacja - 5 711 z ł 7) koszty transportowe, paliw do sprz ę tu - 6 251 z ł 8) Zabezpieczenie i ochrona, dezynfekcja, telefony - 3 818 z ł 9) Remonty - 40 996 z ł 10) Us ł ugi obce - 16 759 1 12) Razem koszty 1 10) ś redni koszt na 1 grób (bez VAT) - 871 z ł dowód – kalkulacja k. 237. Z kalkulacji tej wida ć , i ż Przedsi ę biorstwo zrestrukturyzowa ł o takie koszty jak zu ż ycie wody, energii, gazu (z kwoty 13 000 z ł w 2003 r. do kwoty 10 524 na koniec 2004 r.) oraz wynagrodzenie i ś wiadczenia pracowników (z kwoty 60 000 z ł w 2003 r. do kwoty 42 091 z ł na koniec 2004 r.). Z kolei nast ą pi ł wzrost takich pozycji kosztowych jak podatek od nieruchomo ś ci ( z 51 570 z ł w 2003 r. do 65 690 z ł na koniec 2004 r.), materia ł y ( z 5 000 z ł w 2003 r. do 6 189 z ł na 2003 r. do 5 711 z ł na koniec 2004 r.), koszty po ś rednie (z 66 700 z ł w 2003 r. do 105 509 z ł na koniec 2004 r.). Pojawi ł y si ę tak ż e nowe pozycje kalkulacyjne w postaci kosztów transportu (6 251 z ł ), zabezpieczenie i ochrona, dezynfekcja, telefony (3 818 z ł ), remonty (40 996 z ł ), us ł ugi obce (16 759 z ł ). Pozycja nr 13 kalkulacji, tj. „Liczba wp ł at” obejmuje zarówno liczb ę pochówków wykonanych w 2004 r. jak i równie ż liczb ę op ł at z tytu ł u przed ł u ż enia wa ż no ś ci grobu na lat 20. Op ł ata za pochówek w kwocie 800 z ł stano o utrzymanie grobu przez kolejnych okres 20 lat. W tym sensie funkcje to tym kalkulacja jednostkowa tej op ł aty jest zasadna. d 7 rzy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie . prze tawia ę biorstwa] z ł ) koszty - [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł , Dzier ż oniowie, Ś rodzie l ą skiej, Jaworze, Lubaniu, Lubiniu, Boles ł awcu, Z ł otoryi, Legnicy i Zielonej Górze. W owo ś ci nie sporz ą dza si ę zczegó ł owych kalkulacji op ł at za korzystanie z us ł ug cmentarnych. Dotyczy to Ś rody , K ł odzka i badania rynkowego przedstawia tabela nr 2 : Anali przed ł u ż enie w ziemn go na ok z lu Tab.2 l.p. a w tórym zlokalizowany jest y prz nie wa ż no ś ci grobu na okres 20 lat 2004 r. (w z ł ) * p wa a res 20 lat w sunku do ceny w G ł ogowie 004 r. (w %) wa res 20 lat w unku do ceny dniej (336z ł .) 004 r. (w%) Ostatecznie wyniki zwi ą zane z zarz ą dem cmentarzem p za 2004 r ds ł y si ę nast ę puj ą co : 1) przychody - [tajemnica przedsi 2 3) strata - [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł dowód – pismo Przedsi ę biorstwa k. 237. Z obu wy ż ej przedstawionych kalkulacji wynika, i ż cena z tytu ł u przed ł u ż enia wa ż no ś ci grobu nie pokrywa kosztów, za ś Przedsi ę biorstwo ponosi strat ę na us ł ugach cmentarnych na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie. 2.5. Celem przeprowadzenia analizy porównawczej cen stosowanych za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu na innych cmentarzach, przeprowadzono badanie rynkowe obejmuj ą ce woj. dolno ś l ą skie i lubuskie. Badaniem obj ę to cmentarze komunalne w nast ę puj ą cych miejscowo ś ciach : Polkowicach, K ł odzku, Nowej Soli, Ż arach Ś toku badania ustalono, i ż w po ł owie badanych miejsc s Ś l ą skiej, Lubina, Polkowic, Nowej Soli, Bielawy, Ż ar dowód – pisma k. 73, 110-111, 118, 132, 138, 171, 174-176. Wynik za cen za w wojewód Nazwa miast a ż no ś ci grobu twie dolno ś l ą skim i ego pojedyncze buskim w 2004 r. Ró ż nica w cenach za rzed ł u ż enie res 20 lat Wysoko ść ceny za przed ł u ż enie k cmentarz komunaln Cena za ed ł u ż e ż no ś ci grobu n ok sto 2 ż no ś ci grobu na ok stos ś re 2 1 Polkowice 70 91,25 20,8 2 K ł odzko 120 85 35,7 3 Nowa S ól 120 85 35,7 4 Ż ary 140 82,5 41,6 5 Dzier ż oniów 150 81,25 44,6 6 Ś roda Ś l ą ska 200 75 59,5 7 Jawor 300 62,5 89,2 8 Luba ń 320 60 95,2 9 Lubin 321 59 ,9 95,5 10 Boles ł awiec 367 54,1 109,2 1 1 Z ł otoryja 460 42,5 137 12 Legnica 485,78 39,2 144,6 13 G ł ogów 800 ** 0 238,1 14 Zielona Góra 850 6,25 253 Cena ś rednia 336 X X 8 a cmentarzu przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie; zawiera podatek od ieruchomo ś ci opracowanie w ł asne na podstawie pism k. 27-28, 30-31, 34, 39, 45, 48, 51-58, 59, 60a,, owy ż sze op ł aty nie zawieraj ą podatku od nieruchomo ś ci. nalizy wynika (Tab. Nr 2), i ż cena w G ł ogowie (800 z ł ) nale ż y do kaza ć , i ż spo ś ród 13 poddanych badaniu miejscowo ś ci jedynie w jednej a ta wynosi od 91,25% (Polkowice) do 39,2 % skaza ć nale ż y, i ż podatek od nieruchomo ś ci nie jest uiszczany przez administratorów mentarzy, wobec czego nie ma on wp ł ywu na wysoko ść cen w badanych w G ł ogowie o warto ść podatku od ieruchomo ś ci (gdy ż na innych cmentarzach ten sk ł adnik ceny nie wyst ę puje). nieruchomo ś ci = osób : 0,67 z ł z kalkulacji tab.1 x 12 miesi ę cy x 20 lat = 160,80 z ł ) Analiza cen za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na okres 20 lat w województwie dolno ś l ą im i lubuskim w 2004 r. * op ł aty nie zawieraj ą podatku od nieruchomo ś ci **cena obowi ą zuj ą ca n n / 64, 65, 82, 135, 138 / P dowód – pisma k. 27-28, 30-31, 34, 39, 45, 48, 51-58, 59, 60a,, 64, 65, 82, 135, 138. Z przeprowadzonej a najwy ż szych spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. Wy ż sza jest jedynie cena w Zielonej Górze wynosz ą ca 850 z ł . Ró ż nica cenowa w stosunku do G ł ogowa zawiera si ę w granicach od plus 6,25% (czyli jest wy ż sza-Zielona Góra) do minus 91,25% (czyli jest ni ż sza-Polkowice). Wypada ws (Zielona Góra) stawki op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego s ą porównywalne do stawek w G ł ogowie. Pozosta ł ych 12 miejscowo ś ci posiada analogiczne stawki op ł at znacz ą co ni ż sze, za ś ró ż nic (Legnica). Na podstawie zebranych danych organ antymonopolowy ustali ł równie ż , i ż ś rednia cena przed ł u ż enia wa ż no ś ci grobu wynios ł a w 2004 r. 336 z ł .. Cena w G ł ogowie jest wi ę c ok. dwa i pó ł raza wy ż sza od ceny ś redniej. W c miejscowo ś ciach. Wyj ą tek stanowi cmentarz przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie, gdzie podatek ten jest wliczany w wysoko ść op ł aty. 2.6. Celem dokonania szczegó ł owszej analizy porównawczej cen za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na lat 20, porównano ceny pomniejszaj ą c cen ę obowi ą zuj ą c ą na cmentarzu przy ul. Ś wierkowej n Do analizy przyj ę to cen ę wynosz ą c ą 639,20 z ł ( 800 z ł – 160,80 z ł podatku od 639,20 z ł ; kwot ę podatku obliczono w nast ę puj ą cy sp sk 9 Tab.3 l.p. iasta w any jest omunalny wa ż na okres 20 lat (w z ł ) * Ró ż za w a stosunku do ceny w 004 r. (w %) W a w a ś r 004 r. (w%) Nazwa m którym zlokalizow cmentarz k Cena za przed ł u ż enie no ś ci grobu 2004 r. nica w cenach przed ł u ż enie a ż no ś ci grobu n okres 20 lat w G ł ogowie 2 ysoko ść ceny z przed ł u ż enie a ż no ś ci grobu n okres 20 lat w stosunku do ceny edniej (324,5z ł .) 2 1 Polkowice 70 89,1 21,6 2 K ł odzko 120 81,2 37 3 Nowa Sól 120 81,2 37 4 Ż ary 140 78,1 43,1 5 Dzier ż oniów 150 76,5 46,2 6 Ś roda Ś l ą ska 200 68,7 61,6 7 Jawor 300 53,1 92,4 8 Luba ń 320 49,9 98,6 9 Lubin 321 49,8 99 10 Boles ł awiec 367 42,6 113,1 11 Z ł otoryja 460 28 141,7 12 Legnica 485,78 24 149,7 13 G ł ogów 639,2 0 ** 0 197 1 4 Zielona Góra 850 33 261,9 Cena ś rednia 324,5 X X * op ł aty nie zawieraj ą podatku od nieruchomo ś ci **cena obowi ą zuj ą ca na c mentarzu przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie; nie zawiera odatku od nieruchomo ś ci dstawie pism k. 27-28, 30-31, 34, 39, 45, 48, 51-58, 59, 60a,, 4, 65, 82, 135, 138, 169 / Legnica). Cena w G ł ogowie jest nadal prawie wukrotnie wy ż sza od ceny ś redniej. na lat 20 wed ł ug przedzia ł ów cenowych. Wyniki analizy przedstawia abela nr 4 : A t w województwie dolno ś l ą skim i lubuskim w 2004 r. (wg przedzia ł ów cenowych) p /opracowanie w ł asne na po 6 Z przeprowadzonej analizy wynika (Tab. Nr 3), i ż cena w G ł ogowie (639,20 z ł ) nale ż y nadal do najwy ż szych spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci. Wy ż sza jest jedynie cena w Zielonej Górze wynosz ą ca 850 z ł . Ró ż nica cenowa w stosunku do G ł ogowa zawiera si ę w granicach od plus 33% (czyli jest wy ż sza-Zielona Góra) do minus 89,1% (czyli jest ni ż sza-Polkowice). Wypada wskaza ć , i ż nadal spo ś ród 13 poddanych badaniu miejscowo ś ci jedynie w jednej (Zielona Góra) stawki op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego s ą porównywalne do stawek w G ł ogowie. Pozosta ł ych 12 miejscowo ś ci, nawet po pomniejszeniu stawek op ł at w G ł ogowie o wysoko ść podatku od nieruchomo ś ci, posiada analogiczne stawki op ł at znacz ą co ni ż sze, za ś ró ż nica ta wynosi od 89,1% (Polkowice) do 24 % ( d Analizie poddano równie ż ceny za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobów ziemnych pojedynczych T naliza cen za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego za okres 20 la 10 Tab.4 wa ż no ś ci grobu ziemnego Ilo ść miejscowo ś ci pr i entarzy ogó ł em (w %) Cena za przed ł u ż enie Ilo ść miejscowo ś ci w danym zedziale cenowym do ilo ś c cm do 300 7 50 301-600 5 35,7 601-900 2 14,3 R AZEM 14 100 /opracowanie w ł asne n a podstawie pism k. 27-28, 30-31, 34, 39, 45, 48, 51-58, 59, 60a,, 4, 65, 82, 135, 138 / ejscowo ś ci) znalaz ł o si ę w najwy ż szym przedziale cenowym, . G ł ogów i Zielona Góra. cmentarzu przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie yniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł owód – CIT-8 k. 203-205, pismo k. 237. ia ł dowodowy, organ ochrony konkurencji i onsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje : .1. Okre ś lenie zarzutów dczenia s ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie. .2 . Naruszenie interesu publicznoprawnego . 6 Tabela nr 4 zawiera analiz ę ilo ś ci badanych miejscowo ś ci w danym przedziale cenowym do ilo ś ci poddanych badaniu miejscowo ś ci ogó ł em. Wydzielono trzy przedzia ł y cenowe, tj. do 300 z ł , od 301 do 600 z ł oraz od 601 do 900 z ł . W 2004 r. jedynie 2 miejscowo ś ci (14,3 % ogó ł u badanych mi tj 2.7. Przychód Przedsi ę biorstwa na koniec 2004 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł , z czego przychód Zak ł adu Pogrzebowego [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł . Przychód osi ą gni ę ty z tytu ł u us ł ug cmentarnych na w d 3. Maj ą c na uwadze zebrany mater k 3 G ł ogowskiemu Przedsi ę biorstwu Komunalnemu – SITA G ł ogów sp. z o.o. zosta ł postawiony zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), poprzez narzucanie nadmiernie wygórowanych op ł at za tzw. przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na okres lat 20 w kwocie 800 z ł na lokalnym rynku ś wia u 3 Przede wszystkim rozwa ż enia wymaga, czy w sprawie niniejszej naruszony zosta ł interes publicznoprawny. Zgodnie z celem ustawy o ochronie (…) opisanym w art. 1 ust. 1 okre ś la ona „warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publiczny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (d. S ą du Antymonopolowego). W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzi ł , ż e “ post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych ”. Podobnie w uzasadnieniu 11 ó ł u ” a nie tylko okre ś lonej st sama instytucja konkurencji. Nie ywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć zakazane iska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie t ntymonopolowe niew ą tpliwie toczy si ę w interesie publicznym a nie w indywidualnym. .3. Status przedsi ę biorcy do wyroku z dnia 4.07.2001 (sygn. akt XVII Ama 108/00) s ą d antymonopolowy zaj ął stanowisko, ż e: “ interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien by ć on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urz ę du winien by ć w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nie okre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę . A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie wy łą cznie interes prawny jednostki, czy grupy ”. Podobnie na temat interesu publicznego wypowiada si ę S ą d Antymonopolowy w dwóch kolejnych wyrokach: z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00) i z dnia 6.06.2001 (sygn. akt XVII Ama 78/00), gdzie wyra ź nie podkre ś la poj ę cie interesu publicznego jako “ dotycz ą cego og grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu. Takie stanowisko wyrazi ł równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (sygn. I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e “ ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona je odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”. Niemniej jednak, S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. III SK 2/04) stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które w skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochrone praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron ę interesu publicznoprawnego, a wi ę c ma to miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjaw ej ustawy. W niniejszej sprawie post ę powanie dotyczy powszechnego pobierania op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie. Powy ż sze dzia ł anie Przedsi ę biorstwa narusza potencjalnie interesy nieoznaczonego kr ę gu adresatów (konsumentów) – tj. osób, które ui ś ci ł y ju ż przedmiotowe op ł aty lub te ż mog ą cych ui ś ci ć takie op ł aty w przysz ł o ś ci. Dzia ł ania Przedsi ę biorstwa dotykaj ą potencjalnie wszystkich jej mieszka ń ców. Oznacza to, i ż do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy maj ą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego, niniejsze post ę powanie a 3 Definicja legalna poj ę cia „ przedsi ę biorca ” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z pkt. 1 lit. a) powo ł anego artyku ł u, ilekro ć w ustawie jest mowa o „przedsi ę biorcy” - rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z 12 s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w arca 1990 r. o a wype ł nia poprzez ł ogowskie Przedsi ę biorstwo Komunalne – SITA G ł ogów sp. z o.o. .4 . Rynek w ł a ś ciwy i pozycja rynkowa uczestnika. a ń rynkowych, wobec czego niezb ę dnym jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego sprawie. ze ś niejszego odniesienia si ę do rodzaju us ł ug zwi ą zanych z chowaniem mar ł ych. s ł ugi zwi ą zane z chowaniem zmar ł ych dziel ą si ę co do zasady na : urz ą dzenie cmentarza wed ł ug planu zagospodarowania, nadzór nad korzystaniem z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679, Nr 102, poz. 1115 i Nr 147, poz. 1643 oraz z 2002 r. Nr 1, poz. 2, Nr 115, poz. 995 i Nr 130, poz. 1112), a tak ż e m.in. osob ę prawn ą organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wskaza ć nale ż y zatem, i ż G ł ogowskie Przedsi ę biorstwo Komunalne – SITA G ł ogów sp. z o.o. jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy o ochronie (…). Godzi si ę na marginesie wskaza ć , i ż Przedsi ę biorstwo realizuje zadania gminy G ł ogów w zakresie utrzymania cmentarzy. Zadania Gminy okre ś la zasadniczo ustawa z dnia 8 m samorz ą dzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Jednym z zada ń Gminy wymienionych w powo ł anej wy ż ej ustawie, jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorz ą dowej dotycz ą cych cmentarzy gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 13). Uszczegó ł owienie obowi ą zków gmin w tym zakresie zawiera z kolei ustawa z dnia 31 maja 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm.). Uzna ć nale ż y, i ż powy ż sze zadanie ma charakter organizowania i ś wiadczenia us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Powy ż szy wniosek wynika z normy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej ( Dz.U. z 1997 r., Nr 9, poz. 4 ze zm.). Zgodnie z powo ł anym przepisem gospodarka komunalna obejmuje w szczególno ś ci zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej , których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. Zadanie powy ż sze Gmin G 3 Poniewa ż ocena zachowa ń przedsi ę biorców na gruncie ustawy o ochronie (…) dotyczy tzw. zachow w Wed ł ug art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie (…) pod poj ę ciem rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę zatem rynek w uj ę ciu produktowym oraz rynek w uj ę ciu geograficznym. Okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie wymaga jednak wc z U a) Us ł ugi cmentarne zwi ą zane z utrzymaniem cmentarza komunalnego i zarz ą dzania nim; czynno ś ci zarz ą dcy cmentarza wynikaj ą z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 23 poz. 295 ze zm. ) oraz aktów wykonawczych do ustawy , w szczególno ś ci za ś rozporz ą dzenia Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 20 pa ź dziernika 1972 r. w sprawie urz ą dzania cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowania zmar ł ych (Dz. U. nr 47, poz. 299 ze zm.); obejmuj ą takie dzia ł ania jak utrzymanie i wyposa ż enie cmentarza w urz ą dzenia cmentarne, utrzymanie cmentarza jako terenu zielonego, utrzymanie na nim ł adu i porz ą dku, 13 cmentarza, w tym zak ł adanie grobów, pochówkiem i ekshumacj ą . Rynek us ł ug cmentarnych co do zasady nie jest rynkiem konkurencyjnym, b) Us ł ugi pogrzebowe zwi ą zane z chowaniem zmar ł ych; sk ł adaj ą si ę na nie m.in. przygotowanie zw ł ok do pochówku, przygotowanie miejsca pochówku, wykopanie grobu, transport i pochówek zw ł ok z asyst ą pogrzebow ą , uformowania grobu, ekshumacja zw ł ok i szcz ą tków ludzkich, us ł uga spopielenia zw ł ok (ten ostatni rodzaj us ł ug pogrzebowych dopiero powstaje); rynek us ł ug pogrzebowych jest w pe ł ni rynkiem konkurencyjnym. Powy ż szy podzia ł znajduje swoje pe ł ne odzwierciedlenie w orzecznictwie organów antymonopolowych administracyjnych i s ą dowych (vide : wyrok S ą du Antymonopolowego z 14.06.1995 r., sygn. akt XVII Amr 11/95; wyrok S ą du Antymonopolowego z 14.07.1999 r. sygn. akt XVII Ama 28/99; wyrok S ą du Antymonopolowego z 25.09.2000 r. sygn. akt XVII Ama 76/99; wyrok S ą du Antymonopolowego z 28.01.2002 r. sygn. akt XVII Ama 28/01, decyzja Prezesa UOKiK nr RWR 33/2004 z dnia 09.11.2004, nr RWR 53/2005 z dnia 27.07.2005 r. i in.). Zatem w zakresie us ł ug zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych wyodr ę bnia si ę dwa rynki produktowe : rynek us ł ug cmentarnych i rynek us ł ug pogrzebowych. Wypada stwierdzi ć , i ż us ł ugi te s ą „towarem” w rozumieniu ustawy o ochronie (…), zgodnie bowiem z art. 4 pkt 6 tej ż e ustawy przez „towary” rozumie si ę równie ż us ł ugi. Uczestnik funkcjonuje na obu rynkach, jednak przedmiotem niniejszego post ę powania jest jego dzia ł alno ść na rynku us ł ug cmentarnych, z uwagi na fakt, i ż sporne op ł aty dotycz ą us ł ug cmentarnych. Na rynku tym posiada on monopol i nie spotyka si ę z konkurencj ą . Tak wi ę c rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu produktowym jest w sprawie niniejszej rynek us ł ug cmentarnych. Z uwagi na fakt, i ż post ę powanie dotyczy us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej na terenie G ł ogowa, rynkiem w uj ę ciu geograficznym jest cmentarz komunalny przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie. Rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest zatem lokalny rynek us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie. Zgodnie z norm ą art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zatem istotne znaczenie w sprawie ma okre ś lenie, czy podmiot, przeciwko któremu prowadzone jest post ę powanie antymonopolowe, posiada tak ą pozycje na rynku. Definicj ę legaln ą poj ę cia „ pozycja dominuj ą ca ” zawiera art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z powo ł anym przepisem pod tym poj ę ciem rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Uczestnik na rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie posiada pozycj ę dominuj ą c ą , gdy ż nie spotyka si ę z konkurencj ą (posiada monopol na te us ł ugi). 3.5. Analiza przes ł anek zarzutu z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej okre ś la, i ż praktyk ą monopolistyczn ą jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez m.in. bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych. 14 Do stwierdzenia zatem praktyki monopolistycznej z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej zachowanie przedsi ę biorcy musi spe ł nia ć przes ł anki: - narzucanie cen, - nieuczciwy charakter tych cen, w tym nadmiernie wygórowany. 3.5.1. Narzucanie cen. Narzucanie warunku ma miejsca wówczas, gdy dominant, wykorzystuj ą c sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku alternatyw na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowania. Bez znaczenia w takim przypadku jest, ż e w sferze cywilnoprawnej dochodzi do z ł o ż enia zgodnego o ś wiadczenia woli stron, gdy ż dla bytu praktyki nie jest konieczne zawarcie umowy (E. Modzelewska-W ą chal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 117- 118). W sprawie niniejszej fakt narzucania op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu na lat 20 jest niew ą tpliwy. Wysoko ść tych op ł at nie jest negocjowana, za ś brak alternatywy na rynku w postaci istnienia innych czynnych cmentarzy wymusza podporz ą dkowanie si ę uczestników rynku dzia ł aj ą cych po jego stronie popytowej dzia ł aniom Gminy. Alternatywy nie stanowi w szczególno ś ci cmentarz przy ul. Legnickiej w G ł ogowie, gdy ż jest to cmentarz w zasadzie zamkni ę ty (wykonuje si ę tam jedynie tzw. dochówki) za ś innych cmentarzy (w tym wyznaniowych ) na terenie G ł ogowa brak. 3.5.2. Nieuczciwy charakter cen, w tym nadmiernie wygórowany. Wskaza ć nale ż y, i ż ustawa nie zawiera definicji legalnej poj ęć „cena nieuczciwa” czy te ż „cena nadmiernie wygórowana”. W praktyce orzecznictwo uznaje, i ż ceny nieuczciwe manifestuj ą si ę m.in. w cenie nadmiernie wygórowanej. Cena ta wyst ę puje wówczas, gdy ró ż ni si ę nadmiernie od op ł at pobieranych przez konkurentów dzia ł aj ą cych w podobnych warunkach na innych rynkach (wyroki : z 26.02.1993 r. XVII Amr 35/92, „Wokanda” 1993, nr 7; z 7.10.1998 r., XVII Ama 45/98). „Nadmierno ść ” ró ż nicy okre ś lana jest w orzecznictwie antymonopolowym na co najmniej 20% w stosunku do cen konkurentów na rynkach podobnych. Pomocne mo ż e by ć równie ż ustalenie wysoko ś ci mar ż y zysku. Gdyby ta mar ż a by ł a ra żą co wysoka, a przy tym cena stosowana przez przedsi ę biorc ę ra żą co przewy ż sza ł aby ceny konkurentów – wówczas stosowanie cen nadmiernie wygórowanych mo ż na by ł oby uzna ć za wykazane. Poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej jest ma ł o precyzyjne i ró ż nie jest definiowane. Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w sprawie United Brands z 1978 r. uzna ł za cen ę nadmiernie wygórowan ą cen ę , która nie znajduje uzasadnienia w odniesieniu do „ekonomicznej warto ś ci’ sprzedawanego produktu. „Ekonomiczna warto ść ” zosta ł a za ś sprowadzona do kosztów w ł asnych firmy dominuj ą cej i cen jej konkurentów. Stosunek pomi ę dzy kosztami i rzekom ą cen ą nadmiernie wygórowan ą jest mierzony zyskiem Odniesienie natomiast do cen konkurentów mo ż e by ć baz ą porównawcz ą dla okre ś lenia, czy zdolno ść firmy do osi ą gania wi ę kszej rentowno ś ci jest rezultatem wi ę kszej efektywno ś ci, chocia ż – jak przyznaje Trybuna ł - jest to narz ę dzie dosy ć surowe, aczkolwiek u ż yteczne dla poszukiwania cen nadmiernie wygórowanych” (Z. Jurczyk, Wybrane zagadnienia polityki konkurencji , Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Warszawa 2004, s. 13). Kryterium porównawcze cen uznane zosta ł o równie ż przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za jedn ą z podstawowych metod ustalania, czy w sprawie zachodzi stosowanie cen nadmiernie wygórowanych. Z poziomu cen stosowanych przez innych 15 przedsi ę biorców na podobnych rynkach w wielu sprawach S ą d wywodzi ł stosowanie przez dominanta cen nadmiernie wygórowanych np. w wyrokach : z 25.06.1992 r., sygn. akt XVII Amr 10/92, „Wokanda” 1992 r.; z 26.02.1993 r., XVII Amr 35/93, „Wokanda” 1993, nr 7 (E. Modzelewska-W ą chal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 102). Obecnie w orzecznictwie dominuje pogl ą d, i ż przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego rodzaju kryteriami. Pierwsze z nich zwi ą zane s ą z analiz ą kosztow ą dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy. Wyró ż nia si ę tu kryteria odnosz ą ce si ę do : kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy wynikaj ą cych z kalkulacji ceny towaru (us ł ugi), wielko ś ci zysku w cenie jednostkowej, rentowno ś ci rozumianej jako stosunku zysku do kosztów w ł asnych. Drugie powstaj ą z porównania cen wyst ę puj ą cych na rynku w ł a ś ciwym z cenami potencjalnych konkurentów przedsi ę biorcy na innych rynkach (tzw. analiza porównawcza cen) – wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt VI ACa 93/05 oraz wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. Akt XVII Ama 24/04. Zdaniem Prezesa Urz ę du w sprawie nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka wyst ą pienia cen nadmiernie wygórowanych. Prezes Urz ę du oceniaj ą c materia ł dowodowy w sprawie pos ł u ż y ł si ę obu wymienionymi wy ż ej kryteriami definiowania ceny nadmiernie wygórowanej. W zakresie analizy kosztowej Prezes stwierdzi ł , i ż koszty w ł asne przedsi ę biorcy, poparte przed ł o ż onymi kalkulacjami, a zw ł aszcza kalkulacj ą sporz ą dzon ą na podstawie faktycznego wykonania za 2004 r. uzasadniaj ą wysoko ść stosowanej ceny. Na uwag ę zas ł uguje fakt, i ż jak wynika z ostatniej kalkulacji, Przedsi ę biorstwo zrestrukturyzowa ł o takie koszty jak zu ż ycie wody, energii, gazu oraz wynagrodzenie i ś wiadczenia pracowników. Z kolei wzrost niektórych pozycji kosztowych takich jak np. podatek od nieruchomo ś ci ( z 51 570 z ł w 2003 r. do 65 690 z ł na koniec 2004 r), amortyzacja (z 1 250 z ł w 2003 r. do 5 711 z ł na koniec 2004 r.), oraz cz ęś ciowo koszty po ś rednie (z 66 700 z ł w 2003 r. do 105 509 z ł na koniec 2004 r.). by ł od Przedsi ę biorstwa niezale ż ny. Zdaniem Prezesa brak jest uzasadnionych podstaw do zakwestionowania równie ż takich pozycji kalkulacyjnych jak materia ł y, koszty transportu, zabezpieczenie i ochrona, dezynfekcja, telefony, remonty, us ł ugi obce. Pozycje te w znacznej mierze wskazuj ą m.in. na wydatki inwestycyjne dotycz ą ce cmentarza przy ul. Ś wierkowej, co znajduje z kolei potwierdzenie w wyja ś nieniach z ł o ż onych przez uczestnika (zw ł aszcza wyja ś nienia w pi ś mie pismo k. 216). Przedsi ę biorstwo prawid ł owo w pozycji nr 13 kalkulacji sporz ą dzonej na podstawie faktycznego wykonania za 2004 r., tj. „Liczba wp ł at”, obejmuje zarówno liczb ę pochówków wykonanych w 2004 r. jak i równie ż liczb ę op ł at z tytu ł u przed ł u ż enia wa ż no ś ci grobu na lat 20. Op ł ata za pochówek w kwocie 800 z ł stanowi op ł at ę za utrzymanie grobu przez okres 20 lat, podobnie jak op ł ata za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu równie ż stanowi op ł at ę za utrzymanie grobu przez kolejnych okres 20 lat. W tym sensie funkcje obu op ł at s ą to ż same, a wi ę c pobieranie ich w tej samej wysoko ś ci nie budzi zastrze ż e ń . W zwi ą zku z tym kalkulacja jednostkowa tej op ł aty jest zasadna. Nie usz ł a uwadze Prezesa równie ż okoliczno ść , i ż Przedsi ę biorstwo po skalkulowaniu faktycznego wykonania us ł ugi za 2004 r. wykaza ł o strat ę zarówno na us ł udze przed ł u ż enia wa ż no ś ci grobu, jak i na zarz ą dzie cmentarzem. Powy ż sze wskazuje, i ż Przedsi ę biorstwo nie odnosi zysku, za ś wykazane koszty us ł ugi uzasadniaj ą wysoko ść op ł aty za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu. Prezes Urz ę du nie dopatrzy ł si ę zakresie 16 przed ł o ż onych kalkulacjach pozycji, które uzna ć móg ł by za zawy ż one lub nieuzasadnione. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y podkre ś li ć , i ż - zgodnie z wyrokiem S ą du Antymonopolowego z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. akt XVII Ama 73/01 - bez znaczenia dla istoty sprawy jest ogólny wynik finansowy Uczestnika. Globalna wielko ść zysku nie ma te ż znaczenia dla ewentualnego stwierdzenia zarzucanej praktyki, podobnie jak i struktura jego osi ą gania. W zakresie analizy porównawczej cen zwa ż y ć nale ż y, i ż ceny na cmentarzu komunalnym w G ł ogowie nale żą do zdecydowanie najwy ż szych w regionie. Cena w G ł ogowie nale ż y do najwy ż szych spo ś ród wszystkich badanych miejscowo ś ci (wy ż sza jest jedynie cena w Zielonej Górze) i to niezale ż nie od tego, czy porównaniu poddano cen ę zawieraj ą c ą w swojej konstrukcji podatek od nieruchomo ś ci, czy te ż nie zawieraj ą c ą tego podatku. Ró ż nica cenowa w G ł ogowie w stosunku do najbli ż szej cenowo miejscowo ś ci wynosi od 39,2% (przy uwzgl ę dnieniu w cenie podatku od nieruchomo ś ci) do 24% (przy cenie bez podatku od nieruchomo ś ci). Wypada wskaza ć , i ż spo ś ród 13 poddanych badaniu miejscowo ś ci jedynie w jednej (Zielona Góra) stawki op ł at za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego s ą porównywalne do stawek w G ł ogowie, za ś w pozosta ł ych 12 miejscowo ś ciach analogiczne stawki op ł at s ą znacz ą co ni ż sze, za ś ró ż nica ta przekracza 20%. Cena w G ł ogowie by ł a równie ż ok. dwa i pó ł raza wy ż sza od ceny ś redniej - przy uwzgl ę dnieniu w cenie podatku od nieruchomo ś ci - i dwukrotnie wy ż sza przy cenie bez tego podatku. (vide – tabela nr 2 i 3). Z kolei tabela nr 4 zawiera analiz ę ilo ś ci badanych miejscowo ś ci w danym przedziale cenowym do ilo ś ci poddanych badaniu miejscowo ś ci ogó ł em. W 2004 r. jedynie 2 miejscowo ś ci (14,3 % ogó ł u badanych miejscowo ś ci) znalaz ł o si ę w najwy ż szym przedziale cenowym, tj. G ł ogów i Zielona Góra (przy wydzieleniu trzech przedzia ł ów cenowych, tj. do 300 z ł , od 301 do 600 z ł oraz od 601 do 900 z ł .) Zatem sama analiza porównawcza mog ł aby prowadzi ć do wniosku, i ż ró ż nica w wysoko ś ci cen na cmentarzy przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie w odniesieniu do cen na porównywalnych rynkach lokalnych sugeruje mo ż liwo ść zakwalifikowania ceny za przed ł u ż enie wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na cmentarzu przy ul. Ś wierkowej w G ł ogowie do cen nadmiernie wygórowanych. Zgodnie z orzecznictwem (wyrok S.A z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. Akt XVII Ama 73/01, wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 18 sierpnia 1999 r. sygn. akt XVII Ama 22/99, wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt XVII Amr 60/95,wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 30 pa ź dziernika 1996 r. sygn. akt XVII Amr 43/96) dowodem na naruszenie omawianego przepisu przez Uczestnika mog ł oby by ć pobieranie na innych rynkach znacznie ni ż szych cen przez potencjalnych konkurentów danego podmiotu gospodarczego. W celu zobiektywizowania ceny w aspekcie jej nadmierno ś ci benchmarking (metoda porównywania danych) jest metod ą powszechnie stosowan ą . Jednak ż e uwzgl ę dni ć nale ż y – zdaniem Prezesa – ewolucj ę linii orzeczniczej S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z któr ą – jak to ju ż wy ż ej powo ł ano - przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego rodzaju kryteriami, tj. odnosz ą cymi si ę do analizy kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy oraz do analizy porównawczej cen na rynkach porównywalnych. Zdaniem Prezesa oba rodzaje analiz, tj, kosztowa i porównawcza prowadzi ć musz ą do kumulatywnego wniosku, i ż w sprawie wyst ę puje cena nadmiernie wygórowana. W sprawie niniejszej wniosek taki mo ż na jedynie wyprowadzi ć z analizy porównawczej (i to w niepe ł nym zakresie, gdy ż cena w Zielonej Górze jest wy ż sza, ani ż eli w G ł ogowie). 17 Analiza kosztowa za ś wskazuje, i ż dzia ł alno ść Przedsi ę biorstwa zarówno dotycz ą ca ogó ł u us ł ug zwi ą zanych z zarz ą dem cmentarzem, jak i zwi ą zanych z us ł ug ą przed ł u ż enia wa ż no ś ci grobu ziemnego pojedynczego na lat 20 – prowadzona jest ze strat ą , za ś wykazane w kalkulacji koszty nie daj ą si ę podwa ż y ć . Z powy ż szego wyp ł ywa wniosek, i ż uznanie stosowanych stawek za nadmiernie wygórowane sprowadzi ł oby si ę do nakazu prowadzenia dzia ł alno ś ci ze strat ą – co jest nie do pogodzenia z zasad ą demokratycznego pa ń stwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Prowadzi ł oby ono w istocie do pog łę bienia straty uczestnika, co sprzeczne jest z rol ą Prezesa Urz ę du. Wypada wskaza ć , i ż brak jest podstaw do zakwestionowania kosztów uczestnika, za ś ew. d ąż enie Prezesa do poprawy efektywno ś ci jego gospodarowania nie mo ż e by ć powodem uznania stosowanych op ł at za nadmiernie wygórowane. Stanowisko Prezesa Urz ę du znajduje równie ż potwierdzenie w wyroku S ą du Antymonopolowego z dnia 18 sierpnia 1999 r. ( sygn. akt XVII Ama 22/99). Zdaniem S ą du w warunkach gospodarki rynkowej organ administracyjny, za po ś rednictwem instrumentów prawnoprocesowych nie mo ż e wymusza ć na przedsi ę biorcy, aby ten prowadzi ł dzia ł alno ść gospodarcz ą ze strat ą , tym bardziej, ż e wspomniany organ nie zapewnia ś rodków dla pokrycia wynik ł ej st ą d szkody”. Z powy ż szych wzgl ę dów Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł w realiach niniejszej sprawy, i ż nie zosta ł a w sprawie spe ł niona druga przes ł anka zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), tj. nieuczciwego charakteru cen, w tym nadmiernie wygórowanego. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak w petitum. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje : G ł ogowskie Przedsi ę biorstwo Komunalne - SITA G ł ogów ul. Przemys ł owa 7A 67-200 G ł ogów