I OSK 1246/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Iwona Bogucka (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.B. s. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1934/23 w sprawie ze skargi M.B. s. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 września 2023 r., nr DN.gn.625.212.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1934/23 oddalił skargę Mirosława B. s. S. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 września 2023 r., nr DN.gn.625.212.2021, którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z 18 października 2021 r., znak: WS-III.7515.2.52.2011.MK. w przedmiocie umorzenia z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 17 listopada 1954 r., znak L.RN.IV/12/19/54 o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości K., pow. G., stanowiących w dacie przejęcia własność J.B. (pozycja nr [...] w orzeczeniu). W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Sądowi I instancji zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącego z 9 lipca 2002 r. w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej. II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami powszechnymi (powinno być administracyjnymi – przyp. NSA) przez brak uwzględnienia naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędne ustalenie, że od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 17 listopada 1954 r. upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w Rzeszowie, który to sposób ogłoszenia dla tego orzeczenia był przewidziany w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR i w związku z tym nie można domniemywać daty doręczenia, w tym zakładać takiego czy też innego działania ówczesnych organów administracji państwowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumentację na poparcie wskazanych zarzutów, podnosząc, że doręczenia/ogłoszenia orzeczenia nie można domniemywać, a tym samym umorzenie postępowania godzi w uprawnienia skarżącego, także do domagania się odszkodowania w postępowaniu cywilnym. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Nie są skuteczne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (.t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 169; dalej: k.p.a.) ze względu na brak ustalenia daty ogłoszenia orzeczenia w dzienniku urzędowym. Wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył orzeczenia PPRN w Gorlicach z 17 listopada 1954 r. znak RL.IV./12/19/54 w sprawie przejęcia na własność państwa nieruchomości ziemskich w gromadzie K. Orzeczenie zostało wydane w oparciu o dwie podstawy prawne: dekret z 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. nr 59, poz. 318, dalej: dekret z 1947 r.) oraz dekret z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położnych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. nr 46, poz. 339, dalej: dekret z 1949 r.). W pkt I orzeczenia dokonano rozróżnienia dwóch grup nieruchomości: a/ pozostałych po osobach przesiedlonych do ZSRR i b/ przesiedlonych w ramach Akcji "W" na Ziemie Zachodnie lub o niewiadomych miejscach pobytu. Odnoszą się do nich odpowiednio rozstrzygnięcia zawarte w pkt II i pkt III orzeczenia. Lista właścicieli objętych orzeczeniem zawiera 52 pozycje. Osoby wymienione w pkt 1-3 zostały przesiedlone do ZSRR. Natomiast w pkt 4-52 wymieniono osoby, których zagrody zostały opuszczone w związku z przesiedleniem na Ziemie Zachodnie i które przebywają w niewiadomym miejscu. Pod pozycją [...] wymieniono J.B. Jak wynika z materiału sprawy, w tym z wniosku z 7 lipca 2002 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia, J.B. należał do osób przesiedlonych na Ziemie Zachodnie i otrzymał nieruchomość w gromadzie K. powiat G., co potwierdza w szczególności akt nadania z [...] listopada 1952 r. oraz protokół wprowadzenia w posiadanie gospodarstwa rolnego z [...] października 1952 r. W uzasadnieniu orzeczenia z 17 listopada 1954 r. objętego wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności podano, że ze względu na objęcie osady K. akcją przesiedleńczą należało przyjąć, że objęte orzeczeniem nieruchomości należą do osób przesiedlonych do ZSRR, osób przesiedlonych na Ziemie Zachodnie, nie zamieszkałych w gromadzie i niewiadomych z miejsca pobytu. W związku z zawartym w orzeczeniu pouczeniem, stwierdzono, że od orzeczenia przysługuje odwołanie wnoszone w ciągu 14 dni licząc od dnia trzydziestego po dniu ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie. Mimo podjętych poszukiwań, dziennika takiego nie odnaleziono. Skoro poprzednik prawny wnioskodawcy nie był osobą przesiedloną do ZSRR, to wadliwa jest argumentacja Sądu I instancji, odwołująca się do trybu doręczania orzeczeń uregulowanego w rozporządzeniu Ministra Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. z 1948 r., nr 37, poz. 271). Rozporządzenie to nie mogło mieć w sprawie zastosowania. Wadliwość ta nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem analogiczny sposób doręczenia przez publiczne ogłoszenie i publikację w dzienniku wojewódzkim przewidywało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz tryb postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416). Należy przy tym zauważyć, że skarga kasacyjna w żadnym fragmencie nie kwestionuje zastosowania powołanego przez organy i Sąd I instancji rozporządzenia, ograniczając się do twierdzenia, że wobec braku dowodu na publikację orzeczenia w dzienniku wojewódzkim, jego doręczenia nie można domniemywać. Ze względu na postawione zarzuty dotyczące wyłącznie przepisów k.p.a., problem wymagający rozstrzygnięcia nie dotyczy wobec tego określenia prawidłowego w sprawie trybu doręczenia i regulujących go przepisów, ale dopuszczalności ustalenia faktu doręczenia i wywołania skutków prawnych przez orzeczenie z 1954 r. w oparciu o dowody pośrednie. Taki zakres wynika z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, bezsporne bowiem jest, że w sprawie nie uzyskano bezpośredniego dowodu w postaci publikacji orzeczenia w dzienniku urzędowym. Kwestia ta, związana ze sposobem dokumentowania daty pozwalającej na obliczenie okresu, jaki upłynął od wydania decyzji, gdy podlegała ona ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, była już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważana, przykładowo w sprawach: I OSK 107/24, I OSK 300/24, I OSK 2476/23, I OSK 1187/23, I OSK 881/24. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także w sprawie niniejszej, że brak możliwości, po upływie znacznego czasu, odnalezienia publikatora, w którym orzeczenie miało zostać ogłoszone, jako bezpośredniego dowodu na okoliczność wypełnienia obowiązku publikacji, nie wykluczał przeprowadzenia dowodów pośrednich dla ustalenia okoliczności istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Za dopuszczalnością stosowania domniemania faktycznego w postępowaniu administracyjnym przemawia dorobek doktryny i orzecznictwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 663/22; z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt I OSK 564/24; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, PWN 1999, s. 223; E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 158). Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, dostrzega się konieczność stosowania domniemania faktycznego w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1078/08 oraz z dnia 22 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2267/11, aprobowane przez P. Daniela, Administracyjne postępowanie dowodowe, Wrocław 2013, s. 38-41; podobnie M. Gdesz, Rewindykacja nieruchomości wywłaszczonych w trybie dekretu wywłaszczeniowego z dnia 26 kwietnia 1949 r., Palestra 2003 r., nr 9-10, s. 36). Fakt domniemany nie wymaga dowodu, wymagają go natomiast fakty składające się na podstawę faktyczną domniemania (art. 231 K.p.c.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt III CKN 436/98). Domniemanie faktyczne jest trybem dowodzenia w ramach swobodnej oceny dowodów, ułatwiającym ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, mieszczącego się w sferze postępowania dowodowego. Jest ono formułowane przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a jego punktem wyjścia jest fakt pośredni. Domniemanie faktyczne sprowadza się w swej istocie do wnioskowania, rozumowania. Jest ono trybem dowodzenia w ramach swobodnej oceny dowodów. Ułatwia organowi orzekającemu realizację zadania w zakresie ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (podobnie K. Piasecki, System dowodów i postępowanie dowodowe w sprawach cywilnych, Warszawa 2012, s. 110-113). U jego podstaw spoczywa przy tym niemożność udowodnienia określonych okoliczności faktycznych na podstawie środków dowodowych. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy brak jest środków dowodowych albo przeprowadzenie określonego dowodu jest niemożliwe lub szczególnie utrudnione (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2020, s. 426-427). W ocenianej sprawie istotne jest dokonanie oceny dopuszczalności przeprowadzenia dowodu pośredniego na okoliczności, od których upłynęło już prawie 70 lat. Upływ tak znacznego czasu mógł spowodować zaginięcie niektórych dowodów, bądź rozproszenie dokumentacji, na co wskazywał organ, co czyni dowód z dokumentu, jakim jest publikator urzędowy, niemożliwym. To samo dotyczyłoby również ewentualnych dowodów doręczenia orzeczenia indywidualnie jego adresatom. W tym czasie dodatkowo zmieniały się: ustrój organów władzy publicznej, kompetencje i struktura organizacyjna urzędów, podział administracyjny kraju, a także sposób funkcjonowania i zakres działania archiwów państwowych. Okoliczności te niewątpliwie uzasadniają brak możliwości odnalezienia pełnej dokumentacji, związanej z wejściem kwestionowanego orzeczenia do obrotu prawnego. Jednocześnie wprowadzone rozwiązanie ograniczające dopuszczalność stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć administracyjnych, od których wydania upłynęło 30 lat niewątpliwie ma swoje uzasadnienie także w trudnościach dowodowych, związanych z prowadzeniem takiego postępowania wobec decyzji wydanych kilkadziesiąt lat temu. Jeżeli materiał sprawy dokumentuje, że orzeczenie weszło do obrotu prawego i wywołało skutki oraz pozwala na ustalenie daty, w jakiej miało to miejsce, to data ta i zaistniałe wówczas zdarzenia są takimi okolicznościami pośrednio pozwalającymi ustalić, czy doszło do upływu okresu, po jakim wszczęcie bądź prowadzenie postępowania w przedmiocie nieważności jest niedopuszczalne. W niniejszym przypadku takim dowodem pośrednim na wejścia orzeczenia w życie jest fakt ujawnienia na jego podstawie w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa, na tej podstawie zasadnie uznano, że co najmniej 16 maja 1961 r. orzeczenie z 17 listopada 1954 r. było w obrocie prawnym. Zarówno dekret z 5 września 1947 r., dotyczący mienia osób przesiedlonych do ZSRR, jak i dekret z 27 listopada 1949 r. w przepisach art. 4 stanowiły, że orzeczenie o przejęciu nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia w księgach wieczystych przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa. W takich okolicznościach nie podlegał uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.1491) w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Skoro w sprawie przyjęto, że orzeczenie zostało ogłoszone najpóźniej w 1961 r., to bezsporna jest okoliczność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia wnioskiem z 9 lipca 2002 r. po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia. Postępowanie to nie zostało zakończone, co nie było kwestionowane w sprawie. Natomiast wydłużony czas postępowania administracyjnego nie stanowi skutecznego zarzutu przy ocenie decyzji o umorzeniu postępowania w związku z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Wpływ na długość postępowania przed organami można wywierać środkami prawnymi przysługującymi stronie do zwalczania przewlekłości postepowania i bezczynności organu. Odnosząc się do podnoszonej w skardze kasacyjnej konieczności bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji wobec braku zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z ustawą zasadniczą, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie podziela prezentowanego przez stronę stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już wielokrotnie na temat problematyki związanej ze zgodnością z Konstytucją RP zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który wszedł w życie 16 września 2021 r. Są to przykładowe wyroki z: 4 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1827/22, 2 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2052/22, 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2214/22 i I OSK 2215/22, 12 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2499/20, 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2282/22, 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2298/22, 7 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2475/22 i 16 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 57/23, 7 sierpnia 2025 r. I OSK 2302/23, 4 września 2025 r. I OSK 2602/23, 9 października 2025 r. I OSK 2787/23, 20 listopada 2025 r. I OSK 2950/23, 15 grudnia 2025 r. I OSK 411/24, 10 lutego 2026 r. I OSK 933/24). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażone w tych wyrokach stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast w ogóle uprawniony do badania prawidłowości procesu legislacyjnego, w którym przepis ten został przez parlament uchwalony, co było także przedmiotem zarzutu. Podzielić należy także stanowisko, że niezasadny jest zarzut dotyczący niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, stawiany w nawiązaniu do argumentacji, że umorzenie już zawisłego postępowania pozbawia skarżącego możliwości uzyskania prejudykatu, na podstawie którego w przyszłym postępowaniu cywilnym mógłby ubiegać się o zasądzenie odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej orzeczeniem PPRN w Gorlicach. Przepis art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji, u którego podstaw leżą zasady praworządności i zasady legalizmu, wszedł w życie w stosunku do Polski z dniem 10 października 1994 r., zgodnie z treścią oświadczenia rządowego (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 178). W myśl zaś postanowienia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 października 2008 r. nr 47550/06 Prussische Treuhand GmbH & Co KGA.A. przeciwko Polsce, państwo, będące stroną Konwencji dysponuje swobodą co do restytucji lub odszkodowania za uszczerbek wynikający ze zdarzeń o charakterze już historycznym (które miały miejsce przed datą ratyfikacji Konwencji). Wskazać natomiast należy, że przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. – w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. jest niezgodny ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, stanowić będzie, zgodnie z art. 145a k.p.a., przesłankę żądania przez stronę wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.