II GSK 273/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 582/22 w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2022 r. nr BP.501.1370.2021.2058.SZ16.215266 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 15 września 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 582/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyniku rozpoznania skargi I. N. (dalej: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie (dalej: "organ odwoławczy", "GITD") z 12 maja 2022 r. nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji", "WITD") z dnia 2 sierpnia 2021 r. oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] czerwca 2021 r. na drodze krajowej S[...] MOP K. miała miejsce kontrola drogowa autobusu marki B. o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował L. K., wykonujący krajowy transport drogowy osób w imieniu skarżącego. Podczas kontroli stanu technicznego pojazdu w przypadku podwozia i innych elementów przymocowanych do podwozia stwierdzono usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną zgodnie z lp. 6.1.1 c załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, co stanowi o naruszeniu zawartym pod lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej: "u.t.d."). Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli drogowej oraz protokole drogowej kontroli technicznej z [...] czerwca 2021 r. W konsekwencji stwierdzonych naruszeń, decyzją z dnia 2 sierpnia 2021 r. WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Po rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją GITD utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas kontroli stanu technicznego pojazdu stwierdzono korozję elementu przymocowanego do podwozia po lewej stronie autokaru przy komorze silnika tj. niewystarczającą wytrzymałość części podwozia i elementów przymocowanych do podwozia, co stanowi usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną. Powyższe naruszenie zostało wskazane w protokole drogowej kontroli technicznej nr [...] w pkt 8 Wykaz kontrolny Pozycje kontrolowane ppkt 6 podwozie i elementy przymocowane do podwozia jako usterki poważne lub niebezpieczne. Jednocześnie w pkt 9 Wyniku kontroli zaznaczono: wykryto usterki poważne lub niebezpieczne oraz zakazano lub ograniczono używanie pojazdu z powodu usterek zagrażających bezpieczeństwu. Zdaniem GITD, protokoły z [...] czerwca 2021 r. stanowią istotne dowody w przedmiotowej sprawie. Przy czym protokół kontroli drogowej został podpisany przez kierowcę bez uwag. Dalej GITD podkreślił, że przed każdym przewozem przedsiębiorca winien upewnić się że pojazd, którym dysponuje nie posiada widocznych usterek technicznych. Tymczasem bezspornym jest, że stwierdzoną usterkę, należało uznać za zagrażającą bezpieczeństwu osób jadących pojazdem i innych uczestników ruchu. Zasadne zatem było wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób należyty istotnych dla sprawy okoliczności. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w dniu [...] czerwca 2021 r. inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę autobusu, którym wykonywany był w imieniu skarżącego krajowy przewóz osób. Z dokonanych czynności sporządzono protokół drogowej kontroli technicznej oraz protokół kontroli drogowej do którego załączono fotografie i nagranie video. W szczegółowym opisie protokołu kontroli drogowej wskazano, że podczas oględzin pojazdu ujawniono przy komorze silnika poważne skorodowanie podpory (podłużnice) silnika, którego cześć odpadła po dotknięciu przez kierowcę śrubokrętem, w związku z czym kontrolujący uznał, że pojazd posiada usterkę niebezpieczną, o której mowa w lp. 6.1.1. lit. c załącznika do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, tj.: Podwozie lub rama i elementy do nich przymocowane – nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji nie wystarczająca wytrzymałość części. Wskazano, że powyższe stanowi o naruszeniu poz. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast w protokole drogowej kontroli technicznej zaznaczono, że stwierdzono poważne lub niebezpieczne usterki podwozia i elementów przymocowanych do podwozia, natomiast w uwagach odnotowano "6.1.1 c.2 Podwozie lub rama i elementy do nich przymocowane – stan niewystarczająca wytrzymałość części". Organy w oparciu o powyższe dowody przyjęły za wykazaną okoliczność, że przewóz drogowy wykonywany był pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszania, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Przy czym organ I instancji wskazał, że w świetle zebranego materiału dowodowego usterka podwozia była ewidentna. Z kolei organ odwoławczy uznając, że podczas kontroli wykryto usterkę niebezpieczną, zagrażającą bezpieczeństwu dodał, że strona nie przedstawiła ani w toku postępowania ani w odwołaniu dostatecznych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poddany kontroli pojazd był sprawy. Za trafne sąd pierwszej instancji uznał wskazanie przez GITD protokołu, który stanowi dokument urzędowy, i jak przyjmuje się w orzecznictwie, korzysta z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy dowodowej oraz domniemania ustaleń w nich zawartych. Nie wyłącza to jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."). Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze skarżący odnosząc się do ustaleń kontroli konsekwentnie podnosił, że pojazd nie posiada podłużnicy, lecz zbudowany jest z kratownicy, a korozja dotyczyła jej elementu wygłuszającego, co oznacza, że usterka ta nie stanowiła zagrożenia dla bezpieczeństwa i wytrzymałości konstrukcji pojazdu. Na powyższe skarżący zwrócił uwagę już w piśmie z [...] czerwca 2021 r., do którego załączył ocenę techniczną pojazdu sporządzoną przez rzeczoznawcę P. Z. z dnia [...] czerwca 2021 r., z której wynika, że elementy konstrukcji nośnej pojazdu wykonane są z kształtowników, a nadwozie nie posiadała podłużnic. Elementy blachy, osłaniające kształtowniki konstrukcji nadwozia, wypełnione materiałem wygłuszającym, wykonane są ze stalowej blachy, co mogło być błędnie ocenione jako podłużnice. Po odsłonięciu osłony lewej strony lewej kratownicy (pokrytej korozją nalotową) i zdemontowaniu osłony dolnej silnika nie stwierdzono braku materiału konstrukcyjnego, ani korozji postępującej zagrażającej bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Jednocześnie nadmieniono, że autobus uzyskał pozytywną ocenę techniczną podczas badania okresowego na stacji kontroli pojazdów. Zdaniem sądu pierwszej instancji, przedłożona opinia poddaje w wątpliwość prawidłowość ocen kontrolującego, a tym samym opartych na tych ocenach ustaleń organu. Sąd zwrócił uwagę, że opinia została opracowana przez biegłego sądowego, a więc osobę, która posiada wiedzę specjalistyczną w zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego. Przy czym biegły dysponował wydrukiem otrzymanego od producenta autobusu fabrycznego szkieletu konstrukcji nośnej tego pojazdu, a oględziny przeprowadził metodą organoleptyczną, przy użyciu narzędzi warsztatowych, po odsłonięciu konstrukcji nośnej. Posiadał zatem sposobność lepszej oceny stanu pojazdu, niż funkcjonariusz inspekcji, który sprawdzenia pojazdu dokonał naocznie na miejscu kontroli. Co prawda ocena techniczna została dokonana przez rzeczoznawcę po upływie 11 dni od daty kontroli, jednakże za zbyt daleko idący uznał sąd wniosek organu, jakoby powyższe nie pozwalało na przyjęcie, że stan techniczny pojazdu z dnia kontroli i z dnia wykonania oceny był jednakowy zwłaszcza, że nie wykazano, aby skorodowany element został wymieniony. Poza tym jak wynika z wyjaśnień skarżącego taki najbliższy termin otrzymał od rzeczoznawcy umawiając się na wizytę. Wyjaśnienia te nie budzą zastrzeżeń, gdyż doświadczenie życiowe wskazuje, że to rzeczoznawca wyznacza dzień badania, który niejednokrotnie jest odległy w czasie. Poza tym sąd zgodził się ze skarżącym, że argument kwestionujący termin wykonania badania, w sytuacji gdy organ odwoławczy przekroczył maksymalne terminy załatwienia sprawy, a całe postępowanie było prowadzone ponad dziesięć miesięcy, jest niestosowny. Co istotne w okresie tym, poza czynnością techniczną wygenerowania dokumentu historii pojazdu, żaden z organów nie podjął jakichkolwiek kroków mających na celu zweryfikowanie wątpliwości jakie ujawniły się na skutek przedłożonej opinii. W konsekwencji powyższego zaniechania, w aktach sprawy poza protokołami z kontroli i materiałem fotograficznym i video obrazującym korozję pojazdu, która miała w ocenie organów posiadać charakter usterki niebezpiecznej, nie ma innych dowodów potwierdzających tę okoliczność a dotychczas zebrane dowody - zdaniem sądu - nie pozwalają na takie ustalenie. Za istotny uznał sąd pierwszej instancji także fakt, że pojazd przeszedł badania techniczne dnia [...] kwietnia 2021 r., a więc niespełna dwa miesiące przed kontrolą drogową, uzyskując wynik pozytywny ze wskazaniem badania ważne do [...] października 2021 r. Kolejne dodatkowe badanie, które przeprowadzono w związku z uzasadnionym przypuszczeniem zagrożenia bezpieczeństwa, w dniu [...] czerwca 2021 r. (a więc 3 dni po kontroli drogowej), również otrzymało wynik pozytywny. Okoliczność, że oba badania wykonała ta sama stacja kontroli pojazdów nie może dyskwalifikować, zdaniem sądu pierwszej instancji, ich wiarygodności. Mało bowiem prawdopodobne jest, aby diagnosta badając pojazd związku z ujawnionym w toku kontroli drogowej zagrożeniem, poświadczał nieprawdę ryzykując swoją reputację i możliwość utraty prawa do wykonywania zawodu. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczności faktyczne sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione, a nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, jest przedwczesne. Istotne w sprawie jest należyte i bezsporne wykazanie za pomocą wszelkich dowodów, że na skutek ujawnionej w toku kontroli korozji pojazdu, zachodziły uzasadnione i przewidziane prawem podstawy do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, jaka określona jest w lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Tymczasem, w ocenie sądu pierwszej instancji, organy temu nie sprostały, co stanowi o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł GITD, zaskarżając go w całości. Skarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 2 oraz 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organy niedostatecznie wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy, podczas gdy ustalenia organu w zakresie popełnienia naruszenia z Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. opierały się na oględzinach podwozia pojazdu udokumentowanych protokołem kontroli i materiałem zdjęciowym, z których wprost wynika, że elementy obudowy silnika były tak silnie skorodowane, że odpadły po ich dotknięciu przez kierowcę śrubokrętem, co wprost wypełnia dyspozycję naruszenia z Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z pkt 6.1.1 lit. c) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2141, zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA), zgodnie z którym usterkę poważną podwozia lub ramy i elementów do nich przymocowanych stanowi nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji, natomiast usterką niebezpieczną jest niewystarczająca wytrzymałość części, co miało miejsce w omawianej sprawie; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ nie wyjaśnił wątpliwości powstałych na gruncie opinii technicznej P. Z. z [...] czerwca 2021 r., podczas gdy opinia ta dotyczyła stanu technicznego pojazdu po 11 dniach od kontroli drogowej, a zatem nie dotyczyła stanu technicznego pojazdu na dzień kontroli drogowej; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ nie wyjaśnił wątpliwości powstałych na gruncie opinii technicznej P. Z. z [...] czerwca 2021 r., podczas gdy z opinii wprost wynika, że oceny technicznej podlegały elementy konstrukcji nośnej pojazdu, po usunięciu osłon pokrytych korozją nalotową, podczas gdy pkt 6.1.1 lit. c) rozporządzenia MSWiA dotyczy podwozia lub ramy i elementów do nich przymocowanych, a zatem nie tylko konstrukcji nośnej pojazdu, ale wszystkich elementów podwozia, co oznacza, że opinia techniczna P. Z. z [...] czerwca 2021 r. nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż nie odnosiła się do wszystkich elementów przymocowanych do podwozia, w szczególności do osłony silnika zbudowanej z blachy, która była tak silnie skorodowana, że jej fragmenty odpadły podczas kontroli drogowej po ich dotknięciu przez kierowcę śrubokrętem; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że dla oceny stanu technicznego pojazdu na dzień kontroli znaczenie ma badanie techniczne przeprowadzone [...] kwietnia 2021 r., podczas gdy stan techniczny pojazdu został oceniony zgodnie z wymogami rozporządzenia MSWiA, skutkiem czego stwierdzono zaistnienie usterki o charakterze niebezpiecznym opisanej w pkt 6.1.1 lit. c) rozporządzenia MSWiA istniejącej na dzień kontroli drogowej, której potwierdzeniem jest protokół kontroli i materiał zdjęciowy; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że odpadające elementy podwozia pojazdu w postaci skorodowanej blachy nie mają wpływu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, podczas gdy każdy element pojazdu przymocowany do niego w sposób umożliwiający oderwanie się w trakcie jazdy stanowi potencjalne niebezpieczeństwo dla kierującego i przewożonych przez niego pasażerów, a także dla innych uczestników ruchu drogowego. Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna została oddalona, gdyż zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego (niepełnego) uzasadnienia, odpowiada prawu. Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, której przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a których istnienia w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Skarżący kasacyjnie organ w wywiedzionej skardze kasacyjnej podniósł jedynie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprowadzają się one w istocie do zakwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji, który uznał że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. gdyż niedostateczne wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy w zakresie ujawnionej w trakcie kontroli drogowej usterki podwozia w autokarze należącym do skarżącego, w szczególności nie oceniły przedłożonej przez skarżącego opinii technicznej biegłego J. Z. z [...] czerwca 2021 r., co czyni ustalenia organów – w zakresie uznania ujawnionej usterki za niebezpieczną i w konsekwencji przypisania skarżącemu naruszenia z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. co najmniej przedwczesnymi. Z uwagi na wzajemne powiązania i wskazanie we wszystkich pięciu zarzutach naruszenia tych samych przepisów prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne łączne ich rozpoznanie. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy - na których środek zaskarżenia oparto – nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. W tym miejscu, odwołując się do treści art. 184 p.p.s.a., podkreślić należy, że zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to jest gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny błędów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji jego sentencja nie uległaby zmianie. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bowiem pomimo nader ogólnego i nieprecyzyjnego wskazania przez sąd pierwszej instancji zaleceń jakie ma wykonać organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy słusznie uznano, że kontrolowane w sprawie decyzje naruszają przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić przy tym należy, że organ w skardze kasacyjnej nie podniósł zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a zatem uchybienie sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że organy niedostatecznie wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy, opierając się przede wszystkim na protokole z kontroli drogowej i dokumentacji fotograficznej do niego dołączonej, pomijając dokumenty i dowody zgłoszone w niniejszej sprawie przez skarżącego, w szczególności opinię techniczną z [...] czerwca 2021 r. W niniejszej sprawie organy GITD wydające decyzje w obu instancjach zgodnie przyjęły, że w sprawie mamy do czynienia z usterką niebezpieczną, a zatem zachodziły przesłanki do nałożenia na skarżącego, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym - naruszenia określonego w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. tj. wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę podwozia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna. W świetle możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z lp. 9.2 załącznikach nr 3 do u.t.d. kluczowe znaczenie dla sprawy miało zatem ustalenie czy ujawniona w spornym pojeździe usterka podwozia kwalifikuje się jako niebezpieczna. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.) pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało na szkodę kogokolwiek. Stosownie do art. 129fa ust. 1 p.r.d. pojazd wytypowany przez kontrolującego do sprawdzenia stanu technicznego w ramach kontroli ruchu drogowego podlega wstępnej drogowej kontroli technicznej, która jest przeprowadzana zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Nadmienić należy, że w myśl § 5 ust. 7 rozporządzenia MSWiA w sprawie kontroli ruchu drogowego usterki stwierdzone podczas badania stanu technicznego pojazdu dzieli się na trzy kategorie: 1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu; 2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; 3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Z lp. 6.1.1 lit c. załącznika nr 1 (błędnie określonego przez WSA w Szczecinie jako "załącznik nr 1a") pn. "SPOSÓB IDENTYFIKOWANIA POJAZDU, ZAKRES I METODY KONTROLI JEGO STANU TECHNICZNEGO" do ww. rozporządzenia wynika, że usterki podwozia lub ramy i elementów do nich przymocowanych zostały podzielone na: usterki poważne: a) niewielkie pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek; b) niepewne mocowanie płyt wzmacniających lub połączeń; c) nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji, oraz usterki niebezpieczne: a) poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek; b) obluzowana większość mocowań; niewystarczająca wytrzymałość części; c) niewystarczająca wytrzymałość części. A zatem nie każda korozja elementów przymocowanych do podwozia będzie stanowiła usterkę niebezpieczną, ale jedynie ta która powoduje niewystarczającą wytrzymałość części. Z treści protokołu kontroli drogowej z [...] czerwca 2021 r. wynika, że kontrolujący stwierdzili po lewej stronie autokaru poważne skorodowane podpory (podłużnice) silnika (po dotknięciu śrubokrętem przez kierowcę, część odpadła) co zdaniem kontrolujących stanowi usterkę niebezpieczną wskazaną w lp 6.1.1 lit. c załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego – tj. nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji; niewystarczająca wytrzymałość części - z uwagi na brak części materiału konstrukcyjnego pojazdu. Z kolei z protokołu drogowej kontroli technicznej wynika, że stwierdzona usterka jest poważna lub niebezpieczna i zakazano dalszego używania pojazdu. Powyższe protokoły stanowił podstawę ustaleń faktycznych wydanych w sprawie decyzji. Z kolei zdaniem skarżącego, ujawniona usterka nie może być poczytywana jako niebezpieczna, bowiem sporny pojazd nie posiada podpór ani podłużnic, a nadwozie jest oparte na ramie. Na powyższą okoliczność przedłożył opinię techniczną sporządzoną przez biegłego J. Z., z której wynika, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2021 r. stwierdzono, że elementy konstrukcji nośnej pojazdu wykonane są z kształtowników, nadwozie nie posiada podłużnic. Jednocześnie, po odsłonięciu osłony lewej kratownicy i zdemontowaniu osłony dolnej silnika nie stwierdzono braku materiału na kształtownikach ramy konstrukcyjnej ani korozji postępującej na korozji nośnej, zagrażającej bezpieczeństwu w ruchu drogowym. W aktach sprawy znajduje się również wydruk z bazy danych Historii pojazdu, z którego wynika, że sporny pojazd w dniu [...] czerwca 2021 r. przeszedł pozytywnie dodatkowe badanie techniczne, w ramach którego diagnosta nie stwierdził zagrożenia bezpieczeństwa. Protokół kontroli drogowej z [...] czerwca 2021 r. jest niewątpliwie dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem zgodnie z tym przepisem stanowi dowód tego, co zostało w nim przez organy państwowe w zakresie ich działania urzędowo stwierdzone. Nie oznacza to jednak, że każdy zapis protokołu jest niepodważalny, a nadto wyłącznie wystarczający do stwierdzenia określonej okoliczności oraz że organy powinny przyjmować ustalenia tego dokumentu w sposób bezkrytyczny. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., nie jest wyłączone przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, zaś zasady logicznego rozumowania wskazują, że ustalenia protokołu mogą być niepełne, wymagające dodatkowych czynności wyjaśniających lub niewystarczająco znajdujące potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Dokument urzędowy podlega ocenie organu przez pryzmat art. 80 k.p.a., a więc jak każdy dowód w sprawie (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1665/19, pub. CBOSA). Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego polega więc na tym, że organ nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie jest to równoznaczne z koniecznością przyjęcia wynikających z niego okoliczności za udowodnione, lecz z koniecznością podjęcia inicjatywy w celu obalenia domniemania wynikającego z tego dowodu - jeśli okoliczność stwierdzona w dokumencie urzędowym, ocenionym przez pryzmat art. 80 k.p.a., budzi wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności i dowodów, bądź jawi się jako niepełna czy niejasna. Charakter dokumentu urzędowego z art. 76 § 1 k.p.a. nie wyklucza pozostałych obowiązków dowodowych organu, wynikających z art. 7 k.p.a., który wymaga podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Dodać należy, że przewidziana w art. 76 § 3 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu nie jest ograniczona przez przepisy szczególne dotyczące danego dowodu, w związku z czym podważenie dokumentu urzędowego jest możliwe za pomocą wszelkich dowodów stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy taki przeciwdowód zgłosił skarżący – opinię techniczną z [...] czerwca 2021 r. – a zatem obowiązkiem organu w świetle art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. było szczegółowe odniesienie się do jego treści i dokonanie jego swobodnej oceny, szczególnie że także z innych informacji zgromadzonych w sprawie – wydruku z Historii pojazdu – wynikało, że już trzy dni po kontroli drogowej tj. w dniu [...] czerwca 2021 r. stan techniczny pojazdu nie budził zastrzeżeń diagnosty pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że przedłożona opinia poddaje w wątpliwość prawidłowość ocen przeprowadzonych przez kontrolujących w trakcie kontroli drogowej, a tym samym opartych na tym protokole ocen organów. Zaznaczyć wręcz należy, co umknęło organom, że ocena kontrolujących inspektorów w tym zakresie nie była jednoznaczna, bowiem z treści protokołu kontroli drogowej wynika, że ujawnili oni "nadmierne skorodowanie części mającej wpływ na sztywność konstrukcji niewystarczająca wytrzymałość części" – a powyższa usterka może być w świetle cytowanego powyżej przepisu rozporządzenia klasyfikowana bądź jako poważana bądź jako niebezpieczna. Tymczasem tylko usterki niebezpieczne są sankcjonowane karą pieniężną z lp. 9.2 załącznika nr 3 od u.t.d. Nie można zgodzić się z organem, że okoliczność sporządzenia opinii technicznej po 11 dniach od daty kontroli drogowej dyskwalifikuje powyższy dokument, jako nie odnoszący się do stanu technicznego pojazdu z dnia kontroli drogowej. Powyższy dowód nie tyle odnosił się do stanu technicznego pojazdu lecz wskazywał na jego elementy konstrukcyjne, podważające trafność stanowiska kontrolujących inspektorów, że pojazd ten posiadał skorodowane podpory (podłużnice) silnika, które w tym pojeździe nie występują. Kwestia ta, w świetle ujawnionej korozji podwozia pojazdu (nie kwestionowanej przez skarżącego), ma zasadnicze znaczenia dla oceny, czy ujawniona usterka jest usterką niebezpieczną stwarzającą bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego czy też nie. Jednocześnie organ nie wykazał, aby stopień skorodowania elementu przymocowanego do podwozia skutkował tym, że istniało zagrożenie jego samoczynnego oderwania się w trakcie jazdy, co próbuje wykazać w zarzucie z pkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Zaskarżone do sądu pierwszej instancji decyzje organów nie zawierają rozważań w tym zakresie. Zgodzić się należy z organem, że dla oceny stanu technicznego pojazdu na dzień kontroli drogowej, wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji, nie miało znaczenia przeprowadzone badanie techniczne pojazdu w dniu [...] kwietnia 2021 r. (zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej). Stan techniczny pojazdu został ujawniony i udokumentowany protokołem kontroli drogowej z [...] czerwca 2021 r., zaś okoliczność pozytywnego przeprowadzenia okresowych badań technicznych pojazdu w dniu [...] kwietnia 2021 r. w żadnym zakresie nie podważa poczynionych w nim ustaleń. Oczywistym jest, że stan techniczny pojazdu w okresie ponad 1,5 miesiąca mógł ulec zmianie. Powyższe błędne stanowisko sądu pierwszej instancji nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, a zatem w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniesiony zarzut nie mógł stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. Tym samym przyjąć należało, że wydanie zaskarżonych decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organy błędnie przyjęły, że przedłożona opinia techniczna, jedynie z uwagi na datę jej sporządzenia, nie mogła mieć wpływu na ocenę, czy ujawniona usterka była niebezpieczna, a w konsekwencji czy zachodziła podstawa do nałożenia na skarżącego kary na podstawie lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Brak poddania powyższego dokumentu należytej ocenie przez organy w ramach prowadzonego postępowania, niewątpliwie stanowił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem sąd pierwszej instancji zasadnie uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Kontrolowane organy po usunięciu wyżej wskazanych uchybień procesowych będą także zobowiązane do dokonania pełnej, wyczerpującej oraz jednoznacznej kategoryzacji (§ 5 ust. 7 cyt. rozporządzenia MSWiA) stwierdzonych usterek w świetle kryteriów określnych pod poz. w 6.1.1. załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, uwzględniając, że usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (§ 5 ust. 5 zd. 2). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. ----------------------- 14