II SA/Bk 394/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia[...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. kwotę 840 (słownie: osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...], wydanej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, i odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną, na działkach: nr [...], położonej w S. i nr [...], położonej w K., gm. S. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Burmistrz S. ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną, na działkach o nr [...], położonej w S. i nr [...], położonej w K., gm. S. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. zwrócił się do Burmistrza S. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną wyżej decyzją, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Burmistrz S. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], mocą której ustalono warunki zabudowy dla opisanej wyżej inwestycji. Burmistrz S. uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego, w konsekwencji czego nie ma on legitymacji procesowej do kwestionowania rozstrzygnięcia z 2011 roku. Uzasadniając wydaną decyzję organ podkreślił, że działki o nr [...] i [...], sąsiadujące z terenem inwestycji, stanowią własność Skarbu Państwa i znajdują się z zarządzie Lasów Państwowych, a Wojewódzki Sztab Wojskowy w B. jest wyłącznie użytkownikiem tych działek. Powołane okoliczności w ocenie Burmistrza S. świadczą o tym, że wnioskodawca posiada jedynie interes faktyczny w sprawie, nie ma natomiast interesu prawnego. W odwołaniu od powyższej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia argumentując, że ustalenia, w oparciu o które wydano skarżoną decyzję, są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Autor odwołania podkreślił, że teren, dla którego ustalono warunki zabudowy jest zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie terenu zamkniętego, na którym zlokalizowany jest poligon wojskowy. Uzasadniając zaś swój interes prawny wskazał na konieczność uwzględnienia potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa, o którym mowa w art. 1 ust.2 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu w/w odwołania decyzją z [...] października 2013r. umorzyło postępowanie odwoławcze. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie za bezsporne organ uznał, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, gdyż działki sąsiadujące z terenem inwestycji o nr ewid. [...] i [...], stanowią własność Skarbu Państwa i znajdują się w zarządzie Lasów Państwowych, a Wojewódzki Sztab Wojskowy w B. jest ich użytkownikiem. W opinii organu wnoszący odwołanie Szef Sztabu Wojskowego nie posiada statusu strony w postępowaniu, dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego wydaniem spornej decyzji o warunkach zabudowy, albowiem zarzuty przedstawione w odwołaniu wskazują jedynie na jego interes faktyczny. Skarżący, nie będąc właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, nie posiada interesu prawnego do występowania w sprawie. Interes taki, jak podkreślił organ II instancji, przysługiwał zarządcy przedmiotowych gruntów, tj. organom Lasów Państwowych, którym udział w postępowaniu administracyjnym został zapewniony, zaś decyzja prawidłowo doręczona Nadleśniczemu Nadleśnictwa D. Skarżący zaś, który korzystał ze wskazanych wyżej gruntów jako "główny użytkownik", miał więc pełną możliwość uczestnictwa - za pomocą organów zarządcy gruntów - i oddziaływania zarówno na sposób i przebieg postępowania w sprawie głównej, realizując wymagające ochrony "interesy strony wojskowej". Końcowo SKO podkreśliło, że decyzja organu I instancji zawiera wprawdzie pewne wady procesowe, jednakże nie mają one wpływu na treść rozstrzygnięcia końcowego w prowadzonym postępowaniu. W ocenie organu II instancji kwestia bowiem braku legitymacji wnioskodawcy, który zażądał wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, powinna być oceniona już na etapie wstępnym, i zakończyć się odmową wznowienia postępowania w sprawie, z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Skoro jednak organ wznowił postępowanie w sprawie, to zasadnym było podjęcie skarżonego rozstrzygnięcia, mocą którego odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza S. z dnia [...] października 2010r. Konsekwencją zaś stwierdzenia przez organ odwoławczy braku przymiotu strony było umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Skargę na powyższą decyzję do tut. Sądu wywiódł Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. zarzucając jej naruszenie art. 28 k.p.a. Podkreślił, że realny interes prawny w przedmiotowej sprawie posiada Sztab Wojskowy, jako faktyczny użytkownik nieruchomości Skarbu Państwa, którego dalsze istnienie w Garnizonie B. uzależnione jest właśnie od zrealizowania inwestycji, dla której warunki zabudowy ustalono decyzją z [...] grudnia 2011r. Podczas rozprawy w dniu [...] czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że teren działek sąsiadujących z terenem inwestycji o nr ewid. [...] i [...] znajduje się w zarządzie Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B., na dowód czego przedstawił umowę o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie z dnia [...] grudnia 2004r. oraz aneks do niej z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) oraz zapadła z naruszeniem art. 138 §1 pkt 3 k.p.a, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 61 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte z odwołania Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rozstrzygnięciem tym Burmistrz S., po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z [...] października 2010r., odmówił uchylenia tej decyzji uznając, że Szef Sztabu Wojskowego nie posiada interesu prawnego w sprawie, zatem nie ma statusu strony w zakończonym postępowaniu. W ocenie Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze jest wadliwa, stąd też konieczne stało się jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Uwzględniając specyfikę postępowania, w jakim został złożony wniosek skarżącego przypomnieć należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ono prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący powołał się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W wyniku wniosku o wznowienie postępowania organ może wydać: 1) postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) - w przypadku, gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną albo która jest wprawdzie stroną, ale wniosła żądanie po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia, względnie gdy żądanie pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych, działającej bez przedstawiciela ustawowego, 2) decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej - w razie braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa (art. 151 § 1 pkt 1 kpa), 3) decyzję uchylającą decyzję dotychczasową, gdy istnieją podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa i rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa), 4) decyzję stwierdzającą, że badana decyzja badana w postępowaniu wznowieniowym została wydana z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.), Wniesienie odwołania przez biorącego udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (któremu organ doręczył decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. wraz z pouczeniem o odwołaniu) nie uzasadniało umorzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania odwoławczego. Prawo wniesienia odwołania przysługuje bowiem nie tylko stronie w rozumieniu materialnoprawnym, ale także podmiotowi, do którego była adresowana decyzja I instancji nawet gdyby nie był on stroną w znaczeniu materialnoprawnym, gdyż podmiot ten staje się stroną w znaczeniu formalnoprawnym (procesowym) (wyrok NSA z 16.04.02 IV SA 1635/00, ONSA 2003/4/129). W zaistniałej sytuacji organ drugiej instancji zobligowany był zatem do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia, w zależności od poczynionych ustaleń, na podstawie w art. 151 k.p.a w związku z art. 138 k.p.a. Niewątpliwie uznanie, że Szef Sztabu Wojskowego nie miał przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym nie dawało podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu wznowieniowym. Wskazać należy, że przytoczone przez Kolegium orzeczenia NSA na poparcie tezy o zasadności umorzenia postępowania odwoławczego są nieadekwatne do niniejszej sprawy, bowiem wskazane orzeczenia dotyczą umorzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu zwyczajnym a nie wznowieniowym. Przedstawione istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jakich dopuścił się organ odwoławczy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Umożliwi to organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek odwołania wniesionego przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego i rozważenie, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2010r., tj. czy zachodzi przesłanka do wznowienia tegoż postępowania na postawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Oceny interesu prawnego skarżącego organ II instancji dokona z uwzględnieniem treści umowy o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie z dnia [...] grudnia 2004r. oraz aneksu do niej. Przeprowadzone rozumowanie i jego wynik organ przedstawi w uzasadnieniu decyzji. Sąd zwraca uwagę organowi odwoławczemu, że w aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] października 2013 r. o sprostowaniu decyzji Burmistrza S. z dnia [...].08.2013 r., znak: [...] (karta 48 akt organu I instancji ) Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490). Zasądzone koszty obejmują wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego.